plutarchus.quomodo-adolescens-poetas-audire-debeat-14d-37b 6
ἄλλος τοίνυν τρόπος ἐστὶ τὰς ἐν τοῖς ποιήμασιν ὑποψίας πρὸς τὸ βέλτιον ἐκ τοῦ χείρονος μεθιστὰς ὁ διὰ τῶν ὀνομάτων τῆς συνηθείας , περὶ ὃν δεῖ τὸν νέον γεγυμνάσθαι μᾶλλον ἢ περὶ τὰς λεγομένας γλώττας . ἐκεῖνο μὲν γὰρ φιλόλογον , καὶ οὐκ ἀηδὲς ὅτι ῥιγεδανὸς κακοθάνατός ἐστιν εἰδέναι · δάνον γὰρ Μακεδόνες τὸν θάνατον καλοῦσι , καμμονίαν δὲ νίκην Αἰολεῖς τὴν ἐξ ἐπιμονῆς καὶ καρτερίας , Δρύοπες δὲ πόπους τοὺς δαίμονας . τουτὶ δʼ ἀναγκαῖον καὶ χρήσιμον , εἰ μέλλομεν ἐκ τῶν ποιημάτων ὠφεληθήσεσθαι καὶ μὴ βλαβήσεσθαι , τὸ γιγνώσκειν πῶς τοῖς τῶν θεῶν ὀνόμασιν οἱ ποιηταὶ χρῶνται καὶ πάλιν τοῖς τῶν κακῶν καὶ ἀγαθῶν , καὶ τί τὴν Τύχην τί τὴν Μοῖραν νοοῦντες ὀνομάζουσι , καὶ πότερον ταῦτα τῶν ἁπλῶς ἢ τῶν πολλαχῶς λεγομένων ἐστὶ παρʼ αὐτοῖς , ὥσπερ ἄλλα πολλά . καὶ γὰρ οἶκον ποτὲ μὲν τὴν οἰκίαν καλοῦσιν οἶκον ἐς ὑψόροφον ποτὲ δὲ τὴν οὐσίαν ἐσθίεταί μοι οἶκος , καὶ βίοτον ποτὲ μὲν τὸ ζῆν ἀμενήνωσεν δέ οἱ αἰχμὴν κυανοχαῖτα Ποσειδάων , βιότοιο μεγήρας ποτὲ δὲ τὰ χρήματα βίοτον δέ μοι ἄλλοι ἔδουσι , καὶ τῷ ἀλύειν ποτὲ μὲν ἀντὶ τοῦ δάκνεσθαι καὶ ἀπορεῖσθαι κέχρηται ὣς ἔφαθʼ , ἡ δʼ ἀλύουσʼ ἀπεβήσετο , τείρετο δʼ αἰνῶς ποτὲ δʼ ἀντὶ τοῦ γαυριᾶν καὶ χαίρειν ἦ ἀλύεις ὅτι Ἶρον ἐνίκησας τὸν ἀλήτην ; καὶ τῷ θοάζειν ἢ τὸ κινεῖσθαι σημαίνουσιν , ὡς Εὐριπίδης κῆτος θοάζον ἐξ Ἀτλαντικῆς ἁλός , ἢ τὸ καθέζεσθαι καὶ θαάσσειν , ὡς Σοφοκλῆς τίνας πόθʼ ἕδρας τάσδε μοι θοάζετε ἱκτηρίοις κλάδοισιν ἐξεστεμμένοι ; χάριεν δὲ καὶ τὸ τὴν χρείαν τῶν ὀνομάτων συνοικειοῦν τοῖς ὑποκειμένοις πράγμασιν , ὡς οἱ γραμματικοὶ διδάσκουσιν , ἄλλο πρὸς ἄλλην δύναμιν λαμβάνοντες , · οἷόν ἐστι νῆʼ ὀλίγην αἰνεῖν , μεγάλῃ δʼ ἐνὶ φορτία θέσθαι τῷ μὲν γὰρ αἰνεῖν σημαίνεται τὸ ἐπαινεῖν , αὐτῷ δὲ τῷ ἐπαινεῖν ἀντὶ τοῦ παραιτεῖσθαι νῦν κέχρηται , καθάπερ ἐν τῇ συνηθείᾳ καλῶς φαμὲν ἔχειν καὶ χαίρειν κελεύομεν , ὅταν μὴ δεώμεθα μηδὲ λαμβάνωμεν . οὕτω δὲ καὶ τὴν ἐπαινὴν Περσεφόνειαν ἔνιοί φασιν ὡς παραιτητὴν εἰρῆσθαι . ταύτην δὴ τὴν διαίρεσιν καὶ διάκρισιν τῶν ὀνομάτων ἐν τοῖς μείζοσι καὶ σπουδαιοτέροις παραφυλάττοντες ἀπὸ τῶν θεῶν ἀρχώμεθα διδάσκειν τοὺς νέους ὅτι χρῶνται τοῖς τῶν θεῶν ὀνόμασιν οἱ ποιηταὶ ποτὲ μὲν αὐτῶν ἐκείνων ἐφαπτόμενοι τῇ ἐννοίᾳ , ποτὲ δὲ δυνάμεις τινὰς ὧν οἱ θεοὶ δοτῆρές εἰσι καὶ καθηγεμόνες ὁμωνύμως προσαγορεύοντες οἷον εὐθὺς ὁ Ἀρχίλοχος , ὅταν μὲν εὐχόμενος λέγῃ κλῦθʼ ἄναξ Ἥφαιστε καί μοι σύμμαχος γουνουμένῳ ἵλαος γενοῦ , χαρίζευ δʼ οἷάπερ χαρίζεαι , αὐτὸν τὸν θεὸν ἐπικαλούμενος δῆλός ἐστιν · ὅταν δὲ τὸν ἄνδρα τῆς ἀδελφῆς ἠφανισμένον ἐν θαλάττῃ καὶ μὴ τυχόντα νομίμου ταφῆς θρηνῶν λέγῃ μετριώτερον ἂν τὴν συμφορὰν ἐνεγκεῖν εἰ κείνου κεφαλὴν καὶ χαρίεντα μέλεα Ἥφαιστος καθαροῖσιν ἐν εἵμασιν ἀμφεπονήθη τὸ πῦρ οὕτως , οὐ τὸν θεὸν προσηγόρευσε . πάλιν δʼ ὁ μὲν Εὐριπίδης εἰπὼν ἐν ὅρκῳ μὰ τὸν μετʼ ἄστρων Ζῆνʼ Ἄρη τε φοίνιον αὐτοὺς τοὺς θεοὺς ὠνόμασε · τοῦ δὲ Σοφοκλέους λέγοντος τυφλὸς γάρ , ὦ γυναῖκες , οὐδʼ ὁρῶν Ἄρης συὸς προσώπῳ πάντα τυρβάζει κακὰ τὸν πόλεμον ἔστιν ὑπακοῦσαι , καθάπερ αὖ τὸν χαλκὸν Ὁμήρου λέγοντος τῶν νῦν αἷμα κελαινὸν ἐύρροον ἀμφὶ Σκάμανδρον ἐσκέδασʼ ὀξὺς Ἄρης πολλῶν οὖν οὕτω λεγομένων εἰδέναι δεῖ καὶ μνημονεύειν ὅτι καὶ τῷ τοῦ Διὸς καὶ Ζηνὸς ὀνόματι ποτὲ μὲν τὸν θεὸν ποτὲ δὲ τὴν τύχην πολλάκις δὲ τὴν εἱμαρμένην προσαγορεύουσιν . ὅταν μὲν γὰρ λέγωσι Ζεῦ πάτερ , Ἴδηθεν μεδέων καὶ ὦ Ζεῦ , τίς εἶναί φησι σοῦ σοφώτερος ; τὸν θεὸν αὐτὸν λέγουσιν · ὅταν δὲ ταῖς αἰτίαις πάντων τῶν γιγνομένων ἐπονομάζωσι τὸν Δία καὶ λέγωσι πολλὰς δʼ ἰφθίμους ψυχὰς Ἄϊδι προΐαψεν - Διὸς δʼ ἐτελείετο βουλή , τὴν εἱμαρμένην . οὐ γὰρ τὸν θεὸν ὁ ποιητὴς οἴεται κακὰ μηχανᾶσθαι τοῖς ἀνθρώποις , ἀλλὰ τὴν τῶν πραγμάτων ἀνάγκην ὀρθῶς ὑποδείκνυσιν , ὅτι καὶ πόλεσι καὶ στρατοπέδοις καὶ ἡγεμόσιν , ἂν μὲν σωφρονῶσιν , εὖ πράττειν πέπρωται καὶ κρατεῖν τῶν πολεμίων , ἂν δʼ εἰς πάθη καὶ ἁμαρτίας ἐμπεσόντες ὥσπερ οὗτοι διαφέρωνται πρὸς ἀλλήλους καὶ στασιάζωσιν , ἀσχημονεῖν καὶ ταράττεσθαι καὶ κακῶς ἀπαλλάττειν . εἱμαρμένον γὰρ τῶν κακῶν βουλευμάτων κακὰς ἀμοιβάς ἐστι καρποῦσθαι βροτοῖς . καὶ μὴν ὁ Ἡσίοδος τὸν Προμηθέα ποιῶν τῷ Ἐπιμηθεῖ παρακελευόμενον μή ποτε δῶρα δέξασθαι πὰρ Ζηνὸς Ὀλυμπίου ἀλλʼ ἀποπέμπειν ἐπὶ τῇ τῆς τύχης δυνάμει τῷ τοῦ Διὸς ὀνόματι κέχρηται · τὰ γὰρ τυχηρὰ τῶν ἀγαθῶν Διὸς δῶρα κέκληκε , πλούτους καὶ γάμους καὶ ἀρχὰς καὶ πάνθʼ ὅλως τὰ ἐκτός , ὧν ἡ κτῆσις ἀνόνητός ἐστι τοῖς χρῆσθαι καλῶς μὴ δυναμένοις . διὸ καὶ τὸν Ἐπιμηθέα ὄντα καὶ ἀνόητον οἴεται δεῖν φυλάττεσθαι καὶ δεδιέναι τὰς εὐτυχίας , ὡς βλαβησόμενον καὶ διαφθαρησόμενον ὑπʼ αὐτῶν . καὶ πάλιν ὅταν λέγῃ μηδὲ ποτʼ οὐλομένην πενίην θυμοφθόρον ἀνδρὶ τέτλαθʼ ὀνειδίζειν , μακάρων δόσιν αἰὲν ἐόντων , θεόσδοτον νῦν τὸ τυχηρὸν εἴρηκεν , ὡς οὐκ ἄξιον ἐγκαλεῖν τοῖς διὰ τὴν τύχην πενομένοις , ἀλλὰ τὴν μετʼ ἀργίας καὶ μαλακίας καὶ πολυτελείας ἀπορίαν κακίζειν αἰσχρὰν καὶ ἐπονείδιστον οὖσαν . οὔπω γὰρ αὐτὸ τοὔνομα τῆς τύχης λέγοντες , εἰδότες δὲ τὴν τῆς ἀτάκτως καὶ ἀορίστως περιφερομένης αἰτίας δύναμιν ἰσχυρὰν καὶ ἀφύλακτον οὖσαν ἀνθρωπίνῳ λογισμῷ τοῖς τῶν θεῶν ὀνόμασιν ἐξέφραζον , ὥσπερ ἡμεῖς καὶ πράγματα καὶ ἤθη καὶ νὴ Δία καὶ λόγους καὶ ἄνδρας εἰώθαμεν δαιμονίους καὶ θείους προσαγορεύειν . οὕτω δὴ τὰ πολλὰ τῶν ἀτόπως περὶ τοῦ Διὸς λέγεσθαι δοκούντων ἐπανορθωτέον , ὧν ἐστι καὶ ταῦτα δοιοὶ γάρ τε πίθοι κατακείαται ἐν Διὸς οὔδει κηρῶν ἔμπλειοι , ὁ μὲν ἐσθλῶν , αὐτὰρ ὁ δειλῶν καί ὅρκια μὲν Κρονίδης ὑψίζυγος οὐκ ἐτέλεσσεν , ἀλλὰ κακὰ φρονέων τεκμαίρεται ἀμφοτέροισι καί τότε γάρ ῥα κυλίνδετο πήματος ἀρχὴ Τρωσί τε καὶ Δαναοῖσι Διὸς μεγάλου διὰ βουλάς , ὡς περὶ τῆς τύχης ἢ τῆς εἱμαρμένης λεγομένων , ἐν αἷς τὸ ἀσυλλόγιστον ἡμῖν τῆς αἰτίας σημαίνεται καὶ ὅλως οὐ καθʼ ἡμᾶς . ὅπου δὲ τὸ προσῆκον καὶ κατὰ λόγον καὶ εἰκός ἐστιν , ἐνταῦθα κυρίως ὀνομάζεσθαι τὸν θεὸν νομίζωμεν , ὥσπερ ἐν τούτοις αὐτὰρ ὁ τῶν ἄλλων ἐπεπωλεῖτο στίχας ἀνδρῶν , Αἴαντος δʼ ἀλέεινε μάχην Τελαμωνιάδαο · Ζεὺς γάρ οἱ νεμέσα ὅτʼ ἀμείνονι φωτὶ μάχοιτο καί Ζεὺς γὰρ τὰ μὲν μέγιστα φροντίζει βροτῶν , τὰ μικρὰ δʼ ἄλλοις δαίμοσιν παρεὶς ἐᾷ Σφόδρα δὲ δεῖ καὶ τοῖς ἄλλοις ὀνόμασι προσέχειν , κατὰ πολλὰ πράγματα κινουμένοις καὶ μεθισταμένοις ὑπὸ τῶν ποιητῶν . οἷόν ἐστι καὶ τὸ τῆς ἀρετῆς . ἐπεὶ γὰρ οὐ μόνον ἔμφρονας παρέχεται καὶ δικαίους καὶ ἀγαθοὺς ἐν πράξεσι καὶ λόγοις , ἀλλὰ καὶ δόξας ἐπιεικῶς καὶ δυνάμεις περιποιεῖται , παρὰ τοῦτο ποιοῦνται καὶ τὴν εὐδοξίαν ἀρετὴν καὶ τὴν δύναμιν , ὀνομάζοντες ὥσπερ ἐλαίαν τὸν ἀπὸ τῆς ἐλαίας , καὶ φηγὸν τὸν ἀπὸ τῆς φηγοῦ καρπὸν ὁμωνύμως τοῖς φέρουσιν . οὐκοῦν ὁ νέος ἡμῖν , ὅταν μὲν λέγωσι τῆς δʼ ἀρετῆς ἱδρῶτα θεοὶ προπάροιθεν ἔθηκαν καὶ τῆμος σφῇ ἀρετῇ Δαναοὶ ῥήξαντο φάλαγγας καὶ εἰ δὲ θανεῖν θέμις , ὧδε θανεῖν καλόν , εἰς ἀρετὴν καταλυσαμένους βίον , εὐθὺς οἰέσθω λέγεσθαι ταῦτα περὶ τῆς ἀρίστης καὶ θειοτάτης ἕξεως ἐν ἡμῖν , ἣν ὀρθότητα λόγου καὶ ἀκρότητα λογικῆς φύσεως καὶ διάθεσιν ὁμολογουμένην ψυχῆς νοοῦμεν . ὅταν δʼ ἀναγιγνώσκῃ πάλιν τό τε Ζεὺς δʼ ἀρετὴν ἄνδρεσσιν ὀφέλλει τε μινύθει τε καὶ τὸ πλούτῳ δʼ ἀρετὴ καὶ κῦδος ὀπηδεῖ , μὴ καθήσθω τοὺς πλουσίους ἐκπεπληγμένος καὶ τεθηπὼς καθάπερ ὤνιον εὐθὺς ἀργυρίου τὴν ἀρετὴν ἔχοντας , μηδʼ ἐπὶ τῇ τύχῃ κεῖσθαι τὴν αὑτοῦ φρόνησιν αὔξειν ἢ κολούειν νομίζων , ἀλλʼ ἀντὶ δόξης ἢ δυνάμεως ἢ εὐτυχίας ἤ τινος ὁμοίου τῇ ἀρετῇ κεχρῆσθαι τὸν ποιητὴν ἡγείσθω . καὶ γὰρ τῇ κακότητι ποτὲ μὲν ἰδίως σημαίνουσι κακίαν καὶ μοχθηρίαν ψυχῆς , ὡς Ἡσίοδος τὴν μὲν γὰρ κακότητα καὶ ἰλαδὸν ἔστιν ἑλέσθαι , ποτὲ δʼ ἄλλην τινὰ κάκωσιν ἢ δυστυχίαν , ὡς Ὅμηρος αἶψα γὰρ ἐν κακότητι βροτοὶ καταγηράσκουσιν ἐπεὶ καὶ τὴν εὐδαιμονίαν ἐξαπατηθείη τις ἂν οὕτω τοὺς ποιητὰς οἰόμενος λέγειν , ὡς οἱ φιλόσοφοι λέγουσι τὴν παντελῆ τῶν ἀγαθῶν ἕξιν ἢ κτῆσιν ἢ καὶ τελειότητα βίου κατὰ φύσιν εὐροοῦντος , ἀλλʼ οὐχὶ καταχρωμένους πολλάκις τὸν πλούσιον εὐδαίμονα καλεῖν ἢ μακάριον καὶ τὴν δύναμιν ἢ τὴν δόξαν εὐδαιμονίαν . Ὅμηρος μὲν γὰρ ὀρθῶς κέχρηται τοῖς ὀνόμασιν ὣς οὔ τοι χαίρων τοῖσδε κτεάτεσσιν ἀνάσσω καὶ Μένανδρος ἔχω δὲ πολλὴν οὐσίαν καὶ πλούσιος καλοῦμʼ ὑπὸ πάντων , μακάριος δʼ ὑπʼ οὐδενός , Εὐριπίδης δὲ πολλὴν ἐργάζεται ταραχὴν καὶ σύγχυσιν ὅταν λέγῃ μή μοι γένοιτο λυπρὸς εὐδαίμων βίος καί τί τὴν τυραννίδʼ , ἀδικίαν εὐδαίμονα , τιμᾷς ἂν μή τις , ὥσπερ εἴρηται , ταῖς μεταφοραῖς καὶ καταχρήσεσι τῶν ὀνομάτων ἕπηται . ταῦτα μὲν οὖν ἱκανὰ περὶ τούτων .
Lemmas: ἄλλος τοίνυν τρόπος εἰμί ὁ ἐν ὁ ποίημα ὑποψία πρός ὁ ἀγαθός ἐκ ὁ κακός μεθίστημι ὁ διά ὁ ὄνομα ὁ συνήθεια , περί ὅς δέω ὁ νέος γυμνάζω μάλα ἤ περί ὁ λέγω γλῶσσα . ἐκεῖνος μέν γάρ φιλόλογος , καί οὐ ἀηδής ὅτι ῥιγεδανός κακοθάνατος εἰμί οἶδα · δάνος γάρ Μακεδών ὁ θάνατος καλέω , καμμονίη δέ νίκη Αἰολεύς ὁ ἐκ ἐπιμονή καί καρτερία , Δρύοψ δέ πόποι ὁ δαίμων . οὗτος δέ ἀναγκαῖος καί χρήσιμος , εἰ μέλλω ἐκ ὁ ποίημα ὠφελέω καί μή βλάπτω , ὁ γιγνώσκω πῶς ὁ ὁ θεός ὄνομα ὁ ποιητής χράω καί πάλιν ὁ ὁ κακός καί ἀγαθός , καί τίς ὁ Τύχη τίς ὁ Μοῖρα νοέω ὀνομάζω , καί πότερος οὗτος ὁ ἁπλῶς ἤ ὁ πολλαχῶς λέγω εἰμί παρά αὐτός , ὥσπερ ἄλλος πολύς . καί γάρ οἶκος ποτέ μέν ὁ οἰκία καλέω οἶκος εἰς ὑψόροφος ποτέ δέ ὁ οὐσία ἐσθίω ἐγώ οἶκος , καί βίοτος ποτέ μέν ὁ ζάω ἀμενηνόω δέ ἕ αἰχμή κυανοχαίτης Ποσειδῶν , βίοτος μεγαίρω ποτέ δέ ὁ χρῆμα βίοτος δέ ἐγώ ἄλλος ἐσθίω , καί ὁ ἀλύω ποτέ μέν ἀντί ὁ δάκνω καί ἀπορέω χράω ὡς φημί , ὁ δέ ἀλύω ἀποβαίνω , τείρω δέ αἰνός ποτέ δέ ἀντί ὁ γαυριάω καί χαίρω ἦ ἀλύω ὅτι Ἶρος νικάω ὁ ἀλέω ; καί ὁ θοάζω ἤ ὁ κινέω σημαίνω , ὡς Εὐριπίδης κῆτος θοάζω ἐκ Ἀτλαντικός ἅλς , ἤ ὁ καθέζομαι καί θαάσσω , ὡς Σοφοκλῆς τίς πότε ἕδρα ὅδε ἐγώ θοάζω ἱκετήριος κλάδος ἐκστέφω ; χαρίεις δέ καί ὁ ὁ χρεία ὁ ὄνομα συνοικειόω ὁ ὑπόκειμαι πρᾶγμα , ὡς ὁ γραμματικός διδάσκω , ἄλλος πρός ἄλλος δύναμις λαμβάνω , · οἷος εἰμί ναῦς ὀλίγος αἰνέω , μέγας δέ ἐν φορτίον τίθημι ὁ μέν γάρ αἰνέω σημαίνω ὁ ἐπαινέω , αὐτός δέ ὁ ἐπαινέω ἀντί ὁ παραιτέομαι νῦν χράω , καθά ἐν ὁ συνήθεια καλός φημί ἔχω καί χαίρω κελεύω , ὅταν μή δέω μηδέ λαμβάνω . οὕτως δέ καί ὁ ἐπαινός Περσεφόνη ἔνιοι φημί ὡς παραιτητός λέγω . οὗτος δή ὁ διαίρεσις καί διάκρισις ὁ ὄνομα ἐν ὁ μέγας καί σπουδαῖος παραφυλάσσω ἀπό ὁ θεός ἄρχω διδάσκω ὁ νέος ὅτι χράω ὁ ὁ θεός ὄνομα ὁ ποιητής ποτέ μέν αὐτός ἐκεῖνος ἐφάπτω ὁ ἔννοια , ποτέ δέ δύναμις τις ὅς ὁ θεός δοτήρ εἰμί καί καθηγεμών ὁμώνυμος προσαγορεύω οἷος εὐθύς ὁ Ἀρχίλοχος , ὅταν μέν εὔχομαι λέγω κλύω ἄναξ Ἥφαιστος καί ἐγώ σύμμαχος γουνόομαι ἵλαος γίγνομαι , χαρίζω δέ οἷος χαρίζω , αὐτός ὁ θεός ἐπικαλέω δῆλος εἰμί · ὅταν δέ ὁ ἀνήρ ὁ ἀδελφή ἀφανίζω ἐν θάλασσα καί μή τυγχάνω νόμιμος ταφή θρηνέω λέγω μέτριος ἄν ὁ συμφορά φέρω εἰ ἐκεῖνος κεφαλή καί χαρίεις μέλεος Ἥφαιστος καθαρός ἐν εἷμα ἀμφιπονέομαι ὁ πῦρ οὕτως , οὐ ὁ θεός προσαγορεύω . πάλιν δέ ὁ μέν Εὐριπίδης λέγω ἐν ὅρκος μά ὁ μετά ἄστρον Ζεύς Ἄρης τε φοίνιος αὐτός ὁ θεός ὀνομάζω · ὁ δέ Σοφοκλῆς λέγω τυφλός γάρ , ὦ γυνή , οὐδέ ὁράω Ἄρης ὗς πρόσωπον πᾶς τυρβάζω κακός ὁ πόλεμος εἰμί ὑπακούω , καθά αὖ ὁ χαλκός Ὅμηρος λέγω ὁ νῦν αἷμα κελαινός ἐύρρους ἀμφί Σκάμανδρος σκεδάννυμι ὀξύς Ἄρης πολύς οὖν οὕτως λέγω οἶδα δέω καί μνημονεύω ὅτι καί ὁ ὁ Ζεύς καί Ζεύς ὄνομα ποτέ μέν ὁ θεός ποτέ δέ ὁ τύχη πολλάκις δέ ὁ μείρομαι προσαγορεύω . ὅταν μέν γάρ λέγω Ζεύς πατήρ , Ἴδη μεδέων καί ὦ Ζεύς , τίς εἰμί φημί σύ σοφός ; ὁ θεός αὐτός λέγω · ὅταν δέ ὁ αἰτία πᾶς ὁ γίγνομαι ἐπονομάζω ὁ Ζεύς καί λέγω πολύς δέ ἴφθιμος ψυχή Ἀίδης προϊάπτω - Ζεύς δέ τελέω βουλή , ὁ μείρομαι . οὐ γάρ ὁ θεός ὁ ποιητής οἴομαι κακός μηχανάομαι ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά ὁ ὁ πρᾶγμα ἀνάγκη ὀρθός ὑποδείκνυμι , ὅτι καί πόλις καί στρατόπεδον καί ἡγεμών , ἐάν μέν σωφρονέω , εὖ πράσσω πόρω καί κρατέω ὁ πολέμιος , ἐάν δέ εἰς πάθος καί ἁμαρτία ἐμπίπτω ὥσπερ οὗτος διαφέρω πρός ἀλλήλων καί στασιάζω , ἀσχημονέω καί ταράσσω καί κακός ἀπαλλάσσω . μείρομαι γάρ ὁ κακός βούλευμα κακός ἀμοιβή εἰμί καρπόω βροτός . καί μήν ὁ Ἡσίοδος ὁ Προμηθεύς ποιέω ὁ Ἐπιμηθεύς παρακελεύομαι μή ποτέ δῶρον δέχομαι παρά Ζεύς Ὀλύμπιος ἀλλά ἀποπέμπω ἐπί ὁ ὁ τύχη δύναμις ὁ ὁ Ζεύς ὄνομα χράω · ὁ γάρ τυχηρός ὁ ἀγαθός Ζεύς δῶρον καλέω , πλοῦτος καί γάμος καί ἀρχή καί πᾶς ὅλος ὁ ἐκτός , ὅς ὁ κτῆσις ἀνόνητος εἰμί ὁ χράω καλός μή δύναμαι . διό καί ὁ Ἐπιμηθεύς εἰμί καί ἀνόητος οἴομαι δέω φυλάσσω καί δείδω ὁ εὐτυχία , ὡς βλάπτω καί διαφθείρω ὑπό αὐτός . καί πάλιν ὅταν λέγω μηδέ ποτέ ὄλλυμι πενία θυμοφθόρος ἀνήρ τλάω ὀνειδίζω , μάκαρ δόσις ἀεί εἰμί , θεόσδοτος νῦν ὁ τυχηρός λέγω , ὡς οὐ ἄξιος ἐγκαλέω ὁ διά ὁ τύχη πένομαι , ἀλλά ὁ μετά ἀργία καί μαλακία καί πολυτέλεια ἀπορία κακίζω αἰσχρός καί ἐπονείδιστος εἰμί . οὔπω γάρ αὐτός ὄνομα ὁ τύχη λέγω , οἶδα δέ ὁ ὁ ἄτακτος καί ἀόριστος περιφέρω αἰτία δύναμις ἰσχυρός καί ἀφύλακτος εἰμί ἀνθρώπινος λογισμός ὁ ὁ θεός ὄνομα ἐκφράζω , ὥσπερ ἐγώ καί πρᾶγμα καί ἦθος καί νή Ζεύς καί λόγος καί ἀνήρ εἴωθα δαιμόνιος καί θεῖος προσαγορεύω . οὕτως δή ὁ πολύς ὁ ἄτοπος περί ὁ Ζεύς λέγω δοκέω ἐπανορθωτέος , ὅς εἰμί καί οὗτος δοιοί γάρ τε πίθος κατάκειμαι ἐν Ζεύς οὖδας κήρα ἔμπλεος , ὁ μέν ἐσθλός , ἀτάρ ὁ δειλός καί ὅρκιον μέν Κρονίδης ὑψίζυγος οὐ τελέω , ἀλλά κακός φρονέω τεκμαίρομαι ἀμφότερος καί τότε γάρ ἄρα κυλίνδω πῆμα ἀρχή Τρώς τε καί Δαναοί Ζεύς μέγας διά βουλή , ὡς περί ὁ τύχη ἤ ὁ μείρομαι λέγω , ἐν ὅς ὁ ἀσυλλόγιστος ἐγώ ὁ αἰτία σημαίνω καί ὅλος οὐ κατά ἐγώ . ὅπου δέ ὁ προσήκω καί κατά λόγος καί ἔοικα εἰμί , ἐνταῦθα κύριος ὀνομάζω ὁ θεός νομίζω , ὥσπερ ἐν οὗτος ἀτάρ ὁ ὁ ἄλλος ἐπιπωλέομαι στίξ ἀνήρ , Αἴας δέ ἀλεείνω μάχη Τελαμωνιάδης · Ζεύς γάρ ἕ νεμεσάω ὅτε ἀγαθός φώς μάχομαι καί Ζεύς γάρ ὁ μέν μέγας φροντίζω βροτός , ὁ μικρός δέ ἄλλος δαίμων παρίημι ἐάω σφόδρα δέ δέω καί ὁ ἄλλος ὄνομα προσέχω , κατά πολύς πρᾶγμα κινέω καί μεθίστημι ὑπό ὁ ποιητής . οἷος εἰμί καί ὁ ὁ ἀρετή . ἐπεί γάρ οὐ μόνος ἔμφρων παρέχω καί δίκαιος καί ἀγαθός ἐν πρᾶξις καί λόγος , ἀλλά καί δόξα ἐπιεικής καί δύναμις περιποιέω , παρά οὗτος ποιέω καί ὁ εὐδοξία ἀρετή καί ὁ δύναμις , ὀνομάζω ὥσπερ ἐλαία ὁ ἀπό ὁ ἐλαία , καί φηγός ὁ ἀπό ὁ φηγός καρπός ὁμώνυμος ὁ φέρω . οὐκοῦν ὁ νέος ἐγώ , ὅταν μέν λέγω ὁ δέ ἀρετή ἱδρώς θεός προπάροιθε τίθημι καί τῆμος σφός ἀρετή Δαναοί ῥήγνυμι φάλαγξ καί εἰ δέ θνῄσκω θέμις , ὧδε θνῄσκω καλός , εἰς ἀρετή καταλύω βίος , εὐθύς οἴομαι λέγω οὗτος περί ὁ ἀγαθός καί θεῖος ἕξις ἐν ἐγώ , ὅς ὀρθότης λόγος καί ἀκρότης λογικός φύσις καί διάθεσις ὁμολογέω ψυχή νοέω . ὅταν δέ ἀναγιγνώσκω πάλιν ὁ τε Ζεύς δέ ἀρετή ἀνήρ ὀφέλλω τε μινύθω τε καί ὁ πλοῦτος δέ ἀρετή καί κῦδος ὀπαδέω , μή κάθημαι ὁ πλούσιος ἐκπλήσσω καί τέθηπα καθά ὤνιος εὐθύς ἀργύριον ὁ ἀρετή ἔχω , μηδέ ἐπί ὁ τύχη κεῖμαι ὁ ἑαυτοῦ φρόνησις αὐξάνω ἤ κολούω νομίζω , ἀλλά ἀντί δόξα ἤ δύναμις ἤ εὐτυχία ἤ τις ὅμοιος ὁ ἀρετή χράω ὁ ποιητής ἡγέομαι . καί γάρ ὁ κακότης ποτέ μέν ἴδιος σημαίνω κακία καί μοχθηρία ψυχή , ὡς Ἡσίοδος ὁ μέν γάρ κακότης καί ἰλαδόν εἰμί αἱρέω , ποτέ δέ ἄλλος τις κάκωσις ἤ δυστυχία , ὡς Ὅμηρος αἶψα γάρ ἐν κακότης βροτός καταγηράσκω ἐπεί καί ὁ εὐδαιμονία ἐξαπατάω τις ἄν οὕτως ὁ ποιητής οἴομαι λέγω , ὡς ὁ φιλόσοφος λέγω ὁ παντελής ὁ ἀγαθός ἕξις ἤ κτῆσις ἤ καί τελειότης βίος κατά φύσις εὐροέω , ἀλλά οὐ καταχράομαι πολλάκις ὁ πλούσιος εὐδαίμων καλέω ἤ μακάριος καί ὁ δύναμις ἤ ὁ δόξα εὐδαιμονία . Ὅμηρος μέν γάρ ὀρθός χράω ὁ ὄνομα ὡς οὐ τοι χαίρω ὅδε κτέαρ ἀνάσσω καί Μένανδρος ἔχω δέ πολύς οὐσία καί πλούσιος καλέω ὑπό πᾶς , μακάριος δέ ὑπό οὐδείς , Εὐριπίδης δέ πολύς ἐργάζομαι ταραχή καί σύγχυσις ὅταν λέγω μή ἐγώ γίγνομαι λυπρός εὐδαίμων βίος καί τίς ὁ τυραννίς , ἀδικία εὐδαίμων , τιμάω ἐάν μή τις , ὥσπερ λέγω , ὁ μεταφορά καί κατάχρησις ὁ ὄνομα ἕπομαι . οὗτος μέν οὖν ἱκανός περί οὗτος .