plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 5.5.2
ἐμοῦ δὲ ταῦτʼ εἰπόντος , εἰς μέσον ἤδη φθεγξάμενος ὁ πάππος ἡμῶν Λαμπρίας ἆρʼ οὖν εἶπενοὐ περὶ τὰ δεῖπνα μόνον , ἀλλὰ καὶ περὶ τὰς κλήσεις δεόμεθα τῆς ἐγκρατείας ; ἔστι γάρ τις οἶμαι καὶ φιλανθρωπίας ἀκρασία , μηδένα παρερχομένης τῶν συμποτῶν ἀλλὰ πάντας ἑλκούσης ὡς ἐπὶ θέαν ἢ ἀκρόασιν . ἔμοιγʼ οὖν οὔτʼ ἄρτος οὔτʼ οἶνος ἐπιλείπων τοῖς κεκλημένοις οὕτω δοκεῖ τὸν κεκληκότα ποιεῖν γελοῖον , ὡς χώρα καὶ τόπος · ὧν καὶ μὴ κεκλημένοις ἀλλʼ ἐπελθοῦσιν αὐτομάτως ξένοις καὶ ἀλλοτρίοις ἀεὶ παρεσκευασμένην ἀφθονίαν ὑπάρχειν δεῖ . ἔτι δʼ ἄρτου μὲν καὶ οἴνου ἐπιλιπόντων , ἔστι καὶ τοὺς οἰκέτας ὡς κλέπτοντας αἰτιᾶσθαι · τόπου δὲ πενία καὶ κατανάλωσις εἰς πλῆθος ὀλιγωρία τίς ἐστι τοῦ καλοῦντος . εὐδοκιμεῖ δὲ θαυμαστῶς καὶ Ἡσίοδος εἰπών ἤτοι μὲν πρώτιστα χάος γένετʼ · χώραν γὰρ ἔδει καὶ τόπον προϋποκεῖσθαι τοῖς γενομένοις , οὐχ ὡς χθὲς οὑμὸς υἱός ἔφη τὸ Ἀναξαγόρειον ἦν ὁμοῦ πάντα χρήματα τὸ σύνδειπνον ἐποίησεν . οὐ μὴν ἀλλὰ κἂν τόπος ὑπάρχῃ καὶ παρασκευή , τὸ πλῆθος αὐτὸ φυλακτέον , ὡς ἄμικτον τὴν συνουσίαν ποιοῦν καὶ ἀπροσήγορον · οἴνου γὰρ ἀνελεῖν ἧττόν ἐστι κακὸν ἢ λόγου κοινωνίαν ἐκ δείπνου . διὸ καὶ Θεόφραστος ἄοινα συμπόσια παίζων ἐκάλει τὰ κουρεῖα διὰ τὴν λαλιὰν τῶν προσκαθιζόντων . λόγων δὲ κοινωνίαν ἀναιροῦσιν οἱ πολλοὺς εἰς ταὐτὸ συμφοροῦντες , μᾶλλον δʼ ὀλίγους ποιοῦσιν ἀλλήλοις συνεῖναι · καὶ κατὰ δύο γὰρ ἢ τρεῖς ἀπολαμβάνοντες ἐντυγχάνουσι καὶ προσδιαλέγονται , τοὺς δὲ πόρρω κατακειμένους οὐδʼ ἴσασιν οὐδὲ προσορῶσιν ἵππου δρόμον ἀπέχοντας ἠμὲν ἐπʼ Αἴαντος κλισίας Τελαμωνιάδαο ἠδʼ ἐπʼ Ἀχιλλῆος . ὅθεν οὐκ ὀρθῶς οἱ πλούσιοι νεανιεύονται κατασκευάζοντες οἴκους τριακοντακλίνους καὶ μείζους · ἀμίκτων γὰρ αὕτη καὶ ἀφίλων δείπνων ἡ παρασκευὴ καὶ πανηγυριάρχου μᾶλλον ἢ συμποσιάρχου δεομένων . ἀλλʼ ἐκείνοις μὲν ταῦτα συγγνώμη ποιεῖν · ἄπλουτον γὰρ οἴονται τὸν πλοῦτον καὶ τυφλὸν ἀληθῶς καὶ ἀνέξοδον , ἂν μὴ μάρτυρας ἔχῃ , καθάπερ τραγῳδία , θεατάς · ἡμῖν δʼ ἂν ἴαμα γένοιτο τοῦ πολλοὺς ὁμοῦ συνάγειν τὸ πολλάκις κατʼ ὀλίγους παραλαμβάνειν . οἱ γὰρ σπανίως καί διʼ Ἅρματος ὥς φασιν ἑστιῶντες ἀναγκάζονται τὸν ὁπωσοῦν ἐπιτήδειον ἢ γνώριμον καταγράφειν οἱ δὲ συνεχέστερον κατὰ τρεῖς ἤ τέτταρας ἀναλαμβάνοντες , ὥσπερ πορθμεῖα τὰ συμπόσια κοῦφά τε ποιοῦσι . ποιεῖ δέ τινα τοῦ πολλοῦ τῶν φίλων πλήθους διάκρισιν καὶ ὁ τῆς αἰτίας διηνεκὴς ἐπιλογισμός · ὡς γὰρ ἐπὶ τὰς χρείας οὐ πάντας ἀλλὰ τοὺς ἁρμόττοντας ἑκάστῃ παρακαλοῦμεν , βουλευόμενοι μὲν τοὺς φρονίμους δικαζόμενοι δὲ τοὺς λέγοντας , ἀποδημοῦντες δὲ τοὺς ἐλαφροὺς μάλιστα τοῖς βιωτικοῖς καὶ σχολὴν ἄγοντας · οὕτως ἐν ταῖς ὑποδοχαῖς ἑκάστοτε τοὺς ἐπιτηδείους παραληπτέον . ἐπιτήδειοι δὲ τῷ μὲν ἡγεμόνι δειπνίζοντι συνδειπνεῖν οἵ τʼ ἄρχοντες , ἐὰν ὦσι φίλοι , καὶ οἱ πρῶτοι τῆς πόλεως ἐν δὲ γάμοις ἢ καὶ γενεθλίοις οἱ κατὰ γένος προσήκοντες καὶ Διὸς ὁμογνίου κοινωνοῦντες · ἐν δὲ ταῖς τοιαύταις ὑποδοχαῖς ἢ προπομπαῖς τοὺς ἐκείνων μάλιστα κεχαρισμένους εἰς ταὐτὸ συνακτέον . οὐδὲ γὰρ θεῷ θύοντες πᾶσι τοῖς ἄλλοις θεοῖς , μάλιστα καὶ συννάοις καὶ συμβώμοις , κατευχόμεθα , ἀλλὰ τριῶν κρατήρων κιρναμένων , τοῖς μὲν ἀπὸ τοῦ πρώτου σπένδομεν τοῖς δʼ ἀπὸ τοῦ δευτέρου τοῖς δʼ ἀπὸ τοῦ τελευταίου · φθόνος γὰρ ἔξω θείου χοροῦ ἵσταται · θεῖος δέ που καὶ ὁ τῶν φίλων χορὸς εὐγνωμόνως διανεμόμενος ἐν ταῖς συμπεριφοραῖς .
Lemmas: ἐγώ δέ οὗτος λέγω , εἰς μέσος ἤδη φθέγγομαι ὁ πάππος ἐγώ Λαμπρίας ἆρα οὖν πένομαι περί ὁ δεῖπνον μόνος , ἀλλά καί περί ὁ κλῆσις δέω ὁ ἐγκράτεια ; εἰμί γάρ τις οἴομαι καί φιλανθρωπία ἀκρασία , μηδείς παρέρχομαι ὁ συμπότης ἀλλά πᾶς ἕλκω ὡς ἐπί θέα ἤ ἀκρόασις . ἐγώ οὖν οὔτε ἄρτος οὔτε οἶνος ἐπιλείπω ὁ καλέω οὕτως δοκέω ὁ καλέω ποιέω γέλοιος , ὡς χώρα καί τόπος · ὅς καί μή καλέω ἀλλά ἐπέρχομαι αὐτόματος ξένος καί ἀλλότριος ἀεί παρασκευάζω ἀφθονία ὑπάρχω δέω . ἔτι δέ ἄρτος μέν καί οἶνος ἐπιλείπω , εἰμί καί ὁ οἰκέτης ὡς κλέπτω αἰτιάομαι · τόπος δέ πενία καί κατανάλωσις εἰς πλῆθος ὀλιγωρία τις εἰμί ὁ καλέω . εὐδοκιμέω δέ θαυμαστός καί Ἡσίοδος λέγω ἤτοι μέν πρῶτος χάος γίγνομαι · χώρα γάρ δέω καί τόπος προυπόκειμαι ὁ γίγνομαι , οὐ ὡς χθές ἐμός υἱός φημί ὁ Ἀναξαγόρειος εἰμί ὁμοῦ πᾶς χρῆμα ὁ σύνδειπνον ποιέω . οὐ μήν ἀλλά ἐάν τόπος ὑπάρχω καί παρασκευή , ὁ πλῆθος αὐτός φυλάσσω , ὡς ἄμικτος ὁ συνουσία ποιέω καί ἀπροσήγορος · οἶνος γάρ ἀναιρέω ἥσσων εἰμί κακός ἤ λόγος κοινωνία ἐκ δεῖπνον . διό καί Θεόφραστος ἄοινος συμπόσιον παίζω καλέω ὁ κουρεῖον διά ὁ λαλιά ὁ προσκαθίζω . λόγος δέ κοινωνία ἀναιρέω ὁ πολύς εἰς αὐτός συμφορέω , μάλα δέ ὀλίγος ποιέω ἀλλήλων σύνειμι · καί κατά δύο γάρ ἤ τρεῖς ἀπολαμβάνω ἐντυγχάνω καί προσδιαλέγομαι , ὁ δέ πρόσω κατάκειμαι οὐδέ οἶδα οὐδέ προσοράω ἵππος δρόμος ἀπέχω ἠμέν ἐπί Αἴας κλισία Τελαμωνιάδης ἠδέ ἐπί Ἀχιλλεύς . ὅθεν οὐ ὀρθός ὁ πλούσιος νεανιεύομαι κατασκευάζω οἶκος τριακοντάκλινος καί μέγας · ἄμικτος γάρ οὗτος καί ἄφιλος δεῖπνον ὁ παρασκευή καί πανηγυριάρχης μάλα ἤ συμποσίαρχος δέω . ἀλλά ἐκεῖνος μέν οὗτος συγγνώμη ποιέω · ἄπλουτος γάρ οἴομαι ὁ πλοῦτος καί τυφλός ἀληθής καί ἀνέξοδος , ἐάν μή μάρτυς ἔχω , καθά τραγῳδία , θεατής · ἐγώ δέ ἄν ἴαμα γίγνομαι ὁ πολύς ὁμοῦ συνάγω ὁ πολλάκις κατά ὀλίγος παραλαμβάνω . ὁ γάρ σπάνιος καί διά Ἅρμα ὡς φημί ἑστιάω ἀναγκάζω ὁ ὁπωσοῦν ἐπιτήδειος ἤ γνώριμος καταγράφω ὁ δέ συνεχής κατά τρεῖς ἤ τέσσαρες ἀναλαμβάνω , ὥσπερ πορθμεῖον ὁ συμπόσιον κοῦφος τε ποιέω . ποιέω δέ τις ὁ πολύς ὁ φίλος πλῆθος διάκρισις καί ὁ ὁ αἰτία διηνεκής ἐπιλογισμός · ὡς γάρ ἐπί ὁ χρεία οὐ πᾶς ἀλλά ὁ ἁρμόζω ἕκαστος παρακαλέω , βουλεύω μέν ὁ φρόνιμος δικάζω δέ ὁ λέγω , ἀποδημέω δέ ὁ ἐλαφρός μάλα ὁ βιωτικός καί σχολή ἄγω · οὕτως ἐν ὁ ὑποδοχή ἑκάστοτε ὁ ἐπιτήδειος παραληπτέος . ἐπιτήδειος δέ ὁ μέν ἡγεμών δειπνίζω συνδειπνέω ὁ τε ἄρχω , ἐάν εἰμί φίλος , καί ὁ πρῶτος ὁ πόλις ἐν δέ γάμος ἤ καί γενέθλιος ὁ κατά γένος προσήκω καί Ζεύς ὁμόγνιος κοινωνέω · ἐν δέ ὁ τοιοῦτος ὑποδοχή ἤ προπομπή ὁ ἐκεῖνος μάλα χαρίζω εἰς αὐτός συνακτέον . οὐδέ γάρ θεός θύω πᾶς ὁ ἄλλος θεός , μάλα καί σύνναος καί σύμβωμος , κατεύχομαι , ἀλλά τρεῖς κρατήρ κιρνάω , ὁ μέν ἀπό ὁ πρῶτος σπένδω ὁ δέ ἀπό ὁ δεύτερος ὁ δέ ἀπό ὁ τελευταῖος · φθόνος γάρ ἔξω θεῖος χορός ἵστημι · θεῖος δέ που καί ὁ ὁ φίλος χορός εὐγνώμων διανέμω ἐν ὁ συμπεριφορά .