plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 3.3.1
ἐθαύμαζε δὲ Φλῶρος , εἰ γεγραφὼς Ἀριστοτέλης ἐν τῷ περὶ μέθης , ὅτι μάλιστα μὲν οἱ γέροντες ἣκιστα δʼ αἱ γυναῖκες ὑπὸ μέθης ἁλίσκονται , τὴν αἰτίαν οὐκ ἐξειργάσατο , μηδὲν εἰωθὼς προΐεσθαι τῶν τοιούτων . εἶτα μέντοι προὔβαλεν ἐν μέσῳ σκοπεῖν τοῖς παροῦσιν . ἦν δὲ τῶν συνήθων τὸ δεῖπνον . ἔφη τοίνυν ὁ Σύλλας θατέρῳ θάτερον ἐμφαίνεσθαι · κἂν εἰ περὶ τῶν γυναικῶν ὀρθῶς τὴν αἰτίαν λάβοιμεν , οὐκ ἔτι πολλοῦ λόγου δεήσεσθαι περὶ τῶν γερόντων · ἐναντίας γὰρ εἶναι μάλιστα τὰς φύσεις τῇ θʼ ὑγρότητι καὶ ξηρότητι καὶ λειότητι καὶ τραχύτητι καὶ μαλακότητι καὶ σκληρότητι . καὶ τοῦτʼ ἔφη λαμβάνειν κατὰ τῶν γυναικῶν πρῶτον , ὅτι τὴν κρᾶσιν ὑγρὰν ἔχουσιν , ἣ καὶ τὴν ἁπαλότητα τῆς σαρκὸς ἐμμεμιγμένη παρέχει καὶ τὸ στίλβον ἐπὶ λειότητι καὶ τὰς καθάρσεις · ὅταν οὖν ὁ οἶνος εἰς ὑγρότητα πολλὴν ἐμπέσῃ , κρατούμενος ἀποβάλλει τὴν βαφὴν καὶ γίγνεται παντάπασιν ἀβαφὴς καὶ ὑδατώδης . ἔστι δέ τι καὶ παρʼ αὐτοῦ λαβεῖν Ἀριστοτέλους · τοὺς γὰρ ἄθρουν καὶ ἀπνευστὶ πίνοντας , ὅπερ ἀμυστίζειν ὠνόμασαν οἱ παλαιοί , φησὶν ἥκιστα περιπίπτειν μέθαις · οὐ γὰρ ἐνδιατρίβειν τὸν ἄκρατον αὐτοῖς , ἀλλʼ ἐξωθούμενον ῥύμῃ διαπορεύεσθαι διὰ τοῦ σώματος . ἐπιεικῶς δὲ τὰς γυναῖκας ὁρῶμεν οὕτω πινούσας . εἰκὸς δʼ αὐτῶν καὶ τὸ σῶμα , διὰ τὸν ἐνδελεχῆ τῶν ὑγρῶν κατασπασμὸν ἐπὶ τὰς ἀποκαθάρσεις πολύπορον γεγονέναι καὶ τετμῆσθαι καθάπερ ἀνδήροις καὶ ὀχετοῖς · εἰς οὓς ἐμπίπτοντα τὸν ἄκρατον ὑπάγειν ταχέως καὶ μὴ προσίστασθαι τοῖς κυρίοις μέρεσιν , ὧν διαταραττομένων συμβαίνει τὸ μεθύειν . οἱ δὲ γέροντες ὅτι μέν εἰσιν ἐνδεεῖς ἰκμάδος οἰκείας , τοὔνομά μοι δοκεῖ φράζειν πρῶτον · οὐ γὰρ ὡς ῥέοντες εἰς γῆν , ἀλλʼ ὡς γεώδεις καὶ γεηροί τινες · , ἤδη γιγνόμενοι τὴν ἕξιν οὕτω προσαγορεύονται . δηλοῖ δὲ καὶ τὸ δυσκαμπὲς αὐτῶν καὶ σκληρόν , ἔτι δʼ ἡ τραχύτης · , τὴν ξηρότητα τῆς φύσεως . ὅταν οὖν ἐμπίνωσιν , εἰκὸς ἀναλαμβάνεσθαι τὸν οἶνον , τοῦ σώματος σπογγώδους διὰ τὸν αὐχμὸν ὄντος · εἶτʼ ἐμμένοντα πληγὰς καὶ βαρύτητας ἐμποιεῖν . ὡς γὰρ τὰ ῥεύματα τῶν μὲν πυκνῶν ἀποκλύζεται χωρίων καὶ πηλὸν οὐ ποιεῖ τοῖς δʼ ἀραιοῖς ἀναμίγνυται μᾶλλον , οὕτως ὁ οἶνος ἐν τοῖς τῶν γερόντων σώμασιν ἔχει διατριβὴν ἑλκόμενος ὑπὸ τῆς ξηρότητος , ἄνευ δὲ τούτων ἰδεῖν ἔστι τὰ συμπτώματα τῆς μέθης τὴν τῶν γερόντων φύσιν ἐξ ἑαυτῆς ἔχουσαν · ἔστι γὰρ συμπτώματα μέθης ἐπιφανέστατα , τρόμοι μὲν ἄρθρων ψελλισμοὶ δὲ γλώσσης , πλεονασμοὶ δὲ λαλιᾶς ὀξύτητες δʼ ὀργῆς , λῆθαί τε καὶ παραφοραὶ διανοίας · ὧν τὰ πολλὰ καὶ περὶ τοὺς ὑγιαίνοντας ὄντα πρεσβύτας ὀλίγης ῥοπῆς δεῖται καὶ σάλου τοῦ τυχόντος · ὥστε μὴ γένεσιν ἰδίων ἀλλὰ κοινῶν ἐπίτασιν συμπτωμάτων γίγνεσθαι τὴν μέθην τῷ γέροντι · τεκμήριον δὲ τούτου τὸ μηδὲν εἶναι γέροντι νέου μεθυσθέντος ὁμοιότερον .
Lemmas: θαυμάζω δέ Φλῶρος , εἰ γράφω Ἀριστοτέλης ἐν ὁ περί μέθη , ὅτι μάλα μέν ὁ γέρων ἦκα δέ ὁ γυνή ὑπό μέθη ἁλίσκομαι , ὁ αἰτία οὐ ἐξεργάζομαι , μηδείς εἴωθα προίημι ὁ τοιοῦτος . εἶτα μέντοι προβάλλω ἐν μέσος σκοπέω ὁ πάρειμι . εἰμί δέ ὁ συνήθης ὁ δεῖπνον . φημί τοίνυν ὁ Σύλλας ἕτερος ἕτερος ἐμφαίνω · ἄν εἰ περί ὁ γυνή ὀρθός ὁ αἰτία λαμβάνω , οὐ ἔτι πολύς λόγος δέω περί ὁ γέρων · ἐναντίος γάρ εἰμί μάλα ὁ φύσις ὁ τε ὑγρότης καί ξηρότης καί λειότης καί τραχύτης καί μαλακότης καί σκληρότης . καί οὗτος φημί λαμβάνω κατά ὁ γυνή πρῶτος , ὅτι ὁ κρᾶσις ὑγρός ἔχω , ὅς καί ὁ ἁπαλότης ὁ σάρξ ἐμμίγνυμαι παρέχω καί ὁ στίλβω ἐπί λειότης καί ὁ κάθαρσις · ὅταν οὖν ὁ οἶνος εἰς ὑγρότης πολύς ἐμπίπτω , κρατέω ἀποβάλλω ὁ βαφή καί γίγνομαι παντάπασι ἀβαφής καί ὑδατώδης . εἰμί δέ τις καί παρά αὐτός λαμβάνω Ἀριστοτέλης · ὁ γάρ ἀθρόος καί ἀπνευστί πίνω , ὅς ἀμυστίζω ὀνομάζω ὁ παλαιός , φημί ἦκα περιπίπτω μέθη · οὐ γάρ ἐνδιατρίβω ὁ ἄκρατος αὐτός , ἀλλά ἐξωθέω ῥύμη διαπορεύω διά ὁ σῶμα . ἐπιεικής δέ ὁ γυνή ὁράω οὕτως πίνω . ἔοικα δέ αὐτός καί ὁ σῶμα , διά ὁ ἐνδελεχής ὁ ὑγρός κατασπασμός ἐπί ὁ ἀποκάθαρσις πολύπορος γίγνομαι καί τέμνω καθά ἄνδηρον καί ὀχετός · εἰς ὅς ἐμπίπτω ὁ ἄκρατος ὑπάγω ταχύς καί μή προσίστημι ὁ κύριος μέρος , ὅς διαταράσσω συμβαίνω ὁ μεθύω . ὁ δέ γέρων ὅτι μέν εἰμί ἐνδεής ἰκμάς οἰκεῖος , ὄνομα ἐγώ δοκέω φράζω πρῶτος · οὐ γάρ ὡς ῥέω εἰς γῆ , ἀλλά ὡς γεώδης καί γεηρός τις · , ἤδη γίγνομαι ὁ ἕξις οὕτως προσαγορεύω . δηλόω δέ καί ὁ δυσκαμπής αὐτός καί σκληρός , ἔτι δέ ὁ τραχύτης · , ὁ ξηρότης ὁ φύσις . ὅταν οὖν ἐμπίνω , ἔοικα ἀναλαμβάνω ὁ οἶνος , ὁ σῶμα σπογγώδης διά ὁ αὐχμός εἰμί · εἶτα ἐμμένω πληγή καί βαρύτης ἐμποιέω . ὡς γάρ ὁ ῥεῦμα ὁ μέν πυκνός ἀποκλύζω χωρίον καί πηλός οὐ ποιέω ὁ δέ ἀραιός ἀναμείγνυμι μάλα , οὕτως ὁ οἶνος ἐν ὁ ὁ γέρων σῶμα ἔχω διατριβή ἕλκω ὑπό ὁ ξηρότης , ἄνευ δέ οὗτος ὁράω εἰμί ὁ σύμπτωμα ὁ μέθη ὁ ὁ γέρων φύσις ἐκ ἑαυτοῦ ἔχω · εἰμί γάρ σύμπτωμα μέθη ἐπιφανής , τρόμος μέν ἄρθρον ψελλισμός δέ γλῶσσα , πλεονασμός δέ λαλιά ὀξύτης δέ ὀργή , λήθη τε καί παραφορά διάνοια · ὅς ὁ πολύς καί περί ὁ ὑγιαίνω εἰμί πρεσβύτης ὀλίγος ῥοπή δέω καί σάλος ὁ τυγχάνω · ὥστε μή γένεσις ἴδιος ἀλλά κοινός ἐπίτασις σύμπτωμα γίγνομαι ὁ μέθη ὁ γέρων · τεκμήριον δέ οὗτος ὁ μηδείς εἰμί γέρων νέος μεθύσκω ὅμοιος .