plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 9.14.3
εἶπεν οὖν ὁ ἀδελφός , ὅτι τρεῖς ᾔδεσαν οἱ παλαιοὶ Μούσας · καὶ τούτου λέγειν ἀπόδειξιν ὀψιμαθές ἐστι καὶ ἄγροικον ἐν τοσούτοις καὶ τοιούτοις ἀνδράσιν . αἰτία δʼ οὐχ ὡς ἔνιοι λέγουσι τὰ μελῳδούμενα γένη , τὸ διάτονον καὶ τὸ χρωματικὸν καὶ τὸ ἐναρμόνιον οὐδʼ οἱ τὰ διαστήματα παρέχοντες ὅροι , νήτη καὶ μέση καὶ ὑπάτη · καίτοι Δελφοί γε τὰς Μούσας οὕτως ὠνόμαζον , οὐκ ὀρθῶς ἑνὶ μαθήματι , μᾶλλον δὲ μορίῳ μαθήματος ἑνὸς τοῦ μουσικοῦ , τῷ γʼ ἁρμονικῷ , προστιθέντες . ἁπάσας δʼ ὡς ἐγὼ νομίζω τὰς διὰ λόγου περαινομένας ἐπιστήμας καὶ τέχνας οἱ παλαιοὶ καταμαθόντες ἐν τρισὶ γένεσιν οὔσας , τῷ φιλοσόφῳ καὶ τῷ ῥητορικῷ καὶ τῷ μαθηματικῷ , τριῶν ἐποιοῦντο δῶρα καὶ χάριτας θεῶν ἃς Μούσας ὠνόμαζον . ὓστερον δὲ καὶ καθʼ Ἡσίοδον ἤδη μᾶλλον ἐκκαλυπτομένων τῶν δυνάμεων , διαιροῦντες εἰς καὶ εἴδη τρεῖς πάλιν ἑκάστην ἔχουσαν ἐν αὑτῇ διαφορὰς ἑώρων ὦν ἐν μὲν τῷ μαθηματικῷ τὸ περὶ μουσικήν ἐστι καὶ τὸ περὶ ἀριθμητικὴν καὶ τὸ περὶ γεωμετρίαν , ἐν τῷ φιλοσόφῳ τὸ λογικὸν καὶ τὸ ἠθικὸν καὶ τὸ φυσικόν , ἐν τῷ ῥητορικῷ τὸ ἐγκωμιαστικὸν πρῶτον γεγονέναι λέγουσι , δεύτερον τὸ συμβουλευτικόν , ἔσχατον δὲ τὸ δικανικόν . ὧν μηδὲν ἄθεον μηδʼ ἄμουσον εἶναι ἄμοιρον κρείττονος καὶ ἡγεμονίας ἀξιοῦντες , εἰκότως ἰσαρίθμους τὰς Μούσας οὐκ ἐποίησαν ἀλλʼ οὔσας ἀνεῦρον . ὥσπερ οὖν τὰ ἐννέα διαίρεσιν εἰς τρεῖς λαμβάνει τριάδας , ὧν ἑκάστη πάλιν εἰς μονάδας διαιρεῖται τοσαύτας · οὕτως ἓν μέν ἐστι καὶ κοινὸν ἡ τοῦ λόγου περὶ τὸ κύριον ὀρθότης , νενέμηνται σύντρεις εἰς τῶν τριῶν γενῶν ἕκαστον · εἶτα πάλιν αὖ μοναδικῶς ἑκάστη μίαν περιέπει λαχοῦσα καὶ κοσμεῖ δύναμιν . οὐ οἶμαι τοὺς ποιηματικοὺς καὶ τοὺς ἀστρολογικοὺς ἐγκαλεῖν ἡμῖν ὡς παραλείπουσι · τὰς τέχνας αὐτῶν , εἰδότας οὐδὲν ἧττον ἡμῶν ἀστρολογίαν γεωμετρίᾳ ποιητικὴν δὲ μουσικῇ συννεμομένην .
Lemmas: λέγω οὖν ὁ ἀδελφός , ὅτι τρεῖς οἶδα ὁ παλαιός Μοῦσα · καί οὗτος λέγω ἀπόδειξις ὀψιμαθής εἰμί καί ἄγροικος ἐν τοσοῦτος καί τοιοῦτος ἀνήρ . αἰτία δέ οὐ ὡς ἔνιοι λέγω ὁ μελῳδέω γένος , ὁ διάτονος καί ὁ χρωματικός καί ὁ ἐναρμόνιος οὐδέ ὁ ὁ διάστημα παρέχω ὅρος , νήτη καί μέσος καί ὑπάτη · καίτοι Δελφοί γε ὁ Μοῦσα οὕτως ὀνομάζω , οὐ ὀρθός εἷς μάθημα , μάλα δέ μόριον μάθημα εἷς ὁ μουσικός , ὁ γε ἁρμονικός , προστίθημι . ἅπας δέ ὡς ἐγώ νομίζω ὁ διά λόγος περαίνω ἐπιστήμη καί τέχνη ὁ παλαιός καταμανθάνω ἐν τρεῖς γένεσις εἰμί , ὁ φιλόσοφος καί ὁ ῥητορικός καί ὁ μαθηματικός , τρεῖς ποιέω δῶρον καί χάρις θεός ὅς Μοῦσα ὀνομάζω . ὕστερον δέ καί κατά Ἡσίοδος ἤδη μάλα ἐκκαλύπτω ὁ δύναμις , διαιρέω εἰς καί εἶδος τρεῖς πάλιν ἕκαστος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ διαφορά ὁράω ὅς ἐν μέν ὁ μαθηματικός ὁ περί μουσική εἰμί καί ὁ περί ἀριθμητικός καί ὁ περί γεωμετρία , ἐν ὁ φιλόσοφος ὁ λογικός καί ὁ ἠθικός καί ὁ φυσικός , ἐν ὁ ῥητορικός ὁ ἐγκωμιαστικός πρῶτος γίγνομαι λέγω , δεύτερος ὁ συμβουλευτικός , ἔσχατος δέ ὁ δικανικός . ὅς μηδείς ἄθεος μηδέ ἄμουσος εἰμί ἄμοιρος κρατύς καί ἡγεμονία ἀξιόω , ἔοικα ἰσάριθμος ὁ Μοῦσα οὐ ποιέω ἀλλά εἰμί ἀνευρίσκω . ὥσπερ οὖν ὁ ἐννέα διαίρεσις εἰς τρεῖς λαμβάνω τριάς , ὅς ἕκαστος πάλιν εἰς μονάς διαιρέω τοσοῦτος · οὕτως εἷς μέν εἰμί καί κοινός ὁ ὁ λόγος περί ὁ κύριος ὀρθότης , νέμω σύντρεις εἰς ὁ τρεῖς γένος ἕκαστος · εἶτα πάλιν αὖ μοναδικός ἕκαστος εἷς περιέπω λαγχάνω καί κοσμέω δύναμις . οὐ οἴομαι ὁ ποιηματικός καί ὁ ἀστρολογικός ἐγκαλέω ἐγώ ὡς παραλείπω · ὁ τέχνη αὐτός , οἶδα οὐδείς ἥσσων ἐγώ ἀστρολογία γεωμετρία ποιητικός δέ μουσική συννέμω .