plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 7.8.4
ὁ μὲν οὖν Διογενιανὸς ἢ παυσάμενος ἢ διαλιπὼν ἐσιώπησεν ἐπιφυομένου δʼ αὐτῷ τοῦ σοφιστοῦ πάλιν καὶ ῥήσεις τινὰς οἰομένου δεῖν τῶν Ἀριστοφανείων περαίνειν , ὁ Φίλιππος ἐμὲ προσαγορεύσας οὗτος μέν ἔφη τὴν ἐπιθυμίαν ἐμπέπληκε , τὸν ἥδιστον αὐτῷ Μένανδρον ἐπαινέσας , καὶ τῶν ἄλλων οὐδὲν ἔτι φροντίζειν ἔοικε . λείπεται δὲ πολλὰ τῶν ἀκροαμάτων ἡμῖν ἀνεξέταστα , περὶ ὧν ἂν ἡδέως ἀκούσαιμί σου · τὸν δὲ τῶν ζῳδιογλύφων ἀγῶνα βραβεύσομεν αὔριον , ἂν δοκῇ τῷ ξένῳ καὶ Διογενιανῷ , νήφοντες.οὐκοῦν ἔφην ἐγὼ μῖμοί τινες εἰσιν , ὧν τοὺς μὲν ὑποθέσεις τοὺς δὲ παίγνια καλοῦσιν · ἁρμόζειν δʼ οὐδέτερον οἶμαι συμποσίῳ γένος , τὰς μὲν ὑποθέσεις διὰ τὰ μήκη τῶν δραμάτων καὶ τὸ δυσχορήγητον τὰ δὲ παίγνια , πολλῆς γέμοντα βωμολοχίας καὶ σπερμολογίας , οὐδὲ τοῖς τὰ ὑποδήματα κομίζουσι παιδαρίοις , ἄν γε δὴ δεσποτῶν τῶν ᾖ σωφρονούντων , θεάσασθαι προσήκει . οἱ δὲ πολλοί , καὶ γυναικῶν συγκατακειμένων καὶ παίδων ἀνήβων , ἐπιδείκνυνται μιμήματα πραγμάτων καὶ λόγων , ἃ πάσης μέθης ταραχωδέστερον τὰς ψυχὰς ; διατίθησιν . ἀλλʼ ἥ γε κιθάρα πάλαι που καὶ καθʼ Ὅμηρον ἔτι τοῖς χρόνοις γνωρίμη τῆς δαιτός ἐστι , καὶ μακρὰν οὕτω φιλίαν καὶ συνήθειαν οὐ πρέπει διαλύειν , ἀλλὰ δεῖσθαι τῶν κιθαρῳδῶν μόνον , ὅπως τὸν πολὺν θρῆνον καὶ γόον ἐξαιρῶσι τῶν ᾠδῶν , εὔφημα καὶ πρέποντα θαλιάζουσιν ἀνθρώποις ᾄδοντες . τὸν δʼ αὐλὸν οὐδὲ βουλομένοις ἀπώσασθαι τῆς τραπέζης ἔστιν · αἱ γὰρ σπονδαὶ ποθοῦσιν αὐτὸν ἅμα τῷ στεφάνῳ καὶ συνεπιφθέγγεται τῷ παιᾶνι τὸ θεῖον , εἶτʼ ἀπελίγανε καὶ διεξῆλθε τῶν ὤτων καταχεόμενος φωνὴν ἡδεῖαν ἄχρι τῆς ψυχῆς ποιοῦσαν γαλήνην · ὥστʼ , εἴ τι τῶν ἀσηρῶν καὶ πεφροντισμένων ὁ ἄκρατος οὐκ ἐξέσεισεν οὐδὲ διέλυσε , τοῦτο τῇ χάριτι καὶ πραότητι τοῦ μέλους ὑποκατακλινόμενον ἡσυχάζειν , ἄν γε δὴ καὶ αὐτὸς τὸ μέτριον αὑ διαφυλάττῃ μὴ παθαινόμενος μηδʼ ἀνασοβῶν καὶ παρεξιστὰς βόμβυξι καὶ πολυχορδίαις τὴν διάνοιαν ὑγρὰν ὑπὸ τῆς μέθης καὶ ἀκροσφαλῆ γεγενημένην . ὡς · γὰρ τὰ θρέμματα λόγου μὲν οὐ συνίησι διάνοιαν ἔχοντος , σιγμοῖς δὲ καὶ ποππυσμοῖς ἀμελέσιν ἢ σύριγξι καὶ στρόμβοις ἐγείρουσι καὶ κατευνάζουσι πάλιν οἱ νέμοντες , οὕτως , ὅσον ἔνεστι τῇ ψυχῇ φορβαδικὸν καὶ ἀγελαῖον καὶ ἀξύνετον λόγου καὶ ἀνήκοον , μέλεσι καὶ ῥυθμοῖς ; ἐπιψάλλοντες καὶ καταυλοῦντες εὖ τίθενται καὶ καταπραΰνουσιν . οὐ μὴν ἀλλʼ εἰ δεῖ τὸ γʼ ἐμοὶ φαινόμενον εἰπεῖν , οὔτʼ ἂν αὐλοῦ ποτε καθʼ αὑτὸν οὔτε λύρας μέλει χωρὶς λόγου καὶ ᾠδῆς ἐπιτρέψαιμι τὸ συμπόσιον , ὥσπερ ῥεύματι φέρειν ὑπολαμβάνοντι · δεῖ γὰρ οὕτως ἐθίζειν καὶ σπουδάζοντας καὶ παίζοντας , ὥστε καὶ τὰς ἡδονὰς ἐκ λόγου λαμβάνειν καὶ τὰς διατριβὰς ἐν λόγῳ ποιεῖσθαι · τὸ δὲ μέλος καὶ τὸν ῥυθμὸν ὥσπερ ὄψον ἐπὶ τῷ λόγῳ καὶ μὴ καθʼ αὑτὰ προσφέρεσθαι μηδὲ λιχνεύειν . ὡς γὰρ ἡδονὴν ἐν οἴνῳ καὶ ὄψῳ τῇ χρείᾳ τῆς τροφῆς συνεισιοῦσαν οὐδεὶς ἀπωθεῖται , τὴν δʼ ἐπὶ τοῖς μύροις οὐκ ἀναγκαίαν καὶ περίεργον οὖσαν ὁ Σωκράτης ἐπὶ κόρρης ῥαπίζων ἐξέβαλλεν · οὕτω ψαλτηρίου φωνῆς καὶ αὐλοῦ , καθʼ ἑαυτὴν τὰ ὦτα κοπτούσης , μὴ ὑπακούωμεν · ἂν δʼ ἕπηται μετὰ λόγου καὶ ᾠδῆς ἑστιῶσα καὶ τέρπουσα τὸν ἐν ἡμῖν λόγον , εἰσάγωμεν , οἰόμενοι καὶ τὸν Μαρσύαν ἐκεῖνον ὑπὸ τοῦ θεοῦ κολασθῆναι , ὅτι φορβειᾷ καὶ αὐλοῖς ἐπιστομίσας ἑαυτὸν ἐτόλμησε ψιλῷ μέλει διαγωνίζεσθαι πρὸς ᾠδὴν καὶ κιθάραν . μόνον ἔφην σκοπῶμεν , ὅπως συμπόταις διὰ λόγου καὶ φιλοσοφίας ἀλλήλους εὐφραίνειν δυναμένοις μηδὲν ἐπάξομεν τοιοῦτον θύραθεν , ὃ κώλυμα διαγωγῆς μᾶλλον ἢ διαγωγή τις ἔσται . οὐ γὰρ μόνον ὅσοι τὴν σωτηρίαν οἴκοι καὶ παρʼ αὑτῶν ἔχοντες ἄλλην θέλουσιν εἰσαγώγιμον λαβεῖν , ὡς Εὐριπίδης εἶπεν , ἀβέλτεροὶ εἰσιν , ἀλλὰ καὶ ὅσοι , πολλῆς ἐν αὐτοῖς εὐφροσύνης καὶ θυμηδίας παρούσης , ἔξωθεν ἐπάγειν τὰ τέρποντα φιλοτιμοῦνται . καὶ γὰρ ἡ τοῦ μεγάλου βασιλέως μεγαλοφροσύνη πρὸς Ἀνταλκίδαν τὸν Λάκωνα δεινῶς ἀπειρόκαλος ἐφάνη καὶ ἀγροῖκος , ὁπηνίκα ῥόδων καὶ κρόκου μεμιγμένων στέφανον εἰς μύρον βάψας ἔπεμψεν αὐτῷ , τὸ σύμφυτον καὶ ἴδιον καλὸν ἀποσβέσας καὶ καθυβρίσας τοῖς ἄνθεσιν . ὅμοιον οὖν ἐστι τό , συμποσίου χάριν ἔχοντος ἐν ἑαυτῷ καὶ μοῦσαν ἰδίαν , καταυλεῖν καὶ καταψάλλειν ἔξωθεν , ἀφαιρούμενον τῷ ἀλλοτρίῳ τὸ οἰκεῖον . μάλιστα γοῦν ἀκροαμάτων ἂν εἴη καιρὸς ἐν συμποσίῳ κυμαίνοντι καὶ κορυσσομένῳ πρὸς ἔριν ἢ φιλονεικίαν ὥστε λοιδορίαν τινὰ κατασβέσαι καὶ ζητήσεως εἰς ἅμιλλαν ἀτερπῆ καὶ ἀγῶνα σοφιστικὸν ἐκφερομένης ἐπιλαμβάνεσθαι , καὶ ἀγῶνας ἐκκλησιαστικοὺς καὶ ἀγοραίους ἐπισχεῖν , ἄχρι ἂν αὖθις ἐξ ἀρχῆς ἀθόρυβον καὶ ἀνήνεμον γένηται τὸ συμπόσιον .
Lemmas: ὁ μέν οὖν Διογενιανός ἤ παύω ἤ διαλείπω σιωπάω ἐπιφύω δέ αὐτός ὁ σοφιστής πάλιν καί ῥῆσις τις οἴομαι δέω ὁ Ἀριστοφάνειος περαίνω , ὁ Φίλιππος ἐγώ προσαγορεύω οὗτος μέν φημί ὁ ἐπιθυμία ἐμπίμπλημι , ὁ ἡδύς αὐτός Μένανδρος ἐπαινέω , καί ὁ ἄλλος οὐδείς ἔτι φροντίζω ἔοικα . λείπω δέ πολύς ὁ ἀκρόαμα ἐγώ ἀνεξέταστος , περί ὅς ἄν ἡδύς ἀκούω σύ · ὁ δέ ὁ ζῳδιογλύφος ἀγών βραβεύω αὔριον , ἐάν δοκέω ὁ ξένος καί Διογενιανός , νηφοντες.ουκεω φημί ἐγώ μῖμος τις εἰμί , ὅς ὁ μέν ὑπόθεσις ὁ δέ παίγνιον καλέω · ἁρμόζω δέ οὐδέτερος οἴομαι συμπόσιον γένος , ὁ μέν ὑπόθεσις διά ὁ μῆκος ὁ δρᾶμα καί ὁ δυσχορήγητος ὁ δέ παίγνιον , πολύς γέμω βωμολοχία καί σπερμολογία , οὐδέ ὁ ὁ ὑπόδημα κομίζω παιδάριον , ἐάν γε δή δεσπότης ὁ εἰμί σωφρονέω , θεάομαι προσήκω . ὁ δέ πολύς , καί γυνή συγκατάκειμαι καί παῖς ἄνηβος , ἐπιδείκνυμι μίμημα πρᾶγμα καί λόγος , ὅς πᾶς μέθη ταραχώδης ὁ ψυχή ; διατίθημι . ἀλλά ὁ γε κιθάρα πάλαι που καί κατά Ὅμηρος ἔτι ὁ χρόνος γνώριμος ὁ δαίς εἰμί , καί μακρός οὕτως φιλία καί συνήθεια οὐ πρέπω διαλύω , ἀλλά δέω ὁ κιθαρῳδός μόνος , ὅπως ὁ πολύς θρῆνος καί γόος ἐξαιρέω ὁ ἀοιδή , εὔφημος καί πρέπω θαλιάζω ἄνθρωπος ἀείδω . ὁ δέ αὐλός οὐδέ βούλομαι ἀπωθέω ὁ τράπεζα εἰμί · ὁ γάρ σπονδή ποθέω αὐτός ἅμα ὁ στέφανος καί συνεπιφθέγγομαι ὁ Παιάν ὁ θεῖος , εἶτα ἀπολιγάνω καί διεξέρχομαι ὁ οὖς κατηχέω φωνή ἡδύς ἄχρι ὁ ψυχή ποιέω γαλήνη · ὥστε , εἰ τις ὁ ἀσηρός καί φροντίζω ὁ ἄκρατος οὐ ἐκσείω οὐδέ διαλύω , οὗτος ὁ χάρις καί πραότης ὁ μέλος ὑποκατακλίνομαι ἡσυχάζω , ἐάν γε δή καί αὐτός ὁ μέτριος αὑ διαφυλάσσω μή παθαίνω μηδέ ἀνασοβέω καί παρεξίστημι βόμβυξ καί πολυχορδία ὁ διάνοια ὑγρός ὑπό ὁ μέθη καί ἀκροσφαλής γίγνομαι . ὡς · γάρ ὁ θρέμμα λόγος μέν οὐ συνίημι διάνοια ἔχω , σιγμός δέ καί ποππυσμός ἀμελής ἤ σῦριγξ καί στρόμβος ἐγείρω καί κατευνάζω πάλιν ὁ νέμω , οὕτως , ὅσος ἔνειμι ὁ ψυχή φορβαδικός καί ἀγελαῖος καί ἀσύνετος λόγος καί ἀνήκοος , μέλος καί ῥυθμός ; ἐπιψάλλω καί καταυλέω εὖ τίθημι καί καταπραύνω . οὐ μήν ἀλλά εἰ δέω ὁ γε ἐγώ φαίνω λέγω , οὔτε ἄν αὐλός ποτέ κατά ἑαυτοῦ οὔτε λύρα μέλω χωρίς λόγος καί ἀοιδή ἐπιτρέπω ὁ συμπόσιον , ὥσπερ ῥεῦμα φέρω ὑπολαμβάνω · δέω γάρ οὕτως ἐθίζω καί σπουδάζω καί παίζω , ὥστε καί ὁ ἡδονή ἐκ λόγος λαμβάνω καί ὁ διατριβή ἐν λόγος ποιέω · ὁ δέ μέλος καί ὁ ῥυθμός ὥσπερ ὄψον ἐπί ὁ λόγος καί μή κατά ἑαυτοῦ προσφέρω μηδέ λιχνεύω . ὡς γάρ ἡδονή ἐν οἶνος καί ὄψον ὁ χρεία ὁ τροφή συνείσειμι οὐδείς ἀπωθέω , ὁ δέ ἐπί ὁ μύρον οὐ ἀναγκαῖος καί περίεργος εἰμί ὁ Σωκράτης ἐπί κόρση ῥαπίζω ἐκβάλλω · οὕτως ψαλτήριον φωνή καί αὐλός , κατά ἑαυτοῦ ὁ οὖς κόπτω , μή ὑπακούω · ἐάν δέ ἕπομαι μετά λόγος καί ἀοιδή ἑστιάω καί τέρπω ὁ ἐν ἐγώ λόγος , εἰσάγω , οἴομαι καί ὁ Μαρσύας ἐκεῖνος ὑπό ὁ θεός κολάζω , ὅτι φορβειά καί αὐλός ἐπιστομίζω ἑαυτοῦ τολμάω ψιλός μέλος διαγωνίζομαι πρός ἀοιδή καί κιθάρα . μόνος φημί σκοπέω , ὅπως συμπότης διά λόγος καί φιλοσοφία ἀλλήλων εὐφραίνω δύναμαι μηδείς ἐπάγω τοιοῦτος θύραθεν , ὅς κώλυμα διαγωγή μάλα ἤ διαγωγή τις εἰμί . οὐ γάρ μόνος ὅσος ὁ σωτηρία οἴκοι καί παρά ἑαυτοῦ ἔχω ἄλλος ἐθέλω εἰσαγώγιμος λαμβάνω , ὡς Εὐριπίδης λέγω , ἀβέλτερος εἰμί , ἀλλά καί ὅσος , πολύς ἐν αὐτός εὐφροσύνη καί θυμηδία πάρειμι , ἔξωθεν ἐπάγω ὁ τέρπω φιλοτιμέομαι . καί γάρ ὁ ὁ μέγας βασιλεύς μεγαλοφροσύνη πρός Ἀνταλκίδας ὁ Λάκων δεινός ἀπειρόκαλος φαίνω καί ἄγροικος , ὁπηνίκα ῥόδον καί κρόκος μείγνυμι στέφανος εἰς μύρον βάπτω πέμπω αὐτός , ὁ σύμφυτος καί ἴδιος καλός ἀποσβέννυμι καί καθυβρίζω ὁ ἄνθος . ὅμοιος οὖν εἰμί ὁ , συμπόσιον χάριν ἔχω ἐν ἑαυτοῦ καί μοῦσα ἴδιος , καταυλέω καί καταψάλλομαι ἔξωθεν , ἀφαιρέω ὁ ἀλλότριος ὁ οἰκεῖος . μάλα γοῦν ἀκρόαμα ἄν εἰμί καιρός ἐν συμπόσιον κυμαίνω καί κορύσσω πρός ἔρις ἤ φιλονικία ὥστε λοιδορία τις κατασβέννυμι καί ζήτησις εἰς ἅμιλλα ἀτερπής καί ἀγών σοφιστικός ἐκφέρω ἐπιλαμβάνω , καί ἀγών ἐκκλησιαστικός καί ἀγοραῖος ἐπέχω , ἄχρι ἄν αὖθις ἐκ ἀρχή ἀθόρυβος καί ἀνήνεμος γίγνομαι ὁ συμπόσιον .