plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 4.6.2
πάντων οὖν κελευόντων καὶ δεομένων πρῶτον μέν ἔφη τῆς μεγίστης καὶ τελειοτάτης ἑορτῆς παρʼ αὐτοῖς ὁ καιρός ἐστι καὶ ὁ τρόπος Διονύσῳ προσήκων . τὴν γὰρ λεγομένην νηστείαν ἄγοντες ἀκμάζοντι τρυγητῷ τραπέζας τε προτίθενται παντοδαπῆς ὀπώρας ὑπὸ σκηναῖς καὶ καλιάσιν ἐκ κλημάτων μάλιστα καὶ κιττοῦ διαπεπλεγμέναις · καὶ τὴν προτέραν τῆς ἑορτῆς σκηνὴν ὀνομάζουσιν . ὀλίγαις δʼ ὕστερον ἡμέραις ἄλλην ἑορτήν , οὐκ ἂν διʼ αἰνιγμάτων ἀλλʼ ἄντικρυς Βάκχου καλουμένην , τελοῦσιν . ἔστι δὲ καὶ κραδηφορία τις ἑορτὴ καὶ θυρσοφορία παρʼ αὐτοῖς , ἐν θύρσους ἔχοντες εἰς τὸ ἱερὸν εἰσίασιν . εἰσελθόντες δέ , ὅ τι δρῶσιν , οὐκ ἴσμεν · εἰκὸς δὲ βακχείαν εἶναι τὰ ποιούμενα · καὶ γὰρ σάλπιγξι μικραῖς , ὥσπερ Ἀργεῖοι τοῖς Διονυσίοις , ἀνακαλούμενοι τὸν θεὸν χρῶνται · καὶ κιθαρίζοντες ἕτεροι προΐασιν , οὓς αὐτοὶ Λευίτας προσονομάζουσιν , εἴτε παρὰ τὸν Λύσιον εἴτε μᾶλλον παρὰ τὸν Εὔιον τῆς ἐπικλήσεως γεγενημένης . οἶμαι δὲ καὶ τὴν τῶν σαββάτων ἑορτὴν μὴ παντάπασιν ἀπροσδιόνυσον εἶναι . Σάβους γὰρ καὶ νῦν ἔτι πολλοὶ τοὺς Βάκχους καλοῦσι καὶ ταύτην ἀφιᾶσι τὴν φωνὴν ὅταν ὀργιάζωσι τῷ θεῷ · βεβαίωσιν δʼ ἔστι δήπου καὶ παρὰ Δημοσθένους λαβεῖν καὶ παρὰ Μενάνδρου . καὶ οὐκ ἀπὸ τρόπου τις ἂν φαίη τοὔνομα πεποιῆσθαι πρός τινα σόβησιν , ἣ κατέχει τοὺς βακχεύοντας . αὐτοὶ δὲ τῷ λόγῳ μαρτυροῦσιν , ὅταν σάββατον τιμῶσι , μάλιστα μὲν πίνειν καὶ οἰνοῦσθαι παρακαλοῦντες ἀλλήλους · ὅταν δὲ κωλύῃ τι μεῖζον , ἀπογεύεσθαί γε πάντως ἀκράτου νομίζοντες . καὶ ταῦτα μὲν εἰκότα φαίη τις ἂν εἶναι · κατὰ κράτος δὲ τοὺς ἐναντίους πρῶτον μὲν ὁ ἀρχιερεὺς ἐλέγχει , μιτρηφόρος τε προϊὼν ἐν ταῖς ἑορταῖς καὶ νεβρίδα χρυσόπαστον ἐνημμένος , χιτῶνα δὲ ποδήρη φορῶν καὶ κοθόρνους · κώδωνες δὲ πολλοὶ κατακρέμανται τῆς ἐσθῆτος , ὑποκομποῦντες ἐν τῷ βαδίζειν , ὡς καὶ παρʼ ἡμῖν · ψόφοις δὲ χρῶνται περὶ τὰ νυκτέλια , καὶ χαλκοκρότους τὰς τοῦ θεοῦ τιθήνας προσαγορεύουσι · καὶ ὁ δεικνύμενος ἐν τοῖς ἐναντίοις τοῦ νεὼ θύρσος ἐντετυπωμένος καὶ τύμπανα · ταῦτα γὰρ οὐδενὶ δήπουθεν ἄλλῳ θεῶν ἢ Διονύσῳ προσῆκει . ἔτι τοίνυν μέλι μὲν οὐ προσφέρουσι ταῖς ἱερουργίαις , ὅτι δοκεῖ φθείρειν τὸν οἶνον κεραννύμενον , καὶ τοῦτʼ ἦν σπονδὴ καὶ μέθυ , πρὶν ἄμπελον φανῆναι . καὶ μέχρι νῦν τῶν τε βαρβάρων οἱ μὴ ποιοῦντες οἶνον μελίτειον πίνουσιν , ὑποφαρμάσσοντες τὴν γλυκύτητα οἰνώδεσι ῥίζαις καὶ αὐστηραῖς Ἕλληνές τε νηφάλια ταὐτὰ καὶ μελίσπονδα θύουσιν , ὡς ἀντίθετον φύσιν μάλιστα τοῦ μέλιτος πρὸς τὸν οἶνον ἔχοντος , ὅτι δὲ τοῦτο νομίζουσι , κἀκεῖνο σημεῖον οὐ μικρόν ἐστι , τὸ πολλῶν τιμωριῶν οὐσῶν παρʼ αὐτοῖς μίαν εἶναι μάλιστα διαβεβλημένην , τὴν οἴνου τοὺς κολαζομένους ἀπείργουσαν , ὅσον ἂν τάξῃ χρόνον ὁ κύριος τῆς κολάσεως · τοὺς δʼ οὕτω κολα λείπει τὰ λοιπὰ τοῦ τετάρτου .
Lemmas: πᾶς οὖν κελεύω καί δέω πρῶτος μέν φημί ὁ μέγας καί τέλειος ἑορτή παρά αὐτός ὁ καιρός εἰμί καί ὁ τρόπος Διόνυσος προσήκω . ὁ γάρ λέγω νηστεία ἄγω ἀκμάζω τρυγητός τράπεζα τε προτίθημι παντοδαπός ὀπώρα ὑπό σκηνή καί καλιάς ἐκ κλῆμα μάλα καί κισσός διαπλέκω · καί ὁ πρότερος ὁ ἑορτή σκηνή ὀνομάζω . ὀλίγος δέ ὕστερον ἡμέρα ἄλλος ἑορτή , οὐ ἄν διά αἴνιγμα ἀλλά ἄντικρυς Βάκχος καλέω , τελέω . εἰμί δέ καί κραδηφορία τις ἑορτή καί θυρσοφορία παρά αὐτός , ἐν θύρσος ἔχω εἰς ὁ ἱερός εἰσέρχομαι . εἰσέρχομαι δέ , ὅς τις δράω , οὐ οἶδα · ἔοικα δέ Βακχεία εἰμί ὁ ποιέω · καί γάρ σάλπιγξ μικρός , ὥσπερ Ἀργεῖος ὁ Διονύσιον , ἀνακαλέω ὁ θεός χράω · καί κιθαρίζω ἕτερος πρόειμι , ὅς αὐτός Λευίτης προσονομάζω , εἴτε παρά ὁ Λύσιος εἴτε μάλα παρά ὁ Εὔιος ὁ ἐπίκλησις γίγνομαι . οἴομαι δέ καί ὁ ὁ σάββατον ἑορτή μή παντάπασι ἀπροσδιόνυσος εἰμί . Σάβος γάρ καί νῦν ἔτι πολύς ὁ Βάκχος καλέω καί οὗτος ἀφίημι ὁ φωνή ὅταν ὀργιάζω ὁ θεός · βεβαίωσις δέ εἰμί δήπου καί παρά Δημοσθένης λαμβάνω καί παρά Μένανδρος . καί οὐ ἀπό τρόπος τις ἄν φημί ὄνομα ποιέω πρός τις σόβησις , ὅς κατέχω ὁ Βακχεύω . αὐτός δέ ὁ λόγος μαρτυρέω , ὅταν σάββατον τιμάω , μάλα μέν πίνω καί οἰνόω παρακαλέω ἀλλήλων · ὅταν δέ κωλύω τις μέγας , ἀπογεύω γε πάντως ἄκρατος νομίζω . καί οὗτος μέν ἔοικα φημί τις ἄν εἰμί · κατά κράτος δέ ὁ ἐναντίος πρῶτος μέν ὁ ἀρχιερεύς ἐλέγχω , μιτρηφόρος τε προέρχομαι ἐν ὁ ἑορτή καί νεβρίς χρυσόπαστος ἐνάπτω , χιτών δέ ποδήρης φορέω καί κόθορνος · κώδων δέ πολύς κατακρεμάννυμι ὁ ἐσθής , ὑποκομπέω ἐν ὁ βαδίζω , ὡς καί παρά ἐγώ · ψόφος δέ χράω περί ὁ νυκτέλιος , καί χαλκόκροτος ὁ ὁ θεός τιθήνη προσαγορεύω · καί ὁ δείκνυμι ἐν ὁ ἐναντίος ὁ ναός θύρσος ἐντυπόω καί τύμπανον · οὗτος γάρ οὐδείς δήπουθεν ἄλλος θεός ἤ Διόνυσος προσήκω . ἔτι τοίνυν μέλι μέν οὐ προσφέρω ὁ ἱερουργία , ὅτι δοκέω φθείρω ὁ οἶνος κεράννυμι , καί οὗτος εἰμί σπονδή καί μέθυ , πρίν ἄμπελος φαίνω . καί μέχρι νῦν ὁ τε βάρβαρος ὁ μή ποιέω οἶνος μελίτειον πίνω , ὑποφαρμάσσω ὁ γλυκύτης οἰνώδης ῥίζα καί αὐστηρός Ἕλλην τε νηφάλιος αὐτός καί μελίσπονδα θύω , ὡς ἀντίθετος φύσις μάλα ὁ μέλι πρός ὁ οἶνος ἔχω , ὅτι δέ οὗτος νομίζω , ἐκεῖνος σημεῖον οὐ μικρός εἰμί , ὁ πολύς τιμωρία εἰμί παρά αὐτός εἷς εἰμί μάλα διαβάλλω , ὁ οἶνος ὁ κολάζω ἀπείργω , ὅσος ἄν τάσσω χρόνος ὁ κύριος ὁ κόλασις · ὁ δέ οὕτως κόλος λείπω ὁ λοιπός ὁ τέταρτος .