plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 7.10.2
ἐπιβούλως δὴ πάνυ καὶ σοφιστικῶς ὁ ἀδελφὸς ἡμῶν οἴει γὰρ ἄν ἔφη τινὰ τοὺς ἐνδεχομένους λόγους εὑρεῖν ἐν τῷ παρόντι καιρῷ πρὸς τὸ πρόβλημα ; τοῦ δὲ Νικοστράτου πάνυ φήσαντος οἴεσθαι , τοσούτων φιλολόγων καὶ πολιτικῶν παρόντων , ὑπομειδιάσας ἐκεῖνος εἶτʼ ἔφη περὶ τούτων μὲν οἴει καὶ σεαυτὸν ἱκανῶς ἂν εἰπεῖν πρὸς ἡμᾶς , πρὸς δὲ πραγματικὴν καὶ πολιτικὴν σκέψιν ἀθέτως ἔχειν διὰ τὸν οἶνον ; ἢ τοῦθʼ ὅμοιόν ἐστι τῷ νομίζειν ὅτι ταῖς ὄψεσιν ὁ πίνων γὰρ εὖ μεταβλέπει , αὖθις δὲ τοῖς ὠσὶ παρακούει τῶν ἐντυγχανόντων καὶ διαλεγομένων , τῶν δʼ ᾀδόντων καὶ αὐλούντων ἀκριβῶς ἀκούει ; ὡς γὰρ ἐνταῦθα μᾶλλον εἰκός ἐστι τῶν γλαφυρῶν τὰ χρειώδη τὴν αἴσθησιν ἐπιστρέφειν , οὕτω καὶ τὴν διάνοιαν . οὐ θαυμάσαιμί δ’ ἄν , εἴ τι τῶν φιλοσόφων καὶ περιττῶν ἐκφύγοι παρʼ οἶνον εἰς δὲ πραγματικὰς σκέψεις ἀγομένην , πυκνοῦσθαι καὶ συνίστασθαι τῷ φρονεῖν εἰκός ἐστιν ὥσπερ ὁ Φίλιππος ἐν Χαιρωνείᾳ πολλὰ ληρῶν ὑπὸ μέθης καὶ καταγέλαστος ὤν , ἅμα τῷ προσπεσεῖν αὐτῷ περὶ σπονδῶν καὶ εἰρήνης λόγον , ἔστησε τὸ πρόσωπον καὶ συνήγαγε τὰς ὀφρῦς , καὶ τὸ ῥεμβῶδες καὶ ἀκόλαστον ἐκσοβήσας εὖ μάλα βεβουλευμένην καὶ νήφουσαν ἔδωκε τοῖς Ἀθηναίοις ἀπόκρισιν . καίτοι τὸ πίνειν τοῦ μεθύειν διαφέρει , καὶ τοὺς μεθύοντας ὥστε ληρεῖν οἰόμεθα δεῖν ἀπιόντας καθεύδειν οἴνῳ δὲ χρωμένους ἐπὶ πλέον καὶ διαπίνοντας , ἄλλως νοῦν ἔχοντας ἄνδρας , οὐκ ἄξιον δεδιέναι μὴ σφαλῶσι τῷ λογισμῷ καὶ τὴν ἐμπειρίαν ἀποβάλωσιν , ὁρῶντας ὀρχηστάς τε καὶ κιθαριστὰς οὐδέν τι χεῖρον ἐν συμποσίοις ἢ θεάτροις πράττοντας . ἡ γὰρ ἐμπειρία παροῦσα καὶ τὸ σῶμα ταῖς , · ἐνεργείαις ὀρθούμενον παρέχει καὶ συγκινούμενον ἀσφαλῶς · πολλοῖς δʼ ἰταμότητα θάρσους συνεργὸν ὁ ἄκρατος , οὐ βδελυρὰν οὐδʼ ἄκρατον ἀλλʼ εὔχαριν καὶ πιθανὴν , προστίθησιν ὥσπερ καὶ τὸν Αἰσχύλον ἱστοροῦσι τὰς τραγῳδίας ἐμπίνοντα ποιεῖν , καὶ οὐχ , ὡς Γοργίας εἶπεν , ἓν τῶν δραμάτων αὐτοῦ μεστὸν Ἄρεος εἶναι , τοὺς ἕπτʼ ἐπὶ Θήβας , ἀλλὰ πάντα Διονύσου . θερμαντικός γὰρ ὢν κατὰ τὸν Πλάτωνατῆς ψυχῆς μετὰ τοῦ σώματος ὁ οἶνος εὔδρομον τὸ σῶμα ποιεῖ καὶ πόρους ῥήγνυσι φαντασιῶν ἐφελκομένων μετὰ τοῦ θαρρεῖν τὸν λόγον · ἔνιοι γὰρ εὑρετικὴν φύσιν ἔχοντες , ἐν δὲ τῷ νήφειν ἀτολμοτέραν καὶ πεπηγυῖαν , ὅταν εἰς τὸ πίνειν ἔλθωσιν , ὥσπερ ὁ λιβανωτός , ὑπὸ θερμότητος ἀναθυμιῶνται . τὸν δὲ δὴ φόβον οὐδενὸς ἧττον ἐμποδὼν ὄντα βουλευομένοις ἐξελαύνει , καὶ πολλὰ τῶν ἄλλων παθῶν ἀφιλότιμα καὶ ἀγεννῆ κατασβέννυσι , καὶ τὸ κακόηθες καὶ τὸ ὓπουλον ὥσπερ τινὰς διπλόας ἀναπτύσσει τῆς ψυχῆς , καὶ παντὸς ἤθους καὶ πάθους ποιεῖ καταφάνειαν ἐν τοῖς λόγοις · ἔστι δὲ παρρησίας καὶ διʼ αὐτὴν ἀληθείας γονιμώτατος . ἧς μὴ παρούσης , οὐδὲν ἐμπειρίας οὐδʼ ἀγχινοίας ὄφελος . ἀλλὰ πολλοὶ τῷ ἐπιόντι χρώμενοι μᾶλλον κατορθοῦσιν ἢ εἰ κρύπτουσιν ἐπιβούλως καὶ πανούργως τὸ παριστάμενον . οὐδὲν οὖν δεῖ δεδιέναι κινοῦντα τὰ πάθη τὸν οἶνον · κινεῖ γὰρ οὐ τὰ φαυλότατα , πλὴν ἐν τοῖς κακίστοις , ὧν οὐδέποτε νήφει τὸ βουλευόμενον · ἀλλʼ ὥσπερ τὰ κουρεῖα Θεόφραστος εἰώθει καλεῖν ἄοινα συμπόσια διὰ τὴν λαλιάν , οὕτως ἄοινος ἀεὶ μέθη καὶ σκυθρωπὴ ταῖς τῶν ἀπαιδεύτων ἐνοικεῖ ψυχαῖς , ἐπιταραττομένη ὑπʼ ὀργῆς τινος ἢ δυσμενείας ἢ φιλονεικίας ἢ ἀνελευθερίας · ὧν ὁ οἶνος ἀμβλύνων τὰ πολλὰ μᾶλλον ἢ παροξύνων οὐκ ἄφρονας οὐδʼ ἠλιθίους ἀλλʼ ἁπλοῦς ποιεῖ καὶ ἀπανούργους , οὐδὲ παρορατικοὺς τοῦ συμφέροντος ἀλλὰ τοῦ καλοῦ προαιρετικούς . οἱ δὲ τὴν πανουργίαν δεινότητα καὶ φρόνησιν ἡγούμενοι τὴν ψευδοδοξίαν καὶ ἀνελευθερίαν , εἰκότως ἀβελτέρους ἀποφαίνουσι τοὺς ἐν οἴνῳ λέγοντας ἀφελῶς καὶ ἀδόλως τὸ φαινόμενον . τοὐναντίον δʼ οἱ παλαιοὶ τὸν θεὸν Ἐλευθερᾶ καὶ Λύσιον ἐκάλουν καὶ μαντικῆς πολλὴν ἔχειν ἡγοῦντο μοῖραν , οὐ διὰ τὸ βακχεύσιμον καὶ μανιῶδεςὥσπερ Εὐριπίδης εἶπεν , ἀλλʼ ὅτι τὸ δουλοπρεπὲς καὶ περιδεὲς καὶ ἄπιστον ἐξαιρῶν καὶ ἀπολύων τῆς ψυχῆς ἀληθείᾳ καὶ παρρησίᾳ χρῆσθαι πρὸς ἀλλήλους δίδωσιν .
Lemmas: ἐπίβουλος δή πάνυ καί σοφιστικός ὁ ἀδελφός ἐγώ οἴομαι γάρ ἄν φημί τις ὁ ἐνδέχομαι λόγος εὑρίσκω ἐν ὁ πάρειμι καιρός πρός ὁ πρόβλημα ; ὁ δέ Νικόστρατος πάνυ φημί οἴομαι , τοσοῦτος φιλόλογος καί πολιτικός πάρειμι , ὑπομειδιάω ἐκεῖνος εἶτα φημί περί οὗτος μέν οἴομαι καί σεαυτοῦ ἱκανός ἄν λέγω πρός ἐγώ , πρός δέ πραγματικός καί πολιτικός σκέψις ἄθετος ἔχω διά ὁ οἶνος ; ἤ οὗτος ὅμοιος εἰμί ὁ νομίζω ὅτι ὁ ὄψις ὁ πίνω γάρ εὖ μεταβλέπω , αὖθις δέ ὁ οὖς παρακούω ὁ ἐντυγχάνω καί διαλέγω , ὁ δέ ἀείδω καί αὐλέω ἀκριβής ἀκούω ; ὡς γάρ ἐνταῦθα μάλα ἔοικα εἰμί ὁ γλαφυρός ὁ χρειώδης ὁ αἴσθησις ἐπιστρέφω , οὕτως καί ὁ διάνοια . οὐ θαυμάζω δέ ἄν , εἰ τις ὁ φιλόσοφος καί περισσός ἐκφεύγω παρά οἶνος εἰς δέ πραγματικός σκέψις ἄγω , πυκνόω καί συνίστημι ὁ φρονέω ἔοικα εἰμί ὥσπερ ὁ Φίλιππος ἐν Χαιρωνεία πολύς ληρέω ὑπό μέθη καί καταγέλαστος εἰμί , ἅμα ὁ προσπίπτω αὐτός περί σπονδή καί εἰρήνη λόγος , ἵστημι ὁ πρόσωπον καί συνάγω ὁ ὀφρύς , καί ὁ ῥεμβώδης καί ἀκόλαστος ἐκσοβέω εὖ μάλα βουλεύω καί νήφω δίδωμι ὁ Ἀθηναῖος ἀπόκρισις . καίτοι ὁ πίνω ὁ μεθύω διαφέρω , καί ὁ μεθύω ὥστε ληρέω οἴομαι δέω ἀπέρχομαι καθεύδω οἶνος δέ χράω ἐπί πολύς καί διαπίνω , ἄλλος νόος ἔχω ἀνήρ , οὐ ἄξιος δείδω μή σφάλλω ὁ λογισμός καί ὁ ἐμπειρία ἀποβάλλω , ὁράω ὀρχηστής τε καί κιθαριστής οὐδείς τις κακός ἐν συμπόσιον ἤ θέατρον πράσσω . ὁ γάρ ἐμπειρία πάρειμι καί ὁ σῶμα ὁ , · ἐνέργεια ὀρθόω παρέχω καί συγκινέω ἀσφαλής · πολύς δέ ἰταμότης θάρσος συνεργός ὁ ἄκρατος , οὐ βδελυρός οὐδέ ἄκρατος ἀλλά εὔχαρις καί πιθανός , προστίθημι ὥσπερ καί ὁ Αἰσχύλος ἱστορέω ὁ τραγῳδία ἐμπίνω ποιέω , καί οὐ , ὡς Γοργίας λέγω , εἷς ὁ δρᾶμα αὐτός μεστός Ἄρης εἰμί , ὁ Ἕπς ἐπί Θῆβαι , ἀλλά πᾶς Διόνυσος . θερμαντικός γάρ εἰμί κατά ὁ Πλάτων ψυχή μετά ὁ σῶμα ὁ οἶνος εὔδρομος ὁ σῶμα ποιέω καί πόρος ῥήγνυμι φαντασία ἐφέλκω μετά ὁ θαρσέω ὁ λόγος · ἔνιοι γάρ εὑρετικός φύσις ἔχω , ἐν δέ ὁ νήφω ἄτολμος καί πήγνυμι , ὅταν εἰς ὁ πίνω ἔρχομαι , ὥσπερ ὁ λιβανωτός , ὑπό θερμότης ἀναθυμιάω . ὁ δέ δή φόβος οὐδείς ἥσσων ἐμποδών εἰμί βουλεύω ἐξελαύνω , καί πολύς ὁ ἄλλος πάθος ἀφιλότιμος καί ἀγεννής κατασβέννυμι , καί ὁ κακοήθης καί ὁ ὕπουλος ὥσπερ τις διπλόη ἀναπτύσσω ὁ ψυχή , καί πᾶς ἦθος καί πάθος ποιέω καταφάνεια ἐν ὁ λόγος · εἰμί δέ παρρησία καί διά αὐτός ἀλήθεια γόνιμος . ὅς μή πάρειμι , οὐδείς ἐμπειρία οὐδέ ἀγχίνοια ὄφελος . ἀλλά πολύς ὁ ἐπέρχομαι χράω μάλα κατορθόω ἤ εἰ κρύπτω ἐπίβουλος καί πανοῦργος ὁ παρίστημι . οὐδείς οὖν δέω δείδω κινέω ὁ πάθος ὁ οἶνος · κινέω γάρ οὐ ὁ φαῦλος , πλήν ἐν ὁ κακός , ὅς οὐδέποτε νήφω ὁ βουλεύω · ἀλλά ὥσπερ ὁ κουρεῖον Θεόφραστος εἴωθα καλέω ἄοινος συμπόσιον διά ὁ λαλιά , οὕτως ἄοινος ἀεί μέθη καί σκυθρωπός ὁ ὁ ἀπαίδευτος ἐνοικέω ψυχή , ἐπιταράσσω ὑπό ὀργή τις ἤ δυσμένεια ἤ φιλονικία ἤ ἀνελευθερία · ὅς ὁ οἶνος ἀμβλύνω ὁ πολύς μάλα ἤ παροξύνω οὐ ἄφρων οὐδέ ἠλίθιος ἀλλά ἁπλόος ποιέω καί ἀπάνουργος , οὐδέ παρορατικός ὁ συμφέρω ἀλλά ὁ καλός προαιρετικός . ὁ δέ ὁ πανουργία δεινότης καί φρόνησις ἡγέομαι ὁ ψευδοδοξία καί ἀνελευθερία , ἔοικα ἀβέλτερος ἀποφαίνω ὁ ἐν οἶνος λέγω ἀφελής καί ἄδολος ὁ φαίνω . ἐναντίος δέ ὁ παλαιός ὁ θεός Ἐλεύθερος καί Λύσιος καλέω καί μαντικός πολύς ἔχω ἡγέομαι μοῖρα , οὐ διά ὁ Βακχεύσιμος καί μανιῶδεςὥσπερ Εὐριπίδης λέγω , ἀλλά ὅτι ὁ δουλοπρεπής καί περιδεής καί ἄπιστος ἐξαιρέω καί ἀπολύω ὁ ψυχή ἀλήθεια καί παρρησία χράω πρός ἀλλήλων δίδωμι .