plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 3.5.2
ταῦτʼ εἶπεν ὁ Φλῶρος ἄντικρυς εἰς τὸν Πύρρωνα διὰ τοῦ Πρωταγόρου φέρει ἡμᾶς · δῆλον γὰρ ὅτι καὶ περὶ ἐλαίου καὶ περὶ γάλακτος μέλιτὸς τε καὶ ὁμοίως τῶν ἄλλων διεξιόντες ἀποδρασόμεθα τὸ λέγειν περὶ ἑκάστου , ὁποῖον τῇ φύσει ἐστί , μίξεσι ταῖς πρὸς ἄλληλα καὶ κράσεσιν ἕκαστον γίγνεσθαι φάσκοντες . ἀλλὰ σὺ πῶς ἐπιχειρεῖς τὸ ψυχρὸν εἶναι τὸν οἶνον;οὕτως ἔφην ὑπὸ δυεῖν τότε προσηναγκασμένος αὐτοσχεδιάσαι . πρῶτον δʼ ὑπῄει μοι τὸ γιγνόμενον ὑπὸ τῶν ἰατρῶν · τοῖς γὰρ ἐκλελυμένοις καὶ τόνου τινὸς δεομένοις κατὰ τὰς ἀρρωστίας στομάχου θερμὸν μὲν οὐδὲν προσφέρουσιν οἶνον δὲ διδόντες βοηθοῦσιν · ὡς δʼ αὕτως καὶ τὰς ῥύσεις καὶ ἐφιδρώσεις οἴνῳ καταπαύουσιν , ὡς οὐδὲν ἧττον ἀλλὰ καὶ μᾶλλον τῆς χιόνος ἱστάντι καὶ κρατύνοντι τῷ ψύχειν καὶ περιστέλλειν φερομένην τὴν ἕξιν . εἰ δὲ καὶ φύσιν καὶ δύναμιν εἶχε θερμαντικήν , ὅμοιον ἦν οἶμαι χιόνι πῦρ καὶ καρδίᾳ προσφέρειν ἄκρατον . ἔπειτα τὸν μὲν ὕπνον οἱ πλεῖστοι περιψύξει γίγνεσθαι λέγουσι καὶ ψυκτικὰ τὰ πλεῖστα τῶν ὑπνωτικῶν φαρμάκων ἐστίν , ὡς ὁ μανδραγόρας καὶ τὸ μηκώνιον · ἀλλὰ ταῦτα μὲν σφόδρα καὶ βίᾳ πολλῇ συνωθεῖ καὶ πήγνυσιν , ὁ δʼ οἶνος ἠρέμα καταψύχων ἵστησι μεθ’ ἡδονῆς καὶ ἀναπαύει τὴν κίνησιν ἐν τῷ μᾶλλον καὶ ἧττον οὔσης πρὸς ἐκεῖνα τῆς διαφορᾶς . ἔτι δὲ τὸ μὲν θερμὸν γόνιμον · εὔροιαν γὰρ ἡ ὑγρότης ἴσχει , καὶ τόνον τὸ πνεῦμα καὶ δύναμιν ὑπὸ τῆς θερμότητος ἐξοργῶσαν . οἱ δὲ πίνοντες πολὺν ἄκρατον ἀμβλύτεροι πρὸς τὰς συνουσίας εἰσὶ καὶ σπείρουσιν οὐθὲν εἰς γένεσιν ἰσχυρὸν οὐδὲ κεκρατημένον , ἀλλʼ ἐξίτηλοι καὶ ἀτελεῖς εἰσιν αἱ πρὸς τὰς γυναῖκας ὁμιλίαι αὐτῶν διὰ φαυλότητα καὶ κατάψυξιν τοῦ σπέρματος . καὶ μὴν ὅσα πάσχουσιν ἄνθρωποι ὑπὸ κρύους , πάντα συμβαίνει τοῖς μεθυσκομένοις , τρόμοι , βαρύτητες , ὠχριάσεις , σάλοι τοῦ περὶ τὰ γυῖα πνεύματος , ἀσάφεια γλώττης , ἔντασις τῶν περὶ τοῖς ἄκροις νεύρων καὶ ἀπονάρκησις · τοῖς δὲ πλείστοις εἰς πάρεσιν αἱ μέθαι τελευτῶσιν , ὅταν ἐκπλήξῃ παντάπασι καὶ κατασβέσῃ τὸ θερμὸν ὁ ἄκρατος . ἰῶνταὶ γε μὴν τὰς περὶ τὸ σῶμα τῶν μεθυσκομένων καὶ κραιπαλώντων κακώσεις , εὐθὺς μὲν ὡς ἔοικε περιστολῇ καὶ κατακλίσει συνθάλποντες , μεθʼ ἡμέραν δὲ λουτρῷ καὶ ἀλείμματι καὶ σιτίοις , ὅσα μὴ ταράττοντα τὸν ὄγκον ἅμα πράως ἀνακαλεῖται τὸ θερμὸν ὑπὸ τοῦ οἴνου διεσπασμένον καὶ πεφυγαδευμένον ἐκ τοῦ σώματος . ὅλως δʼ εἰπεῖν , ἐν τοῖς φαινομένοις καὶ ὁμοιότητας ἀδήλους ἐξιχνεύομεν καὶ δυνάμεις . οὐδὲν δὲ περὶ τῆς μέθης δεῖ διαπορεῖν , ὁποῖὸν ποτʼ ἐστίν · ὡς γὰρ ἔοικε , μάλιστα , ὡς εἰρήκαμεν , ἐοίκασι τοῖς πρεσβύταις οἱ μεθύοντες · διὸ καὶ πρωιαίτατα γηρῶσιν οἱ φίλοινοι · τοὺς δὲ πολλοὺς αὐτῶν καὶ φαλακρώσεις ἄωροι καὶ πολιαὶ πρὸ ἡλικίας ; ἔχουσι · πάντα δὲ ταῦτα δοκεῖ θερμότητος ἐνδείᾳ καταλαμβάνειν τὸν ἄνθρωπον . ἔτι τοίνυν τὸ ὄξος οἴνου τινός ἐστι φύσις καὶ δύναμις · οὐδὲν δὲ τῶν σβεστηρίων ὄξους πυρὶ μαχιμώτερον , ἀλλὰ μάλιστα πάντων ἐπικρατεῖ καὶ συμπιέζει τὴν φλόγα διʼ ὑπερβολὴν ψυχρότητος · καὶ τῶν ἄλλων δὲ καρπῶν τοῖς οἰνώδεσι μᾶλλον ὡς ψυκτικοῖς χρωμένους τοὺς ἰατροὺς ὁρῶμεν ὥσπερ ῥόαις καὶ μήλοις . αὐτὴν δὲ τὴν τοῦ μέλιτος φύσιν οὐχὶ πρὸς ὄμβριον ὕδωρ καὶ χιόνα συμμιγνύοντες οἰνοποιοῦσι , τοῦ ψυχροῦ τὸ γλυκὺ διὰ συγγένειαν εἰς τὸ αὐστηρόν , ὅταν κρατήσῃ , φθείροντος ; οἱ παλαιοὶ δʼ οὐχὶ διὰ τοῦτο τῶν ἑρπετῶν τὸν δράκοντα καὶ τῶν φυτῶν τὸν κιττὸν ἀνέθεσαν τῷ θεῷ καὶ καθιέρωσαν , ὥς τινος ψυχρᾶς ; καὶ κρυώδους δυνάμεως ; ἐὰν δέ , ὅτι τὸ κώνειον ἐπιπινόμενος ἰᾶσθαι δοκεῖ πολὺς ἄκρατος , οἴωνται τοῦτο θερμότητος εἶναι τεκμήριον , ἡμεῖς αὖ φήσομεν ἀναστρέψαντες , ὅτι συγκραθὲν αὐτῷτοῦτο φάρμακον ἀνίατόν ἐστι καὶ καθάπαξ ἀποκτείνει τοὺς πίνοντας ὥστε μηδὲν μᾶλλον εἶναι δοκεῖν τῷ ἀντιπράττειν θερμὸν ἢ τῷ συνεργεῖν ψυχρόν , εἴ γε δὴ ψυχρότητι τὸ κώνειον οὐκ ἄλλῃ τινὶ φύσει καὶ δυνάμει μᾶλλον πιθανόν ἐστιν ἀναιρεῖν τοὺς πιόντας .
Lemmas: οὗτος λέγω ὁ Φλῶρος ἄντικρυς εἰς ὁ Πύρρων διά ὁ Πρωταγόρας φέρω ἐγώ · δῆλος γάρ ὅτι καί περί ἔλαιον καί περί γάλα μέλι τε καί ὅμοιος ὁ ἄλλος διεξέρχομαι ἀποδιδράσκω ὁ λέγω περί ἕκαστος , ὁποῖος ὁ φύσις εἰμί , μίξις ὁ πρός ἀλλήλων καί κρᾶσις ἕκαστος γίγνομαι φάσκω . ἀλλά σύ πῶς ἐπιχειρέω ὁ ψυχρός εἰμί ὁ οἶνος φημί ὑπό δύο τότε προσαναγκάζω αὐτοσχεδιάζω . πρῶτος δέ ὑπέρχομαι ἐγώ ὁ γίγνομαι ὑπό ὁ ἰατρός · ὁ γάρ ἐκλύω καί τόνος τις δέω κατά ὁ ἀρρωστία στόμαχος θερμός μέν οὐδείς προσφέρω οἶνος δέ δίδωμι βοηθέω · ὡς δέ αὔτως καί ὁ ῥῦσις καί ἐφίδρωσις οἶνος καταπαύω , ὡς οὐδείς ἥσσων ἀλλά καί μάλα ὁ χιών ἵστημι καί κρατύνω ὁ ψύχω καί περιστέλλω φέρω ὁ ἕξις . εἰ δέ καί φύσις καί δύναμις ἔχω θερμαντικός , ὅμοιος εἰμί οἴομαι χιών πῦρ καί καρδία προσφέρω ἄκρατος . ἔπειτα ὁ μέν ὕπνος ὁ πολύς περίψυξις γίγνομαι λέγω καί ψυκτικός ὁ πολύς ὁ ὑπνωτικός φάρμακον εἰμί , ὡς ὁ μανδραγόρας καί ὁ μηκώνιον · ἀλλά οὗτος μέν σφόδρα καί βία πολύς συνωθέω καί πήγνυμι , ὁ δέ οἶνος ἠρέμα καταψύχω ἵστημι μετά ἡδονή καί ἀναπαύω ὁ κίνησις ἐν ὁ μάλα καί ἥσσων εἰμί πρός ἐκεῖνος ὁ διαφορά . ἔτι δέ ὁ μέν θερμός γόνιμος · εὔροια γάρ ὁ ὑγρότης ἴσχω , καί τόνος ὁ πνεῦμα καί δύναμις ὑπό ὁ θερμότης ἐξοργάω . ὁ δέ πίνω πολύς ἄκρατος ἀμβλύς πρός ὁ συνουσία εἰμί καί σπείρω οὐδείς εἰς γένεσις ἰσχυρός οὐδέ κρατέω , ἀλλά ἐξίτηλος καί ἀτελής εἰμί ὁ πρός ὁ γυνή ὁμιλία αὐτός διά φαυλότης καί κατάψυξις ὁ σπέρμα . καί μήν ὅσος πάσχω ἄνθρωπος ὑπό κρύος , πᾶς συμβαίνω ὁ μεθύσκω , τρόμος , βαρύτης , ὠχρίασις , σάλος ὁ περί ὁ γυῖον πνεῦμα , ἀσάφεια γλῶσσα , ἔντασις ὁ περί ὁ ἄκρος νεῦρον καί ἀπονάρκησις · ὁ δέ πολύς εἰς πάρεσις ὁ μέθη τελευτάω , ὅταν ἐκπλήσσω παντάπασι καί κατασβέννυμι ὁ θερμός ὁ ἄκρατος . ἰάομαι γε μήν ὁ περί ὁ σῶμα ὁ μεθύσκω καί κραιπαλάω κάκωσις , εὐθύς μέν ὡς ἔοικα περιστολή καί κατάκλισις συνθάλπω , μετά ἡμέρα δέ λουτρόν καί ἄλειμμα καί σιτίον , ὅσος μή ταράσσω ὁ ὄγκος ἅμα πρᾶος ἀνακαλέω ὁ θερμός ὑπό ὁ οἶνος διασπάω καί φυγαδεύω ἐκ ὁ σῶμα . ὅλος δέ λέγω , ἐν ὁ φαίνω καί ὁμοιότης ἄδηλος ἐξιχνεύω καί δύναμις . οὐδείς δέ περί ὁ μέθη δέω διαπορέω , ὁποῖος ποτέ εἰμί · ὡς γάρ ἔοικα , μάλα , ὡς λέγω , ἔοικα ὁ πρεσβύτης ὁ μεθύω · διό καί πρωΐ γηράσκω ὁ φίλοινος · ὁ δέ πολύς αὐτός καί φαλάκρωσις ἄωρος καί πολιός πρό ἡλικία ; ἔχω · πᾶς δέ οὗτος δοκέω θερμότης ἔνδεια καταλαμβάνω ὁ ἄνθρωπος . ἔτι τοίνυν ὁ ὄξος οἶνος τις εἰμί φύσις καί δύναμις · οὐδείς δέ ὁ σβεστήριος ὄξος πῦρ μάχιμος , ἀλλά μάλα πᾶς ἐπικρατέω καί συμπιέζω ὁ φλόξ διά ὑπερβολή ψυχρότης · καί ὁ ἄλλος δέ καρπός ὁ οἰνώδης μάλα ὡς ψυκτικός χράω ὁ ἰατρός ὁράω ὥσπερ ῥόα καί μῆλον . αὐτός δέ ὁ ὁ μέλι φύσις οὐ πρός ὄμβριος ὕδωρ καί χιών συμμείγνυμι οἰνοποιέω , ὁ ψυχρός ὁ γλυκύς διά συγγένεια εἰς ὁ αὐστηρός , ὅταν κρατέω , φθείρω ; ὁ παλαιός δέ οὐ διά οὗτος ὁ ἑρπετόν ὁ δράκων καί ὁ φυτόν ὁ κισσός ἀνατίθημι ὁ θεός καί καθιερόω , ὡς τις ψυχρός ; καί κρυώδης δύναμις ; ἐάν δέ , ὅτι ὁ κώνειον ἐπιπίνω ἰάομαι δοκέω πολύς ἄκρατος , οἴομαι οὗτος θερμότης εἰμί τεκμήριον , ἐγώ αὖ φημί ἀναστρέφω , ὅτι συγκεράννυμι αὐτός φάρμακον ἀνίατος εἰμί καί καθάπαξ ἀποκτείνω ὁ πίνω ὥστε μηδείς μάλα εἰμί δοκέω ὁ ἀντιπράσσω θερμός ἤ ὁ συνεργέω ψυχρός , εἰ γε δή ψυχρότης ὁ κώνειον οὐ ἄλλος τις φύσις καί δύναμις μάλα πιθανός εἰμί ἀναιρέω ὁ πίνω .