plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 3.2.1
ἐπαινεσάντων δʼ ἡμῶν , τὸν Τρύφωνα , μειδιῶν ὁ Ἀμμώνιος οὐκ ἄξιον ἔφη ποικίλον οὕτω καὶ ἀνθηρὸν λόγον ὥσπερ στέφανον ἀντιλέγοντα διαλακτίζειν · πλὴν ὅ τε κιττὸς οὐκ οἶδʼ ὅπως συγκαταπέπλεκται ψυχρότητι συγκατασβεννύναι λεγόμενος τὸν ἄκρατον · ἔστι γὰρ ἔμπυρος καὶ θερμότερος , καὶ ὅ γε καρπὸς ; αὐτοῦ μιγνύμενος εἰς τὸν οἶνον μεθυστικὸν ποιεῖ καὶ ταρακτικὸν τῷ πυροῦθαι · τὸ δὲ κλῆμα λέγουσιν αὐτοῦ σπώμενον ὥσπερ τἀν πυρὶ ξύλα συνδιαστρέφεσθαι . χιὼν δὲ πολλάκις ἡμέρας συχνὰς ἐπιμένουσα τοῖς ἄλλοις φυτοῖς φεύγει τάχιστα τὸν κιττόν · μᾶλλον δʼ ὅλως εὐθὺς ἀπόλλυται καὶ περιτήκεται περὶ αὐτὸν ὑπὸ θερμότητος . ὃ δὲ μέγιστόν ἐστιν ὑπὸ Θεοφράστου δʼ ἱστόρηται , Ἀλεξάνδρου κελεύσαντος Ἑλληνικὰ δένδρα τοῖς ἐν Βαβυλῶνι παραδείσοις ἐμβαλεῖν Ἅρπαλον , μάλιστα δέ , τῶν τόπων ἐμπύρων ὄντων καὶ περιφλεγόντων , τὰ ἀλσώδη καὶ εὐπέταλα καὶ σκιερὰ δ καταμῖξαι τοῖς φυτοῖς , μόνον οὐκ ἐδέξατο τὸν κιττὸν ἡ χώρα , καίτοι πολλὰ τοῦ Ἁρπάλου πραγματευομένου καὶ προσφιλονεικοῦντος · ἀλλʼ ἀπώλλυτο καὶ κατεξηραίνετο τῷ πυρώδης μὲν αὐτὸς εἶναι , πρὸς πυρώδη δὲ μίγνυσθαι γῆν οὐ λαμβάνων κρᾶσιν ἀλλʼ ἐξιστάμενος , αἱ γὰρ ὑπερβολαὶ φθείρουσι τὰς δυνάμεις · διὸ τῶν ἐναντίων μᾶλλον ὀρέγονται ; καὶ φιλόθερμόν ἐστι τὸ ψυχρὸν καὶ φιλόψυχρον τὸ θερμόν ὅθεν οἱ ὄρειοι καὶ πνευματώδεις καὶ νιφόμενοι τόποι τὰ δᾳδώδη καὶ πισσοτρόφα τῶν φυτῶν , μάλιστα πεύκας καὶ στροβίλους , ἐκφέρουσιν . ἄνευ δὲ τούτων , ὦ φίλε Τρύφων , τὰ δύσριγα καὶ ψυχρὰ φυλλορροεῖ , μικρότητι τοῦ θερμοῦ καὶ ἀσθενείᾳ συστελλομένου καὶ προλείποντος τὸ φυτόν · ἐλαίαν δὲ καὶ δάφνην καὶ κυπάριττον ἀειθαλῆ διαφυλάσσει τὸ λιπαρὸν καὶ . τὸ θερμὸν ὥσπερ τὸν κιττόν . ὅθεν ὁ φίλτατος Διόνυσος οὐχ ὡς βοηθὸν ἐπὶ τὴν μέθην οὐδʼ ὡς πολέμιον τῷ οἴνῳ τὸν κιττὸν ἐπήγαγεν · ὅς γε τὸν ἄκρατον ἄντικρυς μέθυ καὶ μεθυμναῖον αὐτὸς αὑτὸν ὠνόμασεν . ἀλλά μοι δοκεῖ καθάπερ οἱ φίλοινοι , μὴ παρόντος ἀμπελίνου , κριθίνῳ χρῶνται πώματι , καὶ μηλίτας τινάς , οἱ δὲ φοινικίνους οἴνους ποιοῦσιν · οὕτω καὶ ὁ ποθῶν χειμῶνος ὥρᾳ τὸν ἀπὸ τῆς ἀμπέλου στέφανον , ὡς ἐκείνην ἑώρα γυμνὴν καὶ ἄφυλλον , ἀγαπῆσαι τὴν ὁμοιότητα τοῦ κιττοῦ . καὶ γὰρ τοῦ κλήματος τὸ ἑλικῶδες τοῦτο καὶ σφαλλόμενον ἐν τῇ πορείᾳ καὶ τοῦ πετάλου τὸ ὑγρὸν καὶ περικεχυμένον ἀτάκτως , μάλιστα δʼ αὐτὸς ὁ κόρυμβος ὄμφακι πυκνῷ καὶ περκάζοντι προσεοικώς , ἐκμεμίμηται τὴν τῆς ἀμπέλου διάθεσιν . οὐ μὴν ἀλλὰ κἂν βοηθῇ τι πρὸς μέθην ὁ κιττός , θερμότητι τοῦτο ποιεῖν φήσομεν αὐτὸν ἀνοίγοντα τοὺς πόρους ἢ συνεκπέττοντα μᾶλλον τὸν ἄκρατον , ἵνα καὶ μένῃ σὴν χάριν , ὦ Τρύφων , ἰατρὸς ὁ Διόνυσος .
Lemmas: ἐπαινέω δέ ἐγώ , ὁ Τρύφων , μειδιάω ὁ Ἀμμώνιος οὐ ἄξιος φημί ποικίλος οὕτως καί ἀνθηρός λόγος ὥσπερ στέφανος ἀντιλέγω διαλακτίζω · πλήν ὁ τε κισσός οὐ οἶδα ὅπως συγκαταπλέκω ψυχρότης συγκατασβέννυμι λέγω ὁ ἄκρατος · εἰμί γάρ ἔμπυρος καί θερμός , καί ὁ γε καρπός ; αὐτός μείγνυμι εἰς ὁ οἶνος μεθυστικός ποιέω καί ταρακτικός ὁ πυρόω · ὁ δέ κλῆμα λέγω αὐτός σπάω ὥσπερ ἐν πῦρ ξύλον συνδιαστρέφω . χιών δέ πολλάκις ἡμέρα συχνός ἐπιμένω ὁ ἄλλος φυτόν φεύγω ταχύς ὁ κισσός · μάλα δέ ὅλος εὐθύς ἀπόλλυμι καί περιτήκω περί αὐτός ὑπό θερμότης . ὅς δέ μέγας εἰμί ὑπό Θεόφραστος δέ ἱστορέω , Ἀλέξανδρος κελεύω Ἑλληνικός δένδρον ὁ ἐν Βαβυλών παράδεισος ἐμβάλλω Ἅρπαλος , μάλα δέ , ὁ τόπος ἔμπυρος εἰμί καί περιφλέγω , ὁ ἀλσώδης καί εὐπέταλος καί σκιερός δεσποινίδα καταμείγνυμι ὁ φυτόν , μόνος οὐ δέχομαι ὁ κισσός ὁ χώρα , καίτοι πολύς ὁ Ἅρπαλος πραγματεύομαι καί προσφιλονεικέω · ἀλλά ἀπόλλυμι καί καταξηραίνω ὁ πυρώδης μέν αὐτός εἰμί , πρός πυρώδης δέ μείγνυμι γῆ οὐ λαμβάνω κρᾶσις ἀλλά ἐξίστημι , ὁ γάρ ὑπερβολή φθείρω ὁ δύναμις · διό ὁ ἐναντίος μάλα ὀρέγω ; καί φιλόθερμος εἰμί ὁ ψυχρός καί φιλόψυχρος ὁ θερμός ὅθεν ὁ ὄρειος καί πνευματώδης καί νίφω τόπος ὁ δᾳδώδης καί πισσοτρόφος ὁ φυτόν , μάλα πεύκη καί στρόβιλος , ἐκφέρω . ἄνευ δέ οὗτος , ὦ φίλος Τρύφων , ὁ δύσριγος καί ψυχρός φυλλορροέω , μικρότης ὁ θερμός καί ἀσθένεια συστέλλω καί προλείπω ὁ φυτόν · ἐλαία δέ καί δάφνη καί κυπάρισσος ἀειθαλής διαφυλάσσω ὁ λιπαρός καί . ὁ θερμός ὥσπερ ὁ κισσός . ὅθεν ὁ φίλος Διόνυσος οὐ ὡς βοηθός ἐπί ὁ μέθη οὐδέ ὡς πολέμιος ὁ οἶνος ὁ κισσός ἐπάγω · ὅς γε ὁ ἄκρατος ἄντικρυς μέθυ καί μεθυμναῖος αὐτός ἑαυτοῦ ὀνομάζω . ἀλλά ἐγώ δοκέω καθά ὁ φίλοινος , μή πάρειμι ἀμπέλινος , κρίθινος χράω πῶμα , καί μηλίτης τις , ὁ δέ φοινίκινος οἶνος ποιέω · οὕτως καί ὁ ποθέω χειμών ὥρα ὁ ἀπό ὁ ἄμπελος στέφανος , ὡς ἐκεῖνος ὁράω γυμνός καί ἄφυλλος , ἀγαπάω ὁ ὁμοιότης ὁ κισσός . καί γάρ ὁ κλῆμα ὁ ἑλικώδης οὗτος καί σφάλλω ἐν ὁ πορεία καί ὁ πέταλον ὁ ὑγρός καί περιχέω ἄτακτος , μάλα δέ αὐτός ὁ κόρυμβος ὄμφαξ πυκνός καί περκάζω προσέοικα , ἐκμιμέομαι ὁ ὁ ἄμπελος διάθεσις . οὐ μήν ἀλλά ἐάν βοηθέω τις πρός μέθη ὁ κισσός , θερμότης οὗτος ποιέω φημί αὐτός ἀνοίγνυμι ὁ πόρος ἤ συνεκπέσσω μάλα ὁ ἄκρατος , ἵνα καί μένω σός χάρις , ὦ Τρύφων , ἰατρός ὁ Διόνυσος .