plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 6.7.2
καὶ ὁ Ἀριστίων γελάσας οὐκ ὠχριῶντʼ εἶπεν ὦ τᾶν , οὐδʼ ἀναίμον ,, ἀλλὰ μειλίχιον καὶ ἡμερίδην , ἀπὸ τῆς ὄψεως αὐτῆς πρῶτον . σὺ δʼ ἀξιοῖς τοῦ νυκτερινοῦ καὶ μελαναιγίδος ἐμφορεῖσθαι , καὶ ψέγεις τὴν κάθαρσιν ὥσπερ χολημεσίαν διʼ ἧς τὸ βαρὺ καὶ μεθυστικὸν ἀφιεὶς καὶ νοσῶδες ἐλαφρὸς καὶ ἄνευ ὀργῆς ; ἀναμίγνυται ἡμῖν , οἷον Ὅμηρός φησι πίνειν τοὺς ἥρωας αἴθοπα γὰρ οὐ καλεῖ τὸν ζοφερόν , ἀλλὰ τὸν διαυγῆ καὶ λαμπρόν · οὐ γὰρ ἂν ὁ λέγωνεὐήνορα καὶ νώροπα χαλκὸν αἴθοπα προσηγόρευεν . ὥσπερ οὖν ὁ σοφὸς Ἀνάχαρσις ἄλλʼ ἄττα τῶν Ἑλλήνων μεμφόμενος ἐπῄνει τῶν ἀνθρακέων ὅτι τὸν καπνὸν ἔξω καταλιπόντες οἴκαδε πῦρ κομίζουσιν · οὕτως ἡμᾶς ἐφʼ ἑτέροις ἂν ψέγοιτε μᾶλλον οἱ σοφοὶ ὑμεῖς . εἰ δὲ τοῦ οἴνου τὸ ταρακτικὸν καὶ ὀχλῶδες ἐξωθούμενοι καὶ ἀποσκεδάσαντες , αὐτὸν δʼ εὐφραίνοντες οὐ καλλωπίσαντες οὐδʼ ὥσπερ σιδήρου στόμωμα καὶ ἀκμὴν ἀποκόψαντες , ἀλλὰ μᾶλλον ὥσπερ ἰὸν ἢ ῥύπον ἀποκαθήραντες προσφερόμεθα , τί πλημμελοῦμεν ; ὅτι νὴ Δία πλέον ἰσχύει μὴ διηθούμενος . καὶ γὰρ ἄνθρωπος , ὦ φίλε , φρενετίζων καὶ μαινόμενος · ἀλλʼ ὅταν ἐλλεβόρῳ χρησάμενος ἢ διαίτῃ καταστῇ , τὸ μὲν σφοδρὸν ἐκεῖνο καὶ σύντονον οἴχεται καὶ γέγονεν ἐξίτηλον , ἡ δʼ ἀληθινὴ δύναμις καὶ σωφροσύνη παραγίγνεται τῷ σώματι · οὕτω δὴ καὶ ἡ κάθαρσις τοῦ οἴνου τὸ πληκτικὸν ἀφαιροῦσα καὶ μανικόν , εἰς πραεῖαν ἕξιν καὶ ὑγιαίνουσαν καθίστησι . περιεργίαν δʼ οἶμαι πάμπολυ διαφέρειν καθαριότητος · καὶ γὰρ αἱ γυναῖκες φυκούμεναι καὶ μυριζόμεναι καὶ χρυσὸν φοροῦσαι καὶ πορφύραν περίεργοι δοκοῦσι · λουτρὸν δὲ καὶ ἄλειμμα καὶ κόμης θρύψιν οὐδεὶς αἰτιᾶται . χαριέντως δὲ τὴν διαφορὰν ὁ ποιητὴς ἐπιδείκνυσιν ἐπὶ τῆς κοσμουμένης Ἥρας ἀμβροσίῃ μὲν πρῶτον ἀπὸ χροὸς ἀθανάτοιολύματα πάντα κάθηρεν , ἀλείψατο δὲ λίπʼ ἐλαίῳ μέχρι τούτων ἐπιμέλεια καὶ καθαριότης ἐστιν · ὅταν δὲ τὰς χρυσᾶς περόνας ἀναλαμβάνῃ καὶ τὰ διηκριβωμένα τέχνῃ ἐλλόβια καὶ τελευτῶσα τῆς περὶ τὸν κεστὸν ἅπτηται γοητείας , περιεργία τὸ χρῆμα καὶ λαμυρία μὴ πρέπουσα γαμετῇ γέγονεν . οὐκοῦν καὶ τὸν οἶνον οἱ μὲν ἀλόαις χρωτίζοντες ἢ κινναμώμοις καὶ κρόκοις ἐφηδύνοντες ὥσπερ γυναῖκα καλλωπίζουσιν εἰς τὰ συμπόσια καὶ προαγωγεύουσιν οἱ δʼ ἀφαιροῦντες τὸ ῥυπαρὸν καὶ ἄχρηστον ἐξ αὐτοῦ θεραπεύουσι καὶ καθαίρουσιν . ἐπεὶ πάντʼ ἂν εἴποις ταῦτα περιεργίαν , ἀρξάμενος ἀπὸ τοῦ οἴκου · τί γὰρ οὕτω κεκονίαται ; τί δʼ ἀνέῳγε τοῦ περιέχοντος ὅθεν ἂν μάλιστα πνεῦμα λαμβάνοι καθαρὸν καὶ τοῦ φωτὸς ἀπολαύοι περιιόντος ἐπὶ τὰς δύσεις ; τί δὲ τῶν ἐκπωμάτων ἕκαστον ἐκτέτριπται καὶ διέσμηκται πανταχόθεν ὥστε λάμπειν καὶ περιστίλβειν ; ἢ τὸ μὲν ἔκπωμʼ ἔδει μὴ ῥύπου μηδὲ μοχθηρίας ὀδωδὸς εἶναι , τὸ δʼ ἐξ αὐτοῦ πινόμενον εὐρῶτος ἢ κηλίδων ἀναπεπλῆσθαι ; καὶ τί δεῖ τἄλλα λέγειν ; ἡ γὰρ αὐτοῦ τοῦ πυροῦ διαπόνησις εἰς τὸν ἄρτον οὐδὲν ἕτερον ἢ κάθαρσις οὖσα , θέασαι μεθʼ ὅσης γίγνεται πραγματείας · οὐ γὰρ μόνον ὑποσκαφισμοὶ καὶ διαττήσεις καὶ ἀποκρίσεις καὶ διακρίσεις εἰσὶ τῶν σιτίων καὶ τῶν ἀλλοτρίων , ἀλλʼ ἡ τρῖψις ἐκθλίβουσα τοῦ φυράματος τὸ τραχὺ καὶ ἡ πέψις ἐξικμάζουσα τὸ ὑγρὸν καθαίρουσι καὶ συστέλλουσι τὴν ὕλην εἰς αὐτὸ τὸ ἐδώδιμον . τί οὖν ἄτοπον , εἰ καὶ τοῦ οἴνου τὸ τρυγῶδες ὡς κρίμνον ἢ σκύβαλον ἡ διήθησις ἐξαιρεῖ , μήτε δαπάνης τινὸς τῇ καθάρσει μήτʼ ἀσχολίας πολλῆς προσούσης ;
Lemmas: καί ὁ Ἀριστίων γελάω οὐ ὠχριάω λέγω ὦ τᾶν , οὐδέ ἄναιμος ,, ἀλλά μειλίχιος καί ἡμερίδης , ἀπό ὁ ὄψις αὐτός πρῶτος . σύ δέ ἀξιόω ὁ νυκτερινός καί μελάναιγις ἐμφορέω , καί ψέγω ὁ κάθαρσις ὥσπερ χολημεσία διά ὅς ὁ βαρύς καί μεθυστικός ἀφίημι καί νοσώδης ἐλαφρός καί ἄνευ ὀργή ; ἀναμείγνυμι ἐγώ , οἷος Ὅμηρος φημί πίνω ὁ ἥρως αἶθοψ γάρ οὐ καλέω ὁ ζοφερός , ἀλλά ὁ διαυγής καί λαμπρός · οὐ γάρ ἄν ὁ λέγωνεὐήνορα καί νῶροψ χαλκός αἶθοψ προσαγορεύω . ὥσπερ οὖν ὁ σοφός Ἀνάχαρσις ἄλλος τις ὁ Ἕλλην μέμφομαι ἐπαινέω ὁ ἀνθρακεύς ὅτι ὁ καπνός ἔξω καταλείπω οἴκαδε πῦρ κομίζω · οὕτως ἐγώ ἐπί ἕτερος ἄν ψέγω μάλα ὁ σοφός σύ . εἰ δέ ὁ οἶνος ὁ ταρακτικός καί ὀχλώδης ἐξωθέω καί ἀποσκεδάννυμι , αὐτός δέ εὐφραίνω οὐ καλλωπίζω οὐδέ ὥσπερ σίδηρος στόμωμα καί ἀκμή ἀποκόπτω , ἀλλά μάλα ὥσπερ ἰός ἤ ῥύπος ἀποκαθαίρω προσφέρω , τίς πλημμελέω ; ὅτι νή Ζεύς πολύς ἰσχύω μή διηθέω . καί γάρ ἄνθρωπος , ὦ φίλος , φρενετίζω καί μαίνομαι · ἀλλά ὅταν ἑλλέβορος χράω ἤ δίαιτα καθίστημι , ὁ μέν σφοδρός ἐκεῖνος καί σύντονος οἴχομαι καί γίγνομαι ἐξίτηλος , ὁ δέ ἀληθινός δύναμις καί σωφροσύνη παραγίγνομαι ὁ σῶμα · οὕτως δή καί ὁ κάθαρσις ὁ οἶνος ὁ πληκτικός ἀφαιρέω καί μανικός , εἰς πρᾶος ἕξις καί ὑγιαίνω καθίστημι . περιεργία δέ οἴομαι πάμπολυς διαφέρω καθαριότης · καί γάρ ὁ γυνή φυκόω καί μυρίζω καί χρυσός φορέω καί πορφύρα περίεργος δοκέω · λουτρόν δέ καί ἄλειμμα καί κόμη θρύψις οὐδείς αἰτιάομαι . χαρίεις δέ ὁ διαφορά ὁ ποιητής ἐπιδείκνυμι ἐπί ὁ κοσμέω Ἥρα ἀμβροσία μέν πρῶτος ἀπό χρώς αθανατοιολυμα πᾶς καθαίρω , ἀλείφω δέ λίπα ἔλαιον μέχρι οὗτος ἐπιμέλεια καί καθαριότης εἰμί · ὅταν δέ ὁ χρύσεος περόνη ἀναλαμβάνω καί ὁ διακριβόω τέχνη ἐλλόβιον καί τελευτάω ὁ περί ὁ κεστός ἅπτω γοητεία , περιεργία ὁ χρῆμα καί λαμυρία μή πρέπω γαμετή γίγνομαι . οὐκοῦν καί ὁ οἶνος ὁ μέν ἀλόη χρωτίζω ἤ κιννάμωμον καί κρόκος ἐφηδύνω ὥσπερ γυνή καλλωπίζω εἰς ὁ συμπόσιον καί προαγωγεύω ὁ δέ ἀφαιρέω ὁ ῥυπαρός καί ἄχρηστος ἐκ αὐτός θεραπεύω καί καθαίρω . ἐπεί πᾶς ἄν λέγω οὗτος περιεργία , ἄρχω ἀπό ὁ οἶκος · τίς γάρ οὕτως κονίω ; τίς δέ ἀνοίγνυμι ὁ περιέχω ὅθεν ἄν μάλα πνεῦμα λαμβάνω καθαρός καί ὁ φώς ἀπολαύω περιέρχομαι ἐπί ὁ δύσις ; τίς δέ ὁ ἔκπωμα ἕκαστος ἐκτρίβω καί διασμήγνυμι πανταχόθεν ὥστε λάμπω καί περιστίλβω ; ἤ ὁ μέν ἔκπωμα δέω μή ῥύπος μηδέ μοχθηρία ὄζω εἰμί , ὁ δέ ἐκ αὐτός πίνω εὐρώς ἤ κηλίς ἀναπίμπλημι ; καί τίς δέω ἄλλος λέγω ; ὁ γάρ αὐτός ὁ πυρός διαπόνησις εἰς ὁ ἄρτος οὐδείς ἕτερος ἤ κάθαρσις εἰμί , θεάομαι μετά ὅσος γίγνομαι πραγματεία · οὐ γάρ μόνος ὑποσκαφισμός καί διάττησις καί ἀπόκρισις καί διάκρισις εἰμί ὁ σιτίον καί ὁ ἀλλότριος , ἀλλά ὁ τρῖψις ἐκθλίβω ὁ φύραμα ὁ τραχύς καί ὁ πέψις ἐξικμάζω ὁ ὑγρός καθαίρω καί συστέλλω ὁ ὕλη εἰς αὐτός ὁ ἐδώδιμος . τίς οὖν ἄτοπος , εἰ καί ὁ οἶνος ὁ τρυγώδης ὡς κρίμνον ἤ σκύβαλον ὁ διήθησις ἐξαιρέω , μήτε δαπάνη τις ὁ κάθαρσις μήτε ἀσχολία πολύς πρόσειμι ;