plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 6.10.1
ὁ Ἀριστίωνος εὐημέρει παρὰ τοῖς δειπνοῦσι μάγειρος , ὡς τὰ τʼ ἄλλα χαριέντως ὀψοποιήσας καὶ τὸν ἄρτι τῷ Ἡρακλεῖ τεθυμένον ἀλεκτρυόνα παραθεὶς ἁπαλὸν ὥσπερ χθιζόν , νεαρὸν ὄντα καὶ πρόσφατον . εἰπόντος ; οὖν τοῦ Ἀριστίωνος , ὅτι τοῦτο γίγνεται ταχέως , εἰ σφαγεὶς εὐθὺς ἀπὸ τῆς συκῆς κρεμασθείη , τὴν αἰτίαν ἐζητοῦμεν . ὅτι μὲν δὴ πνεῦμα τῆς συκῆς ἄπεισιν ἰσχυρὸν καὶ σφοδρόν , ἥ τʼ ὄψις ἐκμαρτυρεῖ καὶ τὸ περὶ τῶν ταύρων λεγόμενον , ὡς ἄρα συκῇ προσδεθεὶς ὁ χαλεπώτατος , ἡσυχίαν ἄγει καὶ ψαύσεως ἀνέχεται , καὶ ὅλως ἀφίησι τὸν θυμὸν ὥσπερ ἀπομαραινόμενον . τὴν δὲ πλείστην αἰτίαν καὶ δύναμιν ἡ δριμύτης εἶχε · τὸ γὰρ φυτὸν ἁπάντων ὀπωδέστατον , ὥστε καὶ τὸ σῦκον αὐτὸ καὶ τὸ ξύλον καὶ τὸ θρῖον ἀναπεπλῆσθαι · διὸ καόμενόν τε τῷ καπνῷ δάκνει μάλιστα καὶ κατακαυθέντος ἡ τέφρα ῥυπτικωτάτην παρέχει κόνιν · ταὐτὰ δὲ πάντα θερμότητος . καὶ τὴν πῆξιν ἐμποιεῖν τῷ γάλακτι τὸν ὀπὸν οἴονταί τινες , οὐ σκαληνίᾳ σχημάτων περιπλέκοντα καὶ κολλῶντα τὰ μέρη τοῦ γάλακτος , ἐκθλιβομένων ἐπιπολῆς τῶν λείων καὶ περιφερῶν , ἀλλὰ καὶ ὑπὸ θερμότητος ἐκτήκοντα τοῦ ὑγροῦ τὸ ἀσύστατον καὶ ὑδατῶδες . τεκμήριον δὲ καὶ τὸ ἄχρηστον γλυκὺ εἶναι τὸν ὀπόν , ἀλλὰ πωμάτων φαυλότατον · οὐ γὰρ τὸ λεῖον ὑπὸ τῶν σκαληνῶν , ἀλλὰ τὸ ψυχρὸν ἔστη καὶ ἄπεπτον ὑπὸ τῆς θερμότητος . καὶ πρὸς τοῦτο συνεργοῦσιν οἱ ἅλες · θερμοὶ γάρ εἰσι · πρὸς δὲ τὴν λεγομένην περιπλοκὴν καὶ σύνδεσιν ἀντιπράττουσι διάλυσιν διαλύειν γὰρ μάλιστα πεφύκασι . θερμὸν οὖν πνεῦμα καὶ δριμὺ καὶ τμητικὸν ἀφίησιν ἡ συκῆ · καὶ τοῦτο θρύπτει καὶ πεπαίνει τὴν σάρκα τοῦ ὄρνιθος . ταὐτὸ δὲ πάσχει καὶ πυρῶν ἐντεθεὶς σιρῷ καὶ νίτρῳ συνημμένος , ὑπὸ θερμότητος . ὅτι δ’ ὁ πυρὸς ἔχει τι θερμόν , τεκμαίρονται τοῖς ἀμφορεῦσιν , ὧν ἐντιθεμένων εἰς σιρὸν ἐξαναλίσκεται ταχέως ὁ οἶνος .
Lemmas: ὁ Ἀριστίων εὐημερέω παρά ὁ δειπνέω μάγειρος , ὡς ὁ τε ἄλλος χαρίεις ὀψοποιέω καί ὁ ἄρτι ὁ Ἡρακλῆς θύω ἀλεκτρυών παρατίθημι ἁπαλός ὥσπερ χθιζός , νεαρός εἰμί καί πρόσφατος . λέγω ; οὖν ὁ Ἀριστίων , ὅτι οὗτος γίγνομαι ταχύς , εἰ σφάζω εὐθύς ἀπό ὁ συκῆ κρεμάννυμι , ὁ αἰτία ζητέω . ὅτι μέν δή πνεῦμα ὁ συκῆ ἄπειμι ἰσχυρός καί σφοδρός , ὁ τε ὄψις ἐκμαρτυρέω καί ὁ περί ὁ ταῦρος λέγω , ὡς ἄρα συκῆ προσδέω ὁ χαλεπός , ἡσυχία ἄγω καί ψαῦσις ἀνέχω , καί ὅλος ἀφίημι ὁ θυμός ὥσπερ ἀπομαραίνομαι . ὁ δέ πολύς αἰτία καί δύναμις ὁ δριμύτης ἔχω · ὁ γάρ φυτόν ἅπας ὀπώδης , ὥστε καί ὁ σῦκον αὐτός καί ὁ ξύλον καί ὁ θρῖον ἀναπίμπλημι · διό καίω τε ὁ καπνός δάκνω μάλα καί κατακαίω ὁ τέφρα ῥυπτικός παρέχω κόνις · αὐτός δέ πᾶς θερμότης . καί ὁ πῆξις ἐμποιέω ὁ γάλα ὁ ὀπός οἴομαι τις , οὐ σκαληνία σχῆμα περιπλέκω καί κολλάω ὁ μέρος ὁ γάλα , ἐκθλίβω ἐπιπολή ὁ λεῖος καί περιφερής , ἀλλά καί ὑπό θερμότης ἐκτήκω ὁ ὑγρός ὁ ἀσύστατος καί ὑδατώδης . τεκμήριον δέ καί ὁ ἄχρηστος γλυκύς εἰμί ὁ ὀπός , ἀλλά πῶμα φαῦλος · οὐ γάρ ὁ λεῖος ὑπό ὁ σκαληνός , ἀλλά ὁ ψυχρός ἵστημι καί ἄπεπτος ὑπό ὁ θερμότης . καί πρός οὗτος συνεργέω ὁ ἅλς · θερμός γάρ εἰμί · πρός δέ ὁ λέγω περιπλοκή καί σύνδεσις ἀντιπράσσω διάλυσις διαλύω γάρ μάλα φύω . θερμός οὖν πνεῦμα καί δριμύς καί τμητικός ἀφίημι ὁ συκῆ · καί οὗτος θρύπτω καί πεπαίνω ὁ σάρξ ὁ ὄρνις . αὐτός δέ πάσχω καί πυρός ἐντίθημι σιρός καί νίτρον συνάπτω , ὑπό θερμότης . ὅτι δέ ὁ πῦρ ἔχω τις θερμός , τεκμαίρομαι ὁ ἀμφορεύς , ὅς ἐντίθημι εἰς σιρός ἐξαναλίσκω ταχύς ὁ οἶνος .