plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 5.0.1
περὶ τῶν τῆς ψυχῆς καὶ σώματος ἡδονῶν , ὦ Σόσσιε Σενεκίων , ἣν σὺ νῦν ἔχεις γνώμην , ἐμοὶ γοῦν ἄδηλόν ἐστιν , ἐπειὴ μάλα πολλὰ μεταξὺ οὔρεά τε σκιόεντα θάλασσά τε ἠχήεσσα · πάλαι γε μὴν ἐδόκεις μὴ πάνυ τι συμφέρεσθαι μηδʼ ἐπαινεῖν τοὺς οὐδὲν ἴδιον τῇ ψυχῇ τερπνὸν οὐδὲ χαρτὸν οὐδʼ αἱρετὸν ὅλως ἀλλʼ ἀτεχνῶς τῷ σώματι παραζῶσαν αὐτὴν οἰομένους τοῖς ἐκείνου συνεπιμειδιᾶν πάθεσι καὶ πάλιν αὖ συνεπισκυθρωπάζειν , ὥσπερ ἐκμαγεῖον ἢ κάτοπτρον εἰκόνας καὶ εἴδωλα τῶν ἐν σαρκὶ γιγνομένων αἰσθήσεων ἀναδεχομένην . ἄλλοις τε γὰρ πολλοῖς ἁλίσκεται ψεύδους τὸ ἀφιλόκαλον τοῦ δόγματος , ἔν τε τοῖς πότοις οἱ ἀστεῖοι καὶ χαρίεντες εὐθὺς μετὰ τὸ δεῖπνον ἐπὶ τοὺς λόγους ὥσπερ δευτέρας τραπέζας φερόμενοι καὶ διὰ λόγων εὐφραίνοντες ἀλλήλους , ὧν σώματι μέτεστιν οὐδὲν ἢ βραχὺ παντάπασιν , ἴδιόν τι τοῦτο τῇ ψυχῇ ταμιεῖον εὐπαθειῶν ἀποκεῖσθαι μαρτυροῦσι , καὶ ταύτας ἡδονὰς μόνας εἶναι τῆς ψυχῆς , ἐκείνας δʼ ἀλλοτρίας , προσαναχρωννυμένας τῷ σώματι . ὥσπερ οὖν αἱ τὰ βρέφη ψωμίζουσαι τροφοὶ μικρὰ μετέχουσι τῆς ἡδονῆς ὅταν δʼ ἐκεῖνα κορέσωσι καὶ κοιμίσωσι παυσάμενα κλαυθμυρισμῶν , τηνικαῦτα καθʼ ἑαυτὰς γιγνόμεναι τὰ πρόσφορα σιτία καὶ ποτὰ λαμβάνουσι καὶ ἀπολαύουσιν · οὕτως ἡ ψυχὴ τῶν περὶ πόσιν καὶ βρῶσιν ἡδονῶν μετέχει , ταῖς τοῦ σώματος ὀρέξεσι δίκην τίτθης ὑπηρετοῦσα καὶ χαριζομένη δεομένῳ καὶ πραΰνουσα τὰς ἐπιθυμίας ὅταν δʼ ἐκεῖνο μετρίως ἔχῃ καὶ ἡσυχάσῃ , πραγμάτων ἀπαλλαγεῖσα καὶ λατρείας ἤδη τὸ λοιπὸν ἐπὶ τὰς αὑτῆς ἡδονὸις τρέπεται , λόγοις εὐωχουμένη καὶ μαθήμασι καὶ ἱστορίαις καὶ τῷ ζητεῖν τι ἀκούειν τῶν περιττῶν . καί τί ἄν τις λέγοι περὶ τούτων , ὁρῶν ὅτι καὶ οἱ φορτικοὶ καὶ ἀφιλόλογοι μετὰ τὸ δεῖπνον ἐφʼ ἡδονὰς ἑτέρας τοῦ σώματος ἀπωτάτω τὴν διάνοιαν ἀπαίρουσιν , αἰνίγματα καὶ γρίφους καὶ θέσεις ὀνομάτων ἐν ἀριθμοῖς ὑποσύμβολα προβάλλοντες ; ἐκ τούτου δὲ καὶ μίμοις καὶ ἠθολόγοις καὶ Μενάνδρῳ καὶ τοῖς Μενάνδρῳ ὑποκρινομένοις τὰ συμπόσια χώραν ἔδωκεν , οὐδεμίαν ἀλγηδόνα τοῦ σώματος ὑπεξαιρουμένοις οὐδὲ ποιοῦσι λείαν ἐν σαρκὶ καὶ προσηνῆ κίνησιν , ἀλλʼ ὅτι τὸ φύσει φιλοθέαμον ἐν ἑκάστῳ καὶ φιλόσοφον τῆς ψυχῆς ἰδίαν χάριν ζητεῖ καὶ τέρψιν , ὅταν τῆς περὶ τὸ σῶμα θεραπείας καὶ ἀσχολίας ἀπαλλαγῶμεν .
Lemmas: περί ὁ ὁ ψυχή καί σῶμα ἡδονή , ὦ Σόσσιος Σενεκίων , ὅς σύ νῦν ἔχω γνώμη , ἐγώ γοῦν ἄδηλος εἰμί , ἐπειή μάλα πολύς μεταξύ ὄρος τε σκιόεις θάλασσα τε ἠχήεις · πάλαι γε μήν δοκέω μή πάνυ τις συμφέρω μηδέ ἐπαινέω ὁ οὐδείς ἴδιος ὁ ψυχή τερπνός οὐδέ χαρτός οὐδέ αἱρετός ὅλος ἀλλά ἄτεχνος ὁ σῶμα παραζάω αὐτός οἴομαι ὁ ἐκεῖνος συνεπιμειδιάω πάθος καί πάλιν αὖ συνεπισκυθρωπάζω , ὥσπερ ἐκμαγεῖον ἤ κάτοπτρον εἰκών καί εἴδωλον ὁ ἐν σάρξ γίγνομαι αἴσθησις ἀναδέχομαι . ἄλλος τε γάρ πολύς ἁλίσκομαι ψεῦδος ὁ ἀφιλόκαλος ὁ δόγμα , ἐν τε ὁ πότος ὁ ἀστεῖος καί χαρίεις εὐθύς μετά ὁ δεῖπνον ἐπί ὁ λόγος ὥσπερ δεύτερος τράπεζα φέρω καί διά λόγος εὐφραίνω ἀλλήλων , ὅς σῶμα μέτειμι οὐδείς ἤ βραχύς παντάπασι , ἴδιος τις οὗτος ὁ ψυχή ταμιεῖον εὐπάθεια ἀπόκειμαι μαρτυρέω , καί οὗτος ἡδονή μόνος εἰμί ὁ ψυχή , ἐκεῖνος δέ ἀλλότριος , προσαναχρώζω ὁ σῶμα . ὥσπερ οὖν ὁ ὁ βρέφος ψωμίζω τροφός μικρός μετέχω ὁ ἡδονή ὅταν δέ ἐκεῖνος κορέννυμι καί κοιμίζω παύω κλαυθμυρισμός , τηνικαῦτα κατά ἑαυτοῦ γίγνομαι ὁ πρόσφορος σιτίον καί ποτός λαμβάνω καί ἀπολαύω · οὕτως ὁ ψυχή ὁ περί πόσις καί βρῶσις ἡδονή μετέχω , ὁ ὁ σῶμα ὄρεξις δίκη τίτθη ὑπηρετέω καί χαρίζω δέω καί πραύνω ὁ ἐπιθυμία ὅταν δέ ἐκεῖνος μέτριος ἔχω καί ἡσυχάζω , πρᾶγμα ἀπαλλάσσω καί λατρεία ἤδη ὁ λοιπός ἐπί ὁ ἑαυτοῦ ἡδονίζω τρέπω , λόγος εὐωχέω καί μάθημα καί ἱστορία καί ὁ ζητέω τις ἀκούω ὁ περισσός . καί τίς ἄν τις λέγω περί οὗτος , ὁράω ὅτι καί ὁ φορτικός καί ἀφιλόλογος μετά ὁ δεῖπνον ἐπί ἡδονή ἕτερος ὁ σῶμα ἀπωτάτω ὁ διάνοια ἀπαίρω , αἴνιγμα καί γρῖφος καί θέσις ὄνομα ἐν ἀριθμός ὑποσύμβολος προβάλλω ; ἐκ οὗτος δέ καί μῖμος καί ἠθόλογος καί Μένανδρος καί ὁ Μένανδρος ὑποκρίνομαι ὁ συμπόσιον χώρα δίδωμι , οὐδείς ἀλγηδών ὁ σῶμα ὑπεξαιρέω οὐδέ ποιέω λεῖος ἐν σάρξ καί προσηνής κίνησις , ἀλλά ὅτι ὁ φύσις φιλοθέαμος ἐν ἕκαστος καί φιλόσοφος ὁ ψυχή ἴδιος χάρις ζητέω καί τέρψις , ὅταν ὁ περί ὁ σῶμα θεραπεία καί ἀσχολία ἀπαλλάσσω .