plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 5.1.2
ἐγὼ δέ , καίπερ ἐν ἀλλοτρίῳ χορῷ πόδα τιθείς , εἶπον ὅτι φύσει λογικοὶ καὶ φιλότεχνοι γεγονότες πρὸς τὸ λογικῶς καὶ τεχνικῶς πραττόμενον οἰκείως διακείμεθα καὶ θαυμάζομεν , ἂν ἐπιτυγχάνηται . καθάπερ γὰρ ἡ μέλιττα τῷ φιλόγλυκυς εἶναι πᾶσαν ὕλην , ᾗ τι μελιτῶδες ἐγκέκραται , περιέπει καὶ διώκει · οὕτως ὁ ἄνθρωπος , γεγονὼς φιλότεχνος καὶ φιλόκαλος , πᾶν ἀποτέλεσμα καὶ πρᾶγμα νοῦ καὶ λόγου μετέχον ἀσπάζεσθαι καὶ ἀγαπᾶν πέφυκεν . εἰ γοῦν παιδίῳ μικρῷ προθείη τις ὁμοῦ μικρὸν μὲν ἄρτον , ὁμοῦ δὲ πεπλασμένον ἐκ τῶν αὐτῶν ἀλεύρων κυνίδιον ἢ βοΐδιον , ἐπὶ τοῦτʼ ἂν ἴδοις φερόμενον καὶ ὁμοίως εἴ τις ἀργύριον ἄσημον , ἕτερος δὲ ζῴδιον ἀργυροῦν ἢ ἔκπωμα παρασταίη διδούς , τοῦτʼ ἂν λάβοι μᾶλλον , ᾧ τὸ τεχνικὸν καὶ λογικὸν ἐνορᾷ καταμεμιγμένον . ὅθεν καὶ τῶν λόγων τοῖς ᾐνιγμένοις χαίρουσι μᾶλλον οἱ τηλικοῦτοι καὶ τῶν παιδιῶν ταῖς περιπλοκήν τινα καὶ δυσκολίαν ἐχούσαις ἕλκει γὰρ ὡς οἰκεῖον ἀδιδάκτως τὴν φύσιν τὸ γλαφυρὸν καὶ πανοῦργον . ἐπεὶ τοίνυν ὁ μὲν ἀληθῶς ὀργιζόμενος ἢ λυπούμενος ἔν τισι κοινοῖς πάθεσι καὶ κινήμασιν ὁρᾶται , τῇ δὲ μιμήσει πανουργία τις ἐμφαίνεται καὶ πιθανότης ἄνπερ ἐπιτυγχάνηται , τούτοις μὲν ἥδεσθαι πεφύκαμεν ἐκείνοις δʼ ἀχθόμεθα . καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν θεαμάτων ὅμοια πεπόνθαμεν ἀνθρώπους μὲν γὰρ ἀποθνήσκοντας . καὶ νοσοῦντας ἀνιαρῶς ὁρῶμεν · τὸν δὲ γεγραμμένον Φιλοκτήτην καὶ τὴν πεπλασμένην Ἰοκάστην , ἧς φασιν εἰς τὸ πρόσωπον ἀργύρου τι συμμῖξαι τὸν τεχνίτην , ὅπως ἐκλείποντος ἀνθρώπου καὶ μαραινομένου λάβῃ περιφάνειαν ὁ χαλκός , ἡδόμεθα καὶ θαυμάζομεν . τοῦτο δʼ εἶπον ἄνδρες Ἐπικούρειοι , καὶ τεκμήριόν ἐστι μέγα τοῖς Κυρηναϊκοῖς πρὸς ὑμᾶς τοῦ μὴ περὶ τὴν ὄψιν εἶναι μηδὲ περὶ τὴν ἀκοὴν ἀλλὰ περὶ τὴν διάνοιαν ἡμῶν τὸ ἡδόμενον ἐπὶ τοῖς ἀκούσμασι καὶ θεάμασιν . ἀλεκτορὶς γὰρ βοῶσα συνεχῶς καὶ κορώνη λυπηρὸν ἄκουσμα καὶ ἀηδές ἐστιν , ὁ δὲ μιμούμενος ἀλεκτορίδα βοῶσαν καὶ κορώνην εὐφραίνει . καὶ φθισικοὺς μὲν ὁρῶντες δυσχεραίνομεν , ἀνδριάντας δὲ καὶ γραφὰς φθισικῶν ἡδέως θεώμεθα τῷ τὴν διάνοιαν ὑπὸ τῶν μιμημάτων ἄγεσθαι κατὰ τὸ οἰκεῖον . ἐπεὶ τί πάσχοντες ἢ τίνος ἔξωθεν γενομένου πάθους τὴν ὗν τὴν Παρμένοντος οὕτως ἐθαύμασαν , ὥστε παροιμιώδη γενέσθαι ; καίτοι φασὶ τοῦ Παρμένοντος εὐδοκιμοῦντος ἐπὶ τῇ μιμήσει , ζηλοῦντας ἑτέρους ἀντεπιδείκνυσθαι · προκατειλημμένων δὲ τῶν ἀνθρώπων καὶ λεγόντων εὖ μὲν ἀλλʼ οὐδὲν πρὸς τὴν Παρμένοντος ὗν , ἕνα λαβόντα δελφάκιον ὑπὸ μάλης λης , προελθεῖν · ἐπεὶ δὲ καὶ τῆς ἀληθινῆς φωνῆς ἀκούοντες ὑπεφθέγγοντο τί οὖν αὕτη πρὸς τὴν Παρμένοντος ὗν ; ἀφεῖναι τὸ δελφάκιον εἰς τὸ μέσον , ἐξελέγχοντα τῆς κρίσεως τὸ πρὸς δόξαν οὐ πρὸς ἀλήθειαν . ᾧ μάλιστα δῆλόν ἐστιν , ὅτι ταὐτὸ τῆς αἰσθήσεως πάθος οὐχ ὁμοίως διατίθησι τὴν ψυχήν , ὅταν μὴ προσῇ δόξα τοῦ λογικῶς ἢ φιλοτίμως περαίνεσθαι τὸ γενόμενον .
Lemmas: ἐγώ δέ , καίπερ ἐν ἀλλότριος χορός πούς τίθημι , λέγω ὅτι φύσις λογικός καί φιλότεχνος γίγνομαι πρός ὁ λογικός καί τεχνικός πράσσω οἰκεῖος διάκειμαι καί θαυμάζω , ἐάν ἐπιτυγχάνω . καθά γάρ ὁ μέλισσα ὁ φιλόγλυκυς εἰμί πᾶς ὕλη , ὅς τις μελιτώδης ἐγκεράννυμι , περιέπω καί διώκω · οὕτως ὁ ἄνθρωπος , γίγνομαι φιλότεχνος καί φιλόκαλος , πᾶς ἀποτέλεσμα καί πρᾶγμα νόος καί λόγος μετέχω ἀσπάζομαι καί ἀγαπάω φύω . εἰ γοῦν παιδίον μικρός προτίθημι τις ὁμοῦ μικρός μέν ἄρτος , ὁμοῦ δέ πλάσσω ἐκ ὁ αὐτός ἄλευρον κυνίδιον ἤ βοίδιον , ἐπί οὗτος ἄν ὁράω φέρω καί ὅμοιος εἰ τις ἀργύριον ἄσημος , ἕτερος δέ ζῴδιον ἀργύρεος ἤ ἔκπωμα παρίστημι δίδωμι , οὗτος ἄν λαμβάνω μάλα , ὅς ὁ τεχνικός καί λογικός ἐνοράω καταμείγνυμι . ὅθεν καί ὁ λόγος ὁ αἰνίσσομαι χαίρω μάλα ὁ τηλικοῦτος καί ὁ παιδιά ὁ περιπλοκή τις καί δυσκολία ἔχω ἕλκω γάρ ὡς οἰκεῖος ἀδίδακτος ὁ φύσις ὁ γλαφυρός καί πάνουργος . ἐπεί τοίνυν ὁ μέν ἀληθής ὀργίζω ἤ λυπέω ἐν τις κοινός πάθος καί κίνημα ὁράω , ὁ δέ μίμησις πανουργία τις ἐμφαίνω καί πιθανότης ἐάν ἐπιτυγχάνω , οὗτος μέν ἥδομαι φύω ἐκεῖνος δέ ἄχθομαι . καί γάρ ἐπί ὁ θέαμα ὅμοιος πάσχω ἄνθρωπος μέν γάρ ἀποθνῄσκω . καί νοσέω ἀνιαρός ὁράω · ὁ δέ γράφω Φιλοκτήτης καί ὁ πλάσσω Ἰοκάστη , ὅς φημί εἰς ὁ πρόσωπον ἄργυρος τις συμμείγνυμι ὁ τεχνίτης , ὅπως ἐκλείπω ἄνθρωπος καί μαραίνω λαμβάνω περιφάνεια ὁ χαλκός , ἥδομαι καί θαυμάζω . οὗτος δέ λέγω ἀνήρ Ἐπικούρειος , καί τεκμήριον εἰμί μέγας ὁ Κυρηναικός πρός σύ ὁ μή περί ὁ ὄψις εἰμί μηδέ περί ὁ ἀκοή ἀλλά περί ὁ διάνοια ἐγώ ὁ ἥδομαι ἐπί ὁ ἄκουσμα καί θέαμα . ἀλεκτορίς γάρ βοάω συνεχής καί κορώνη λυπηρός ἄκουσμα καί ἀηδής εἰμί , ὁ δέ μιμέομαι ἀλεκτορίς βοάω καί κορώνη εὐφραίνω . καί φθισικός μέν ὁράω δυσχεραίνω , ἀνδριάς δέ καί γραφή φθισικός ἡδύς θεάομαι ὁ ὁ διάνοια ὑπό ὁ μίμημα ἄγω κατά ὁ οἰκεῖος . ἐπεί τίς πάσχω ἤ τίς ἔξωθεν γίγνομαι πάθος ὁ ὗς ὁ Παρμένων οὕτως θαυμάζω , ὥστε παροιμιώδης γίγνομαι ; καίτοι φημί ὁ Παρμένων εὐδοκιμέω ἐπί ὁ μίμησις , ζηλόω ἕτερος ἀντεπιδείκνυμι · προκαταλαμβάνω δέ ὁ ἄνθρωπος καί λέγω εὖ μέν ἀλλά οὐδείς πρός ὁ Παρμένων ὗς , εἷς λαμβάνω δελφάκιον ὑπό μάλη Λῆς , προέρχομαι · ἐπεί δέ καί ὁ ἀληθινός φωνή ἀκούω ὑποφθέγγομαι τίς οὖν οὗτος πρός ὁ Παρμένων ὗς ; ἀφίημι ὁ δελφάκιον εἰς ὁ μέσος , ἐξελέγχω ὁ κρίσις ὁ πρός δόξα οὐ πρός ἀλήθεια . ὅς μάλα δῆλος εἰμί , ὅτι αὐτός ὁ αἴσθησις πάθος οὐ ὅμοιος διατίθημι ὁ ψυχή , ὅταν μή προσέρχομαι δόξα ὁ λογικός ἤ φιλότιμος περαίνω ὁ γίγνομαι .