plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 9.14.7
τούτοις ἐπιφωνήσαντος τοῦ Ἀμμωνίου τὰ τοῦ Ξενοφάνους ὥσπερ εἰώθει ταῦτα δεδοξάσθαι μὲν ἐοικότα τοῖς ἐτύμοισι καὶ παρακαλοῦντος ἀποφαίνεσθαι καὶ λέγειν τὸ δοκοῦν ἕκαστον , ἐγὼ μικρὸν διασιωπήσας ἔφην ὅτι καὶ Πλάτων αὐτὸς ὥσπερ ἴχνεσι τοῖς ὀνόμασι τῶν θεῶν ἀνευρίσκειν οἴεται τὰς δυνάμεις · καὶ ἡμεῖς ὁμοίως μὲν τιθῶμεν ἐν οὐρανῷ καὶ περὶ τὰ οὐράνια μίαν τῶν Μουσῶν · , ἣ Οὐρανία φαίνεται · καὶ εἰκὸς ἐκεῖνα μὴ πολλῆς μηδὲ ποικίλης κυβερνήσεως δεῖσθαι , μίαν ἔχοντα καὶ ἁπλῆν αἴτιον φύσιν · ὅπου δὲ πολλαὶ πλημμέλειαι πολλαὶ δʼ ἀμετρίαι καὶ παραβάσεις , ἐνταῦθα τὰς ὀκτὼ μετοικιστέον , ἄλλην ἄλλο κακίας καὶ ἀναρμοστίας εἶδος ἐπανορθουμένας . ἐπεὶ δὲ τοῦ βίου τὸ μὲν σπουδῇ τὸ δὲ παιδιᾷ μέρος ἐστί , καὶ δεῖται τοῦ μουσικῶς καὶ μετρίως , τὸ μὲν σπουδάζον ἡμῶν ἥ τε Καλλιόπη καὶ ἡ Κλειὼ καὶ ἡ Θάλεια , τῆς περὶ θεοὺς ἐπιστήμης καὶ θέας ἡγεμὼν οὖσα , δόξουσιν ἐπιστρέφειν καὶ συγκατορθοῦν · αἱ δὲ λοιπαὶ τὸ μεταβάλλον ἐφʼ ἡδονὴν καὶ παιδιὰν ὑπʼ ἀσθενείας μὴ περιορᾶν ἀνιέμενον ἀκολάστως καὶ θηριωδῶς , ἀλλʼ ὀρχήσει καὶ ᾠδῇ καὶ χορείᾳ ῥυθμὸν ἐχούσῃ καὶ ἁρμονίᾳ καὶ λόγῳ κεραννύμενον εὐσχημόνως καὶ κοσμίως ἐκδέχεσθαι καὶ παραπέμπειν . ἐγὼ μέντοι , τοῦ Πλάτωνος ἐν ἑκάστῳ δύο πράξεων ἀπολείποντος ἀρχάς , τὴν μὲν ἔμφυτον ἐπιθυμίαν ἡδονῶν τὴν δʼ ἐπείσακτον δόξαν ἐφιεμένην τοῦ ἀρίστου , καὶ τὸ μὲν λόγον τὸ δὲ πάθος ἔστιν ὅτε καλοῦντος , ἑτέρας δʼ αὖ πάλιν τούτων ἑκατέρου διαφορὰς ἔχοντος , ἑκάστην ὁρῶ μεγάλης καὶ θείας ὡς ἀληθῶς παιδαγωγίας δεομένην . αὐτίκα τοῦ λόγου τὸ μέν ἐστι πολιτικὸν καὶ βασιλικόν , ἐφʼ ᾧ τὴν Καλλιόπην τετάχθαι φησὶν ὁ Ἡσίοδος · τὸ φιλότιμον δʼ ἡ Κλειὼ μάλιστα κυδαίνειν καὶ συνεπιγαυροῦν εἴληχεν ἡ δὲ Πολύμνια τοῦ φιλομαθοῦς ἐστι καὶ μνημονικοῦ τῆς ψυχῆς · διὸ καὶ Σικυώνιοι τῶν τριῶν Μουσῶν μίαν Πολυμάθειαν καλοῦσιν . Εὐτέρπῃ δὲ πᾶς ἄν τις ἀποδοίη τὸ θεωρητικὸν τῆς περὶ φύσιν ἀληθείας , οὔτε καθαρωτέρας οὔτε καλλίους ἑτέρῳ γένει παραλιπὼν εὐπαθείας καὶ τέρψεις . τῆς δʼ ἐπιθυμίας τὸ μὲν περὶ ἐδωδὴν καὶ πόσιν ἡ Θάλεια κοινωνητικὸν ποιεῖ καὶ συμποτικὸν ἐξ ἀπανθρώπου καὶ θηριώδους · διὸ τοὺς φιλοφρόνως καὶ ἱλαρῶς συνόντας ἀλλήλοις ἐν οἴνῳ θαλιάζειν λέγομεν , οὐ τοὺς ὑβρίζοντας καὶ παροινοῦντας · ταῖς δὲ περὶ συνουσίαν σπουδαῖς ἡ Ἐρατὼ παροῦσα μετὰ πειθοῦς λόγον ἐχούσης καὶ καιρὸν ἐξαιρεῖ καὶ κατασβέννυσι τὸ μανικὸν τῆς ἡδονῆς καὶ οἰστρῶδες , εἰς φιλίαν καὶ πίστιν οὐχ ὕβριν οὐδʼ ἀκολασίαν τελευτώσης . οἵδε καὶ ὀφθαλμῶν ἡδονήν , εἶδος εἴτε τῷ λόγῳ μᾶλλον εἴτε τῷ πάθει προσῆκον εἴτε κοινὸν ἀμφοῖν ἐστιν , αἱ λοιπαὶ δύο , Μελπομένη καὶ Τερψιχόρη , παραλαβοῦσαι κοσμοῦσιν · ὥστε τὴν μὲν εὐφροσύνην μὴ κήλησιν εἶναι , τὸ δὲ μὴ γοητείαν ἀλλὰ τέρψιν .
Lemmas: οὗτος ἐπιφωνέω ὁ Ἀμμώνιος ὁ ὁ Ξενοφάνης ὥσπερ εἴωθα οὗτος δοξάζω μέν ἔοικα ὁ ἔτυμος καί παρακαλέω ἀποφαίνω καί λέγω ὁ δοκέω ἕκαστος , ἐγώ μικρός διασιωπάω φημί ὅτι καί Πλάτων αὐτός ὥσπερ ἴχνος ὁ ὄνομα ὁ θεός ἀνευρίσκω οἴομαι ὁ δύναμις · καί ἐγώ ὅμοιος μέν τίθημι ἐν οὐρανός καί περί ὁ οὐράνιος εἷς ὁ Μοῦσα · , ὅς Οὐρανία φαίνω · καί ἔοικα ἐκεῖνος μή πολύς μηδέ ποικίλος κυβέρνησις δέω , εἷς ἔχω καί ἁπλόος αἴτιος φύσις · ὅπου δέ πολύς πλημμέλεια πολύς δέ ἀμετρία καί παράβασις , ἐνταῦθα ὁ ὀκτώ μετοικιστέον , ἄλλος ἄλλος κακία καί ἀναρμοστία εἶδος ἐπανορθόω . ἐπεί δέ ὁ βίος ὁ μέν σπουδή ὁ δέ παιδιά μέρος εἰμί , καί δέω ὁ μουσικός καί μέτριος , ὁ μέν σπουδάζω ἐγώ ὁ τε Καλλιόπη καί ὁ Κλειώ καί ὁ Θάλεια , ὁ περί θεός ἐπιστήμη καί θέα ἡγεμών εἰμί , δοκέω ἐπιστρέφω καί συγκατορθόω · ὁ δέ λοιπός ὁ μεταβάλλω ἐπί ἡδονή καί παιδιά ὑπό ἀσθένεια μή περιοράω ἀνίημι ἀκόλαστος καί θηριώδης , ἀλλά ὄρχησις καί ἀοιδή καί χορεία ῥυθμός ἔχω καί ἁρμονία καί λόγος κεράννυμι εὐσχήμων καί κόσμιος ἐκδέχομαι καί παραπέμπω . ἐγώ μέντοι , ὁ Πλάτων ἐν ἕκαστος δύο πρᾶξις ἀπολείπω ἀρχή , ὁ μέν ἔμφυτος ἐπιθυμία ἡδονή ὁ δέ ἐπείσακτος δόξα ἐφίημι ὁ ἀγαθός , καί ὁ μέν λόγος ὁ δέ πάθος εἰμί ὅτε καλέω , ἕτερος δέ αὖ πάλιν οὗτος ἑκάτερος διαφορά ἔχω , ἕκαστος ὁράω μέγας καί θεῖος ὡς ἀληθής παιδαγωγία δέω . αὐτίκα ὁ λόγος ὁ μέν εἰμί πολιτικός καί βασιλικός , ἐπί ὅς ὁ Καλλιόπη τάσσω φημί ὁ Ἡσίοδος · ὁ φιλότιμος δέ ὁ Κλειώ μάλα κυδαίνω καί συνεπιγαυρόω λαγχάνω ὁ δέ Πολύμνια ὁ φιλομαθής εἰμί καί μνημονικός ὁ ψυχή · διό καί Σικυώνιος ὁ τρεῖς Μοῦσα εἷς Πολυμάθεια καλέω . Εὐτέρπη δέ πᾶς ἄν τις ἀποδίδωμι ὁ θεωρητικός ὁ περί φύσις ἀλήθεια , οὔτε καθαρός οὔτε καλός ἕτερος γένος παραλείπω εὐπάθεια καί τέρψις . ὁ δέ ἐπιθυμία ὁ μέν περί ἐδωδή καί πόσις ὁ Θάλεια κοινωνητικός ποιέω καί συμποτικός ἐκ ἀπάνθρωπος καί θηριώδης · διό ὁ φιλόφρων καί ἱλαρός σύνειμι ἀλλήλων ἐν οἶνος θαλιάζω λέγω , οὐ ὁ ὑβρίζω καί παροινέω · ὁ δέ περί συνουσία σπουδή ὁ Ἐρατώ πάρειμι μετά πειθώ λόγος ἔχω καί καιρός ἐξαιρέω καί κατασβέννυμι ὁ μανικός ὁ ἡδονή καί οἰστρώδης , εἰς φιλία καί πίστις οὐ ὕβρις οὐδέ ἀκολασία τελευτάω . ὅδε καί ὀφθαλμός ἡδονή , εἶδος εἴτε ὁ λόγος μάλα εἴτε ὁ πάθος προσήκω εἴτε κοινός ἄμφω εἰμί , ὁ λοιπός δύο , Μελπομένη καί Τερψιχόρη , παραλαμβάνω κοσμέω · ὥστε ὁ μέν εὐφροσύνη μή κήλησις εἰμί , ὁ δέ μή γοητεία ἀλλά τέρψις .