plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 6.2.2
ἐδόκει δή μοι ταῦτα πιθανῶς μὲν ἐπικεχειρῆσθαι , πρὸς δὲ τὸ μέγιστον ἐναντιοῦσθαι τῆς φύσεως τέλος , ἐφʼ ὃ πᾶν ἄγει ζῷον ὄρεξις , ἀναπλήρωσιν τοῦ ἐνδεοῦς ποθοῦσα καὶ τὸ ἐκλεῖπον ἀεὶ τοῦ οἰκείου διώκουσα · τὸ γὰρ ᾧ διαφέρει μάλιστα τὸ ζῷον τοῦ ἀψύχου , τοῦτο μὴ φάναι πρὸς σωτηρίαν καὶ διαμονὴν ὑπάρχειν ἡμῖν , ὥσπερ ὄμμα τῶν οἰκείων τῷ σώματι καὶ δεόντων ἐγγεγενημένον , ἀλλὰ πάθος εἶναι καὶ τροπήν τινα πόρων οἴεσθαι μεγέθεσι καὶ μικρότησι συμβαίνουσαν , εἰς οὐδένʼ ἦν λόγον ἁπλῶς τιθεμένων τὴν φύσιν . ἔπειτα ῥιγοῦν ἐνδείᾳ θερμότητος οἰκείας τὸ σῶμα , μηκέτι δὲ διψῆν μηδὲ πεινῆν ὑγρότητος ἐνδείᾳ τῆς κατὰ φύσιν καὶ τροφῆς , ἄλογόν ἐστι · τούτου δʼ ἀλογώτερον , εἰ κενώσεως μὲν ἐφίεται διὰ πλήρωσιν ἡ φύσις , πληρώσεως δʼ οὐ διὰ κένωσιν , ἀλλʼ ἑτέρου τινὸς πάθους ἐγγενομένου . καὶ μὴν αἵ γε τοιαῦται περὶ τὰ ζῷα χρεῖαι καὶ ἀναπληρώσεις οὐθέν τι τῶν περὶ τὰς γεωργίας γιγνομένων διαφέρουσι · πολλὰ γὰρ ὅμοια πάσχει καὶ βοηθεῖται · πρὸς μὲν γὰρ τὰς ξηρότητας ἀρδείαις ποτιζόμενα , καὶ ψυχόμενα μετρίως , ὅταν φλέγηται · ῥιγοῦντα δʼ αὐτὰ θάλπειν πειρώμεθα καὶ σκέπειν πόλλʼ ἄττα περιβάλλοντες · καὶ ὅσα μὴ παρʼ ἡμᾶς ἐστιν , εὐχόμεθα τὸν θεὸν διδόναι , δρόσους μαλακὰς καὶ εἰλήσεις ἐν πνεύμασι μετρίοις , ὡς ἀεὶ τοῦ ἀπολείποντος ἀναπλήρωσιν ἡ φύσις ἔχοι , διατηροῦσα τὴν κρᾶσιν . οὕτω γὰρ οἶμαι καὶ τροφὴν ὠνομάσθαι τὸ τηροῦν τὴν φύσιν · τηρεῖται δὲ τοῖς μὲν φυτοῖς ἀναισθήτως ἐκ τοῦ περιέχοντος , ὥς φησιν Ἐμπεδοκλῆς , ὑδρευομένοις τὸ πρόσφορον · ἡμᾶς δʼ ἡ ὄρεξις ζητεῖν διδάσκει καὶ διώκειν τὸ ἐκλεῖπον τῆς κράσεως . οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῶν εἰρημένων ἕκαστον ἴδωμεν ὡς οὐκ ἀληθές ἐστι . τὰ μὲν γὰρ εὐστομίαν ἔχοντα καὶ δριμύτητα τάχα μὲν οὐκ ὄρεξιν , ἀλλὰ δηγμὸν ἐμποιεῖ τοῖς δεκτικοῖς μέρεσι τῆς τροφῆς , οἷον κνησμοὶ κατὰ θίξιν ἐνίων ἀμυσσόντων · εἰ δὲ καὶ τοῦτο τὸ πάθος ὀρεκτικόν ἐστιν , εἰκός ἐστιν ὑπὸ τῶν τοιούτων βρωμάτων λεπτυνόμενα διακρίνεσθαι τὰ προϋπόντα , καὶ ποιεῖν μὲν ἔνδειαν , οὐ μεταρρυθμιζομένων δὲ τῶν πόρων ἀλλὰ κενουμένων καὶ καθαιρομένων τὰ γὰρ ὀξέα καὶ δριμέα καὶ ἁλμυρὰ θρύπτοντα τὴν ὕλην διαφορεῖ καὶ σκίδνησιν , ὥστε νεαρὰν ποιεῖν τὴν ὄρεξιν ἐκθλιβομένων τῶν ἑώλων καὶ χθιζῶν . τῶν δὲ λουομένων οὐ μετασχηματιζόμενοι παύουσιν οἱ πόροι τὸ δίψος , ἀλλʼ ἰκμάδα διὰ τῆς σαρκὸς ἀναλαμβάνοντες καὶ ἀναπιμπλάμενοι νοτερᾶ ἀτμίδος . οἱ δʼ ἔμετοι τἀλλότριον ἐκβάλλοντες ἀπόλαυσιν τῇ φύσει τοῦ οἰκείου παρέσχον . οὐ γὰρ ἁπλῶς τοῦ ὑγροῦ τὸ δίψος , ἀλλὰ τοῦ κατὰ φύσιν καὶ οἰκείου διό , κἂν πολὺ παρῇ τὸ ἀλλόφυλον , ἐνδεὴς ὁ ἄνθρωπός ἐστιν · ἐνίσταται γὰρ τοῖς κατὰ φύσιν ὑγροῖς , ὧν ἡ ὄρεξίς ἐστι , καὶ οὐ δίδωσιν ἀνάμιξιν οὐδὲ κατάκρασιν , ἄχρι ἂν ἐκστῇ καὶ ἀποχωρήσῃ · τότε δʼ οἱ πόροι τὸ σύμφυλον ἀναλαμβάνουσιν . οἱ δὲ πυρετοὶ τὸ ὑγρὸν εἰς βάθος ἀπωθοῦσι · καὶ τῶν μέσων φλεγομένων , ἐκεῖ πᾶν ἀποκεχώρηκε καὶ κρατεῖται πεπιεσμένον ὅθεν ἐμεῖν τε πολλοὺς ἅμα συμβαίνει , πυκνότητι τῶν ἐντὸς ἀναθλιβόντων τὰ ὑγρά , καὶ διψῆν διʼ ἔνδειαν καὶ ξηρότητα τοῦ λοιποῦ σώματος . ὅταν οὖν ἄνεσις γένηται καὶ τὸ θερμὸν ἐκ τῶν μέσων ἀπίῃ , σκιδνάμενον αὖθις ὑπονοστεῖ καὶ διιόν , ὡς πέφυκε , πάντῃ τὸ νοτερὸν ἅμα τοῖς · τε μέσοις ῥᾳστώνην παρέσχε , καὶ τὴν σάρκα λείαν καὶ ἁπαλὴν ἀντὶ τραχείας καὶ αὐχμώδους γενομένην ἐμάλαξε , πολλάκις δὲ καὶ ἱδρῶτας ἐπήγαγεν · ὅθεν ἡ ποιοῦσα διψῆν ἔνδεια λήγει καὶ παύεται , τῆς ὑγρότητος ἀπὸ τοῦ βαρυνομένου καὶ δυσαναβλαυτοῦντος ἐπὶ τὸν δεόμενον καὶ ποθοῦντα μεθισταμένης τόπον . ὡς γὰρ ἐν κήπῳ , φρέατος ἄφθονον ὕδωρ ἔχοντος , εἰ μὴ τις ἐπαντλοῖ καὶ ἄρδοι τὰ φυτά , διψῆν καὶ ἀτροφεῖν ἀναγκαῖόν ἐστιν · οὕτως ἐν σώματι , τῶν ὑγρῶν εἰς ἕνα κατασπωμένων τόπον , οὐ θαυμαστὸν ἔνδειαν εἶναι περὶ τὰ λοιπὰ καὶ ξηρότητα , μέχρι οὗ πάλιν ἐπιρροὴ καὶ διάχυσις γένηται · καθάπερ καὶ ἐπὶ τῶν πυρεττόντων , ὅταν ἀνεθῶσι , συμβαίνει καὶ τῶν ἐγκαταδαρθανόντων τῷ διψῆν · καὶ γὰρ τούτοις ὁ ὕπνος ἐκ μέσων ἐπανάγων τὰ ὑγρὰ καὶ διανέμων πάντῃ τοῖς μέρεσιν ὁμαλισμὸν ἐμποιεῖ καὶ ἀναπλήρωσιν . ὁ γὰρ δὴ λεγόμενος τῶν πόρων μετασχηματισμὸς οὗτος , ᾧ τὸ πεινῆν ἢ τὸ διψῆν ἐγγίνηται , ποῖὸς τίς ἐστιν ; ἐγὼ μὲν γὰρ οὐχ ὁρῶ περὶ πόρους διαφορὰς ἄλλας κατὰ πάθος ἢ τὸ συμπίπτειν καὶ τὸ διίστασθαι · καὶ συμπίπτοντες μὲν · οὔτε ποτὸν οὔτε τροφὴν δέχεσθαι δύνανται , διιστάμενοι δὲ κενότητα καὶ χώραν ποιοῦσιν , ἔνδειαν οὖσαν τοῦ κατὰ φύσιν καὶ οἰκείου . καὶ γὰρ αἱ στύψεις , ὦ βέλτιστε , τῶν βαπτομένων ἔφην τόπων ἔχουσι τὸ δριμὺ καὶ ῥυπτικόν , ᾧ τῶν περισσῶν ἐκκρινομένων καὶ ἀποτηκομένων , οἱ πόροι δέχονται μᾶλλον καὶ στέγουσι δεξάμενοι τὴν βαφὴν ὑπʼ ἐνδείας καὶ κενότητος .
Lemmas: δοκέω δή ἐγώ οὗτος πιθανός μέν ἐπιχειρέω , πρός δέ ὁ μέγας ἐναντιόομαι ὁ φύσις τέλος , ἐπί ὅς πᾶς ἄγω ζῷον ὄρεξις , ἀναπλήρωσις ὁ ἐνδεής ποθέω καί ὁ ἐκλείπω ἀεί ὁ οἰκεῖος διώκω · ὁ γάρ ὅς διαφέρω μάλα ὁ ζῷον ὁ ἄψυχος , οὗτος μή φημί πρός σωτηρία καί διαμονή ὑπάρχω ἐγώ , ὥσπερ ὄμμα ὁ οἰκεῖος ὁ σῶμα καί δέω ἐγγίγνομαι , ἀλλά πάθος εἰμί καί τροπή τις πόρος οἴομαι μέγεθος καί μικρότης συμβαίνω , εἰς οὐδείς εἰμί λόγος ἁπλῶς τίθημι ὁ φύσις . ἔπειτα ῥιγόω ἔνδεια θερμότης οἰκεῖος ὁ σῶμα , μηκέτι δέ διψάω μηδέ πεινάω ὑγρότης ἔνδεια ὁ κατά φύσις καί τροφή , ἄλογος εἰμί · οὗτος δέ ἄλογος , εἰ κένωσις μέν ἐφίημι διά πλήρωσις ὁ φύσις , πλήρωσις δέ οὐ διά κένωσις , ἀλλά ἕτερος τις πάθος ἐγγίγνομαι . καί μήν ὁ γε τοιοῦτος περί ὁ ζῷον χρεία καί ἀναπλήρωσις οὐδείς τις ὁ περί ὁ γεωργία γίγνομαι διαφέρω · πολύς γάρ ὅμοιος πάσχω καί βοηθέω · πρός μέν γάρ ὁ ξηρότης ἀρδεία ποτίζω , καί ψύχω μέτριος , ὅταν φλέγω · ῥιγέω δέ αὐτός θάλπω πειράω καί σκέπω πολύς τις περιβάλλω · καί ὅσος μή παρά ἐγώ εἰμί , εὔχομαι ὁ θεός δίδωμι , δρόσος μαλακός καί εἴλησις ἐν πνεῦμα μέτριος , ὡς ἀεί ὁ ἀπολείπω ἀναπλήρωσις ὁ φύσις ἔχω , διατηρέω ὁ κρᾶσις . οὕτως γάρ οἴομαι καί τροφή ὀνομάζω ὁ τηρέω ὁ φύσις · τηρέω δέ ὁ μέν φυτόν ἀναίσθητος ἐκ ὁ περιέχω , ὡς φημί Ἐμπεδοκλῆς , ὑδρεύω ὁ πρόσφορος · ἐγώ δέ ὁ ὄρεξις ζητέω διδάσκω καί διώκω ὁ ἐκλείπω ὁ κρᾶσις . οὐ μήν ἀλλά καί ὁ λέγω ἕκαστος ὁράω ὡς οὐ ἀληθής εἰμί . ὁ μέν γάρ εὐστομία ἔχω καί δριμύτης τάχα μέν οὐ ὄρεξις , ἀλλά δηγμός ἐμποιέω ὁ δεκτικός μέρος ὁ τροφή , οἷος κνησμός κατά θίξις ἔνιοι ἀμύσσω · εἰ δέ καί οὗτος ὁ πάθος ὀρεκτικός εἰμί , ἔοικα εἰμί ὑπό ὁ τοιοῦτος βρῶμα λεπτύνω διακρίνω ὁ προύπειμι , καί ποιέω μέν ἔνδεια , οὐ μεταρρυθμίζω δέ ὁ πόρος ἀλλά κενόω καί καθαίρω ὁ γάρ ὀξύς καί δριμύς καί ἁλμυρός θρύπτω ὁ ὕλη διαφορέω καί σκίδνημι , ὥστε νεαρός ποιέω ὁ ὄρεξις ἐκθλίβω ὁ ἕωλος καί χθιζός . ὁ δέ λούω οὐ μετασχηματίζω παύω ὁ πόρος ὁ δίψος , ἀλλά ἰκμάς διά ὁ σάρξ ἀναλαμβάνω καί ἀναπίμπλημι νοτερός ἀτμίς . ὁ δέ ἔμετος ἀλλότριος ἐκβάλλω ἀπόλαυσις ὁ φύσις ὁ οἰκεῖος παρέχω . οὐ γάρ ἁπλῶς ὁ ὑγρός ὁ δίψος , ἀλλά ὁ κατά φύσις καί οἰκεῖος διό , ἐάν πολύς παρέρχομαι ὁ ἀλλόφυλος , ἐνδεής ὁ ἄνθρωπος εἰμί · ἐνίστημι γάρ ὁ κατά φύσις ὑγρός , ὅς ὁ ὄρεξις εἰμί , καί οὐ δίδωμι ἀνάμιξις οὐδέ κατάκρασις , ἄχρι ἄν ἐξίστημι καί ἀποχωρέω · τότε δέ ὁ πόρος ὁ σύμφυλος ἀναλαμβάνω . ὁ δέ πυρετός ὁ ὑγρός εἰς βάθος ἀπωθέω · καί ὁ μέσος φλέγω , ἐκεῖ πᾶς ἀποχωρέω καί κρατέω πιέζω ὅθεν ἐμέω τε πολύς ἅμα συμβαίνω , πυκνότης ὁ ἐντός ἀναθλίβω ὁ ὑγρός , καί διψάω διά ἔνδεια καί ξηρότης ὁ λοιπός σῶμα . ὅταν οὖν ἄνεσις γίγνομαι καί ὁ θερμός ἐκ ὁ μέσος ἀπέρχομαι , σκίδνημι αὖθις ὑπονοστέω καί δίειμι , ὡς φύω , πάντῃ ὁ νοτερός ἅμα ὁ · τε μέσος ῥᾳστώνη παρέχω , καί ὁ σάρξ λεῖος καί ἁπαλός ἀντί τραχύς καί αὐχμώδης γίγνομαι μαλάσσω , πολλάκις δέ καί ἱδρώς ἐπάγω · ὅθεν ὁ ποιέω διψάω ἔνδεια λήγω καί παύω , ὁ ὑγρότης ἀπό ὁ βαρύνω καί δυσαναβλαυτοῦντος ἐπί ὁ δέω καί ποθέω μεθίστημι τόπος . ὡς γάρ ἐν κῆπος , φρέαρ ἄφθονος ὕδωρ ἔχω , εἰ μή τις ἐπαντλέω καί ἄρδω ὁ φυτόν , διψάω καί ἀτροφέω ἀναγκαῖος εἰμί · οὕτως ἐν σῶμα , ὁ ὑγρός εἰς εἷς κατασπάω τόπος , οὐ θαυμαστός ἔνδεια εἰμί περί ὁ λοιπός καί ξηρότης , μέχρι ὅς πάλιν ἐπιρροή καί διάχυσις γίγνομαι · καθά καί ἐπί ὁ πυρέσσω , ὅταν ἀνίημι , συμβαίνω καί ὁ ἐγκαταδαρθάνω ὁ διψάω · καί γάρ οὗτος ὁ ὕπνος ἐκ μέσος ἐπανάγω ὁ ὑγρός καί διανέμω πάντῃ ὁ μέρος ὁμαλισμός ἐμποιέω καί ἀναπλήρωσις . ὁ γάρ δή λέγω ὁ πόρος μετασχηματισμός οὗτος , ὅς ὁ πεινάω ἤ ὁ διψάω ἐγγίγνομαι , ποῖος τίς εἰμί ; ἐγώ μέν γάρ οὐ ὁράω περί πόρος διαφορά ἄλλος κατά πάθος ἤ ὁ συμπίπτω καί ὁ διίστημι · καί συμπίπτω μέν · οὔτε ποτός οὔτε τροφή δέχομαι δύναμαι , διίστημι δέ κενότης καί χώρα ποιέω , ἔνδεια εἰμί ὁ κατά φύσις καί οἰκεῖος . καί γάρ ὁ στῦψις , ὦ ἀγαθός , ὁ βάπτω φημί τόπος ἔχω ὁ δριμύς καί ῥυπτικός , ὅς ὁ περισσός ἐκκρίνω καί ἀποτήκω , ὁ πόρος δέχομαι μάλα καί στέγω δέχομαι ὁ βαφή ὑπό ἔνδεια καί κενότης .