plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 2.1.4
σκώμματος δὲ τῷ μὴ δυναμένῳ μετʼ εὐλαβείας καὶ τέχνης κατὰ καιρὸν ἅπτεσθαι παντάπασιν ἀφεκτέον ὥσπερ γὰρ οἱ ἐν ὀλισθηρῷ τόπῳ , κἂν θίγωσιν ἐκ παραδρομῆς μόνον , ἀνατρέπουσιν , οὕτως ἐν οἴνῳ πρὸς πᾶσαν ἀφορμὴν λόγου μὴ κατὰ σχῆμα γιγνομένην ἐπισφαλῶς ἔχομεν . τοῖς δὲ σκώμμασιν ἔστιν ὅτε μᾶλλον ἢ ταῖς λοιδορίαις ἐκκινούμεθα , τὸ μὲν ὑπʼ ὀργῆς πολλάκις ἀβουλήτως ὁρῶντες γιγνόμενον , τὸ δʼ ὡς οὐκ ἀναγκαῖον ἀλλʼ ἔργον ὕβρεως καὶ κακοηθείας προβαλλόμενοι · καὶ καθόλου διαλέγεσθαι τοῖς νοις μᾶλλον ἢ τοῖς φλυαροῦσι χαλεπαίνομεν δῆλον γὰρ ὅτι δόλος τῷ σχήματι προσέσται τῷ κατὰ τὸ σκῶμμα , λοιδόρημα δὲ εἶναι καὶ πεποιημένον ἐκ παρασκευῆς . ὁ γὰρ εἰπὼν ταριχοπώλην αὐτόθεν ἐλοιδόρησεν , ὁ δὲ φήσας , μεμνήμεθά σε τῷ βραχίονι ἀπομυττόμενον ἔσκωψε . καὶ Κικέρων πρὸς Ὀκταούιον , ἐκ Λιβύης εἶναι δοκοῦντα λέγοντος δʼ αὐτοῦ φάσκοντα μὴ ἀκούειν , καὶ μὴν τετρυπημένον ἔφη ἔχεις τὸ οὖς . καὶ Μελάνθιος ὑπὸ τοῦ κωμῳδιοποιοῦ καταγελώμενος ἔφη οὐκ ὀφειλόμενόν μοι ἀποδίδως ἔρανον μᾶλλον οὖν τὰ σκώμματα δάκνει , καθάπερ τὰ παρηγκιστρωμένα βέλη πλείονα χρόνον ἐμμένοντα , καὶ λυπεῖ τοὺς σκωφθέντας ἡ τέρψις τῇ κομψότητι καὶ ἡδύνει τοὺς παρόντας · ἡδόμενοι γὰρ ἐπὶ τῷ λεγομένῳ , πιστεύειν δοκοῦσι καὶ συνδιασύρειν τῷ λέγοντι . ὀνειδισμὸς γάρ ἐστι τῆς ἁμαρτίας παρεσχηματισμένος τὸ σκῶμμα κατὰ τὸν Θεόφραστον · ὅθεν ἐξ αὑτοῦ τῇ ὑπονοίᾳ προστίθησιν ὁ ἀκούσας τὸ ἐλλεῖπον ὡς εἰδὼς καὶ πιστεύων . ὁ γὰρ γελάσας καὶ ἡσθείς , τοῦ Θεοκρίτου πρὸς τὸν δοκοῦντα λωποδυτεῖν ἐρωτῶντα δʼ αὐτὸν εἰ ἐπὶ δεῖπνον βαδίζει φήσαντος βαδίζειν ἐκεῖ μέντοι καθεύδειν , βεβαιοῦντι τὴν διαβολὴν ὅμοιός ἐστι . διὸ καὶ προσαναπίμπλησι τοὺς παρόντας ὁ σκώπτων παρὰ μέλος κακοηθείας , ὡς ἐφηδομένους καὶ συνυβρίζοντας . ἓν δὲ τῇ καλῇ Λακεδαίμονι τῶν μαθημάτων ἐδόκει , τὸ σκώπτειν ἀλύπως καὶ σκωπτόμενον φέρειν · εἰ δέ τις ἀπείποι σκωπτόμενος , εὐθὺς ὁ σκώπτων ἐπέπαυτο . πῶς οὖν οὐ χαλεπὸν εὑρεῖν σκῶμμα τῷ σκωπτομένῳ κεχαρισμένον , ὅπου καὶ τὸ μὴ λυποῦν τοῦ σκώμματος οὐ τῆς τυχούσης ἐμπειρίας καὶ δεξιότητός ἐστιν ;
Lemmas: σκῶμμα δέ ὁ μή δύναμαι μετά εὐλάβεια καί τέχνη κατά καιρός ἅπτω παντάπασι ἀπέχω ὥσπερ γάρ ὁ ἐν ὀλισθηρός τόπος , ἐάν θιγγάνω ἐκ παραδρομή μόνος , ἀνατρέπω , οὕτως ἐν οἶνος πρός πᾶς ἀφορμή λόγος μή κατά σχῆμα γίγνομαι ἐπισφαλής ἔχω . ὁ δέ σκῶμμα εἰμί ὅτε μάλα ἤ ὁ λοιδορία ἐκκινέω , ὁ μέν ὑπό ὀργή πολλάκις ἀβούλητος ὁράω γίγνομαι , ὁ δέ ὡς οὐ ἀναγκαῖος ἀλλά ἔργον ὕβρις καί κακοήθεια προβάλλω · καί καθόλου διαλέγω ὁ νόος μάλα ἤ ὁ φλυαρέω χαλεπαίνω δῆλος γάρ ὅτι δόλος ὁ σχῆμα πρόσειμι ὁ κατά ὁ σκῶμμα , λοιδόρημα δέ εἰμί καί ποιέω ἐκ παρασκευή . ὁ γάρ λέγω ταριχοπώλης αὐτόθεν λοιδορέω , ὁ δέ φημί , μιμνῄσκω σύ ὁ βραχίων ἀπομύσσω σκώπτω . καί Κικέρων πρός Ὀκταούϊος , ἐκ Λιβύη εἰμί δοκέω λέγω δέ αὐτός φάσκω μή ἀκούω , καί μήν τρυπάω φημί ἔχω ὁ οὖς . καί Μελάνθιος ὑπό ὁ κωμῳδιοποιός καταγελάω φημί οὐ ὀφείλω ἐγώ ἀποδίδωμι ἔρανος μάλα οὖν ὁ σκῶμμα δάκνω , καθά ὁ παραγκιστρόομαι βέλος πολύς χρόνος ἐμμένω , καί λυπέω ὁ σκώπτω ὁ τέρψις ὁ κομψότης καί ἡδύνω ὁ πάρειμι · ἥδομαι γάρ ἐπί ὁ λέγω , πιστεύω δοκέω καί συνδιασύρω ὁ λέγω . ὀνειδισμός γάρ εἰμί ὁ ἁμαρτία παρασχηματίζω ὁ σκῶμμα κατά ὁ Θεόφραστος · ὅθεν ἐκ ἑαυτοῦ ὁ ὑπόνοια προστίθημι ὁ ἀκούω ὁ ἐλλείπω ὡς οἶδα καί πιστεύω . ὁ γάρ γελάω καί ἥδομαι , ὁ Θεόκριτος πρός ὁ δοκέω λωποδυτέω ἐρωτάω δέ αὐτός εἰ ἐπί δεῖπνον βαδίζω φημί βαδίζω ἐκεῖ μέντοι καθεύδω , βεβαιόω ὁ διαβολή ὅμοιος εἰμί . διό καί προσαναπίμπλημι ὁ πάρειμι ὁ σκώπτω παρά μέλος κακοήθεια , ὡς ἐφήδομαι καί συνυβρίζω . εἷς δέ ὁ καλός Λακεδαίμων ὁ μάθημα δοκέω , ὁ σκώπτω ἄλυπος καί σκώπτω φέρω · εἰ δέ τις ἀπολέγω σκώπτω , εὐθύς ὁ σκώπτω παύω . πῶς οὖν οὐ χαλεπός εὑρίσκω σκῶμμα ὁ σκώπτω χαρίζω , ὅπου καί ὁ μή λυπέω ὁ σκῶμμα οὐ ὁ τυγχάνω ἐμπειρία καί δεξιότης εἰμί ;