plutarchus.quaestiones-convivales-612c-748d 1.5.2
ὁ μέντοι Σόσσιος ἐπαινέσας ἐκείνους , εἶπεν ὡς οὐ χεῖρον ἄν τις ἐπιχειρήσειεν ὁρμηθεὶς ἀφʼ ὧν Θεόφραστος εἴρηκε περὶ μουσικῆς · καὶ γὰρ ἔναγχος ἔφη τὸ βιβλίον ἀνέγνων . λέγει δὲ Θεόφραστος μουσικῆς ἀρχὰς τρεῖς εἶναι , λύπην , ἡδονήν , ἐνθουσιασμόν , ὡς ἑκάστου τῶν αὐτῶν παρατρέποντος ἐκ τοῦ συνήθους καὶ παρεγκλίνοντος τὴν φωνήν . αἵ τε γὰρ λῦπαι τὸ γοερὸν καὶ θρηνητικὸν ὀλισθηρὸν εἰς ᾠδὴν ἔχουσι · διὸ καὶ τοὺς ῥήτορας ἐν τοῖς ἐπιλόγοις καὶ τοὺς ὑποκριτὰς ἐν τοῖς ὀδυρμοῖς ἀτρέμα τῷ μελῳδεῖν προσάγοντας ὁρῶμεν καὶ παρεντείνοντας τὴν φωνήν . αἵ τε σφοδραὶ περιχάρειαι τῆς ψυχῆς τῶν μὲν ἐλαφροτέρων τῷ ἤθει καὶ τὸ σῶμα πᾶν ἐπαίρουσι καὶ παρακαλοῦσιν εἰς ἔνρυθμον κίνησιν , ἐξαλλομένων καὶ κροτούντων εἴπερ ὀρχεῖσθαι μὴ δύνανται · μανίαι τʼ ἀλαλαὶ τʼ ὀρινομένων ῥιψαύχενι σὺν κλόνῳ κατὰ Πίνδαρον . οἱ δὲ χαρίεντες ἐν τῷ πάθει τούτῳ γενόμενοι τὴν φωνὴν μόνην εἰς τὸ ᾅδειν καὶ φθέγγεσθαι μέτρα καὶ μέλη προΐενται . μάλιστα δʼ ὁ ἐνθουσιασμὸς ἐξίστησι καὶ παρατρέπει τό τε σῶμα καὶ τὴν φωνὴν τοῦ συνήθους καὶ καθεστηκότος . ὅθεν αἵ τε βακχεῖαι ῥυθμοῖς χρῶνται καὶ τὸ χρησμῳδεῖν ἐμμέτρως παρέχεται τοῖς ἐνθεαζομένοις · τῶν τε μαινομένων ὀλίγους ἰδεῖν ἔστιν ἄνευ μέτρου καὶ ᾠδῆς ληροῦντας . οὕτω δὲ τούτων ἐχόντων , εἰ βούλοιο καθορᾶν ὑπʼ αὐγὰς διαπτύξας τὸν ἔρωτα καὶ καταμανθάνειν , οὐκ ἂν ἄλλο πάθος εὕροις οὔτε λύπας δριμυτέρας ἔχον οὔτε σφοδροτέρας περιχαρείας οὒτε μείζονας ἐκστάσεις καὶ παραφροσύνας · ἀλλʼ ὥσπερ τὴν Σοφοκλέους πόλιν ἰδεῖν ἔστιν ἀνδρὸς ἐρωτικοῦ ψυχὴν ὁμοῦ μὲν θυμιαμάτων γέμουσαν , ὁμοῦ δὲ παιάνων τε καὶ στεναγμάτων.οὐδὲν οὖν ἄτοπον οὐδὲ θαυμαστόν , εἰ πάσας , ὅσαι μουσικῆς εἰσιν ἀρχαί , περιέχων ὁ ἔρως ἐν αὑτῷ καὶ συνειληφώς , λύπην ἡδονὴν ἐνθουσιασμόν , τὰ τʼ ἄλλα φιλόφωνός ἐστι καὶ λάλος εἴς τε ποίησιν μελῶν καὶ μέτρων , ὡς οὐδὲν ἄλλο πάθος , ἐπίφορος καὶ κατάντης .
Lemmas: ὁ μέντοι Σόσσιος ἐπαινέω ἐκεῖνος , λέγω ὡς οὐ κακός ἄν τις ἐπιχειρέω ὁρμάω ἀπό ὅς Θεόφραστος λέγω περί μουσικός · καί γάρ ἔναγχος φημί ὁ βιβλίον ἀναγιγνώσκω . λέγω δέ Θεόφραστος μουσική ἀρχή τρεῖς εἰμί , λύπη , ἡδονή , ἐνθουσιασμός , ὡς ἕκαστος ὁ αὐτός παρατρέπω ἐκ ὁ συνήθης καί παρεγκλίνω ὁ φωνή . ὁ τε γάρ λύπη ὁ γοερός καί θρηνητικός ὀλισθηρός εἰς ἀοιδή ἔχω · διό καί ὁ ῥήτωρ ἐν ὁ ἐπίλογος καί ὁ ὑποκριτής ἐν ὁ ὀδυρμός ἀτρέμας ὁ μελῳδέω προσάγω ὁράω καί παρεντείνω ὁ φωνή . ὁ τε σφοδρός περιχάρεια ὁ ψυχή ὁ μέν ἐλαφρός ὁ ἦθος καί ὁ σῶμα πᾶς ἐπαίρω καί παρακαλέω εἰς ἔνρυθμος κίνησις , ἐξάλλομαι καί κροτέω εἴπερ ὀρχέομαι μή δύναμαι · μανία τε ἀλαλή τε ὀρίνω ῥιψαύχην σύν κλόνος κατά Πίνδαρος . ὁ δέ χαρίεις ἐν ὁ πάθος οὗτος γίγνομαι ὁ φωνή μόνος εἰς ὁ ἀείδω καί φθέγγομαι μέτρον καί μέλος προίημι . μάλα δέ ὁ ἐνθουσιασμός ἐξίστημι καί παρατρέπω ὁ τε σῶμα καί ὁ φωνή ὁ συνήθης καί καθίστημι . ὅθεν ὁ τε Βακχεία ῥυθμός χράω καί ὁ χρησμῳδέω ἔμμετρος παρέχω ὁ ἐνθεάζω · ὁ τε μαίνομαι ὀλίγος ὁράω εἰμί ἄνευ μέτρον καί ἀοιδή ληρέω . οὕτως δέ οὗτος ἔχω , εἰ βούλομαι καθοράω ὑπό αὐγή διαπτύσσω ὁ ἔρως καί καταμανθάνω , οὐ ἄν ἄλλος πάθος εὑρίσκω οὔτε λύπη δριμύς ἔχω οὔτε σφοδρός περιχάρεια οὔτε μέγας ἔκστασις καί παραφροσύνη · ἀλλά ὥσπερ ὁ Σοφοκλῆς πόλις ὁράω εἰμί ἀνήρ ἐρωτικός ψυχή ὁμοῦ μέν θυμίαμα γέμω , ὁμοῦ δέ παιάν τε καί στεναγμάτων.οὐδὲν οὖν ἄτοπος οὐδέ θαυμαστός , εἰ πᾶς , ὅσος μουσική εἰμί ἀρχή , περιέχω ὁ ἔρως ἐν ἑαυτοῦ καί συλλαμβάνω , λύπη ἡδονή ἐνθουσιασμός , ὁ τε ἄλλος φιλόφωνος εἰμί καί λάλος εἰς τε ποίησις μέλος καί μέτρον , ὡς οὐδείς ἄλλος πάθος , ἐπίφορος καί κατάντης .