plutarchus.praecepta-gerendae-reipublicae-798a-825f 24
Ἰάσονος τοῦ Θεσσαλῶν μονάρχου γνώμην ἀπομνημονεύουσιν , ἐφʼ οἷς ἐβιάζετο καὶ παρηνώχλει τινάς , ἀεὶ λεγομένην , ὡς ἀναγκαῖον ἀδικεῖν τὰ μικρὰ τοὺς βουλομένους τὰ μεγάλα δικαιοπραγεῖν . τοῦτον μὲν οὖν ἄν τις εὐθὺς καὶ καταμάθοι τὸν λόγον ὡς ἔστι δυναστευτικός · ἐκεῖνο δὲ πολιτικώτερον παράγγελμα , τὸ τὰ μικρὰ τοῖς πολλοῖς προΐεσθαι χαριζόμενον ἐπὶ τῷ τοῖς μείζοσιν ἐνίστασθαι καὶ κωλύειν ἐξαμαρτάνοντας . ὁ γὰρ αὖ περὶ πάντα λίαν ἀκριβὴς καὶ σφοδρός , οὐδὲν ὑποχωρῶν οὐδʼ ὑπείκων ἀλλὰ τραχὺς ἀεὶ καὶ ἀπαραίτητος , ἀντιφιλονεικεῖν τὸν δῆμον αὐτῷ καὶ προσδυσκολαίνειν ἐθίζει , μικρὸν δέου ποδὸς χαλάσαι μεγάλῃ κύματος ἀλκῇ τὰ μὲν αὐτὸν ἐνδιδόντα καὶ συμπαίζοντα , κεχαρισμένως οἷον ἐν θυσίαις καὶ ἀγῶσι καὶ θεάτροις , τὰ δʼ ὥσπερ ἐν οἰκίᾳ νέων ἁμαρτήματα προσποιούμενον παρορᾶν καὶ παρακούειν , ὅπως ἡ τοῦ νουθετεῖν καὶ παρρησιάζεσθαι δύναμις ὥσπερ φαρμάκου μὴ κατακεχρημένη μηδʼ ἕωλος ἀλλʼ ἀκμὴν ἔχουσα καὶ πίστιν ἐν τοῖς μείζοσι μᾶλλον καθάπτηται καὶ δάκνῃ τοὺς πολλούς . Ἀλέξανδρος μὲν γὰρ ἀκούσας τὴν ἀδελφὴν ἐγνωκέναι τινὰ τῶν καλῶν καὶ νέων οὐκ ἠγανάκτησεν εἰπών , ὅτι κἀκείνῃ τι δοτέον ἀπολαῦσαι τῆς βασιλείας · οὐκ ὀρθῶς τὰ τοιαῦτα συγχωρῶν οὐδʼ ἀξίως ἑαυτοῦ · δεῖ γὰρ ἀρχῆς τὴν κατάλυσιν καὶ ὕβριν ἀπόλαυσιν μὴ νομίζειν . δήμῳ δʼ ὕβριν μὲν οὐδεμίαν εἰς πολίτας οὐδὲ δήμευσιν ἀλλοτρίων οὐδὲ κοινῶν διανέμησιν ὁ πολιτικὸς ἐφήσει κατὰ δύναμιν , ἀλλὰ πείθων καὶ διδάσκων καὶ δεδιττόμενος διαμαχεῖται ταῖς τοιαύταις ἐπιθυμίαις , οἵας οἱ περὶ Κλέωνα βόσκοντες καὶ αὔξοντες πολύν , ὥς φησιν ὁ Πλάτων , κηφῆνα τῇ πόλει κεκεντρωμένον ἐνεποίησαν . ἐὰν δʼ ἑορτὴν πάτριον οἱ πολλοὶ καὶ θεοῦ τιμὴν πρόφασιν λαβόντες ὁρμήσωσι πρός τινα θέαν ἢ νέμησιν ἐλαφρὰν ἢ χάριν τινὰ φιλάνθρωπον ἢ φιλοτιμίαν , ἔστω πρὸς τὰ τοιαῦτα ἡ τῆς ἐλευθερίας ἅμα καὶ τῆς εὐπορίας ἀπόλαυσις αὐτοῖς . καὶ γὰρ τοῖς · Περικλέους πολιτεύμασι καὶ τοῖς Δημητρίου πολλὰ τοιαῦτʼ ἔνεστι , καὶ Κίμων ἐκόσμησε τὴν ἀγορὰν πλατάνων φυτείαις καὶ περιπάτοις · Κάτων δὲ τὸν δῆμον ὑπὸ Καίσαρος ὁρῶν ἐν τοῖς περὶ Κατιλίναν διαταρασσόμενον καὶ πρὸς μεταβολὴν τῆς πολιτείας ἐπισφαλῶς ἔχοντα συνέπεισε τὴν βουλὴν ψηφίσασθαι νεμήσεις τοῖς πένησι , καὶ τοῦτο δοθὲν ἔστησε τὸν θόρυβον καὶ κατέπαυσε τὴν ἐπανάστασιν . ὡς γὰρ ἰατρός , ἀφελὼν πολὺ τοῦ διεφθορότος αἵματος , ὀλίγον ἀβλαβοῦς τροφῆς προσήνεγκεν , οὕτως ὁ πολιτικὸς ἀνήρ , μέγα τι τῶν ἀδόξων ἢ βλαβερῶν παρελόμενος , ἐλαφρᾷ πάλιν χάριτι καὶ φιλανθρώπῳ τὸ δυσκολαῖνον καὶ μεμψιμοιροῦν παρηγόρησεν .
Lemmas: Ἰάσων ὁ Θεσσαλός μονάρχης γνώμη ἀπομνημονεύω , ἐπί ὅς βιάζω καί παρανοχλέω τις , ἀεί λέγω , ὡς ἀναγκαῖος ἀδικέω ὁ μικρός ὁ βούλομαι ὁ μέγας δικαιοπραγέω . οὗτος μέν οὖν ἄν τις εὐθύς καί καταμανθάνω ὁ λόγος ὡς εἰμί δυναστευτικός · ἐκεῖνος δέ πολιτικός παράγγελμα , ὁ ὁ μικρός ὁ πολύς προίημι χαρίζω ἐπί ὁ ὁ μέγας ἐνίστημι καί κωλύω ἐξαμαρτάνω . ὁ γάρ αὖ περί πᾶς λίαν ἀκριβής καί σφοδρός , οὐδείς ὑποχωρέω οὐδέ ὑπείκω ἀλλά τραχύς ἀεί καί ἀπαραίτητος , ἀντιφιλονεικέω ὁ δῆμος αὐτός καί προσδυσκολαίνω ἐθίζω , μικρός δέω πούς χαλάω μέγας κῦμα ἀλκή ὁ μέν αὐτός ἐνδίδωμι καί συμπαίζω , κεχαρισμένως οἷος ἐν θυσία καί ἀγών καί θέατρον , ὁ δέ ὥσπερ ἐν οἰκία νέος ἁμάρτημα προσποιέω παροράω καί παρακούω , ὅπως ὁ ὁ νουθετέω καί παρρησιάζομαι δύναμις ὥσπερ φάρμακον μή καταχράω μηδέ ἕωλος ἀλλά ἀκμή ἔχω καί πίστις ἐν ὁ μέγας μάλα καθάπτω καί δάκνω ὁ πολύς . Ἀλέξανδρος μέν γάρ ἀκούω ὁ ἀδελφή γιγνώσκω τις ὁ καλός καί νέος οὐ ἀγανακτέω λέγω , ὅτι ἐκεῖνος τις δίδωμι ἀπολαύω ὁ βασιλεία · οὐ ὀρθός ὁ τοιοῦτος συγχωρέω οὐδέ ἄξιος ἑαυτοῦ · δέω γάρ ἀρχή ὁ κατάλυσις καί ὕβρις ἀπόλαυσις μή νομίζω . δῆμος δέ ὕβρις μέν οὐδείς εἰς πολίτης οὐδέ δήμευσις ἀλλότριος οὐδέ κοινός διανέμησις ὁ πολιτικός ἐφίημι κατά δύναμις , ἀλλά πείθω καί διδάσκω καί δειδίσσομαι διαμαχέω ὁ τοιοῦτος ἐπιθυμία , οἷος ὁ περί Κλέων βόσκω καί αὐξάνω πολύς , ὡς φημί ὁ Πλάτων , κηφήν ὁ πόλις κεντρόω ἐμποιέω . ἐάν δέ ἑορτή πάτριος ὁ πολύς καί θεός τιμή πρόφασις λαμβάνω ὁρμάω πρός τις θέα ἤ νέμησις ἐλαφρός ἤ χάρις τις φιλάνθρωπος ἤ φιλοτιμία , εἰμί πρός ὁ τοιοῦτος ὁ ὁ ἐλευθερία ἅμα καί ὁ εὐπορία ἀπόλαυσις αὐτός . καί γάρ ὁ · Περικλῆς πολίτευμα καί ὁ Δημήτριος πολύς τοιοῦτος ἔνειμι , καί Κίμων κοσμέω ὁ ἀγορά πλάτανος φυτεία καί περίπατος · Κάτων δέ ὁ δῆμος ὑπό Καῖσαρ ὁράω ἐν ὁ περί Κατιλίνας διαταράσσω καί πρός μεταβολή ὁ πολιτεία ἐπισφαλής ἔχω συμπείθω ὁ βουλή ψηφίζω νέμησις ὁ πένης , καί οὗτος δίδωμι ἵστημι ὁ θόρυβος καί καταπαύω ὁ ἐπανάστασις . ὡς γάρ ἰατρός , ἀφαιρέω πολύς ὁ διαφθείρω αἷμα , ὀλίγος ἀβλαβής τροφή προσφέρω , οὕτως ὁ πολιτικός ἀνήρ , μέγας τις ὁ ἄδοξος ἤ βλαβερός παραιρέω , ἐλαφρός πάλιν χάρις καί φιλάνθρωπος ὁ δυσκολαίνω καί μεμψιμοιρέω παρηγορέω .