plutarchus.praecepta-gerendae-reipublicae-798a-825f 28
ὀνομάζω δὲ νῦν τιμάς , ἃς οἱ πολλοὶ κατʼ Ἐμπεδοκλέα ᾗ θέμις οὐ καλέουσι , νόμῳ δʼ ἐπίφημι καὶ αὐτός ἐπεὶ τὴν γʼ ἀληθινὴν τιμὴν καὶ χάριν ἱδρυμένην ἐν εὐνοίᾳ καὶ διαθέσει τῶν μεμνημένων οὐχ ὑπερόψεται πολιτικὸς ἀνήρ , οὐδέ γε δόξαν ἀτιμάσει φεύγων τὸ τοῖς πέλας ἁνδάνειν , ὡς ἠξίου Δημόκριτος . οὐδὲ γὰρ κυνῶν ἀσπασμὸς οὐδʼ ἵππων εὔνοια θηραταῖς καὶ ἱπποτρόφοις ἀπόβλητον , ἀλλὰ καὶ χρήσιμον καὶ ἡδὺ συντρόφοις καὶ συνήθεσι ζῴοις τοιαύτην ἐνεργάσασθαι διάθεσιν πρὸς αὑτόν , οἵαν ὁ Λυσιμάχου κύων ἐπεδείκνυτο καὶ τῶν Ἀχιλλέως ἵππων ὁ ποιητὴς διηγεῖται περὶ τὸν Πάτροκλον οἶμαι δʼ ἂν καὶ τὰς μελίττας ἀπαλλάττειν βέλτιον , εἰ τοὺς τρέφοντας καὶ θεραπεύοντας ἀσπάζεσθαι καὶ προσίεσθαι μᾶλλον ἢ κεντεῖν καὶ χαλεπαίνειν ἐβούλοντο νυνὶ δὲ ταύτας μὲν καπνῷ κολάζουσιν , ἵππους δʼ ὑβριστὰς καὶ κύνας ἀποστάτας κλοιοῖς καὶ χαλινοῖς ἄγουσιν ἠναγκασμένους · ἄνθρωπον δʼ ἀνθρώπῳ χειροήθη καὶ πρᾶον ἑκουσίως οὐδὲν ἀλλʼ ἢ πίστις εὐνοίας καὶ καλοκαγαθίας δόξα καὶ δικαιοσύνης παρίστησιν . καὶ Δημοσθένης ὀρθῶς μέγιστον ἀποφαίνεται πρὸς τοὺς τυράννους φυλακτήριον ἀπιστίαν ταῖς πόλεσι · τοῦτο γὰρ μάλιστα τῆς ψυχῆς τὸ μέρος , ᾧ πιστεύομεν , ἁλώσιμόν ἐστιν . ὥσπερ οὖν τῆς Κασάνδρας ἀδοξούσης ἀνόνητος ἦν ἡ μαντικὴ τοῖς πολίταις ἄκραντα γάρ με φησίν ἔθηκε θεσπίζειν θεός , καὶ πρὸς παθόντων κἀν κακοῖσι κειμένων σοφὴ κέκλημαι , πρὶν παθεῖν δὲ μαίνομαι · οὕτως ἡ πρὸς Ἀρχύταν πίστις καὶ πρὸς Βάττον εὔνοια τῶν πολιτῶν μεγάλα τοὺς χρωμένους αὐτοῖς διὰ τὴν δόξαν ὠφέλησε . καὶ τοῦτο μὲν πρῶτον καὶ μέγιστον ἔνεστι τῇ δόξῃ τῇ τῶν πολιτικῶν ἀγαθόν , ἡ πάροδον ἐπὶ τὰς πράξεις διδοῦσα πίστις · δεύτερον δʼ ὅτι πρὸς τοὺς βασκάνους καὶ πονηροὺς ὅπλον ἡ παρὰ τῶν πολλῶν εὔνοια τοῖς ἀγαθοῖς ἐστιν ὡς ὅτε μήτηρ παιδὸς ἐέργει μυῖαν , ὅθʼ ἡδέι λέξεται ὕπνῳ,ʼ ἀπερύκουσα τὸν φθόνον καὶ πρὸς τὰς δυνάμεις ἐπανισοῦσα τὸν ἀγεννῆ τοῖς εὐπατρίδαις καὶ τὸν · πένητα τοῖς πλουσίοις καὶ τὸν ἰδιώτην τοῖς ἄρχουσι καὶ ὅλως , ὅταν ἀλήθεια καὶ ἀρετὴ προσγένηται , φορόν ἐστι πνεῦμα καὶ βέβαιον ἐπὶ τὴν πολιτείαν . σκόπει δὲ τὴν ἐναντίαν καταμανθάνων διάθεσιν ἐν τοῖς παραδείγμασι . τοὺς μὲν γὰρ Διονυσίου παῖδας καὶ τὴν γυναῖκα καταπορνεύσαντες οἱ περὶ τὴν Ἰταλίαν ἀνεῖλον , εἶτα καύσαντες τὰ σώματα τὴν τέφραν κατέσπειραν ἐκ πλοίου κατὰ τῆς θαλάττης . Μενάνδρου δέ τινος ἐν Βάκτροις ἐπιεικῶς βασιλεύσαντος εἶτʼ ἀποθανόντος ἐπὶ στρατοπέδου , τὴν μὲν ἄλλην ἐποιήσαντο κηδείαν κατὰ τὸ κοινὸν αἱ πόλεις , περὶ δὲ τῶν λειψάνων αὐτοῦ καταστάντες εἰς ἀγῶνα μόλις συνέβησαν , ὥστε νειμάμενοι μέρος ἴσον τῆς τέφρας ἀπελθεῖν , καὶ γενέσθαι μνημεῖα παρὰ πᾶσι τάνδρός . αὖθις Ἀκραγαντῖνοι μὲν ἀπαλλαγέντες Φαλάριδος ἐψηφίσαντο μηδένα φορεῖν ἱμάτιον γλαύκινον · οἱ γὰρ ὑπηρέται τοῦ τυράννου γλαύκινον ἐχρῶντο περιζώμασι . Πέρσαι δʼ , ὅτι γρυπὸς ἦν ὁ Κῦρος , ἔτι καὶ νῦν ἐρῶσι τῶν γρυπῶν καὶ καλλίστους ὑπολαμβάνουσιν .
Lemmas: ὀνομάζω δέ νῦν τιμή , ὅς ὁ πολύς κατά Ἐμπεδοκλῆς ᾟ θέμις οὐ καλέω , νόμος δέ ἐπίφημι καί αὐτός ἐπεί ὁ γε ἀληθινός τιμή καί χάρις ἱδρύω ἐν εὔνοια καί διάθεσις ὁ μιμνῄσκω οὐ ὑπεροράω πολιτικός ἀνήρ , οὐδέ γε δόξα ἀτιμάζω φεύγω ὁ ὁ πέλας ἁνδάνω , ὡς ἀξιόω Δημόκριτος . οὐδέ γάρ κύων ἀσπασμός οὐδέ ἵππος εὔνοια θηρατής καί ἱππότροφος ἀπόβλητος , ἀλλά καί χρήσιμος καί ἡδύς σύντροφος καί συνήθης ζῷον τοιοῦτος ἐνεργάζομαι διάθεσις πρός ἑαυτοῦ , οἷος ὁ Λυσίμαχος κύων ἐπιδείκνυμι καί ὁ Ἀχιλλεύς ἵππος ὁ ποιητής διηγέομαι περί ὁ Πάτροκλος οἴομαι δέ ἄν καί ὁ μέλισσα ἀπαλλάσσω ἀγαθός , εἰ ὁ τρέφω καί θεραπεύω ἀσπάζομαι καί προσίημι μάλα ἤ κεντέω καί χαλεπαίνω βούλομαι νυνί δέ οὗτος μέν καπνός κολάζω , ἵππος δέ ὑβριστής καί κύων ἀποστάτης κλοιός καί χαλινός ἄγω ἀναγκάζω · ἄνθρωπος δέ ἄνθρωπος χειροήθης καί πρᾶος ἑκούσιος οὐδείς ἀλλά ἤ πίστις εὔνοια καί καλοκαγαθία δόξα καί δικαιοσύνη παρίστημι . καί Δημοσθένης ὀρθός μέγας ἀποφαίνω πρός ὁ τύραννος φυλακτήριος ἀπιστία ὁ πόλις · οὗτος γάρ μάλα ὁ ψυχή ὁ μέρος , ὅς πιστεύω , ἁλώσιμος εἰμί . ὥσπερ οὖν ὁ Κασσάνδρη ἀδοξέω ἀνόνητος εἰμί ὁ μαντικός ὁ πολίτης ἄκραντος γάρ ἐγώ φημί τίθημι θεσπίζω θεός , καί πρός πάσχω ἐν κακός κεῖμαι σοφός καλέω , πρίν πάσχω δέ μαίνομαι · οὕτως ὁ πρός Ἀρχύτας πίστις καί πρός Βάττος εὔνοια ὁ πολίτης μέγας ὁ χράω αὐτός διά ὁ δόξα ὠφελέω . καί οὗτος μέν πρῶτος καί μέγας ἔνειμι ὁ δόξα ὁ ὁ πολιτικός ἀγαθός , ὁ πάροδος ἐπί ὁ πρᾶξις δίδωμι πίστις · δεύτερος δέ ὅτι πρός ὁ βάσκανος καί πονηρός ὅπλον ὁ παρά ὁ πολύς εὔνοια ὁ ἀγαθός εἰμί ὡς ὅτε μήτηρ παῖς ἔργω μυῖα , ὅτε ἡδύς λέγω ὕπνῳ,ʼ ἀπερύκω ὁ φθόνος καί πρός ὁ δύναμις ἐπανισόω ὁ ἀγεννής ὁ εὐπατρίδης καί ὁ · πένης ὁ πλούσιος καί ὁ ἰδιώτης ὁ ἄρχων καί ὅλος , ὅταν ἀλήθεια καί ἀρετή προσγίγνομαι , φορός εἰμί πνεῦμα καί βέβαιος ἐπί ὁ πολιτεία . σκοπέω δέ ὁ ἐναντίος καταμανθάνω διάθεσις ἐν ὁ παράδειγμα . ὁ μέν γάρ Διονύσιος παῖς καί ὁ γυνή καταπορνεύω ὁ περί ὁ Ἰταλία ἀναιρέω , εἶτα καίω ὁ σῶμα ὁ τέφρα κατασπείρω ἐκ πλοῖον κατά ὁ θάλασσα . Μένανδρος δέ τις ἐν Βάκτρος ἐπιεικής βασιλεύω εἶτα ἀποθνῄσκω ἐπί στρατόπεδον , ὁ μέν ἄλλος ποιέω κηδεία κατά ὁ κοινός ὁ πόλις , περί δέ ὁ λείψανον αὐτός καθίστημι εἰς ἀγών μόλις συμβαίνω , ὥστε νέμω μέρος ἴσος ὁ τέφρα ἀπέρχομαι , καί γίγνομαι μνημεῖον παρά πᾶς ἀνήρ . αὖθις Ἀκραγαντῖνος μέν ἀπαλλάσσω Φάλαρις ψηφίζω μηδείς φορέω ἱμάτιον γλαύκινος · ὁ γάρ ὑπηρέτης ὁ τύραννος γλαύκινος χράω περίζωμα . Πέρσης δέ , ὅτι γρυπός εἰμί ὁ Κῦρος , ἔτι καί νῦν ἐράω ὁ γρυπή καί καλός ὑπολαμβάνω .