plutarchus.praecepta-gerendae-reipublicae-798a-825f 2
πρῶτον μὲν οὖν ὑποκείσθω πολιτείᾳ καθάπερ πραεξεπτα Οερενδαε ρειπωιβλιξαε . ἔδαφος βέβαιον καὶ ἰσχυρὸν ἡ προαίρεσις ἀρχὴν ἔχουσα κρίσιν καὶ λόγον , ἀλλὰ πτοίαν ὑπὸ δόξης κενῆς ἢ φιλονεικίας τινὸς ; ἢ πράξεων ἑτέρων ἀπορίας . ὥσπερ γὰρ οἷς οὐδὲν ἔστιν οἴκοι χρηστόν , ἐν ἀγορᾷ διατρίβουσι , κἂν μὴ δέωνται , τὸν πλεῖστον χρόνον · οὕτως ἔνιοι τῷ μηδὲν ἔχειν ἴδιον ἄλλο πράττειν ἄξιον σπουδῆς ἐμβάλλουσιν ἑαυτοὺς εἰς δημόσια πράγματα , τῇ πολιτείᾳ διαγωγῇ χρώμενοι . πολλοὶ δʼ ἀπὸ τύχης ἁψάμενοι τῶν κοινῶν καὶ ἀναπλησθέντες οὐκέτι ῥᾳδίως ἀπελθεῖν δύνανται , ταὐτὸ τοῖς ἐμβᾶσιν εἰς πλοῖον αἰώρας χάριν εἶτʼ ἀποσπασθεῖσιν εἰς πέλαγος πεπονθότες · ἔξω βλέπουσι ναυτιῶντες καὶ ταραττόμενοι , μένειν δὲ καὶ χρῆσθαι τοῖς παροῦσιν ἀνάγκην ἔχοντες λευκᾶς καθύπερθε γαλάνας εὐπρόσωποι σφᾶς παρήισαν ἔρωτες ναΐας κλαΐδος χαραξιπόντου δαιμονίαν ἐς ὕβριν . οὗτοι καὶ μάλιστα διαβάλλουσι τὸ πρᾶγμα τῷ μετανοεῖν καὶ ἀσχάλλειν , ὅταν ἢ δόξαν ἐλπίσαντες ἀδοξίᾳ περιπέσωσιν , ἢ φοβεροὶ προσδοκήσαντες ἑτέροις ἔσεσθαι διὰ δύναμιν εἰς πράγματα κινδύνους ἔχοντα καὶ ταραχὰς ; ἄγωνται . ὁ δʼ ὡς μάλιστα προσῆκον ἑαυτῷ καὶ κάλλιστον ἔργον ἀπὸ γνώμης καὶ λογισμῷ τὰ κοινὰ πράσσειν ἀρξάμενος ὑπʼ οὐδενὸς ἐκπλήττεται τούτων οὐδʼ ἀναστρέφεται τὴν γνώμην . οὔτε γὰρ ἐπʼ ἐργασίᾳ καὶ χρηματισμῷ προσιτέον τοῖς κοινοῖς , ὡς οἱ περὶ Στρατοκλέα καὶ Δρομοκλείδην ἐπὶ τὸ χρυσοῦν θέρος , τὸ βῆμα μετὰ παιδιᾶς οὕτως ὀνομάζοντες , ἀλλήλους παρεκάλουν οὔθʼ οἷον ἐπιλήπτους ὑπὸ πάθους ἄφνω γενομένους , ὡς Γάιος Γράκχος ἐπὶ θερμοῖς τοῖς περὶ τὸν ἀδελφὸν ἀτυχήμασιν ἀπωτάτω τῶν κοινῶν τὸν βίον θέμενος , εἶθʼ ὕβρει τινῶν καὶ λοιδορίᾳ πρὸς αὐτὸν ἀναφλεχθεὶς ὑπʼ ὀργῆς , ἐνέπεσε τοῖς κοινοῖς · καὶ ταχὺ μὲν ἐπλήσθη πραγμάτων καὶ δόξης , ζητῶν δὲ παύσασθαι καὶ δεόμενος μεταβολῆς καὶ ἡσυχίας οὐχ εὗρε καταθέσθαι τὴν δύναμιν αὐτοῦ διὰ μέγεθος ἀλλὰ προαπώλετο · τούς τε πρὸς ἅμιλλαν ἢ δόξαν ὥσπερ ὑποκριτὰς εἰς θέατρον ἀναπλάττοντας ἑαυτοὺς ἀνάγκη μετανοεῖν , ἢ δουλεύοντας ὧν ἄρχειν ἀξιοῦσιν ἢ προσκρούοντας οἷς ἀρέσκειν ἐθέλουσιν . ἀλλʼ ὥσπερ εἰς φρέαρ οἶμαι τὴν πολιτείαν τοὺς μὲν ἐμπίπτοντας αὐτομάτως καὶ παραλόγως ταράττεσθαι καὶ μετανοεῖν , τοὺς δὲ καταβαίνοντας ἐκ παρασκευῆς καὶ λογισμοῦ καθʼ ἡσυχίαν χρῆσθαί τε τοῖς πράγμασι μετρίως καὶ πρὸς μηδὲν δυσκολαίνειν , ἅτε δὴ τὸ καλὸν αὐτὸ καὶ μηδὲν ἄλλο τῶν πράξεων ἔχοντας τέλος ·
Lemmas: πρῶτος μέν οὖν ὑπόκειμαι πολιτεία καθά πραεξεπτα Οερενδαε ρειπωιβλιξαε . ἔδαφος βέβαιος καί ἰσχυρός ὁ προαίρεσις ἀρχή ἔχω κρίσις καί λόγος , ἀλλά πτοία ὑπό δόξα κενός ἤ φιλονικία τις ; ἤ πρᾶξις ἕτερος ἀπορία . ὥσπερ γάρ ὅς οὐδείς εἰμί οἴκοι χρηστός , ἐν ἀγορά διατρίβω , ἐάν μή δέω , ὁ πολύς χρόνος · οὕτως ἔνιοι ὁ μηδείς ἔχω ἴδιος ἄλλος πράσσω ἄξιος σπουδή ἐμβάλλω ἑαυτοῦ εἰς δημόσιος πρᾶγμα , ὁ πολιτεία διαγωγή χράω . πολύς δέ ἀπό τύχη ἅπτω ὁ κοινός καί ἀναπίμπλημι οὐκέτι ῥᾴδιος ἀπέρχομαι δύναμαι , αὐτός ὁ ἐμβαίνω εἰς πλοῖον αἰώρα χάριν εἶτα ἀποσπάω εἰς πέλαγος πάσχω · ἔξω βλέπω ναυτιάω καί ταράσσω , μένω δέ καί χράω ὁ πάρειμι ἀνάγκη ἔχω λευκός καθύπερθε γαλήνη εὐπρόσωπος σφεῖς παρέρχομαι ἔρως νήϊος κλείς χαραξίποντος δαιμόνιος εἰς ὕβρις . οὗτος καί μάλα διαβάλλω ὁ πρᾶγμα ὁ μετανοέω καί ἀσχάλλω , ὅταν ἤ δόξα ἐλπίζω ἀδοξία περιπίπτω , ἤ φοβερός προσδοκάω ἕτερος εἰμί διά δύναμις εἰς πρᾶγμα κίνδυνος ἔχω καί ταραχή ; ἄγω . ὁ δέ ὡς μάλα προσήκω ἑαυτοῦ καί καλός ἔργον ἀπό γνώμη καί λογισμός ὁ κοινός πράσσω ἄρχω ὑπό οὐδείς ἐκπλήσσω οὗτος οὐδέ ἀναστρέφω ὁ γνώμη . οὔτε γάρ ἐπί ἐργασία καί χρηματισμός προσιτέον ὁ κοινός , ὡς ὁ περί Στρατοκλῆς καί Δρομοκλείδης ἐπί ὁ χρύσεος θέρος , ὁ βῆμα μετά παιδιά οὕτως ὀνομάζω , ἀλλήλων παρακαλέω οὔτε οἷος ἐπίληπτος ὑπό πάθος ἄφνω γίγνομαι , ὡς Γάιος Γράκχος ἐπί θερμός ὁ περί ὁ ἀδελφός ἀτύχημα ἀπωτάτω ὁ κοινός ὁ βίος τίθημι , εἶτα ὕβρις τις καί λοιδορία πρός αὐτός ἀναφλέγω ὑπό ὀργή , ἐμπίπτω ὁ κοινός · καί ταχύς μέν πίμπλημι πρᾶγμα καί δόξα , ζητέω δέ παύω καί δέω μεταβολή καί ἡσυχία οὐ εὑρίσκω κατατίθημι ὁ δύναμις αὐτός διά μέγεθος ἀλλά προαπόλλυμαι · ὁ τε πρός ἅμιλλα ἤ δόξα ὥσπερ ὑποκριτής εἰς θέατρον ἀναπλάσσω ἑαυτοῦ ἀνάγκη μετανοέω , ἤ δουλεύω ὅς ἄρχω ἀξιόω ἤ προσκρούω ὅς ἀρέσκω ἐθέλω . ἀλλά ὥσπερ εἰς φρέαρ οἴομαι ὁ πολιτεία ὁ μέν ἐμπίπτω αὐτόματος καί παράλογος ταράσσω καί μετανοέω , ὁ δέ καταβαίνω ἐκ παρασκευή καί λογισμός κατά ἡσυχία χράω τε ὁ πρᾶγμα μέτριος καί πρός μηδείς δυσκολαίνω , ἅτε δή ὁ καλός αὐτός καί μηδείς ἄλλος ὁ πρᾶξις ἔχω τέλος ·