plutarchus.praecepta-gerendae-reipublicae-798a-825f 31
ἂν δʼ τὰ τῆς οὐσίας μέτρια καὶ κέντρῳ καὶ διαστήματι περιγραφόμενα πρὸς τὴν χρείαν , οὔτʼ ἀγεννὲς οὔτε ταπεινὸν οὐδέν ἐστι πενίαν ὁμολογοῦντα ταῖς τῶν ἐχόντων ἐξίστασθαι φιλοτιμίαις , καὶ μὴ δανειζόμενον οἰκτρὸν ἅμα καὶ καταγέλαστον εἶναι περὶ τὰς λειτουργίας · οὐ γὰρ λανθάνουσιν ἐξασθενοῦντες ἢ φίλοις ἐνοχλοῦντες ἢ θωπεύοντες δανειστάς , ὥστε μὴ δόξαν αὐτοῖς μηδʼ ἰσχὺν ἀλλὰ μᾶλλον αἰσχύνην καὶ καταφρόνησιν ἀπὸ τῶν τοιούτων ἀναλωμάτων ὑπάρχειν . διὸ χρήσιμον ἀεὶ πρὸς τὰ , τοιαῦτα μεμνῆσθαι τοῦ Λαμάχου καὶ τοῦ Φωκίωνος · οὗτος μὲν γάρ , ἀξιούντων αὐτὸν ἐν θυσίᾳ τῶν Ἀθηναίων ἐπιδοῦναι καὶ κροτούντων πολλάκις αἰσχυνοίμην ἄν εἶπεν ὑμῖν μὲν ἐπιδιδοὺς Καλλικλεῖ δὲ τούτῳ μὴ ἀποδιδούς , δείξας τὸν δανειστήν . Λάμαχος δʼ ἐν τοῖς τῆς στρατηγίας ἀεὶ προσέγραφεν ἀπολογισμοῖς ἀργύριον εἰς κρηπῖδας αὑτῷ καὶ ἱμάτιον · Ἕρμωνι δὲ Θεσσαλοὶ φεύγοντι τὴν ἀρχὴν ὑπὸ πενίας ἐψηφίσαντο λάγυνον οἴνου κατὰ μῆνα διδόναι καὶ μέδιμνον ἀλφίτων ἀφʼ ἑκάστης τετράδος . οὕτως οὔτʼ ἀγεννές ἐστι πενίαν ὁμολογεῖν , οὔτε λείπονται πρὸς δύναμιν ἐν πόλεσι τῶν ἑστιώντων καὶ χορηγούντων οἱ πένητες , ἂν παρρησίαν ἀπʼ ἀρετῆς καὶ πίστιν ἔχωσι . δεῖ δὴ μάλιστα κρατεῖν ἑαυτῶν ἐν τοῖς τοιούτοις καὶ μήτʼ εἰς πεδία καταβαίνειν πεζὸν ἱππεῦσι μαχούμενον μήτʼ ἐπὶ στάδια δόξης καὶ δυναστείας διαγωνιζόμενον ἀλλʼ ἀπʼ ἀρετῆς καὶ φρονήματος ἀεὶ μετὰ λόγου πειρωμένοις ἄγειν τὴν πόλιν , οἷς οὐ μόνον τὸ καλὸν καὶ τὸ σεμνὸν ἀλλὰ καὶ τὸ κεχαρισμένον καὶ ἀγωγὸν ἔνεστι Κροισείων αἱρετώτερον στατήρων , οὐ γὰρ αὐθάδης οὐδʼ ἐπαχθὴς ὁ χρηστὸς οὐδʼ αὐθέκαστός ἐστιν ὁ σώφρων ἀνὴρ καὶ στείχει πολίταις ὄμμʼ ἔχων ἰδεῖν πικρόν ἀλλὰ πρῶτον μὲν εὐπροσήγορος καὶ κοινὸς ὢν πελάσαι καὶ προσελθεῖν ἅπασιν , οἰκίαν τε παρέχων ἄκλειστον ὡς λιμένα φύξιμον ἀεὶ τοῖς χρῄζουσι , καὶ τὸ κηδεμονικὸν καὶ φιλάνθρωπον οὐ χρείαις οὐδὲ πράξεσι μόνον ἀλλὰ καὶ τῷ συναλγεῖν πταίουσι καὶ κατορθοῦσι συγχαίρειν ἐπιδεικνύμενος οὐδαμῆ δὲ λυπηρὸς οὐδʼ ἐνοχλῶν οἰκετῶν πλήθει περὶ λουτρὸν ἢ καταλήψεσι τόπων ἐν θεάτροις οὐδὲ τοῖς εἰς τρυφὴν καὶ πολυτέλειαν ἐπιφθόνοις παράσημος · ἀλλʼ ἴσος καὶ ὁμαλὸς ἐσθῆτι καὶ διαίτῃ καὶ τροφαῖς παίδων καὶ θεραπείᾳ γυναικός , οἷον ὁμοδημεῖν καὶ συνανθρωπεῖν τοῖς πολλοῖς βουλόμενος . ἔπειτα σύμβουλον εὔνουν καὶ συνήγορον ἄμισθον καὶ διαλλακτὴν εὐμενῆ πρὸς γυναῖκας ἀνδρῶν καὶ φίλων πρὸς ἀλλήλους παρέχων ἑαυτὸν οὐ μικρὸν ἡμέρας μέρος ἐπὶ τοῦ βήματος ἢ τοῦ λογείου πολιτευόμενος , εἶτʼ ἤδη πάντα τὸν ἄλλον βίον ἕλκων ἐφʼ αὑτὸν ὥστε καικίας νέφη τὰς χρείας καὶ τὰς οἰκονομίας πανταχόθεν ἀλλὰ δημοσιεύων ἀεὶ ταῖς φροντίσι , καὶ τὴν πολιτείαν βίον καὶ πρᾶξιν οὐκ ἀσχολίαν ὥσπερ οἱ πολλοὶ καὶ λειτουργίαν ἡγούμενος , πᾶσι τούτοις καὶ τοῖς τοιούτοις ἐπιστρέφει καὶ προσάγεται τοὺς πολλούς , νόθα καὶ κίβδηλα τὰ τῶν ἄλλων θωπεύματα καὶ δελεάσματα πρὸς τὴν τούτου κηδεμονίαν καὶ φρόνησιν ὁρῶντας . οἱ μὲν γὰρ Δημητρίου κόλακες οὐκ ἠξίουν βασιλεῖς τοὺς ἄλλους προσαγορεύειν , ἀλλὰ τὸν μὲν Σέλευκον ἐλεφαντάρχην τὸν δὲ Λυσίμαχον γαζοφύλακα τὸν δὲ Πτολεμαῖον ναύαρχον ἐκάλουν , τὸν δʼ Ἀγαθοκλέα νησιάρχην · οἱ δὲ πολλοί , κἂν ἐν ἀρχῇ τὸν ἀγαθὸν καὶ φρόνιμον ἀπορρίψωσιν , ὕστερον καταμανθάνοντες τὴν ἀλήθειαν αὐτοῦ καὶ τὸ ἦθος τοῦτον ἡγοῦνται μόνον πολιτικὸν καὶ δημοτικὸν καὶ ἄρχοντα , τῶν δʼ ἄλλων τὸν μὲν χορηγὸν τὸν δʼ ἑστιάτορα τὸν δὲ γυμνασίαρχον καὶ νομίζουσι καὶ καλοῦσιν . εἶθʼ ὥσπερ ἐν τοῖς συμποσίοις ; Καλλίου δαπανῶντος ἢ Ἀλκιβιάδου , Σωκράτης ἀκούεται καὶ πρὸς Σωκράτην πάντες ἀποβλέπουσιν , οὕτως ἐν ταῖς ὑγιαινούσαις πόλεσιν Ἰσμηνίας μὲν ἐπιδίδωσι καὶ δειπνίζει Λίχας καὶ χορηγεῖ Νικήρατος , Ἐπαμεινώνδας δὲ καὶ Ἀριστείδης καὶ Λύσανδρος καὶ ἄρχουσι καὶ πολιτεύονται καὶ στρατηγοῦσι . πρὸς ἃ χρὴ βλέποντα μὴ ταπεινοῦσθαι μηδʼ ἐκπεπλῆχθαι τὴν ἐκ θεάτρων καὶ ὀπτανείων καὶ πολυανδρίων προσισταμένην τοῖς ὄχλοις δόξαν , ὡς ὀλίγον χρόνον ἐπιζῶσαν καὶ τοῖς μονομάχοις καὶ ταῖς σκηναῖς ὁμοῦ συνδιαλυομένην , ἔντιμον δὲ μηδὲν μηδὲ σεμνὸν ἔχουσαν .
Lemmas: ἐάν δέ ὁ ὁ οὐσία μέτριος καί κέντρον καί διάστημα περιγράφω πρός ὁ χρεία , οὔτε ἀγεννής οὔτε ταπεινός οὐδείς εἰμί πενία ὁμολογέω ὁ ὁ ἔχω ἐξίστημι φιλοτιμία , καί μή δανείζω οἰκτρός ἅμα καί καταγέλαστος εἰμί περί ὁ λειτουργία · οὐ γάρ λανθάνω ἐξασθενέω ἤ φίλος ἐνοχλέω ἤ θωπεύω δανειστής , ὥστε μή δόξα αὐτός μηδέ ἰσχύς ἀλλά μάλα αἰσχύνη καί καταφρόνησις ἀπό ὁ τοιοῦτος ἀνάλωμα ὑπάρχω . διό χρήσιμος ἀεί πρός ὁ , τοιοῦτος μιμνῄσκω ὁ Λάμαχος καί ὁ Φωκίων · οὗτος μέν γάρ , ἀξιόω αὐτός ἐν θυσία ὁ Ἀθηναῖος ἐπιδίδωμι καί κροτέω πολλάκις αἰσχύνω ἄν λέγω σύ μέν ἐπιδίδωμι Καλλικλῆς δέ οὗτος μή ἀποδίδωμι , δείκνυμι ὁ δανειστής . Λάμαχος δέ ἐν ὁ ὁ στρατηγία ἀεί προσγράφω ἀπολογισμός ἀργύριον εἰς κρηπίς ἑαυτοῦ καί ἱμάτιον · Ἕρμων δέ Θεσσαλός φεύγω ὁ ἀρχή ὑπό πενία ψηφίζω λάγυνος οἶνος κατά μείς δίδωμι καί μέδιμνος ἄλφιτον ἀπό ἕκαστος τετράς . οὕτως οὔτε ἀγεννής εἰμί πενία ὁμολογέω , οὔτε λείπω πρός δύναμις ἐν πόλις ὁ ἑστιάω καί χορηγέω ὁ πένης , ἐάν παρρησία ἀπό ἀρετή καί πίστις ἔχω . δέω δή μάλα κρατέω ἑαυτοῦ ἐν ὁ τοιοῦτος καί μήτε εἰς πεδίον καταβαίνω πεζός ἱππεύς μάχομαι μήτε ἐπί στάδιον δόξα καί δυναστεία διαγωνίζομαι ἀλλά ἀπό ἀρετή καί φρόνημα ἀεί μετά λόγος πειράω ἄγω ὁ πόλις , ὅς οὐ μόνος ὁ καλός καί ὁ σεμνός ἀλλά καί ὁ χαρίζω καί ἀγωγός ἔνειμι Κροισείος αἱρετός στατήρ , οὐ γάρ αὐθάδης οὐδέ ἐπαχθής ὁ χρηστός οὐδέ αὐθέκαστος εἰμί ὁ σώφρων ἀνήρ καί στείχω πολίτης ὄμμα ἔχω ὁράω πικρός ἀλλά πρῶτος μέν εὐπροσήγορος καί κοινός εἰμί πελάζω καί προσέρχομαι ἅπας , οἰκία τε παρέχω ἄκλειστος ὡς λιμήν φύξιμος ἀεί ὁ χρῄζω , καί ὁ κηδεμονικός καί φιλάνθρωπος οὐ χρεία οὐδέ πρᾶξις μόνος ἀλλά καί ὁ συναλγέω πταίω καί κατορθόω συγχαίρω ἐπιδείκνυμι οὐδαμῆ δέ λυπηρός οὐδέ ἐνοχλέω οἰκέτης πλῆθος περί λουτρόν ἤ κατάληψις τόπος ἐν θέατρον οὐδέ ὁ εἰς τρυφή καί πολυτέλεια ἐπίφθονος παράσημος · ἀλλά ἴσος καί ὁμαλός ἐσθής καί δίαιτα καί τροφή παῖς καί θεραπεία γυνή , οἷος ὁμοδημέω καί συνανθρωπέω ὁ πολύς βούλομαι . ἔπειτα σύμβουλος εὔνους καί συνήγορος ἄμισθος καί διαλλακτής εὐμενής πρός γυνή ἀνήρ καί φίλος πρός ἀλλήλων παρέχω ἑαυτοῦ οὐ μικρός ἡμέρα μέρος ἐπί ὁ βῆμα ἤ ὁ λογεῖον πολιτεύω , εἶτα ἤδη πᾶς ὁ ἄλλος βίος ἕλκω ἐπί ἑαυτοῦ ὥστε καικίας νέφος ὁ χρεία καί ὁ οἰκονομία πανταχόθεν ἀλλά δημοσιεύω ἀεί ὁ φροντίς , καί ὁ πολιτεία βίος καί πρᾶξις οὐ ἀσχολία ὥσπερ ὁ πολύς καί λειτουργία ἡγέομαι , πᾶς οὗτος καί ὁ τοιοῦτος ἐπιστρέφω καί προσάγω ὁ πολύς , νόθος καί κίβδηλος ὁ ὁ ἄλλος θώπευμα καί δελέασμα πρός ὁ οὗτος κηδεμονία καί φρόνησις ὁράω . ὁ μέν γάρ Δημήτριος κόλαξ οὐ ἀξιόω βασιλεύς ὁ ἄλλος προσαγορεύω , ἀλλά ὁ μέν Σέλευκος ἐλεφαντάρχης ὁ δέ Λυσίμαχος γαζοφύλαξ ὁ δέ Πτολεμαῖος ναύαρχος καλέω , ὁ δέ Ἀγαθοκλῆς νησιάρχης · ὁ δέ πολύς , ἐάν ἐν ἀρχή ὁ ἀγαθός καί φρόνιμος ἀπορρίπτω , ὕστερον καταμανθάνω ὁ ἀλήθεια αὐτός καί ὁ ἦθος οὗτος ἡγέομαι μόνος πολιτικός καί δημοτικός καί ἄρχων , ὁ δέ ἄλλος ὁ μέν χορηγός ὁ δέ ἑστιάτωρ ὁ δέ γυμνασίαρχος καί νομίζω καί καλέω . εἶτα ὥσπερ ἐν ὁ συμπόσιον ; Καλλίας δαπανάω ἤ Ἀλκιβιάδης , Σωκράτης ἀκούω καί πρός Σωκράτης πᾶς ἀποβλέπω , οὕτως ἐν ὁ ὑγιαίνω πόλις Ἰσμηνίας μέν ἐπιδίδωμι καί δειπνίζω Λίχας καί χορηγέω Νικήρατος , Ἐπαμεινώνδας δέ καί Ἀριστείδης καί Λύσανδρος καί ἄρχω καί πολιτεύω καί στρατηγέω . πρός ὅς χρή βλέπω μή ταπεινόω μηδέ ἐκπλήσσω ὁ ἐκ θέατρον καί ὀπτανεύς καί πολυάνδριος προσίστημι ὁ ὄχλος δόξα , ὡς ὀλίγος χρόνος ἐπιζάω καί ὁ μονόμαχος καί ὁ σκηνή ὁμοῦ συνδιαλύω , ἔντιμος δέ μηδείς μηδέ σεμνός ἔχω .