plutarchus.non-posse-suaviter-vivi-secundum-epicurum-1086c-1107c 4
ὑπολαβὼν οὖν ὁ Ζεύξιππος εἶτʼ οὐ καλῶς ἔφη δοκοῦσί σοι ποιεῖν οἱ ἄνδρες , ἀρχόμενοι μὲν ἀπὸ τοῦ σώματος , ἐν ᾧ πρῶτον ἐφάνη γένεσις , εἶτ’ ἰόντες ἐπὶ τὴν ψυχὴν ὡς βεβαιοτέραν καὶ τὸ πᾶν ἐν ταύτῃ τελειοῦντες ; καλῶς νὴ Δίʼ ἔφην ἐγὼ καὶ κατὰ φύσιν , εἴ τι κρεῖττον ἐνταῦθα μετιόντες καὶ τελειότερον ἀνευρίσκουσιν , ὥσπερ οἱ θεωρητικοὶ καὶ πολιτικοὶ τῶν ἀνδρῶν . εἰ δʼ ἀκούεις αὐτῶν μαρτυρομένων καὶ βοώντων , ὡς ἐπʼ οὐδενὶ τῶν ὄντων πέφυκε χαίρειν καὶ γαληνίζειν πλὴν ἐπὶ σώματος ἡδοναῖς παρούσαις ἢ προσδοκωμέναις , καὶ τοῦτʼ αὐτῆς τἀγαθόν ἐστιν , ἆρʼ οὐ δοκοῦσί σοι διεράματι τοῦ σώματος χρῆσθαι τῇ ψυχῇ , καὶ καθάπερ οἶνον ἐκ πονηροῦ καὶ μὴ παλαιοῦντες οἴεσθαι σεμνότερόν τι ποιεῖν καὶ τιμιὼτερον ζειν πλὴν ἐπὶ σώματος ἡδοναῖς παρούσαις ἢ προσοὑ δοκοῦσί σοι διεράματι τοῦ σώματος ; χρῆσθαι τῇ στέγοντος ἀγγείου τὴν ἡδονὴν διαχέοντες ἐνταῦθα καὶ καίτοι γʼ οἶνον μὲν χρόνος διαχυθέντα τηρεῖ καὶ συνηδύνει · τῆς δʼ ἡδονῆς ; ἡ ψυχὴ παραλαβοῦσα τὴν μνήμην , ὥσπερ ὀσμήν , ἄλλο δʼ οὐδέν , φυλάσσει · ζέσασα γὰρ ἐπὶ σαρκὶ κατασβέννυται καὶ τὸ μνημονευόμενον αὐτῆς ; ἀμαυρόν ἐστι καὶ κνισῶδες , ὥσπερ ἑώλων ὧν τις ἔφαγεν ἢ ἔπιε τιθεμένου καὶ ταμιεύοντος ἐπινοίας ἐν ἑαυτῷ καὶ χρωμένου δηλονότι ταύταις , προσφάτων μὴ παρόντων . ὅρα δʼ ὅσῳ μετριώτερον οἱ Κυρηναϊκοί , καίπερ ἐκ μιᾶς οἰνοχόης Ἐπικούρῳ πεπωκότες , οὐδʼ ὁμιλεῖν ἀφροδισίοις οἴονται δεῖν μετὰ φωτὸς ἀλλὰ σκότος προθεμένους , ὅπως μὴ τὰ εἴδωλα τῆς πράξεως ἀναλαμβάνουσα διὰ τῆς ὄψεως ἐναργῶς ἡ διάνοια πολλάκις ἀνακάηται τὴν ὄρεξιν . οἱ δὲ τούτῳ μάλιστα τὸν σοφὸν ἡγούμενοι διαφέρειν , τῷ μνημονεύειν ἐναργῶς καὶ συνέχειν ἐν ἑαυτῷ τὰ περὶ τὰς ἡδονὰς φάσματα καὶ πάθη καὶ κινήσεις , εἰ μὲν οὐδὲν ἄξιον σοφίας παρεγγυῶσιν , ὥσπερ σωμάτων οἰκίᾳ τῇ ψυχῇ τοῦ σοφοῦ τὰ τῆς ἡδονῆς ἐκκλύσματα μένειν ἐῶντες , μὴ λέγωμεν · ὅτι δʼ οὐκ ἔστιν ἀπὸ τούτων ἡδέως ζῆν , αὐτόθεν γε πρόδηλον . οὐ γὰρ εἰκὸς εἶναι μέγα τῆς ἡδονῆς τὸ μνημονευόμενον , εἰ μικρὸν γʼ ἐδόκει τὸ παρόν · οὐδʼ οἷς εὐφραίνετο μετρίως γιγνομένοις ὑπερχαίρειν γενομένων ὅπου οὐδὲ τοῖς ἐκπεπληγμένοις τὰ σωματικὰ καὶ θαυμάζουσιν ἐμμένει τὸ χαίρειν παυσαμένοις , ἀλλὰ σκιά τις ὑπολείπεται καὶ ὄναρ ἐν τῇ ψυχῇ τῆς ἡδονῆς ἀποπταμένης οἷον ὑπέκκαυμα τῶν ἐπιθυμιῶν , ὥσπερ ἐν ὕπνοις διψῶντος ἢ ἐρῶντος ἀτελεῖς ἡδοναὶ καὶ ἀπολαύσεις δριμύτερον ἐγείρουσι τὸ ἀκόλαστον . οὔτε δὴ τούτοις ἐπιτερπὴς ἡ μνήμη τῶν ἀπολελαυσμένων , ἀλλʼ ἐξ ὑπολείμματος ἡδονῆς ἀμυδροῦ καὶ διακένου πολὺ τὸ οἰστρῶδες καὶ νύττον ἐναργοῦς ἀναφέρουσα τῆς ὀρέξεως οὔτε τοὺς μετρίους καὶ σώφρονας εἰκὸς ἐνδιατρίβειν τῇ ἐπινοίᾳ τῶν τοιούτων , οὐδʼ ἅπερ ἔσκωπτε τὸν Καρνεάδην πράττοντα , οἷον ἐξ ἐφημερίδων ἀναλέγεσθαι , ποσάκις Ἡδείᾳ καὶ Λεοντίῳ συνῆλθον , ἢ ποῦ Θάσιον ἔπιον ἢ ποίας εἰκάδος ἐδείπνησαν πολυτελέστατα . δεινὴν γὰρ ἐμφαίνει καὶ θηριώδη περὶ τὰ γιγνόμενα καὶ προσδοκώμενα τῆς ἡδονῆς ἔργα ταραχὴν καὶ λύσσαν ἡ τοσαύτη πρὸς ἀναμνήσεις βάκχευσις αὐτῆς τῆς ψυχῆς καὶ πρόστηξις . ὅθεν αὐτοί μοι δοκοῦσι , τούτων αἰσθόμενοι τῶν ἀτοπιῶν , εἰς τὴν ἀπονίαν καὶ τὴν εὐστάθειαν ὑποφεύγειν τῆς σαρκός , ὡς ἐν τῷ ταύτην ἐπινοεῖν περί τινας ἐσομένην καὶ γεγενημένην τοῦ ἡδέως ζῆν ὄντος · τὸ γὰρ εὐσταθὲς σαρκὸς κατάστημα καὶ τὸ περὶ ταύτης πιστὸν ἔλπισμα τὴν ἀκροτάτην χαρὰν καὶ βεβαιοτάτην ἔχειν τοῖς ἐπιλογίζεσθαι δυναμένοις .
Lemmas: ὑπολαμβάνω οὖν ὁ Ζεύξιππος εἶτα οὐ καλός φημί δοκέω σύ ποιέω ὁ ἀνήρ , ἄρχω μέν ἀπό ὁ σῶμα , ἐν ὅς πρῶτος φαίνω γένεσις , εἶτα ἔρχομαι ἐπί ὁ ψυχή ὡς βέβαιος καί ὁ πᾶς ἐν οὗτος τελειόω ; καλός νή Ζεύς φημί ἐγώ καί κατά φύσις , εἰ τις κρατύς ἐνταῦθα μετέρχομαι καί τέλειος ἀνευρίσκω , ὥσπερ ὁ θεωρητικός καί πολιτικός ὁ ἀνήρ . εἰ δέ ἀκούω αὐτός μαρτύρομαι καί βοάω , ὡς ἐπί οὐδείς ὁ εἰμί φύω χαίρω καί γαληνίζω πλήν ἐπί σῶμα ἡδονή πάρειμι ἤ προσδοκάω , καί οὗτος αὐτός ἀγαθός εἰμί , ἆρα οὐ δοκέω σύ διέραμα ὁ σῶμα χράω ὁ ψυχή , καί καθά οἶνος ἐκ πονηρός καί μή παλαιόω οἴομαι σεμνός τις ποιέω καί τίμιος ζέω πλήν ἐπί σῶμα ἡδονή πάρειμι ἤ πρόσω δοκέω σύ διέραμα ὁ σῶμα ; χράω ὁ στέγω ἀγγεῖον ὁ ἡδονή διαχέω ἐνταῦθα καί καίτοι γε οἶνος μέν χρόνος διαχέω τηρέω καί συνηδύνω · ὁ δέ ἡδονή ; ὁ ψυχή παραλαμβάνω ὁ μνήμη , ὥσπερ ὀσμή , ἄλλος δέ οὐδείς , φυλάσσω · ζέω γάρ ἐπί σάρξ κατασβέννυμι καί ὁ μνημονεύω αὐτός ; ἀμαυρός εἰμί καί κνισώδης , ὥσπερ ἕωλος ὅς τις ἐσθίω ἤ πίνω τίθημι καί ταμιεύω ἐπίνοια ἐν ἑαυτοῦ καί χράω δηλονότι οὗτος , πρόσφατος μή πάρειμι . ὁράω δέ ὅσος μέτριος ὁ Κυρηναικός , καίπερ ἐκ εἷς οἰνοχόη Ἐπίκουρος πίνω , οὐδέ ὁμιλέω ἀφροδίσιος οἴομαι δέω μετά φώς ἀλλά σκότος προτίθημι , ὅπως μή ὁ εἴδωλον ὁ πρᾶξις ἀναλαμβάνω διά ὁ ὄψις ἐναργής ὁ διάνοια πολλάκις ἀνακαίω ὁ ὄρεξις . ὁ δέ οὗτος μάλα ὁ σοφός ἡγέομαι διαφέρω , ὁ μνημονεύω ἐναργής καί συνέχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ περί ὁ ἡδονή φάσμα καί πάθος καί κίνησις , εἰ μέν οὐδείς ἄξιος σοφία παρεγγυάω , ὥσπερ σῶμα οἰκία ὁ ψυχή ὁ σοφός ὁ ὁ ἡδονή ἔκκλυσμα μένω ἐάω , μή λέγω · ὅτι δέ οὐ εἰμί ἀπό οὗτος ἡδύς ζάω , αὐτόθεν γε πρόδηλος . οὐ γάρ ἔοικα εἰμί μέγας ὁ ἡδονή ὁ μνημονεύω , εἰ μικρός γε δοκέω ὁ πάρειμι · οὐδέ ὅς εὐφραίνω μέτριος γίγνομαι ὑπερχαίρω γίγνομαι ὅπου οὐδέ ὁ ἐκπλήσσω ὁ σωματικός καί θαυμάζω ἐμμένω ὁ χαίρω παύω , ἀλλά σκιά τις ὑπολείπω καί ὄναρ ἐν ὁ ψυχή ὁ ἡδονή ἀποπέτομαι οἷος ὑπέκκαυμα ὁ ἐπιθυμία , ὥσπερ ἐν ὕπνος διψάω ἤ ἐράω ἀτελής ἡδονή καί ἀπόλαυσις δριμύς ἐγείρω ὁ ἀκόλαστος . οὔτε δή οὗτος ἐπιτερπής ὁ μνήμη ὁ ἀπολαγιλαύσκω , ἀλλά ἐκ ὑπόλειμμα ἡδονή ἀμυδρός καί διάκενος πολύς ὁ οἰστρώδης καί νύσσω ἐναργής ἀναφέρω ὁ ὄρεξις οὔτε ὁ μέτριος καί σώφρων ἔοικα ἐνδιατρίβω ὁ ἐπίνοια ὁ τοιοῦτος , οὐδέ ὅς σκώπτω ὁ Καρνεάδης πράσσω , οἷος ἐκ ἐφημερίς ἀναλέγω , ποσάκις Ἡδεία καί Λεόντιον συνέρχομαι , ἤ ποῦ Θάσιος πίνω ἤ ποῖος εἰκάς δειπνέω πολυτελής . δεινός γάρ ἐμφαίνω καί θηριώδης περί ὁ γίγνομαι καί προσδοκάω ὁ ἡδονή ἔργον ταραχή καί λύσσα ὁ τοσοῦτος πρός ἀνάμνησις Βάκχευσις αὐτηες͂ς ὁ ψυχή καί πρόστηξις . ὅθεν αὐτός ἐγώ δοκέω , οὗτος αἰσθάνομαι ὁ ἀτοπία , εἰς ὁ ἀπονία καί ὁ εὐστάθεια ὑποφεύγω ὁ σάρξ , ὡς ἐν ὁ οὗτος ἐπινοέω περί τις εἰμί καί γίγνομαι ὁ ἡδύς ζάω εἰμί · ὁ γάρ εὐσταθής σάρξ κατάστημα καί ὁ περί οὗτος πιστός ἔλπισμα ὁ ἄκρος χαρά καί βέβαιος ἔχω ὁ ἐπιλογίζομαι δύναμαι .