plutarchus.mulierum-virtutes-242e-263c 17
Ναξίοις καὶ Μιλησίοις συνέστη πόλεμος διὰ τὴν Ὑψικρέοντος τοῦ Μιλησίου γυναῖκα Νέαιραν . αὕτη ψὰρ ἠράσθη Προμέδοντος Ναξίου καὶ συνέπλευσεν , ὃς ἦν μὲν ξένος τοῦ Ὑψικρέοντος , ἐρασθείσῃ δὲ τῇ Νεαίρᾳ συνῆλθε , καὶ τὸν ἄνδρα φοβουμένην ἀπαγαγὼν εἰς Νάξον ἱκέτιν τῆς Ἑστίας ἐκάθισεν . τῶν δὲ Ναξίων οὐκ ἐκδιδόντων χάριν τοῦ Προμέδοντος , ἄλλως δὲ ποιουμένων πρόφασιν τὴν ἱκετείαν , ὁ πόλεμος συνέστη . τοῖς δὲ Μιλησίοις ἄλλοι τε πολλοὶ καὶ προθυμότατα τῶν Ἰώνων Ἐρυθραῖοι συνεμάχουν , καὶ μῆκος ἔσχε καὶ συμφορὰς ἤνεγκε μεγάλας ὁ πόλεμος · εἶτʼ ἐπαύσατο διʼ ἀρετὴν γυναικός , ὡς συνέστη διὰ μοχθηρίαν . Διόγνητος γὰρ ὁ τῶν Ἐρυθραίων στρατηγὸς ἔχων καὶ πεπιστευμένος ἔρυμα κατὰ τῆς Ναξίων πόλεως εὖ πεφυκὸς καὶ κατεσκευασμένον , ἠλάσατο λείαν τῶν Ναξίων πολλὴν καὶ γυναῖκας ἐλευθέρας καὶ παρθένους ἔλαβεν ὧν μιᾶς Πολυκρίτης ἐρασθεὶς εἶχεν αὐτὴν οὐχ ὡς αἰχμάλωτον ἀλλʼ ἐν τάξει γαμετῆς γυναικός . ἑορτῆς δὲ τοῖς Μιλησίοις καθηκούσης ἐν τῇ στρατιᾷ καὶ πρὸς πόσιν ἁπάντων καὶ συνουσίας τραπομένων , ἠρώτησε τὸν Διόγνητον ἡ Πολυκρίτη μή τι κωλύοι πεμμάτων μερίδας ἀποπέμψαι τοῖς ἀδελφοῖς αὑτῆς . ἐπιτρέψαντος δʼ ἐκείνου καὶ κελεύσαντος , ἐνέβαλε μολίβδινον γραμματίδιον εἰς πλακοῦντα , κελεύσασα φράσαι τὸν κομίζοντα τοῖς ἀδελφοῖς ὅπως αὐτοὶ μόνοι καταναλώσωσιν ἃ ἔπεμψε . οἱ δʼ ἐντυχόντες τῷ μολίβδῳ καὶ τὰ γράμματα τῆς Πολυκρίτης ἀναγνόντες , κελευούσης νυκτὸς ἐπιθέσθαι τοῖς πολεμίοις , ὡς ὑπὸ μέθης διὰ τὴν ἑορτὴν ἐξημελημένων πάντων , προσήγγειλαν τοῖς στρατηγοῖς καὶ παρώρμησαν ἐξελθεῖν μετʼ αὐτῶν . ἁλόντος δὲ τοῦ χωρίου καὶ πολλῶν διαφθαρέντων , ἐξῃτήσατο τὸν Διόγνητον ἡ Πολυκρίτη παρὰ τῶν πολιτῶν καὶ διέσῳσεν . αὐτὴ δὲ πρὸς ταῖς πύλαις γενομένη πρὸς τοὺς πολίτας ἀπαντῶντας αὐτῇ , μετὰ χαρᾶς καὶ στεφάνων ὑποδεχομένους καὶ θαυμάζοντας , οὐκ ἤνεγκε τὸ μέγεθος τῆς χαρᾶς , ἀλλʼ ἀπέθανεν αὐτοῦ πεσοῦσα παρὰ τὴν πύλην · ὅπου τέθαπται , καὶ καλεῖται βασκάνου τάφος , ὡς βασκάνῳ τινὶ τύχῃ τὴν Πολυκρίτην φθονηθεῖσαν ἀπολαῦσαι τῶν τιμῶν . οὕτω μὲν οἱ Ναξίων συγγραφεῖς ἱστοροῦσιν ὁ δʼ Ἀριστοτέλης φησὶν οὐδʼ ἁλούσης τῆς Πολυκρίτης , ἄλλως δέ πως ἰδόντα τὸν Διόγνητον ἐρασθῆναι καὶ πάντα διδόναι καὶ ποιεῖν ἕτοιμον εἶναι ʼ τὴν δʼ ὁμολογεῖν ἀφίξεσθαι πρὸς αὐτόν , ἑνὸς μόνου τυχοῦσαν , περὶ οὗ τὸν Διόγνητον , ὥς φησιν ὁ φιλόσοφος , ὅρκον ᾔτησεν · ἐπεὶ δʼ ὤμοσεν , ἠξίου τὸ Δήλιον αὐτῇ δοθῆναι Δήλιον γὰρ ἐκαλεῖτο τὸ χωρίον , ἄλλως δʼ οὐκ ἂν ἔφη συνελθεῖν . ὁ δὲ καὶ διὰ τὴν ἐπιθυμίαν καὶ διὰ τὸν ὅρκον ἐξέστη καὶ παρέδωκε τῇ Πολυκρίτῃ τὸν τόπον , ἐκείνη δὲ τοῖς πολίταις . ἐκ δὲ τούτου πάλιν εἰς ἴσον καταστάντες , ἐφʼ οἷς ἐβούλοντο πρὸς τοὺς Μιλησίους διελύθησαν .
Lemmas: Νάξιος καί Μιλήσιος συνίστημι πόλεμος διά ὁ Ὑψικρέων ὁ Μιλήσιος γυνή Νέαιρα . οὗτος ψάρ ἔραμαι Προμέδων Νάξιος καί συμπλέω , ὅς εἰμί μέν ξένος ὁ Ὑψικρέων , ἔραμαι δέ ὁ Νέαιρα συνέρχομαι , καί ὁ ἀνήρ φοβέω ἀπάγω εἰς Νάξος ἱκέτις ὁ Ἑστία καθίζω . ὁ δέ Νάξιος οὐ ἐκδίδωμι χάριν ὁ Προμέδων , ἄλλος δέ ποιέω πρόφασις ὁ ἱκετεία , ὁ πόλεμος συνίστημι . ὁ δέ Μιλήσιος ἄλλος τε πολύς καί πρόθυμος ὁ Ἴων Ἐρυθραῖος συμμαχέω , καί μῆκος ἔχω καί συμφορά φέρω μέγας ὁ πόλεμος · εἶτα παύω διά ἀρετή γυνή , ὡς συνίστημι διά μοχθηρία . Διόγνητος γάρ ὁ ὁ Ἐρυθραῖος στρατηγός ἔχω καί πιστεύω ἔρυμα κατά ὁ Νάξιος πόλις εὖ φύω καί κατασκευάζω , ἐλαύνω λεία ὁ Νάξιος πολύς καί γυνή ἐλεύθερος καί παρθένος λαμβάνω ὅς εἷς Πολυκρίτης ἔραμαι ἔχω αὐτός οὐ ὡς αἰχμάλωτος ἀλλά ἐν τάξις γαμετή γυνή . ἑορτή δέ ὁ Μιλήσιος καθήκω ἐν ὁ στρατιά καί πρός πόσις ἅπας καί συνουσία τρέπω , ἐρωτάω ὁ Διόγνητος ὁ Πολυκρίτης μή τις κωλύω πέμμα μερίς ἀποπέμπω ὁ ἀδελφός ἑαυτοῦ . ἐπιτρέπω δέ ἐκεῖνος καί κελεύω , ἐμβάλλω μολίβδινος γραμματείδιον εἰς πλακοῦς , κελεύω φράζω ὁ κομίζω ὁ ἀδελφός ὅπως αὐτός μόνος καταναλίσκω ὅς πέμπω . ὁ δέ ἐντυγχάνω ὁ μόλυβδος καί ὁ γράμμα ὁ Πολυκρίτης ἀναγιγνώσκω , κελεύω νύξ ἐπιτίθημι ὁ πολέμιος , ὡς ὑπό μέθη διά ὁ ἑορτή ἐξαμελέω πᾶς , προσαγγέλλω ὁ στρατηγός καί παρορμάω ἐξέρχομαι μετά αὐτός . ἁλίσκομαι δέ ὁ χωρίον καί πολύς διαφθείρω , ἐξαιτέω ὁ Διόγνητος ὁ Πολυκρίτης παρά ὁ πολίτης καί διασῴζω . αὐτός δέ πρός ὁ πύλη γίγνομαι πρός ὁ πολίτης ἀπαντάω αὐτός , μετά χαρά καί στέφανος ὑποδέχομαι καί θαυμάζω , οὐ φέρω ὁ μέγεθος ὁ χαρά , ἀλλά ἀποθνῄσκω αὐτοῦ πίπτω παρά ὁ πύλη · ὅπου θάπτω , καί καλέω βάσκανος τάφος , ὡς βάσκανος τις τύχη ὁ Πολυκρίτης φθονέω ἀπολαύω ὁ τιμή . οὕτως μέν ὁ Νάξιος συγγραφεύς ἱστορέω ὁ δέ Ἀριστοτέλης φημί οὐδέ ἁλίσκομαι ὁ Πολυκρίτης , ἄλλος δέ πως ὁράω ὁ Διόγνητος ἔραμαι καί πᾶς δίδωμι καί ποιέω ἑτοῖμος εἰμί ʼ ὁ δέ ὁμολογέω ἀφικνέομαι πρός αὐτός , εἷς μόνος τυγχάνω , περί ὅς ὁ Διόγνητος , ὡς φημί ὁ φιλόσοφος , ὅρκος αἰτέω · ἐπεί δέ ὄμνυμι , ἀξιόω ὁ Δήλιος αὐτός δίδωμι Δήλιος γάρ καλέω ὁ χωρίον , ἄλλος δέ οὐ ἄν φημί συνέρχομαι . ὁ δέ καί διά ὁ ἐπιθυμία καί διά ὁ ὅρκος ἐξίστημι καί παραδίδωμι ὁ Πολυκρίτης ὁ τόπος , ἐκεῖνος δέ ὁ πολίτης . ἐκ δέ οὗτος πάλιν εἰς ἴσος καθίστημι , ἐπί ὅς βούλομαι πρός ὁ Μιλήσιος διαλύω .