plutarchus.mulierum-virtutes-242e-263c 14
Ταρκύνιον Σούπερβον , ἕβδομον ἀπὸ Ῥωμύλου βασιλεύοντα Ῥωμαίων , ἐξήλασεν ὕβρις καὶ ἀρετὴ Λουκρητίας , γυναικὸς ἀνδρὶ γεγαμημένης λαμπρῷ καὶ κατὰ γένος προσήκοντι τοῖς βασιλεῦσιν . ἐβιάσθη μὲν γὰρ ὑφʼ ἑνὸς τῶν Ταρκυνίου παίδων , ἐπιξενωθέντος αὐτῇ · φράσασα δὲ τοῖς φίλοις καὶ οἰκείοις τὸ πάθος εὐθὺς ἀπέσφαξεν ἑαυτήν . ἐκπεσὼν δὲ τῆς ἀρχῆς ὁ Ταρκύνιος ἄλλους τε πολλοὺς ἐπολέμησε πολέμους , πειρώμενος ἀναλαβεῖν τὴν ἡγεμονίαν · καὶ τέλος ἄρχοντα Τυρρηνῶν Πορσίναν ἔπεισεν ἐπὶ τὴν Ῥώμην στρατεῦσαι μετὰ πολλῆς δυνάμεως . ἅμα δὲ τῷ πολέμῳ καὶ λιμοῦ συνεπιτιθεμένου τοῖς Ῥωμαίοις , πυνθανόμενοι τὸν Πορσίναν οὐ πολεμικὸν εἶναι μόνον , ἀλλὰ καὶ δίκαιον ἄνδρα καὶ χρηστόν , ἐβούλοντο χρῆσθαι δικαστῇ πρὸς τὸν Ταρκύνιον . ἀπαυθαδισαμένου δὲ τοῦ Ταρκυνίου καὶ τὸν Πορσίναν , εἰ μὴ μενεῖ σύμμαχος βέβαιος , οὐδὲ κριτὴν δίκαιον ἔσεσθαι φάσκοντος , ἀφεὶς ἐκεῖνον ὁ Πορσίνας ἔπραττεν , ὅπως φίλος ἄπεισι Ῥωμαίων , τῆς τε χώρας ὅσην ἀπετέτμηντο Τυρρηνῶν καὶ τοὺς αἰχμαλώτους κομισάμενος . ἐπὶ τούτοις ὁμήρων αὐτῷ δοθέντων δέκα μὲν ἀρρένων παίδων δέκα δὲ θηλειῶν ἐν αἷς ἦν ἡ Ποπλικόλα τοῦ ὑπάτου θυγάτηρ Οὐαλερία , πᾶσαν εὐθὺς ἀνῆκε τὴν πρὸς τὸν πόλεμον παρασκευήν , καίπερ οὔπω τέλος ἐχούσης τῆς ὁμολογίας . αἱ δὲ παρθένοι κατέβησαν μὲν ἐπὶ τὸν ποταμὸν ὡς λουσόμεναι μικρὸν ἀπωτέρω τοῦ στρατοπέδου · μιᾶς δʼ αὐτῶν ὄνομα Κλοιλίας προτρεψαμένης , ἀναδησάμεναι περὶ τὰς κεφαλὰς τοὺς χιτωνίσκους παρεβάλοντο πρὸς ῥεῦμα πολὺ καὶ δίνας βαθείας νέουσαι καὶ διεπέρασαν ἀλλήλων ἐχόμεναι πολυπόνως καὶ μόλις . εἰσὶ δʼ οἱ λέγοντες ἵππου τὴν Κλοιλίαν εὐπορήσασαν αὐτὴν μὲν ἐπιβῆναι καὶ διεξελαύνειν ἠρέμα , ταῖς δʼ ἄλλαις ὑφηγεῖσθαι παραθαρσύνουσαν νηχομένας καὶ παραβοηθοῦσαν . ᾧ δὲ τεκμηρίῳ χρῶνται , μετʼ ὀλίγον ἐροῦμεν . ἐπεὶ δὲ σωθείσας εἶδον οἱ Ῥωμαῖοι , τὴν μὲν ἀρετὴν καὶ τὴν τόλμαν ἐθαύμασαν , τὴν δὲ κομιδὴν οὐκ ἠγάπησαν οὐδʼ ὑπέμειναν ἐν πίστει χείρονες ἑνὸς ἀνδρὸς γενέσθαι . πάλιν οὖν τὰς κόρας ἐκέλευσαν ἀπιέναι καὶ συνέπεμψαν αὐταῖς ἀγωγούς , οἷς διαβᾶσι τὸν ποταμὸν ἐνέδραν ὑφεὶς ὁ Ταρκύνιος ὀλίγον ἐδέησεν ἐγκρατὴς γενέσθαι τῶν παρθένων . ἡ μὲν οὖν τοῦ ὑπάτου Ποπλικόλα θυγάτηρ Οὐαλερία μετὰ τριῶν προεξέφυγεν οἰκετῶν εἰς τὸ τοῦ Πορσίνα στρατόπεδον , τὰς δʼ ἄλλας ὁ τοῦ Πορσίνα υἱὸς Ἄρρους ταχὺ προσβοηθήσας ἐξείλετο τῶν πολεμίων . ἐπεὶ δʼ ἤχθησαν , ἰδὼν αὐτὰς ὁ Πορσίνας ἐκέλευσεν εἰπεῖν , ἥτις ἐστὶν ἡ προτρεψαμένη καὶ κατάρξασα τοῦ βουλεύματος . αἱ μὲν οὖν ἄλλαι φοβηθεῖσαι περὶ τῆς Κλοιλίας ἐσιώπησαν αὐτῆς δὲ τῆς Κλοιλίας εἰπούσης ἑαυτήν , ἀγασθεὶς ὁ Πορσίνας ἐκέλευσεν ἵππον ἀχθῆναι κεκοσμημένον εὐπρεπῶς , καὶ τῇ Κλοιλίᾳ δωρησάμενος ἀπέπεμψεν εὐμενῶς καὶ φιλανθρώπως πάσας . τοῦτο ποιοῦνται σημεῖον οἱ πολλοὶ τοῦ τὴν Κλοιλίαν ἵππῳ διεξελάσαι τὸν ποταμόν · οἱ δʼ οὔ φασιν , ἀλλὰ τὴν ῥώμην θαυμάσαντα καὶ τὴν τόλμαν αὐτῆς ὡς κρείττονα γυναικὸς ἀξιῶσαι δωρεᾶς ἀνδρὶ πολεμιστῇ πρεπούσης . ἀνέκειτο γοῦν ἔφιππος εἰκὼν γυναικὸς ἐπὶ τῆς ὁδοῦ τῆς ἱερᾶς λεγομένης , ἣν οἱ μὲν τῆς Κλοιλίας οἱ δὲ τῆς Οὐαλερίας λέγουσιν εἶναι .
Lemmas: Ταρκύνιος Σούπερβος , ἕβδομος ἀπό Ῥωμύλος βασιλεύω Ῥωμαῖος , ἐξελαύνω ὕβρις καί ἀρετή Λουκρητία , γυνή ἀνήρ γαμέω λαμπρός καί κατά γένος προσήκω ὁ βασιλεύς . βιάζω μέν γάρ ὑπό εἷς ὁ Ταρκύνιος παῖς , ἐπιξενόομαι αὐτός · φράζω δέ ὁ φίλος καί οἰκεῖος ὁ πάθος εὐθύς ἀποσφάζω ἑαυτοῦ . ἐκπίπτω δέ ὁ ἀρχή ὁ Ταρκύνιος ἄλλος τε πολύς πολεμέω πόλεμος , πειράω ἀναλαμβάνω ὁ ἡγεμονία · καί τέλος ἄρχω Τυρρηνός Πορσίνας πείθω ἐπί ὁ Ῥώμη στρατεύω μετά πολύς δύναμις . ἅμα δέ ὁ πόλεμος καί λιμός συνεπιτίθημι ὁ Ῥωμαῖος , πυνθάνομαι ὁ Πορσίνας οὐ πολεμικός εἰμί μόνος , ἀλλά καί δίκαιος ἀνήρ καί χρηστός , βούλομαι χράω δικαστής πρός ὁ Ταρκύνιος . ἀπαυθαδίζομαι δέ ὁ Ταρκύνιος καί ὁ Πορσίνας , εἰ μή μένω σύμμαχος βέβαιος , οὐδέ κριτής δίκαιος εἰμί φάσκω , ἀφίημι ἐκεῖνος ὁ Πορσίνας πράσσω , ὅπως φίλος ἀπέρχομαι Ῥωμαῖος , ὁ τε χώρα ὅσος ἀποτέμνω Τυρρηνός καί ὁ αἰχμάλωτος κομίζω . ἐπί οὗτος ὅμηρος αὐτός δίδωμι δέκα μέν ἄρσην παῖς δέκα δέ θῆλυς ἐν ὅς εἰμί ὁ Ποπλικόλα ὁ ὕπατος θυγάτηρ Οὐαλερία , πᾶς εὐθύς ἀνίημι ὁ πρός ὁ πόλεμος παρασκευή , καίπερ οὔπω τέλος ἔχω ὁ ὁμολογία . ὁ δέ παρθένος καταβαίνω μέν ἐπί ὁ ποταμός ὡς λούω μικρός ἀπωτέρω ὁ στρατόπεδον · εἷς δέ αὐτός ὄνομα Κλοιλίας προσρέπω , ἀναδέω περί ὁ κεφαλή ὁ χιτωνίσκος παραβάλλω πρός ῥεῦμα πολύς καί δίνη βαθύς νέω καί διαπεράω ἀλλήλων ἔχω πολύπονος καί μόλις . εἰμί δέ ὁ λέγω ἵππος ὁ Κλοιλίας εὐπορέω αὐτός μέν ἐπιβαίνω καί διεξελαύνω ἠρέμα , ὁ δέ ἄλλος ὑφηγέομαι παραθαρσύνω νήχω καί παραβοηθέω . ὅς δέ τεκμήριον χράω , μετά ὀλίγος λέγω . ἐπεί δέ σῴζω ὁράω ὁ Ῥωμαῖος , ὁ μέν ἀρετή καί ὁ τόλμα θαυμάζω , ὁ δέ κομιδή οὐ ἀγαπάω οὐδέ ὑπομένω ἐν πίστις κακός εἷς ἀνήρ γίγνομαι . πάλιν οὖν ὁ κόρη κελεύω ἀπέρχομαι καί συμπέμπω αὐτός ἀγωγός , ὅς διαβαίνω ὁ ποταμός ἐνέδρα ὑφίημι ὁ Ταρκύνιος ὀλίγος δέω ἐγκρατής γίγνομαι ὁ παρθένος . ὁ μέν οὖν ὁ ὕπατος Ποπλικόλα θυγάτηρ Οὐαλερία μετά τρεῖς προεκφεύγω οἰκέτης εἰς ὁ ὁ Πορσίνας στρατόπεδον , ὁ δέ ἄλλος ὁ ὁ Πορσίνας υἱός Ἄρρους ταχύς προσβοηθέω ἐξαιρέω ὁ πολέμιος . ἐπεί δέ ἀχθέω , ὁράω αὐτός ὁ Πορσίνας κελεύω λέγω , ὅστις εἰμί ὁ προσρέπω καί κατάρχω ὁ βούλευμα . ὁ μέν οὖν ἄλλος φοβέω περί ὁ Κλοιλίας σιωπάω αὐτός δέ ὁ Κλοιλίας λέγω ἑαυτοῦ , ἄγαμαι ὁ Πορσίνας κελεύω ἵππος ἄγω κοσμέω εὐπρεπής , καί ὁ Κλοιλίας δωρέω ἀποπέμπω εὐμενής καί φιλάνθρωπος πᾶς . οὗτος ποιέω σημεῖον ὁ πολύς ὁ ὁ Κλοιλίας ἵππος διεξελαύνω ὁ ποταμός · ὁ δέ οὐ φημί , ἀλλά ὁ ῥώμη θαυμάζω καί ὁ τόλμα αὐτός ὡς κρατύς γυνή ἀξιόω δωρεά ἀνήρ πολεμιστής πρέπω . ἀνάκειμαι γοῦν ἔφιππος εἰκών γυνή ἐπί ὁ ὁδός ὁ ἱερός λέγω , ὅς ὁ μέν ὁ Κλοιλίας ὁ δέ ὁ Οὐαλερία λέγω εἰμί .