plutarchus.maxime-cum-principibus-philosopho-esse-disserendum-776a-779c 2
Τὸ δὲ λέγειν ὅτι δύο λόγοι εἰσίν , ὁ μὲν ἐνδιάθετος ἡγεμόνος Ἑρμοῦ δῶρον ὁ δʼ ἐν προφορᾷ διάκτορος καὶ ὀργανικός , ἕωλόν ἐστι καὶ ὑποπιπτέτω τῷ τουτὶ μὲν ᾔδειν πρὶν Θέογνιν γεγονέναι . ἐκεῖνο δʼ οὐκ ἂν ἐνοχλήσειεν , ὅτι καὶ τοῦ ἐνδιαθέτου λόγου καὶ τοῦ προφορικοῦ φιλία τέλος ἐστί , τοῦ μὲν πρὸς ἑαυτὸν τοῦ δὲ πρὸς ἕτερον . ὁ μὲν γὰρ εἰς ἀρετὴν διὰ φιλοσοφίας τελευτῶν σύμφωνον ἑαυτῷ καὶ ἄμεμπτον ὑφʼ ἑαυτοῦ καὶ μεστὸν εἰρήνης καὶ φιλοφροσύνης τῆς πρὸς ἑαυτὸν ἀεὶ παρέχεται τὸν ἄνθρωπον οὐ στάσις οὐδέ τε δῆρις ἀναίσιμος ἐν μελέεσσιν οὐ πάθος ; λόγῳ δυσπειθὲς οὐχ ὁρμῆς μάχη πρὸς ὁρμὴν οὐ λογισμοῦ πρὸς λογισμὸν ἀντίβασις οὐχ ὥσπερ ἐν μεθορίῳ τοῦ ἐπιθυμοῦντος καὶ τοῦ μετανοοῦντος τὸ τραχὺ καὶ ταραχῶδες καὶ τὸ ἡδόμενον , ἀλλʼ εὐμενῆ πάντα καὶ φίλα καὶ ποιοῦντα πλείστων τυγχάνειν ἀγαθῶν καὶ ἑαυτῷ χαίρειν ἕκαστον . τοῦ δὲ προφορικοῦ τὴν Μοῦσαν ὁ Πίνδαρος οὐ φιλοκερδῆ φησὶν οὐδʼ ἐργάτιν εἶναι πρότερον , οἶμαι δὲ μηδὲ νῦν , ἀλλʼ ἀμουσίᾳ καὶ ἀπειροκαλίᾳ τὸν κοινὸν Ἑρμῆν ἐμπολαῖον καὶ ἔμμισθον γενέσθαι . οὐ γὰρ ἡ μὲν Ἀφροδίτη ταῖς τοῦ Προποίτου θυγατράσιν ἐμήνιεν ὅτι πρῶται μίσεα μηχανήσαντο καταχέειν νεανίσκων , ἡ δʼ Οὐρανία καὶ Καλλιόπη καὶ ἡ Κλειὼ χαίρουσι τοῖς ἐπʼ ἀργυρίῳ λυμαινομένοις τὸν λόγον . ἀλλʼ ἔμοιγε δοκεῖ τὰ τῶν Μουσῶν ἔργα καὶ δῶρα μᾶλλον ἢ τὰ τῆς Ἀφροδίτης φιλοτήσια εἶναι , καὶ γὰρ τὸ ἔνδοξον , ὅ τινες τοῦ λόγου ποιοῦνται τέλος , ὡς ἀρχὴ καὶ σπέρμα φιλίας ἠγαπήθη · μᾶλλον δʼ ὅλως οἵ γε πολλοὶ κατʼ εὔνοιαν τὴν δόξαν τίθενται , νομίζοντες ἡμᾶς μὴ μόνον ἐπαινεῖν οὓς φιλοῦμεν . ἀλλʼ οὗτοι μέν , ὡς ὁ Ἰξίων διώκων τὴν Ἥραν ὤλισθεν εἰς τὴν νεφέλην , οὕτως ἀντὶ τῆς φιλίας εἴδωλον ἀπατηλὸν καὶ πανηγυρικὸν καὶ περιφερόμενον ὑπολαμβάνουσιν . ὁ δὲ νοῦν ἔχων , ἂν ἐν πολιτείαις καὶ πράξεσιν ἀναστρέφηται , δεήσεται δόξης τοσαύτης , ὅση δύναμιν περὶ τὰς πράξεις ἐκ τοῦ πιστεύεσθαι δίδωσιν οὔτε γὰρ ἡδὺ μὴ βουλομένους οὔτε ῥᾴδιον ὠφελεῖν , βούλεσθαι δὲ ποιεῖ τὸ πιστεύειν ὥσπερ γὰρ τὸ φῶς μᾶλλόν ἐστιν ἀγαθὸν τοῖς βλέπουσιν ἢ τοῖς μὴ βλεπομένοις , οὕτως ; ἡ δόξα τοῖς αἰσθανομένοις ἢ τοῖς μὴ παρορωμένοις . ὁ δʼ ἀπηλλαγμένος τοῦ τὰ κοινὰ πράττειν καὶ συνὼν ἑαυτῷ , καὶ τἀγαθὸν ἐν ἡσυχίᾳ καὶ ἀπραγμοσύνῃ τιθέμενος τὴν μὲν ἐν ὄχλοις καὶ θεάτροις πάνδημον καὶ ἀναπεπταμένην δόξαν οὕτως ὡς τὴν Ἀφροδίτην ὁ Ἱππόλυτος ἄπωθεν ἁγνὸς ὢν ἀσπάζεται , τῆς δὲ γε τῶν ἐπιεικῶν καὶ ἐλλογίμων οὐδʼ αὐτὸς καταφρονεῖ πλοῦτον δὲ καὶ δόξαν ἡγεμονικὴν καὶ δύναμιν ἐν φιλίαις οὐ διώκει , οὐ μὴν οὐδὲ φεύγει ταῦτα μετρίῳ προσόντʼ ἤθει οὐδὲ γὰρ τοὺς καλοὺς τῶν νέων διώκει καὶ ὡραίους , ἀλλὰ τοὺς εὐαγώγους καὶ κοσμίους καὶ φιλομαθεῖς · οὐδʼ οἷς ὥρα καὶ χάρις συνέπεται καὶ ἄνθος δεδίττεται τὸν φιλόσοφον οὐδʼ ἀποσοβεῖ καὶ ἀπελαύνει τῶν ἀξίων ἐπιμελείας τὸ κάλλος . οὕτως οὖν ἀξίας ἡγεμονικῆς καὶ δυνάμεως ἀνδρὶ μετρίῳ καὶ ἀστείῳ προσούσης , οὐκ ἀφέξεται τοῦ φιλεῖν καὶ ἀγαπᾶν οὐδὲ φοβήσεται τὸ αὐλικὸς ἀκοῦσαι καὶ θεραπευτικός · οἱ γὰρ Κύπριν φεύγοντες ἀνθρώπων ἄγαν νοσοῦσʼ ὁμοίως τοῖς ἄγαν θηρωμένοις · καὶ οἱ πρὸς ἔνδοξον οὕτως καὶ ἡγεμονικὴν φιλίαν ἔχοντες . · ὁ μὲν οὖν ἀπράγμων φιλόσοφος οὐ φεύξεται τοὺς τοιούτους , ὁ δὲ πολιτικὸς καὶ περιέξεται αὐτῶν , ἄκουσιν οὐκ ἐνοχλῶν οὐδʼ ἐπισταθμεύων τὰ ὦτα διαλέξεσιν ἀκαίροις καὶ σοφιστικαῖς , βουλομένοις δὲ χαίρων καὶ διαλεγόμενος καὶ σχολάζων καὶ συνὼν προθύμως .
Lemmas: Τέ δέ λέγω ὅτι δύο λόγος εἰμί , ὁ μέν ἐνδιάθετος ἡγεμών Ἑρμῆς δῶρον ὁ δέ ἐν προφορά διάκτορος καί ὀργανικός , ἕωλος εἰμί καί ὑποπίπτω ὁ οὗτος μέν οἶδα πρίν Θέογνις γίγνομαι . ἐκεῖνος δέ οὐ ἄν ἐνοχλέω , ὅτι καί ὁ ἐνδιάθετος λόγος καί ὁ προφορικός φιλία τέλος εἰμί , ὁ μέν πρός ἑαυτοῦ ὁ δέ πρός ἕτερος . ὁ μέν γάρ εἰς ἀρετή διά φιλοσοφία τελευτάω σύμφωνος ἑαυτοῦ καί ἄμεμπτος ὑπό ἑαυτοῦ καί μεστός εἰρήνη καί φιλοφροσύνη ὁ πρός ἑαυτοῦ ἀεί παρέχω ὁ ἄνθρωπος οὐ στάσις οὐδέ τε δῆρις ἀναίσιμος ἐν μέλος οὐ πάθος ; λόγος δυσπειθής οὐ ὁρμή μάχη πρός ὁρμή οὐ λογισμός πρός λογισμός ἀντίβασις οὐ ὥσπερ ἐν μεθόριος ὁ ἐπιθυμέω καί ὁ μετανοέω ὁ τραχύς καί ταραχώδης καί ὁ ἥδομαι , ἀλλά εὐμενής πᾶς καί φίλος καί ποιέω πολύς τυγχάνω ἀγαθός καί ἑαυτοῦ χαίρω ἕκαστος . ὁ δέ προφορικός ὁ Μοῦσα ὁ Πίνδαρος οὐ φιλοκερδής φημί οὐδέ ἐργάτις εἰμί πρότερος , οἴομαι δέ μηδέ νῦν , ἀλλά ἀμουσία καί ἀπειροκαλία ὁ κοινός Ἑρμῆς ἐμπολαῖος καί ἔμμισθος γίγνομαι . οὐ γάρ ὁ μέν Ἀφροδίτη ὁ ὁ Προποῖτος θυγάτηρ μηνίω ὅτι πρῶτος μῖσος μηχανάομαι καταχέω νεανίσκος , ὁ δέ Οὐρανία καί Καλλιόπη καί ὁ Κλειώ χαίρω ὁ ἐπί ἀργύριον λυμαίνομαι ὁ λόγος . ἀλλά ἐγώ δοκέω ὁ ὁ Μοῦσα ἔργον καί δῶρον μάλα ἤ ὁ ὁ Ἀφροδίτη φιλοτήσιος εἰμί , καί γάρ ὁ ἔνδοξος , ὅς τις ὁ λόγος ποιέω τέλος , ὡς ἀρχή καί σπέρμα φιλία ἀγαπάω · μάλα δέ ὅλος ὁ γε πολύς κατά εὔνοια ὁ δόξα τίθημι , νομίζω ἐγώ μή μόνος ἐπαινέω ὅς φιλέω . ἀλλά οὗτος μέν , ὡς ὁ Ἰξίων διώκω ὁ Ἥρα ὀλισθάνω εἰς ὁ νεφέλη , οὕτως ἀντί ὁ φιλία εἴδωλον ἀπατηλός καί πανηγυρικός καί περιφέρω ὑπολαμβάνω . ὁ δέ νόος ἔχω , ἐάν ἐν πολιτεία καί πρᾶξις ἀναστρέφω , δέω δόξα τοσοῦτος , ὅσος δύναμις περί ὁ πρᾶξις ἐκ ὁ πιστεύω δίδωμι οὔτε γάρ ἡδύς μή βούλομαι οὔτε ῥᾴδιος ὠφελέω , βούλομαι δέ ποιέω ὁ πιστεύω ὥσπερ γάρ ὁ φάος μάλα εἰμί ἀγαθός ὁ βλέπω ἤ ὁ μή βλέπω , οὕτως ; ὁ δόξα ὁ αἰσθάνομαι ἤ ὁ μή παροράω . ὁ δέ ἀπαλλάσσω ὁ ὁ κοινός πράσσω καί σύνειμι ἑαυτοῦ , καί ἀγαθός ἐν ἡσυχία καί ἀπραγμοσύνη τίθημι ὁ μέν ἐν ὄχλος καί θέατρον πάνδημος καί ἀναπετάννυμι δόξα οὕτως ὡς ὁ Ἀφροδίτη ὁ Ἱππόλυτος ἄπωθεν ἁγνός εἰμί ἀσπάζομαι , ὁ δέ γε ὁ ἐπιεικής καί ἐλλόγιμος οὐδέ αὐτός καταφρονέω πλοῦτος δέ καί δόξα ἡγεμονικός καί δύναμις ἐν φιλία οὐ διώκω , οὐ μήν οὐδέ φεύγω οὗτος μέτριος πρόσειμι ἦθος οὐδέ γάρ ὁ καλός ὁ νέος διώκω καί ὡραῖος , ἀλλά ὁ εὐάγωγος καί κόσμιος καί φιλομαθής · οὐδέ ὅς ὥρα καί χάρις συνέπομαι καί ἄνθος δειδίσσομαι ὁ φιλόσοφος οὐδέ ἀποσοβέω καί ἀπελαύνω ὁ ἄξιος ἐπιμέλεια ὁ κάλλος . οὕτως οὖν ἀξία ἡγεμονικός καί δύναμις ἀνήρ μέτριος καί ἀστεῖος πρόσειμι , οὐ ἀπέχω ὁ φιλέω καί ἀγαπάω οὐδέ φοβέω ὁ αὐλικός ἀκούω καί θεραπευτικός · ὁ γάρ Κύπρις φεύγω ἄνθρωπος ἄγαν νοσέω ὅμοιος ὁ ἄγαν θηράω · καί ὁ πρός ἔνδοξος οὕτως καί ἡγεμονικός φιλία ἔχω . · ὁ μέν οὖν ἀπράγμων φιλόσοφος οὐ φεύγω ὁ τοιοῦτος , ὁ δέ πολιτικός καί περίειμι αὐτός , ἄκων οὐ ἐνοχλέω οὐδέ ἐπισταθμεύω ὁ οὖς διάλεξις ἄκαιρος καί σοφιστικός , βούλομαι δέ χαίρω καί διαλέγω καί σχολάζω καί σύνειμι πρόθυμος .