plutarchus.maxime-cum-principibus-philosopho-esse-disserendum-776a-779c 1
Σωρκανὸν ἐγκολπίσασθαι καὶ φιλίαν τιμᾶν καὶ μετιέναι καὶ προσδέχεσθαι καὶ γεωργεῖν , πολλοῖς μὲν ἰδίᾳ πολλοῖς δὲ καὶ δημοσίᾳ χρήσιμον καὶ ἔγκαρπον γενησομένην , φιλοκάλων ἐστὶ καὶ πολιτικῶν καὶ φιλανθρώπων οὐχ ὡς ἔνιοι νομίζουσι φιλοδόξων·ʼ ἀλλὰ καὶ τοὐναντίον , φιλόδοξός ἐστι καὶ ψοφοδεὴς ; ὁ φεύγων καὶ φοβούμενος ἀκοῦσαι λιπαρὴς τῶν ἐν ἐξουσίᾳ καὶ θεραπευτικός . ἐπεὶ τί φησιν ἀνὴρ θεραπευτικὸς καὶ φιλοσοφίας δεόμενος ; Σίμων οὖν γένωμαι ὁ σκυτοτόμος ἢ Διονύσιος ὁ γραμματιστὴς ἐκ Περικλέους ἢ Κάτωνος , ἵνα μοι προσδιαλέγηται καὶ προσκαθίζῃ ὡς Σωκράτης ἐκεί ξιιμ πρινξιπιβπς ἰρις νοις ; καὶ Ἀρίστων μὲν ὁ Χῖος ἐπὶ τῷ πᾶσι διαλέγεσθαι τοῖς βουλομένοις ὑπὸ τῶν σοφιστῶν κακῶς ἀκούων ὤφελεν εἶπε καὶ τὰ θηρία λόγων συνιέναι κινητικῶν πρὸς ἀρετήν · ἡμεῖς δὲ φευξούμεθα τοῖς δυνατοῖς καὶ ἡγεμονικοῖς ὥσπερ ἀγρίοις καὶ ἀνημέροις γίγνεσθαι συνήθεις ; οὐκ ἀνδριαντοποιός ἐστιν ὁ τῆς φιλοσοφίας λόγος , ὥστʼ ἐλινύοντα ποιεῖν ἀγάλματα ἐπʼ αὐτᾶς βαθμίδος ἑσταότα κατὰ Πίνδαρον ἀλλʼ ἐνεργὰ βούλεται ποιεῖν ὧν ἂν ἅψηται καὶ πρακτικὰ καὶ ἔμψυχα καὶ · κινητικὰς ὁρμὰς ἐντίθησι καὶ κρίσεις ἀγωγοὺς ἐπὶ τὰ ὠφέλιμα καὶ , προαιρέσεις φιλοκάλους καὶ φρόνημα καὶ μέγεθος μετὰ πραότητος καὶ ἀσφαλείας , διʼ ὧν τοῖς ὑπερέχουσι καὶ · δυνατοῖς ὁμιλοῦσιν οἱ πολιτικοὶ προθυμότερον . καὶ γάρ , ἂν ἰατρὸς ᾖ φιλόκαλος , ἣδιον ὀφθαλμὸν ἰάσεται τὸν ὑπὲρ πολλῶν βλέποντα καὶ πολλοὺς φυλάσσοντα καὶ φιλόσοφος ψυχῆς ἐπιμελήσεται προθυμότερον , ἣν ὑπὲρ πολλῶν φροντίζουσαν ὁρᾷ καὶ πολλοῖς φρονεῖν καὶ σωφρονεῖν καὶ δικαιοπραγεῖν ὀφείλουσαν . καὶ γὰρ εἰ δεινὸς ἦν περὶ ζήτησιν ὑδάτων καὶ συναγωγήν , ὥσπερ ἱστοροῦσι τὸν Ἡρακλέα καὶ πολλοὺς τῶν πάλαι , οὐκ ἂν ἔχαιρε φρεωρυχῶν ἐν ἐσχατιᾷ παρὰ Κόρακος πέτρῃ τὴν συβωτικὴν ἐκείνην Ἀρέθουσαν , ἀλλὰ ποταμοῦ τινος πηιλοσοπηο ἐσσε δισσερενδπμ . ἀενάους πηγὰς ἀνακαλύπτων πόλει τε καὶ στρατοπέδοις καὶ φυτείαις βασιλέων καὶ ἄλσεσιν . ἀκούομεν δὴ Ὁμήρου τὸν Μίνω θεοῦ μεγάλου ὀαριστὴν ἀποκαλοῦντος · τοῦτο δʼ ἐστίν , ὥς φησιν ὁ Πλάτων , ὁμιλητὴν καὶ μαθητήν · οὐδὲ γὰρ ἰδιώτας οὐδʼ οἰκουροὺς οὐδʼ ἀπράκτους ἠξίουν εἶναι θεῶν μαθητάς , ἀλλὰ βασιλεῖς , οἷς εὐβουλίας ἐγγενομένης καὶ δικαιοσύνης καὶ χρηστότητος καὶ μεγαλοφροσύνης , πάντες ἔμελλον ὠφεληθήσεσθαι καὶ ἀπολαύσειν οἱ χρώμενοι , τὸ ἠρύγγιον λέγουσι μιᾶς αἰγὸς εἰς τὸ στόμα λαβούσης , αὐτήν τε πρώτην ἐκείνην καὶ τὸ λοιπὸν αἰπόλιον ἵστασθαι , μέχρι ἂν ὁ αἰπόλος ἐξέλῃ προσελθών · τοιαύτην ἔχουσιν αἱ ἀπορροιαὶ τῆς δυνάμεως ὀξύτητα , πυρὸς δίκην ἐπινεμομένην τὰ γειτνιῶντα καὶ κατασκιδναμένην . καὶ μὴν ὁ τοῦ φιλοσόφου λόγος , ἐὰν μὲν ἰδιώτην ἕνα λάβῃ , χαίροντα ἀπραγμοσύνῃ καὶ περιγράφοντα ἑαυτὸν ὡς κέντρῳ καὶ διαστήματι γεωμετρικῷ ταῖς περὶ τὸ σῶμα χρείαις , οὐ διαδίδωσιν εἰς ἑτέρους , ἀλλʼ ἐν ἑνὶ ποιήσας ἐκείνῳ γαλήνην καὶ ἡσυχίαν ἀπεμαράνθη καὶ συνεξέλιπεν . ἂν δʼ ἄρχοντος ἀνδρὸς καὶ πολιτικοῦ καὶ πρακτικοῦ καθάψηται καὶ τοῦτον ἀναπλήσῃ καλοκαγαθίας , πολλοὺς διʼ ἑνὸς ὠφέλησεν , ὡς Ἀναξαγόρας Περικλεῖ συγγενόμενος καὶ Πλάτων Δίωνι καὶ Πυθαγόρας τοῖς πρωτεύουσιν Ἰταλιωτῶν . Κάτων δʼ αὐτὸς ἔπλευσεν ἀπὸ στρατιᾶς ἐπʼ Ἀθηνόδωρον καὶ Σκιπίων μετεπέμψατο Παναίτιον , ὅτʼ αὐτὸν ἡ σύγκλητος ἐξέπεμψεν ἀνθρώπων ὕβριν τε καὶ εὐνομίην ὑφορώμενον ὥς φησι Ποσειδώνιος . τί οὖν ἔδει λέγειν τὸν Παναίτιον ; εἰ μὲν ἦς ἢ Βάτων ἢ Πολυδεύκης ἤ τις ἄλλος ἰδιώτης , τὰ μέσα τῶν πόλεων ἀποδιδράσκειν βουλόμενος , ἐν γωνίᾳ τινὶ καθʼ ἡσυχίαν ἀναλύων συλλογισμοὺς καὶ περιέλκων φιλοσόφων , ἄσμενος ἄν σε προσεδεξάμην καὶ συνῆν · ἐπεὶ δʼ υἱὸς μὲν Αἰμιλίου Παύλου τοῦ δισυπάτου γέγονας , υἱωνὸς δὲ Σκιπίωνος τοῦ Ἀφρικανοῦ τοῦ νικήσαντος τὸν Ἀννίβαν τὸν Καρχηδόνιον , οὐκ ἄν σοι διαλέξομαι ;
Lemmas: Σωρκανός ἐγκολπίζω καί φιλία τιμάω καί μεθίημι καί προσδέχομαι καί γεωργέω , πολύς μέν ἴδιος πολύς δέ καί δημοσίᾳ χρήσιμος καί ἔγκαρπος γίγνομαι , φιλόκαλος εἰμί καί πολιτικός καί φιλάνθρωπος οὐ ὡς ἔνιοι νομίζω φιλοδόξων·ʼ ἀλλά καί ἐναντίος , φιλόδοξος εἰμί καί ψοφοδεής ; ὁ φεύγω καί φοβέω ἀκούω λιπαρής ὁ ἐν ἐξουσία καί θεραπευτικός . ἐπεί τίς φημί ἀνήρ θεραπευτικός καί φιλοσοφία δέω ; Σίμων οὖν γίγνομαι ὁ σκυτοτόμος ἤ Διονύσιος ὁ γραμματιστής ἐκ Περικλῆς ἤ Κάτων , ἵνα ἐγώ προσδιαλέγομαι καί προσκαθίζω ὡς Σωκράτης ἐκεῖ ξιιμ πρινξιπιβπς ἶρις νόος ; καί Ἀρίστων μέν ὁ Χῖος ἐπί ὁ πᾶς διαλέγω ὁ βούλομαι ὑπό ὁ σοφιστής κακός ἀκούω ὀφείλω λέγω καί ὁ θηρίον λόγος συνίημι κινητικός πρός ἀρετή · ἐγώ δέ φεύγω ὁ δυνατός καί ἡγεμονικός ὥσπερ ἄγριος καί ἀνήμερος γίγνομαι συνήθης ; οὐ ἀνδριαντοποιός εἰμί ὁ ὁ φιλοσοφία λόγος , ὥστε ἐλινύω ποιέω ἄγαλμα ἐπί αὐτός βαθμίς ἵστημι κατά Πίνδαρος ἀλλά ἐνεργός βούλομαι ποιέω ὅς ἄν ἅπτω καί πρακτικός καί ἔμψυχος καί · κινητικός ὁρμή ἐντίθημι καί κρίσις ἀγωγός ἐπί ὁ ὠφέλιμος καί , προαίρεσις φιλόκαλος καί φρόνημα καί μέγεθος μετά πραότης καί ἀσφάλεια , διά ὅς ὁ ὑπερέχω καί · δυνατός ὁμιλέω ὁ πολιτικός πρόθυμος . καί γάρ , ἐάν ἰατρός εἰμί φιλόκαλος , ἡδύς ὀφθαλμός ἰάζω ὁ ὑπέρ πολύς βλέπω καί πολύς φυλάσσω καί φιλόσοφος ψυχή ἐπιμελέομαι πρόθυμος , ὅς ὑπέρ πολύς φροντίζω ὁράω καί πολύς φρονέω καί σωφρονέω καί δικαιοπραγέω ὀφείλω . καί γάρ εἰ δεινός εἰμί περί ζήτησις ὕδωρ καί συναγωγή , ὥσπερ ἱστορέω ὁ Ἡρακλῆς καί πολύς ὁ πάλαι , οὐ ἄν χαίρω φρεωρυχέω ἐν ἐσχατιά παρά Κόραξ πέτρα ὁ συβωτικός ἐκεῖνος Ἀρέθουσα , ἀλλά ποταμός τις πηιλοσοπηο ἕννυμι δισσερενδπμ . ἀέναος πηγή ἀνακαλύπτω πόλις τε καί στρατόπεδον καί φυτεία βασιλεύς καί ἄλσις . ἀκούω δή Ὅμηρος ὁ Μίνως θεός μέγας ὀαριστής ἀποκαλέω · οὗτος δέ εἰμί , ὡς φημί ὁ Πλάτων , ὁμιλητής καί μαθητής · οὐδέ γάρ ἰδιώτης οὐδέ οἰκουρός οὐδέ ἄπρακτος ἀξιόω εἰμί θεός μαθητής , ἀλλά βασιλεύς , ὅς εὐβουλία ἐγγίγνομαι καί δικαιοσύνη καί χρηστότης καί μεγαλοφροσύνη , πᾶς μέλλω ὠφελέω καί ἀπολαύω ὁ χράω , ὁ ἠρύγγιον λέγω εἷς αἴξ εἰς ὁ στόμα λαμβάνω , αὐτός τε πρῶτος ἐκεῖνος καί ὁ λοιπός αἰπόλιον ἵστημι , μέχρι ἄν ὁ αἰπόλος ἐξαιρέω προσέρχομαι · τοιοῦτος ἔχω ὁ ἀπορροή ὁ δύναμις ὀξύτης , πῦρ δίκη ἐπινέμω ὁ γειτνιάω καί κατασκίδνημι . καί μήν ὁ ὁ φιλόσοφος λόγος , ἐάν μέν ἰδιώτης εἷς λαμβάνω , χαίρω ἀπραγμοσύνη καί περιγράφω ἑαυτοῦ ὡς κέντρον καί διάστημα γεωμετρικός ὁ περί ὁ σῶμα χρεία , οὐ διαδίδωμι εἰς ἕτερος , ἀλλά ἐν εἷς ποιέω ἐκεῖνος γαλήνη καί ἡσυχία ἀπομαραίνομαι καί συνεκλείπω . ἐάν δέ ἄρχω ἀνήρ καί πολιτικός καί πρακτικός καθάπτω καί οὗτος ἀναπίμπλημι καλοκαγαθία , πολύς διά εἷς ὠφελέω , ὡς Ἀναξαγόρας Περικλῆς συγγίγνομαι καί Πλάτων Δίων καί Πυθαγόρας ὁ πρωτεύω Ἰταλιώτης . Κάτων δέ αὐτός πλέω ἀπό στρατιά ἐπί Ἀθηνόδωρος καί Σκιπίων μεταπέμπω Παναίτιος , ὅτε αὐτός ὁ σύγκλητος ἐκπέμπω ἄνθρωπος ὕβρις τε καί εὐνομία ὑφοράω ὡς φημί Ποσειδώνιος . τίς οὖν δέω λέγω ὁ Παναίτιος ; εἰ μέν εἰμί ἤ Βάτων ἤ Πολυδεύκης ἤ τις ἄλλος ἰδιώτης , ὁ μέσος ὁ πόλις ἀποδιδράσκω βούλομαι , ἐν γωνία τις κατά ἡσυχία ἀναλύω συλλογισμός καί περιέλκω φιλόσοφος , ἄσμενος ἄν σύ προσδέχομαι καί σύνειμι · ἐπεί δέ υἱός μέν Αἰμίλιος Παῦλος ὁ δισύπατος γίγνομαι , υἱωνός δέ Σκιπίων ὁ Ἀφρικανός ὁ νικάω ὁ Ἀννίβας ὁ Καρχηδόνιος , οὐ ἄν σύ διαλέγω ;