plutarchus.epitome-libri-de-animae-procreatione-in-timaeo-1030d-1032f 4
πρὸς δʼ ἀμφοτέροις τούτοις κοινόν ἐστι τὸ μήτε τοῖς πέρασι μήτε τοῖς ἀριθμοῖς μηθὲν ἴχνος ἐνυπάρχειν ἐκείνης τῆς δυνάμεως , ᾗ τὸ αἰσθητὸν ἡ ψυχὴ πέφυκε κρίνειν . νοῦν μὲν γὰρ αὐτῇ καὶ νοητικὸν ἡ τῆς νοητῆς μέθεξις ἀρχῆς ; ἐμπεποίηκε , δόξας δὲ καὶ πίστεις καὶ τὸ φανταστικὸν καὶ τὸ παθητικὸν ὑπὸ τῶν περὶ τὸ σῶμα ποιοτήτων , ὃ οὐκ ἄν τις ἐκ μονάδων οὐδὲ γραμμῶν οὐδʼ ἐπιφανειῶν ἁπλῶς νοήσειεν ἐγγινόμενον . καὶ μὴν οὐ μόνον αἱ τῶν θνητῶν ψυχαὶ γνωστικὴν τοῦ αἰσθητοῦ δύναμιν ἔχουσιν , ἀλλὰ καὶ τὴν τοῦ κόσμου φησὶν ἀνακυκλουμένην αὐτὴν πρὸς ἑαυτήν , ὅταν οὐσίαν σκεδαστὴν ἔχοντός τινος ἐφάπτηται καὶ ὅταν ἀμέριστον , λέγειν κινουμένην διὰ πάσης ἑαυτῆς , ὅτῳ ἄν τι ταὐτὸν καὶ ὅτου ἂν ἕτερον , πρὸς ὅτι τε μάλιστα καὶ ὅπη καὶ ὅπως συμβαίνει , καὶ τὰ γιγνόμενα πρὸς ἕκαστον ἕκαστα εἶναι καὶ πάσχειν . ἐν τούτοις ἅμα καὶ τῶν δέκα κατηγοριῶν ποιούμενος ὑπογραφὴν ἔτι μᾶλλον τοῖς ἐφεξῆς διασαφεῖ . λόγος γάρ φησιν ἀληθής , ὅταν μὲν περὶ τὸ αἰσθητὸν γίγνηται καὶ ὁ τοῦ θατέρου κύκλος ὀρθὸς ἰὼν εἰς πᾶσαν αὐτοῦ τὴν ψυχὴν διαγγείλῃ , δόξαι καὶ πίστεις γίγνονται βέβαιοι καὶ ἀληθεῖς · ὅταν δʼ αὖ πάλιν περὶ τὸ λογιστικὸν καὶ ὁ τοῦ ταὐτοῦ κύκλος εὔτροχος ὢν αὐτὰ μηνύσῃ , ἐπιστήμη ἐξ ἀνάγκης ἀποτελεῖται . τούτω δὲ ἐν ᾧ τῶν ὄντων ἐγγίγνεσθον , ἐάν , ποτέ τις αὐτὸ ἄλλο πλὴν ψυχὴν προσείπῃ , πᾶν μᾶλλον ἢ τὸ ἀληθὲς ; ἐρεῖ . πόθεν οὖν ἔσχεν ἡ ψυχὴ τὴν ἀντιληπτικὴν τοῦ αἰσθητοῦ καὶ δοξαστικὴν ταύτην κίνησιν , ἑτέραν τῆς νοητικῆς ἐκείνης καὶ τελευτώσης εἰς ἐπιστήμην , ἔργον εἰπεῖν , μὴ θεμένους ; βεβαίως ὅτι νῦν οὐχ ἁπλῶς ψυχὴν ἀλλὰ κόσμου ψυχὴν συνίστησιν ἐξ ὑποκειμένης τῆς τε κρείττονος οὐσίας καὶ ἀμερίστου καὶ τῆς χείρονος , ἣν περὶ τὰ σώματα μεριστὴν κέκληκεν , οὐχ ἑτέραν οὖσαν ἢ τὴν δοξαστικὴν καὶ φανταστικὴν καὶ συμπαθῆ τῶν αἰσθητῶν κίνησιν , οὐ γενομένην ἀλλʼ ὑφεστῶσαν ἀίδιον , ὥσπερ ἡ ἑτέρα . τὸ γὰρ νοερὸν ἡ φύσις ἔχουσα καὶ τὸ δοξαστικὸν εἶχεν · ἀλλʼ ἐκεῖνο μὲν ἀκίνητον καὶ ἀπαθὲς καὶ περὶ τὴν ἀεὶ μένουσαν ἱδρυμένον οὐσίαν · τοῦτο δὲ μεριστὸν καὶ πλανητόν , ἅτε δὴ φερομένης καὶ σκεδαννυμένης ἐφαπτόμενον ὕλης . οὔτε γὰρ τὸ αἰσθητὸν εἰλήχει τάξεως ἀλλʼ ἦν ἄμορφον καὶ ἀόριστον , ἥ τε περὶ τοῦτο τεταγμένη δύναμις οὔτε δόξας ἐνάρθρους οὔτε κινήσεις ἁπάσας εἶχε τεταγμένας , ἀλλὰ τὰς πολλὰς ἐνυπνιώδεις καὶ παραφόρους καὶ ταραττούσας τὸ σωματοειδές , ὅσα μὴ κατὰ τύχην τῷ βελτίονι περιέπιπτεν ἐν μέσῳ γὰρ ἦν ἀμφοῖν καὶ πρὸς ἀμφότερα συμπαθῆ καὶ συγγενῆ φύσιν εἶχε , τῷ μὲν αἰσθητικῷ τῆς ὕλης ἀντεχομένη τῷ δὲ κριτικῷ τῶν νοητῶν .
Lemmas: πρός δέ ἀμφότερος οὗτος κοινός εἰμί ὁ μήτε ὁ πέρας μήτε ὁ ἀριθμός μηδείς ἴχνος ἐνυπάρχω ἐκεῖνος ὁ δύναμις , ὅς ὁ αἰσθητός ὁ ψυχή φύω κρίνω . νόος μέν γάρ αὐτός καί νοητικός ὁ ὁ νοητός μέθεξις ἀρχή ; ἐμποιέω , δόξα δέ καί πίστις καί ὁ φανταστικός καί ὁ παθητικός ὑπό ὁ περί ὁ σῶμα ποιότης , ὅς οὐ ἄν τις ἐκ μονάς οὐδέ γραμμή οὐδέ ἐπιφάνεια ἁπλῶς νοέω ἐγγίγνομαι . καί μήν οὐ μόνος ὁ ὁ θνητός ψυχή γνωστικός ὁ αἰσθητός δύναμις ἔχω , ἀλλά καί ὁ ὁ κόσμος φημί ἀνακυκλόω αὐτός πρός ἑαυτοῦ , ὅταν οὐσία σκεδαστός ἔχω τις ἐφάπτω καί ὅταν ἀμέριστος , λέγω κινέω διά πᾶς ἑαυτοῦ , ὅστις ἄν τις αὐτός καί ὅστις ἄν ἕτερος , πρός ὅστις τε μάλα καί ὅπῃ καί ὅπως συμβαίνω , καί ὁ γίγνομαι πρός ἕκαστος ἕκαστος εἰμί καί πάσχω . ἐν οὗτος ἅμα καί ὁ δέκα κατηγορία ποιέω ὑπογραφή ἔτι μάλα ὁ ἐφεξῆς διασαφέω . λόγος γάρ φημί ἀληθής , ὅταν μέν περί ὁ αἰσθητός γίγνομαι καί ὁ ὁ ἕτερος κύκλος ὀρθός ἔρχομαι εἰς πᾶς αὐτός ὁ ψυχή διαγγέλλω , δόξα καί πίστις γίγνομαι βέβαιος καί ἀληθής · ὅταν δέ αὖ πάλιν περί ὁ λογιστικός καί ὁ ὁ αὐτός κύκλος εὔτροχος εἰμί αὐτός μηνύω , ἐπιστήμη ἐκ ἀνάγκη ἀποτελέω . οὗτος δέ ἐν ὅς ὁ εἰμί ἐγγίγνομαι , ἐάν , ποτέ τις αὐτός ἄλλος πλήν ψυχή προσλέγω , πᾶς μάλα ἤ ὁ ἀληθής ; λέγω . πόθεν οὖν ἔχω ὁ ψυχή ὁ ἀντιληπτικός ὁ αἰσθητός καί δοξαστικός οὗτος κίνησις , ἕτερος ὁ νοητικός ἐκεῖνος καί τελευτάω εἰς ἐπιστήμη , ἔργον λέγω , μή τίθημι ; βέβαιος ὅτι νῦν οὐ ἁπλῶς ψυχή ἀλλά κόσμος ψυχή συνίστημι ἐκ ὑπόκειμαι ὁ τε κρατύς οὐσία καί ἀμέριστος καί ὁ κακός , ὅς περί ὁ σῶμα μεριστός καλέω , οὐ ἕτερος εἰμί ἤ ὁ δοξαστικός καί φανταστικός καί συμπαθής ὁ αἰσθητός κίνησις , οὐ γίγνομαι ἀλλά ὑφίστημι ἀίδιος , ὥσπερ ὁ ἕτερος . ὁ γάρ νοερός ὁ φύσις ἔχω καί ὁ δοξαστικός ἔχω · ἀλλά ἐκεῖνος μέν ἀκίνητος καί ἀπαθής καί περί ὁ ἀεί μένω ἱδρύω οὐσία · οὗτος δέ μεριστός καί πλανητός , ἅτε δή φέρω καί σκεδάννυμι ἐφάπτω ὕλη . οὔτε γάρ ὁ αἰσθητός λαγχάνω τάξις ἀλλά εἰμί ἄμορφος καί ἀόριστος , ὁ τε περί οὗτος τάσσω δύναμις οὔτε δόξα ἔναρθρος οὔτε κίνησις ἅπας ἔχω τάσσω , ἀλλά ὁ πολύς ἐνυπνιώδης καί παράφορος καί ταράσσω ὁ σωματοειδής , ὅσος μή κατά τύχη ὁ ἀγαθός περιπίπτω ἐν μέσος γάρ εἰμί ἄμφω καί πρός ἀμφότερος συμπαθής καί συγγενής φύσις ἔχω , ὁ μέν αἰσθητικός ὁ ὕλη ἀντέχω ὁ δέ κριτικός ὁ νοητός .