plutarchus.de-vitando-aere-alieno-827d-832a 7
ὁ Ῥουτίλιος ἐκεῖνος ἐν Ῥώμῃ τῷ Μουσωνίῳ προσελθὼν Μουσώνιε εἶπεν ὁ Ζεὺς ὁ σωτήρ , ὃν σὺ μιμῇ καὶ ζηλοῖς , οὐ δανείζεται καὶ ὁ Μουσώνιος μειδιάσας εἶπεν οὐδὲ δανείζει ὁ γὰρ Ῥουτίλιος , δανείζων αὐτὸς ὠνείδιζεν ἐκείνῳ δανειζομένῳ . Στωική τις αὕτη τυφομανία · τί γάρ σε δεῖ τὸν Δία τὸν σωτῆρα κινεῖν , αὐτόθεν ὑπομνῆσαι τοῖς φαινομένοις ἐνόν ; οὐ,δανείζονται χελιδόνες , οὐ δανείζονται μύρμηκες , οἷς ἡ φύσις οὐ χεῖρας , οὐ λόγον , οὐ τέχνην δέδωκεν · ἄνθρωποι δὲ περιουσίᾳ συνέσεως διὰ τὸ εὐμήχανον ἵππους παρατρέφουσι , κύνας , πέρδικας , λαγωούς , κολοιούς τί οὖν γε σεαυτοῦ κατέγνωκας , ἀπιθανώτερος ὢν κολοιοῦ καὶ ἀφωνότερος πέρδικος καὶ κυνὸς ἀγεννέστερος , ὥστʼ ἀπʼ ἀνθρώπου μηδενὸς ὠφελεῖσθαι περιέπων , ψυχαγωγῶν , φυλάττων , προμαχόμενος ; οὐχ ὁρᾷς , ὡς πολλὰ μὲν γῆ παρέχει πολλὰ δὲ θάλαττα ; καὶ μὴν Μίκκυλον εἰσεῖδον φησὶν ὁ Κράτης τῶν ἐρίων ξαίνοντα , γυναῖκά τε συγξαίνουσαν , τὸν λιμὸν φεύγοντας ἐν αἰνῇ δηιοτῆτι . Κλεάνθη δʼ ὁ βασιλεὺς Ἀντίγονος ἠρώτα διὰ χρόνου θεασάμενος ἐν ταῖς Ἀθήναις ; ἀλεῖς ἔτι , Κλέανθες ; ἀλῶ φησὶν ὦ βασιλεῦ · ὃ ποιῶ ἕνεκα τοῦ ζῆν · μόνος δʼ ἀποστῆναι μηδὲ φιλοσοφίας . ὅσον τὸ φρόνημα τἀνδρός , ἀπὸ τοῦ μύλου καὶ τῆς μάκτρας πεττούσῃ χειρὶ καὶ ἀλούσῃ γράφειν περὶ θεῶν καὶ σελήνης καὶ ἄστρων καὶ ἡλίου . ἡμῖν δὲ δουλικὰ δοκεῖ ταῦτʼ ἔργα . τοιγαροῦν ἵνʼ ἐλεύθεροι ὦμεν δανεισάμενοι , κολακεύομεν οἰκότριβας ἀνθρώπους καὶ δορυφοροῦμεν καὶ δειπνίζομεν καὶ δῶρα καὶ φόρους ὑποτελοῦμεν , οὐ διὰ τὴν πενίαν ʽ οὐδεὶς γὰρ δανείζει πένητἰ , ἀλλὰ διὰ τὴν πολυτέλειαν . εἰ γὰρ ἠρκούμεθα τοῖς ἀναγκαίοις πρὸς τὸν βίον , οὐκ ἂν ἦν γένος δανειστῶν , ὥσπερ οὐδὲ Κενταύρων ἔστιν οὐδὲ Γοργόνων · ἀλλʼ ἡ τρυφὴ δανειστὰς ἐποίησεν οὐχ ἧττον ἢ χρυσοχόους καὶ ἀργυροκόπους καὶ μυρεψοὺς καὶ ἀνθοβάφους . οὐ γὰρ ἄρτων οὐδʼ οἴνου τιμὴν ὀφείλομεν , ἀλλὰ χωρίων καὶ ἀνδραπόδων καὶ ἡμιόνων καὶ τρικλίνων καὶ τραπεζῶν , καὶ χορηγοῦντες ἐκλελυμένως πόλεσι , φιλοτιμούμενοι φιλοτιμίας ἀκάρπους καὶ ἀχαρίστους . ὁ δʼ ἅπαξ ἐνειληθεὶς μένει χρεώστης διὰ παντός , ἄλλον ἐξ ἄλλου μεταλαμβάνων ἀναβάτην , ὥσπερ ἵππος ἐγχαλινωθείς ἀποφυγὴ δʼ οὐκ ἔστιν ἐπὶ τὰς νομὰς ἐκείνας καὶ τοὺς λειμῶνας , ἀλλὰ πλάζονται καθάπερ οἱ θεήλατοι καὶ οὐρανοπετεῖς ἐκεῖνοι τοῦ Ἐμπεδοκλέους δαίμονες · αἰθέριον μὲν γάρ σφε μένος πόντονδε διώκει , πόντος δʼ ἐς χθονὸς οὖδας ἀπέπτυσε · γαῖα δʼ ἐς αὐγὰς ἠελίου ἀκάμαντος · ὁ δʼ αἰθέρος ἔμβαλε δίναις · ἄλλος δʼ ἐξ ἄλλου δέχεται τοκιστὴς ἢ πραγματευτὴς Κορίνθιος , εἶτα Πατρεύς , εἶτ̓ Ἀθηναῖος , ἄχρι ἂν ὑπὸ πάντων περικρουόμενος εἰς τόκους διαλυθῇ καὶ κατακερματισθῇ . καθάπερ γὰρ ἀναστῆναι δεῖ τὸν πεπηλωμένον ἢ μένειν , ὁ δὲ στρεφόμενος καὶ κυλινδούμενος ὑγρῷ τῷ σώματι καὶ διαβρόχῳ προσπεριβάλλεται πλείονα μολυσμὸν · οὕτως ἐν ταῖς μεταγραφαῖς καὶ μεταπτώσεσι τῶν δανείων τοὺς τόκους προσαναλαμβάνοντες · αὑτοῖς καὶ προσπλάττοντες ἀεὶ βαρύτεροι γίγνονται καὶ τῶν χολερικῶν οὐδὲν διαφέρουσιν , οἳ θεραπείαν μὲν οὐ προσδέχονται , τὸ δὲ προστεταγμένον ἐξερῶντες , εἶτα πλέον αὖθις συλλέγοντες ἀεὶ διατελοῦσι · καὶ γὰρ οὗτοι καθαρθῆναι μὲν οὐ θέλουσιν , ἀεὶ δʼ , ὅσαι τοῦ ἔτους ὧραι , μετʼ ὀδύνης καὶ σπαραγμῶν τὸν τόκον ἀναφέροντες , ἐπιρρέοντος εὐθὺς ἑτέρου καὶ προσισταμένου , πάλιν ναυτιῶσι καὶ καρηβαροῦσι · δέον ἀπαλλαγέντας εἰλικρινεῖς καὶ ἐλευθέρους γίγνεσθαι .
Lemmas: ὁ Ῥουτίλιος ἐκεῖνος ἐν Ῥώμη ὁ Μουσώνιος προσέρχομαι Μουσώνιος λέγω ὁ Ζεύς ὁ σωτήρ , ὅς σύ μιμέομαι καί ζηλόω , οὐ δανείζω καί ὁ Μουσώνιος μειδιάω λέγω οὐδέ δανείζω ὁ γάρ Ῥουτίλιος , δανείζω αὐτός ὀνειδίζω ἐκεῖνος δανείζω . Στωϊκός τις οὗτος τυφομανία · τίς γάρ σύ δέω ὁ Ζεύς ὁ σωτήρ κινέω , αὐτόθεν ὑπομιμνῄσκω ὁ φαίνω ἔνειμι ; ου,δανειζοντ χελιδών , οὐ δανείζω μύρμηξ , ὅς ὁ φύσις οὐ χείρ , οὐ λόγος , οὐ τέχνη δίδωμι · ἄνθρωπος δέ περιουσία σύνεσις διά ὁ εὐμήχανος ἵππος παρατρέφω , κύων , πέρδιξ , λαγώς , κολοιός τίς οὖν γε σεαυτοῦ καταγιγνώσκω , ἀπίθανος εἰμί κολοιός καί ἄφωνος πέρδιξ καί κύων ἀγεννής , ὥστε ἀπό ἄνθρωπος μηδείς ὠφελέω περιέπω , ψυχαγωγέω , φυλάσσω , προμάχομαι ; οὐ ὁράω , ὡς πολύς μέν γῆ παρέχω πολύς δέ θάλασσα ; καί μήν Μίκκυλος εἰσοράω φημί ὁ Κράτης ὁ ἔριον ξαίνω , γυνή τε συγξαίνω , ὁ λιμός φεύγω ἐν αἰνός δηϊοτής . Κλεάνθης δέ ὁ βασιλεύς Ἀντίγονος ἐρωτάω διά χρόνος θεάομαι ἐν ὁ Ἀθῆναι ; ἀλέω ἔτι , Κλεάνθης ; ἀλέω φημί ὦ βασιλεύς · ὅς ποιέω ἕνεκα ὁ ζάω · μόνος δέ ἀφίστημι μηδέ φιλοσοφία . ὅσος ὁ φρόνημα ἀνήρ , ἀπό ὁ μύλος καί ὁ μάκτρα πέσσω χείρ καί ἀλόω γράφω περί θεός καί σελήνη καί ἄστρον καί ἥλιος . ἐγώ δέ δουλικός δοκέω οὗτος ἔργον . τοιγαροῦν ἵνα ἐλεύθερος εἰμί δανείζω , κολακεύω οἰκότριψ ἄνθρωπος καί δορυφορέω καί δειπνίζω καί δῶρον καί φόρος ὑποτελέω , οὐ διά ὁ πενία ʽ οὐδείς γάρ δανείζω πένης , ἀλλά διά ὁ πολυτέλεια . εἰ γάρ ἀρκέω ὁ ἀναγκαῖος πρός ὁ βίος , οὐ ἄν εἰμί γένος δανειστής , ὥσπερ οὐδέ Κένταυρος εἰμί οὐδέ Γοργών · ἀλλά ὁ τρυφή δανειστής ποιέω οὐ ἥσσων ἤ χρυσόχοος καί ἀργυροκόπος καί μυρεψός καί ἀνθοβάφος . οὐ γάρ ἄρτος οὐδέ οἶνος τιμή ὀφείλω , ἀλλά χωρίον καί ἀνδράποδον καί ἡμίονος καί τρίκλινος καί τράπεζα , καί χορηγέω ἐκλύω πόλις , φιλοτιμέομαι φιλοτιμία ἄκαρπος καί ἀχάριστος . ὁ δέ ἅπαξ ἐνειλέω μένω χρεώστης διά πᾶς , ἄλλος ἐκ ἄλλος μεταλαμβάνω ἀναβάτης , ὥσπερ ἵππος ἐγχαλινόω ἀποφυγή δέ οὐ εἰμί ἐπί ὁ νομή ἐκεῖνος καί ὁ λειμών , ἀλλά πλάζω καθά ὁ θεήλατος καί οὐρανοπετής ἐκεῖνος ὁ Ἐμπεδοκλῆς δαίμων · αἰθέριος μέν γάρ σφεῖς μένος πόντονδε διώκω , πόντος δέ εἰς χθών οὖδας ἀποπτύω · γῆ δέ εἰς αὐγή ἥλιος ἀκάμας · ὁ δέ αἰθήρ ἐμβάλλω δίνη · ἄλλος δέ ἐκ ἄλλος δέχομαι τοκιστής ἤ πραγματευτής Κορίνθιος , εἶτα Πατρεύς , εἶτα Ἀθηναῖος , ἄχρι ἄν ὑπό πᾶς περικρούω εἰς τόκος διαλύω καί κατακερματίζω . καθά γάρ ἀνίστημι δέω ὁ πηλόω ἤ μένω , ὁ δέ στρέφω καί κυλινδέω ὑγρός ὁ σῶμα καί διάβροχος προσπεριβάλλω πολύς μολυσμός · οὕτως ἐν ὁ μεταγραφή καί μετάπτωσις ὁ δάνειον ὁ τόκος προσαναλαμβάνω · ἑαυτοῦ καί προσπλήσσω ἀεί βαρύς γίγνομαι καί ὁ χολερικός οὐδείς διαφέρω , ὅς θεραπεία μέν οὐ προσδέχομαι , ὁ δέ προστάσσω ἐξεράω , εἶτα πολύς αὖθις συλλέγω ἀεί διατελέω · καί γάρ οὗτος καθαίρω μέν οὐ ἐθέλω , ἀεί δέ , ὅσος ὁ ἔτος ὥρα , μετά ὀδύνη καί σπαραγμός ὁ τόκος ἀναφέρω , ἐπιρρέω εὐθύς ἕτερος καί προσίστημι , πάλιν ναυτιάω καί καρηβαρέω · δέω ἀπαλλάσσω εἰλικρινής καί ἐλεύθερος γίγνομαι .