plutarchus.de-tranquillitate-animi-464e-477f 10
καίτοι καὶ τοῦτο μέγα πρὸς εὐθυμίαν ἐστί , τὸ μάλιστα μὲν αὑτὸν ἐπισκοπεῖν καὶ τὰ καθʼ αὑτόν , εἰ δὲ μή , τοὺς ὑποδεεστέρους ἀποθεωρεῖν καὶ μή , καθάπερ οἱ πολλοί , πρὸς τοὺς ὑπερέχοντας ἀντιπαρεξάγουσιν . οἷον εὐθύς , οἱ δεδεμένοι εὐδαιμονίζουσι τοὺς λελυμένους , ἐκεῖνοι δὲ τοὺς ἐλευθέρους οἱ δʼ ἐλεύθεροι . τοὺς πολίτας , οὗτοι δὲ πάλιν αὖ τοὺς πλουσίους , οἱ δὲ πλούσιοι τοὺς σατράπας οἱ δὲ σατράπαι τοὺς βασιλεῖς , οἱ δὲ βασιλεῖς τοὺς θεούς , μονονοὺ βροντᾶν καὶ ἀστράπτειν θέλοντες . εἷθʼ οὕτως ἀεὶ τῶν ὑπὲρ ἑαυτοὺς ἐνδεεῖς ὄντες οὐδέποτε τοῖς καθʼ ἑαυτοὺς χάριν ἔχουσιν . οὔ μοι τὰ Γύγεω τοῦ πολυχρύσου μέλει · καί οὐδʼ εἷλὲ πώ με ζῆλος , οὐδʼ ἀγαίομαι θεῶν ἔργα , μεγάλης δʼ οὐκ ἐρέω τυραννίδος ἀπόπροθεν γάρ ἐστιν ὀφθαλμῶν ἐμῶν . Θάσιος γὰρ ἦν ἐκεῖνος · ἄλλος δέ τις Χῖος , ἄλλος δὲ Γαλάτης ἢ Βιθυνὸς οὐκ ἀγαπῶν , εἴ τινος μερίδος ἦν ἢ δόξαν ἢ δύναμιν ἐν τοῖς ἑαυτοῦ πολίταις εἴληχεν , ἀλλὰ κλαίων ὅτι μὴ φορεῖ πατρικίους ἐὰν δὲ καὶ φορῇ , ὅτι μηδέπω στρατηγεῖ Ῥωμαίων ἐὰν δὲ καὶ στρατηγῇ , ὅτι μὴ ὑπατεύει · καὶ ὑπατεύων , ὅτι μὴ πρῶτος ἀλλʼ ὕστερος ἀνηγορεύθη . τοῦτο δʼ ἐστὶ τί ἄλλο ἢ συλλέγοντα προφάσεις ἀχαριστίας ἐπὶ τὴν τύχην αὐτὸν ὑφʼ αὑτοῦ κολάζεσθαι καὶ διδόναι δίκην ; ἀλλʼ ὅ γε νοῦν ἔχων σωτήρια φρονοῦντα τοῦ ἡλίου μυριάδας ἀνθρώπων ἐφορῶντος εὐρυεδοῦς ὅσοι καρπὸν αἰνύμεθα χθονός , οὐκ εἴ τινων ἧττον ἔνδοξός ἐστι καὶ πλούσιος , ὀδυρόμενος κάθηται καὶ ταπεινούμενος , ἀλλʼ ὅτι μυρίων μυριάκις ἐν τοσούτοις εὐσχημονέστερον ζῇ καὶ βέλτιον , ὑμνῶν τὸν ἑαυτοῦ δαίμονα καὶ τὸν βίον ὁδῷ πρόεισιν . ἐν Ὀλυμπίᾳ μὲν γὰρ οὐκ ἔστι νικᾶν ἐκ λεγόμενον ἀντιπάλους · ἐν δὲ τῷ βίῳ τὰ πράγματα δίδωσι περιόντα πολλῶν μέγα φρονεῖν , καὶ ζηλωτὸν εἶναι μᾶλλον ἢ ζηλοῦν ἑτέρους · ἄν γε δὴ μὴ τοῦ Βριάρεω μηδὲ τοῦ Ἡρακλέους ποιήσῃς σεαυτὸν ἀνταγωνιστήν . ὅταν οὖν πάνυ θαυμάσῃς ὡς κρείττονα τὸν ἐν τῷ φορείῳ κομιζόμενον , ὑποκύψας θέασαι καὶ τοὺς βαστάζοντας · καὶ ὅταν διαβαίνοντα τὴν σχεδίαν μακαρίσῃς τὸν Ξέρξην ἐκεῖνον , ὡς ὁ Ἑλλησπόντιος , ἴδε καὶ τοὺς ὑπὸ μάστιξι διορύττοντας τὸν Ἄθω καὶ τοὺς περικοπτομένους ὦτα καὶ ῥῖνας ἐπὶ τῷ διαλυθῆναι τὴν γέφυραν ὑπὸ τοῦ κλύδωνος , ἅμα καὶ τὴν ἐκείνων ἀποθεωρῶν διάνοιαν ὅτι τὸν σὸν βίον καὶ τὰ σὰ πράγματα μακαρίζουσιν . ὁ Σωκράτης ἀκούσας τινὸς τῶν φίλων λέγοντος ὡς πολυτελὴς ἡ πόλις μνᾶς ὁ Χῖος οἶνος , ἡ πορφύρα τριῶν μνῶν , τοῦ μέλιτος ἡ κοτύλη πέντε δραχμῶν · λαβὼν αὐτὸν προσήγαγε τοῖς ἀλφίτοις ὀβολοῦ τὸ ἡμίεκτον , εὐτελὴς ἡ πόλις · εἶτα ταῖς ἐλαίαις δυεῖν χαλκοῖν ἡ χοῖνιξ , εὐτελὴς ἡ πόλις · εἶτα ταῖς ἐξωμίσι δέκα δραχμῶν , εὐτελὴς ἡ πόλις . οὐκοῦν καὶ ἡμεῖς , ὅταν ἀκούσωμεν ἑτέρου λέγοντος , ὡς μικρὰ τὰ καθʼ ἡμᾶς πράγματα καὶ λυπρὰ δεινῶς , μὴ ὑπατευόντων μηδʼ ἐπιτροπευόντων , ἔξεστιν εἰπεῖν λαμπρὰ τὰ καθʼ ἡμᾶς πράγματα καὶ ζηλωτὸς ἡμῶν ὁ βίος , οὐ προσαιτοῦμεν οὐκ ἀχθοφοροῦμεν οὐ κολακεύομεν .
Lemmas: καίτοι καί οὗτος μέγας πρός εὐθυμία εἰμί , ὁ μάλα μέν ἑαυτοῦ ἐπισκοπέω καί ὁ κατά ἑαυτοῦ , εἰ δέ μή , ὁ ὑποδεής ἀποθεωρέω καί μή , καθά ὁ πολύς , πρός ὁ ὑπερέχω ἀντιπαρεξάγω . οἷος εὐθύς , ὁ δέω εὐδαιμονίζω ὁ λύω , ἐκεῖνος δέ ὁ ἐλεύθερος ὁ δέ ἐλεύθερος . ὁ πολίτης , οὗτος δέ πάλιν αὖ ὁ πλούσιος , ὁ δέ πλούσιος ὁ σατράπης ὁ δέ σατράπης ὁ βασιλεύς , ὁ δέ βασιλεύς ὁ θεός , μονονού βροντάω καί ἀστράπτω ἐθέλω . εἶτα οὕτως ἀεί ὁ ὑπέρ ἑαυτοῦ ἐνδεής εἰμί οὐδέποτε ὁ κατά ἑαυτοῦ χάρις ἔχω . οὐ ἐγώ ὁ Γύγης ὁ πολύχρυσος μέλω · εἰ οὐδέ αἱρέω πω ἐγώ ζῆλος , οὐδέ ἀγαίομαι θεός ἔργον , μέγας δέ οὐ λέγω τυραννίς ἀπόπροθεν γάρ εἰμί ὀφθαλμός ἐμός . Θάσιος γάρ εἰμί ἐκεῖνος · ἄλλος δέ τις Χῖος , ἄλλος δέ Γαλάτης ἤ Βιθυνός οὐ ἀγαπάω , εἰ τις μερίς εἰμί ἤ δόξα ἤ δύναμις ἐν ὁ ἑαυτοῦ πολίτης λαγχάνω , ἀλλά κλαίω ὅτι μή φορέω πατρίκιος ἐάν δέ καί φορέω , ὅτι μηδέπω στρατηγέω Ῥωμαῖος ἐάν δέ καί στρατηγέω , ὅτι μή ὑπατεύω · καί ὑπατεύω , ὅτι μή πρῶτος ἀλλά ὕστερος ἀναγορεύω . οὗτος δέ εἰμί τίς ἄλλος ἤ συλλέγω πρόφασις ἀχαριστία ἐπί ὁ τύχη αὐτός ὑπό ἑαυτοῦ κολάζω καί δίδωμι δίκη ; ἀλλά ὁ γε νόος ἔχω σωτήριος φρονέω ὁ ἥλιος μυριάς ἄνθρωπος ἐφοράω εὐρυεδής ὅσος καρπός αἴνυμαι χθών , οὐ εἰ τις ἥσσων ἔνδοξος εἰμί καί πλούσιος , ὀδύρομαι κάθημαι καί ταπεινόω , ἀλλά ὅτι μυρίος μυριάκις ἐν τοσοῦτος εὐσχήμων ζάω καί ἀγαθός , ὑμνέω ὁ ἑαυτοῦ δαίμων καί ὁ βίος ὁδός πρόειμι . ἐν Ὀλυμπία μέν γάρ οὐ εἰμί νικάω ἐκ λέγω ἀντίπαλος · ἐν δέ ὁ βίος ὁ πρᾶγμα δίδωμι περίειμι πολύς μέγας φρονέω , καί ζηλωτός εἰμί μάλα ἤ ζηλόω ἕτερος · ἐάν γε δή μή ὁ Βριάρεως μηδέ ὁ Ἡρακλῆς ποιέω σεαυτοῦ ἀνταγωνιστής . ὅταν οὖν πάνυ θαυμάζω ὡς κρατύς ὁ ἐν ὁ φορεῖον κομίζω , ὑποκύπτω θεάομαι καί ὁ βαστάζω · καί ὅταν διαβαίνω ὁ σχεδία μακαρίζω ὁ Ξέρξης ἐκεῖνος , ὡς ὁ Ἑλλησπόντιος , ὁράω καί ὁ ὑπό μάστιξ διορύσσω ὁ Ἄθως καί ὁ περικόπτω οὖς καί ῥίς ἐπί ὁ διαλύω ὁ γέφυρα ὑπό ὁ κλύδων , ἅμα καί ὁ ἐκεῖνος ἀποθεωρέω διάνοια ὅτι ὁ σός βίος καί ὁ σός πρᾶγμα μακαρίζω . ὁ Σωκράτης ἀκούω τις ὁ φίλος λέγω ὡς πολυτελής ὁ πόλις μνᾶ ὁ Χῖος οἶνος , ὁ πορφύρα τρεῖς μνᾶ , ὁ μέλι ὁ κοτύλη πέντε δραχμή · λαμβάνω αὐτός προσάγω ὁ ἄλφιτον ὀβολός ὁ ἡμίεκτον , εὐτελής ὁ πόλις · εἶτα ὁ ἐλαία δύο χαλκός ὁ χοῖνιξ , εὐτελής ὁ πόλις · εἶτα ὁ ἐξωμίς δέκα δραχμή , εὐτελής ὁ πόλις . οὐκοῦν καί ἐγώ , ὅταν ἀκούω ἕτερος λέγω , ὡς μικρός ὁ κατά ἐγώ πρᾶγμα καί λυπρός δεινός , μή ὑπατεύω μηδέ ἐπιτροπεύω , ἔξεστι λέγω λαμπρός ὁ κατά ἐγώ πρᾶγμα καί ζηλωτός ἐγώ ὁ βίος , οὐ προσαιτέω οὐ ἀχθοφορέω οὐ κολακεύω .