plutarchus.de-tranquillitate-animi-464e-477f 1
Πλούταρχος Πακκίῳ εὖ πράττειν . ὀψέ σου τὴν ἐπιστολὴν ἐκομισάμην , ἐν παρεκάλεις περὶ εὐθυμίας σοί τι γραφῆναι καὶ περὶ τῶν ἐν Τιμαίῳ δεομένων ἐπιμελεστέρας ἐξηγήσεως . ἅμα δέ πως τὸν ἑταῖρον ἡμῶν Ἔρωτα κατελάμβανεν αἰτία τοῦ πλεῖν εὐθὺς εἰς Ῥώμην , παρὰ Φουνδάνου τοῦ κρατίστου γράμματα δεδεγμένον , οἷος ἐκεῖνος , ἐπιταχύνοντα . μήτε δὲ χρόνον ἔχων , ὡς προῃρούμην , γενέσθαι πρὸς οἷς ἐβούλου μήτε ὑπομένων κεναῖς παντάπασι τὸν ἄνδρα χερσὶν ὀφθῆναί σοι παρʼ ἡμῶν ἀφιγμένον , ἀνελεξάμην περὶ εὐθυμίας ἐκ τῶν ὑπομνημάτων ὧν ἐμαυτῷ πεποιημένος ἐτύγχανον ἡγούμενος καὶ σὲ τὸν λόγον τοῦτον οὐκ ἀκροάσεως ἕνεκα θηρωμένης καλλιγραφίαν ἀλλὰ χρείας βιωτικῆς ἐπιζητεῖν , καὶ συνηδόμενος , ὅτι καὶ φιλίας ἔχων ἡγεμονικὰς καὶ δόξαν οὐδενὸς ἐλάττονα τῶν ἐν ἀγορᾷ λεγόντων τὸ τοῦ τραγικοῦ Μέροπος οὐ πέπονθας , οὐδʼ ὡς ἐκεῖνον εὐδαιμονίζων ὄχλος ἐξέπληξε σε τῶν φυσικῶν παθῶν ἀλλὰ πολλάκις ἀκηκοὼς μνημονεύεις ὡς οὔτε ποδάγρας ἀπαλλάττει πατρίκιος οὔτε δακτύλιος πολυτελὴς παρωνυχίας οὔτε διάδημα κεφαλαλγίας . πόθεν γε δὴ πρὸς ἀλυπίαν ψυχῆς καὶ βίον ἀκύμονα χρημάτων ὄφελος ἢ δόξης ἢ δυνάμεως ἐν αὐλαῖς , ἂν μὴ τὸ χρώμενον εὐχάριστον ᾖ τοῖς ἔχουσι καὶ τὸ τῶν ἀπόντων μὴ δεόμενον ἀεὶ παρακολουθῇ ; τί δὲ τοῦτʼ ἐστὶν ἄλλο ἢ λόγος εἰθισμένος καὶ μεμελετηκὼς τοῦ παθητικοῦ καὶ ἀλόγου τῆς ψυχῆς ἐξισταμένου πολλάκις ἐπιλαμβάνεσθαι ταχὺ καὶ μὴ περιορᾶν ἀπορρέον καὶ καταφερόμενον ὑπὸ τῶν παρόντων ; ὥσπερ οὖν ὁ Ξενοφῶν παρῄνει τῶν θεῶν εὐτυχοῦντας μάλιστα μεμνῆσθαι καὶ τιμᾶν , ὅπως , ὅταν ἐν χρείᾳ γενώμεθα , θαρροῦντες αὐτοὺς παρακαλῶμεν ὡς εὐμενεῖς ὄντας ἤδη καὶ φίλους · οὕτω καὶ τῶν λόγων , ὅσοι πρὸς τὰ πάθη βοηθοῦσι , δεῖ πρὸ τῶν παθῶν ἐπιμέλεσθαι τοὺς νοῦν ἔχοντας , ἵνʼ ἐκ πολλοῦ παρεσκευασμένοι μᾶλλον ὠφελῶσιν ὡς γὰρ οἱ χαλεποὶ κύνες πρὸς πᾶσαν ἐκταραττόμενοι βοὴν ὑπὸ μόνης καταπραΰνονται τῆς συνήθους , οὕτω καὶ τὰ πάθη τὰ τῆς ψυχῆς διαγριαινόμενα καταπαῦσαι ῥᾳδίως οὐκ ἔστιν ἂν μὴ λόγοι παρόντες οἰκεῖοι καὶ συνήθεις ἐπιλαμβάνωνται τῶν ταραττομένων .
Lemmas: Πλούταρχος Πάκκιος εὖ πράσσω . ὀψέ σύ ὁ ἐπιστολή κομίζω , ἐν παρακαλέω περί εὐθυμία σύ τις γράφω καί περί ὁ ἐν Τίμαιος δέω ἐπιμελής ἐξήγησις . ἅμα δέ πως ὁ ἑταῖρος ἐγώ Ἔρως καταλαμβάνω αἰτία ὁ πλέω εὐθύς εἰς Ῥώμη , παρά φυνδανυς ὁ κρατύς γράμμα δέχομαι , οἷος ἐκεῖνος , ἐπιταχύνω . μήτε δέ χρόνος ἔχω , ὡς προλέγω , γίγνομαι πρός ὅς βούλομαι μήτε ὑπομένω κενός παντάπασι ὁ ἀνήρ χείρ ὁράω σύ παρά ἐγώ ἀφικνέομαι , ἀναλέγω περί εὐθυμία ἐκ ὁ ὑπόμνημα ὅς ἐμαυτοῦ ποιέω τυγχάνω ἡγέομαι καί σύ ὁ λόγος οὗτος οὐ ἀκρόασις ἕνεκα θηράω καλλιγραφία ἀλλά χρεία βιωτικός ἐπιζητέω , καί συνήδομαι , ὅτι καί φιλία ἔχω ἡγεμονικός καί δόξα οὐδείς ἐλαχύς ὁ ἐν ἀγορά λέγω ὁ ὁ τραγικός Μέροψ οὐ πάσχω , οὐδέ ὡς ἐκεῖνος εὐδαιμονίζω ὄχλος ἐκπλήγνυμι σύ ὁ φυσικός πάθος ἀλλά πολλάκις ἀκούω μνημονεύω ὡς οὔτε ποδάγρα ἀπαλλάσσω πατρίκιος οὔτε δακτύλιος πολυτελής παρωνυχία οὔτε διάδημα κεφαλαλγία . πόθεν γε δή πρός ἀλυπία ψυχή καί βίος ἀκύμων χρῆμα ὄφελος ἤ δόξα ἤ δύναμις ἐν αὐλή , ἐάν μή ὁ χράω εὐχάριστος εἰμί ὁ ἔχω καί ὁ ὁ ἄπειμι μή δέω ἀεί παρακολουθέω ; τίς δέ οὗτος εἰμί ἄλλος ἤ λόγος ἐθίζω καί μελετάω ὁ παθητικός καί ἄλογος ὁ ψυχή ἐξίστημι πολλάκις ἐπιλαμβάνω ταχύς καί μή περιοράω ἀπορρέω καί καταφέρω ὑπό ὁ πάρειμι ; ὥσπερ οὖν ὁ Ξενοφῶν παραινέω ὁ θεός εὐτυχέω μάλα μιμνῄσκω καί τιμάω , ὅπως , ὅταν ἐν χρεία γίγνομαι , θαρσέω αὐτός παρακαλέω ὡς εὐμενής εἰμί ἤδη καί φίλος · οὕτως καί ὁ λόγος , ὅσος πρός ὁ πάθος βοηθέω , δέω πρό ὁ πάθος ἐπιμελέομαι ὁ νόος ἔχω , ἵνα ἐκ πολύς παρασκευάζω μάλα ὠφελέω ὡς γάρ ὁ χαλεπός κύων πρός πᾶς ἐκταράσσω βοή ὑπό μόνος καταπραύνω ὁ συνήθης , οὕτως καί ὁ πάθος ὁ ὁ ψυχή διαγριαίνω καταπαύω ῥᾴδιος οὐ εἰμί ἐάν μή λόγος πάρειμι οἰκεῖος καί συνήθης ἐπιλαμβάνω ὁ ταράσσω .