plutarchus.de-tranquillitate-animi-464e-477f 16
ὥστε τούτων ἑκάστου σπέρματα τῶν παθῶν ἀνακεκραμένα δεδεγμένης ἡμῶν τῆς γενέσεως καὶ διὰ τοῦτο πολλὴν ἀνωμαλίαν ἐχούσης , εὔχεται μὲν ὁ νοῦν ἔχων τὰ βελτίονα προσδοκᾷ δὲ καὶ θάτερα , χρῆται δʼ ἀμφοτέροις τὸ ἄγαν ἀφαιρῶν οὐ γὰρ μόνον ὁ τῆς αὔριον ἣκιστα δεόμενος ὥς φησιν Ἐπίκουρος · ἥδιστα πρόσεισι πρὸς τὴν αὔριον · ἀλλὰ καὶ πλοῦτος εὐφραίνει καὶ δόξα καὶ δύναμις καὶ ἀρχή , καὶ μάλιστα τοὺς ἣκιστα τἀναντία ταρβοῦντας . ἡ γὰρ σφοδρὰ , περὶ ἕκαστον ἐπιθυμία σφοδρότατον φόβον ἐμποιοῦσα τοῦ μὴ παραμένειν ; ἀσθενῆ τὴν χάριν ποιεῖ καὶ ἀβέβαιον ὥσπερ φλόγα καταπνεομένην . ᾧ δὲ δίδωσι πρὸς τὴν τύχην ἀδεῶς καὶ ἀτρόμως εἰπεῖν ὁ λογισμὸς ἡδὺ μὲν ἄν τι φέρῃς , ὀλίγον δʼ ἄχος ἂν ἀπολείπῃς , τοῦτον ἥδιστα ποιεῖ χρῆσθαι τοῖς παροῦσι τὸ θαρραλέον καὶ μὴ δεδιὸς αὐτῶν τὴν ἀποβολὴν ὡς ἀφόρητον . ἔξεστι γὰρ τὴν Ἀναξαγόρου διάθεσιν , ἀφʼ ἧς ἐπὶ τῇ τελευτῇ τοῦ παιδὸς ἀνεφώνησεν ᾔδειν θνητὸν γεννήσας , μὴ θαυμάζοντας μόνον ἀλλὰ καὶ μιμουμένους ἐπιλέγειν ἑκάστῳ τῶν τυχηρῶν οἶδα τὸν πλοῦτον ἐφήμερον ἔχων καὶ οὐ βέβαιον · οἶδα τὴν ἀρχὴν ἀφελέσθαι δυναμένους τοὺς δεδωκότας · οἶδα τὴν γυναῖκα χρηστὴν γυναῖκα δʼ οὖσαν καὶ τὸν φίλον ἄνθρωπον ὄντα , φύσει εὐμετάβολον ζῷον ὡς ὁ Πλάτων εἶπεν . αἱ γὰρ τοιαῦται παρασκευαὶ καὶ διαθέσεις , ἐάν τι συμβῇ τῶν ἀβουλήτων μὲν οὐκ ἀπροσδοκήτων δέ , μὴ δεχόμεναι τὸ οὐκ ἂν ᾤμην καὶ τὸ ἄλλʼ ἤλπιζον καὶ τὸ ταῦτʼ οὐ προσεδόκων , οἷον πηδήματα καρδίας καὶ σφυγμοὺς ἀφαιροῦσι καὶ ταχὺ πάλιν τὸ μανιῶδες καὶ ταραττόμενον ἱδρύουσιν . ὁ μὲν οὖν Καρνεάδης ἐπὶ πραγμάτων μεγάλων ὑπεμίμνησκεν , ὅτι πᾶν καὶ ὅλον ἐστὶν εἰς λύπην καὶ ἀθυμίαν τὸ ἀπροσδόκητον . ἡ γὰρ Μακεδόνων βασιλεία τῆς Ῥωμαίων ἡγεμονίας πολλοστημόριον ἦν · ἀλλὰ Περσεὺς μὲν ἀποβαλὼν Μακεδονίαν αὐτός τε κατεθρήνει τὸν ἑαυτοῦ δαίμονα καὶ πᾶσιν ἐδόκει δυστυχέστατος ἀνθρώπων γεγονέναι καὶ βαρυποτμότατος · ὁ δὲ τούτου κρατήσας Αἰμίλιος ἑτέρῳ παραδιδοὺς τὴν ὁμοῦ τι γῆς καὶ θαλάττης ἄρχουσαν δύναμιν ἐστεφανοῦτο καὶ ἔθυεν , εὐδαιμονιζόμενος εἰκότως . οὗτος μὲν γὰρ ᾔδει λαμβάνων ἀρχὴν ἀποδοθησομένην , ἐκεῖνος δʼ ἀπέβαλε μὴ προσδοκήσας . εὖ δὲ καὶ ὁ ποιητὴς οἷόν ἐστι τὸ , παρὰ προσδοκίαν ἐδίδαξεν · ὁ γὰρ Ὀδυσσεὺς τοῦ μὲν κυνὸς θανόντος ἐξεδάκρυσε , τῇ δὲ γυναικὶ κλαιούσῃ παρακαθήμενος οὐδὲν ἔπαθε τοιοῦτον · ἐνταῦθα μὲν γὰρ ἀφῖκτο τῷ λογισμῷ τὸ πάθος ὑποχείριον ἔχων καὶ προκατειλημμένον , εἰς δʼ ἐκεῖνο μὴ προσδοκήσας ἀλλʼ ἐξαίφνης διὰ τὸ παράδοξον ἐνέπεσε .
Lemmas: ὥστε οὗτος ἕκαστος σπέρμα ὁ πάθος ἀνακεράννυμι δέχομαι ἐγώ ὁ γένεσις καί διά οὗτος πολύς ἀνωμαλία ἔχω , εὔχομαι μέν ὁ νόος ἔχω ὁ ἀγαθός προσδοκάω δέ καί ἕτερος , χράω δέ ἀμφότερος ὁ ἄγαν ἀφαιρέω οὐ γάρ μόνος ὁ ὁ αὔριον ἦκα δέω ὡς φημί Ἐπίκουρος · ἡδύς προσέρχομαι πρός ὁ αὔριον · ἀλλά καί πλοῦτος εὐφραίνω καί δόξα καί δύναμις καί ἀρχή , καί μάλα ὁ ἦκα ἐναντίος ταρβέω . ὁ γάρ σφοδρός , περί ἕκαστος ἐπιθυμία σφοδρός φόβος ἐμποιέω ὁ μή παραμένω ; ἀσθενής ὁ χάρις ποιέω καί ἀβέβαιος ὥσπερ φλόξ καταπονέω . ὅς δέ δίδωμι πρός ὁ τύχη ἀδεής καί ἄτρομος λέγω ὁ λογισμός ἡδύς μέν ἐάν τις φέρω , ὀλίγος δέ ἄχος ἐάν ἀπολείπω , οὗτος ἡδύς ποιέω χράω ὁ πάρειμι ὁ θαρσαλέος καί μή δείδω αὐτός ὁ ἀποβολή ὡς ἀφόρητος . ἔξεστι γάρ ὁ Ἀναξαγόρας διάθεσις , ἀπό ὅς ἐπί ὁ τελευτή ὁ παῖς ἀναφωνέω Ἠείδω θνητός γεννάω , μή θαυμάζω μόνος ἀλλά καί μιμέομαι ἐπιλέγω ἕκαστος ὁ τυχηρός οἶδα ὁ πλοῦτος ἐφήμερος ἔχω καί οὐ βέβαιος · οἶδα ὁ ἀρχή ἀφαιρέω δύναμαι ὁ δίδωμι · οἶδα ὁ γυνή χρηστός γυνή δέ εἰμί καί ὁ φίλος ἄνθρωπος εἰμί , φύσις εὐμετάβολος ζῷον ὡς ὁ Πλάτων λέγω . ὁ γάρ τοιοῦτος παρασκευή καί διάθεσις , ἐάν τις συμβαίνω ὁ ἀβούλητος μέν οὐ ἀπροσδόκητος δέ , μή δέχομαι ὁ οὐ ἄν οἴομαι καί ὁ ἀλλά ἐλπίζω καί ὁ οὗτος οὐ προσδοκάω , οἷος πήδημα καρδία καί σφυγμός ἀφαιρέω καί ταχύς πάλιν ὁ μανιώδης καί ταράσσω ἱδρύω . ὁ μέν οὖν Καρνεάδης ἐπί πρᾶγμα μέγας ὑπομιμνῄσκω , ὅτι πᾶς καί ὅλος εἰμί εἰς λύπη καί ἀθυμία ὁ ἀπροσδόκητος . ὁ γάρ Μακεδών βασιλεία ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία πολλοστημόριος εἰμί · ἀλλά Περσεύς μέν ἀποβάλλω Μακεδονία αὐτός τε καταθρηνέω ὁ ἑαυτοῦ δαίμων καί πᾶς δοκέω δυστυχής ἄνθρωπος γίγνομαι καί βαρύποτμος · ὁ δέ οὗτος κρατέω Αἰμίλιος ἕτερος παραδίδωμι ὁ ὁμοῦ τις γῆ καί θάλασσα ἄρχω δύναμις στεφανόω καί θύω , εὐδαιμονίζω ἔοικα . οὗτος μέν γάρ οἶδα λαμβάνω ἀρχή ἀποδίδωμι , ἐκεῖνος δέ ἀποβάλλω μή προσδοκάω . εὖ δέ καί ὁ ποιητής οἷος εἰμί ὁ , παρά προσδοκία διδάσκω · ὁ γάρ Ὀδυσσεύς ὁ μέν κύων θνῄσκω ἐκδακρύω , ὁ δέ γυνή κλείω παρακάθημαι οὐδείς πάσχω τοιοῦτος · ἐνταῦθα μέν γάρ ἀφικνέομαι ὁ λογισμός ὁ πάθος ὑποχείριος ἔχω καί προκαταλαμβάνω , εἰς δέ ἐκεῖνος μή προσδοκάω ἀλλά ἐξαίφνης διά ὁ παράδοξος ἐμπίπτω .