plutarchus.de-tranquillitate-animi-464e-477f 7
τοὺς δὲ πολλοὺς οὐ μόνον τὰ τῶν φίλων καὶ οἰκείων ἀλλὰ καὶ τὰ τῶν ἐχθρῶν ἀνιᾷ καὶ παροξύνει κακά . βλασφημίαι γὰρ καὶ ὀργαὶ καὶ φθόνοι καὶ κακοήθειαι καὶ ζηλοτυπίαι μετὰ δυσμενείας αὐτῶν μέν εἰσι τῶν ἐχόντων κῆρες , ἐνοχλοῦσι δὲ καὶ παροξύνουσι τοὺς ἀνοήτους · ὥσπερ ἀμέλει καὶ γειτόνων ἀκραχολίαι καὶ συνήθων δυσκολίαι καὶ τῶν περὶ τὰς πράξεις ὑπουργῶν μοχθηρίαι τινές . ὑφʼ ὧν οὐχ ἣκιστά μοι δοκεῖς καὶ αὐτὸς ἐπιταραττόμενος , ὥσπερ οἱ Σοφοκλέους ἰατροὶ πικρὰν χολὴν κλύζουσι φαρμάκῳ πικρῷ οὕτως ἀντιχαλεπαίνειν καὶ συνεκπικραίνεσθαι τοῖς ἐκείνων πάθεσι καὶ νοσήμασιν , οὐκ εὐλόγως . ἃ γὰρ πράττεις πράγματα πεπιστευμένος , οὐχ ἁπλοῖς ἤθεσιν οὐδὲ χρηστοῖς ὥσπερ εὐφυέσιν ὀργάνοις ἀλλὰ καρχάροις τὰ πολλὰ καὶ σκολιοῖς διακονεῖται . τὸ μὲν οὖν ἀπευθύνειν ταῦτα μὴ νόμιζε σὸν ἔργον εἶναι μηδʼ ἄλλως ῥᾴδιον · ἂν δʼ ὡς τοιούτοις αὐτοῖς πεφυκόσι χρώμενος , ὥσπερ ἰατρὸς ὀδοντάγραις καὶ ἀγκτῆρσιν , ἤπιος φαίνῃ καὶ μέτριος ἐκ τῶν ἐνδεχομένων , εὐφρανῇ τῇ σῇ διαθέσει μᾶλλον ἢ λυπήσει ταῖς ἑτέρων ἀηδίαις καὶ μοχθηρίαις · καὶ ὥσπερ κύνας ἂν ὑλακτῶσι , τὸ προσῆκον αὐτοῖς ἐκείνους οἰόμενος περαίνειν , ἐπιλήσῃ πολλὰ λυπηρὰ συνάγων , ὥσπερ εἰς χωρίον κοῖλον καὶ ταπεινὸν ἐπιρρέοντα , τὴν μικροψυχίαν ταύτην καὶ τὴν ἀσθένειαν , ἀλλοτρίων ἀναπιμπλαμένην κακῶν . ὅπου γὰρ ἔνιοι τῶν φιλοσόφων καὶ τὸν ἔλεον ψέγουσι πρὸς ἀτυχοῦντας ἀνθρώπους γιγνόμενον , ὡς καλοῦ τοῦ βοηθεῖν οὐ τοῦ συναλγεῖν καὶ συνενδιδόναι τοῖς πλησίον ὄντος · ὃ δὲ μεῖζόν ἐστιν , οὐδʼ αὑτῶν ἁμαρτανόντων καὶ διακειμένων φαύλως τὸ ἦθος αἰσθανομένους ἀθυμεῖν καὶ δυσφορεῖν ἐῶσιν , ἀλλὰ θεραπεύειν ἄνευ λύπης τὴν κακίαν δεῖ · σκόπει πῶς οὐκ ἄλογόν ἐστι περιορᾶν αὑτούς , ὅτι μὴ πάντες εἰσὶν οἱ χρώμενοι καὶ προσιόντες ἡμῖν ἐπιεικεῖς καὶ χαρίεντες , ἀχθομένους καὶ δυσκολαίνοντας . ἀλλʼ ὅρα , φίλε Πάκκιε , μὴ λανθάνομεν ἑαυτοὺς οὐ τὸ καθόλου τῆς μοχθηρίας τῶν ἐντυγχανόντων ἀλλὰ τὸ πρὸς ἡμᾶς ὑπὸ φιλαυτίας τινὸς οὐ μισοπονηρίας προβαλλόμενοι καὶ δεδοικότες . αἱ γὰρ σφοδραὶ περὶ τὰ πράγματα πτοῖαι καὶ παρʼ ἀξίαν ἐφέσεις καὶ διώξεις ἢ πάλιν ἀποστροφαὶ καὶ διαβολαὶ τὰς πρὸς ἀνθρώπους ἐγγεννῶσιν ὑποψίας καὶ δυσκολίας , ὑφʼ ὧν τὰ μὲν ἀποστερεῖσθαι τοῖς δὲ περιπίπτειν δοκοῦμεν . ὁ δὲ τοῖς πράγμασιν ἐθισθεὶς ἐλαφρῶς συμπεριφέρεσθαι καὶ μετρίως εὐκολώτατος ἀνθρώποις ὁμιλεῖν γίγνεται καὶ πραότατος ; .
Lemmas: ὁ δέ πολύς οὐ μόνος ὁ ὁ φίλος καί οἰκεῖος ἀλλά καί ὁ ὁ ἐχθρός ἀνιάω καί παροξύνω κακός . βλασφημία γάρ καί ὀργή καί φθόνος καί κακοήθεια καί ζηλοτυπία μετά δυσμένεια αὐτός μέν εἰμί ὁ ἔχω κήρ , ἐνοχλέω δέ καί παροξύνω ὁ ἀνόητος · ὥσπερ ἀμέλει καί γείτων ἀκραχολία καί συνήθης δυσκολία καί ὁ περί ὁ πρᾶξις ὑπουργός μοχθηρία τις . ὑπό ὅς οὐ ἦκα ἐγώ δοκέω καί αὐτός ἐπιταράσσω , ὥσπερ ὁ Σοφοκλῆς ἰατρός πικρός χολή κλύζω φάρμακον πικρός οὕτως ἀντιχαλεπαίνω καί συνεκπικραίνω ὁ ἐκεῖνος πάθος καί νόσημα , οὐ εὔλογος . ὅς γάρ πράσσω πρᾶγμα πιστεύω , οὐ ἁπλόος ἦθος οὐδέ χρηστός ὥσπερ εὐφυής ὄργανον ἀλλά κάρχαρος ὁ πολύς καί σκολιός διακονέω . ὁ μέν οὖν ἀπευθύνω οὗτος μή νομίζω σός ἔργον εἰμί μηδέ ἄλλος ῥᾴδιος · ἐάν δέ ὡς τοιοῦτος αὐτός φύω χράω , ὥσπερ ἰατρός ὀδοντάγρα καί ἀγκτήρ , ἤπιος φαίνω καί μέτριος ἐκ ὁ ἐνδέχομαι , εὐφραίνω ὁ σός διάθεσις μάλα ἤ λυπέω ὁ ἕτερος ἀηδία καί μοχθηρία · καί ὥσπερ κύων ἐάν ὑλακτέω , ὁ προσήκω αὐτός ἐκεῖνος οἴομαι περαίνω , ἐπιλανθάνομαι πολύς λυπηρός συνάγω , ὥσπερ εἰς χωρίον κοῖλος καί ταπεινός ἐπιρρέω , ὁ μικροψυχία οὗτος καί ὁ ἀσθένεια , ἀλλότριος ἀναπίμπλημι κακός . ὅπου γάρ ἔνιοι ὁ φιλόσοφος καί ὁ ἔλεος ψέγω πρός ἀτυχέω ἄνθρωπος γίγνομαι , ὡς καλός ὁ βοηθέω οὐ ὁ συναλγέω καί συνενδίδωμι ὁ πλησίον εἰμί · ὅς δέ μέγας εἰμί , οὐδέ ἑαυτοῦ ἁμαρτάνω καί διάκειμαι φαῦλος ὁ ἦθος αἰσθάνομαι ἀθυμέω καί δυσφορέω ἐάω , ἀλλά θεραπεύω ἄνευ λύπη ὁ κακία δέω · σκοπέω πῶς οὐ ἄλογος εἰμί περιοράω ἑαυτοῦ , ὅτι μή πᾶς εἰμί ὁ χράω καί προσέρχομαι ἐγώ ἐπιεικής καί χαρίεις , ἄχθομαι καί δυσκολαίνω . ἀλλά ὁράω , φίλος Πάκκιος , μή λανθάνω ἑαυτοῦ οὐ ὁ καθόλου ὁ μοχθηρία ὁ ἐντυγχάνω ἀλλά ὁ πρός ἐγώ ὑπό φιλαυτία τις οὐ μισοπονηρία προβάλλω καί δείδω . ὁ γάρ σφοδρός περί ὁ πρᾶγμα πτόα καί παρά ἀξία ἔφεσις καί δίωξις ἤ πάλιν ἀποστροφή καί διαβολή ὁ πρός ἄνθρωπος ἐγγεννάω ὑποψία καί δυσκολία , ὑπό ὅς ὁ μέν ἀποστερέω ὁ δέ περιπίπτω δοκέω . ὁ δέ ὁ πρᾶγμα ἐθίζω ἐλαφρός συμπεριφέρω καί μέτριος εὔκολος ἄνθρωπος ὁμιλέω γίγνομαι καί πρᾶος ; .