plutarchus.de-tranquillitate-animi-464e-477f 13
τινὰ γὰρ οὐδὲ συνυπάρχειν ἀλλὰ μᾶλλον ὑπεναντιοῦσθαι πέφυκεν ἀλλήλοις τῶν σπουδαζομένων , οἷον ἄσκησις λόγων καὶ μαθημάτων ἀνάληψις ἀπραγμοσύνης δεῖται καὶ σχολῆς · δυνάμεις δὲ πολιτικαὶ καὶ φιλίαι βασιλέων οὐκ ἄνευ πραγμάτων οὐδʼ ἀσχολιῶν περιγίγνονται . καὶ μὴν οἶνοί τε καὶ σαρκῶν ἐμφορήσεις σῶμα μὲν ἰσχυρὸν ποιοῦσι καὶ ῥωμαλέον , ψυχὴν δʼ ἀσθενῆ καὶ χρημάτων ἐπιμέλεια μὲν συνεχὴς καὶ τήρησις αὔξει πλοῦτον , ὑπεροψία δὲ καὶ περιφρόνησις μέγα πρὸς φιλοσοφίαν ἐφόδιον . ὅθεν οὐ πάντα πάντων ἐστίν , ἀλλὰ δεῖ τῷ Πυθικῷ γράμματι πειθόμενον αὑτὸν καταμαθεῖν · εἶτα χρῆσθαι πρὸς ἓν ὃ πέφυκε , καὶ μὴ πρὸς ἄλλον ἄλλοτε βίου ζῆλον ἕλκειν καὶ παραβιάζεσθαι τὴν φύσιν · ἐν ἅρμασιν ἵππος , ἐν δʼ ἀρότρῳ βοῦς , παρὰ ναῦν δʼ ἰθύει τάχιστα δελφίς , κάπρῳ δὲ βουλεύοντα φόνον κύνα χρὴ τλάθυμον ἐξευρεῖν . ὁ δʼ ἀσχάλλων καὶ λυπούμενος ὅτι μὴ καὶ λέων ἐστὶν ὀρεσίτροφος ἀλκὶ πεποιθώς ἅμα καὶ κυνίδιον Μελιταῖον ἐν κόλπῳ χήρας γυναικὸς τιθηνούμενον , ἀπόπληκτός ἐστι . τούτου δʼ οὐδέν βελτίων ὁ βουλόμενος ἅμα μὲν Ἐμπεδοκλῆς ἢ Πλάτων ἢ Δημόκριτος εἶναι περὶ κόσμου γράφων καὶ τῆς τῶν ὄντων ἀληθείας , ἅμα δὲ πλουσίᾳ γραῒ συγκαθεύδειν ὡς Εὐφορίων , ἢ ἰὼν ἐπὶ κῶμον Ἀλεξάνδρῳ συμπίνειν ὡς Μήδιος · ἀγανακτῶν δὲ καὶ λυπούμενος , εἰ μὴ θαυμάζεται διὰ πλοῦτον ὡς Ἰσμηνίας καὶ διʼ ἀρετὴν ὡς Ἐπαμεινώνδας . οὐδὲ γὰρ οἱ δρομεῖς , ὅτι μὴ τοὺς τῶν παλαιστῶν φέρονται στεφάνους , ἀθυμοῦσιν ἀλλὰ τοῖς αὑτῶν ἀγάλλονται καὶ χαίρουσι Σπάρταν ἔλαχες , ταύταν κόσμει καὶ γὰρ ὁ Σόλων ἀλλʼ ἡμεῖς αὐτοῖς οὐ διαμειψόμεθα τῆς ἀρετῆς τὸν πλοῦτον · ἐπεὶ τὸ μὲν ἔμπεδόν αἰεί , χρήματα δʼ ἀνθρώπων ἄλλοτε ἄλλος ἔχει . καὶ Στράτων ὁ φυσικός , ἀκούσας ὅτι πολλαπλασίους ἔχει Μενέδημος μαθητάς , τί οὖν ἔφη θαυμαστόν , εἰ πλείονὲς εἰσιν οἱ λούεσθαι θέλοντες τῶν ἀλείφεσθαι βουλομένων Ἀριστοτέλης δὲ πρὸς Ἀντίπατρον γράφων οὐκ Ἀλεξάνδρῳ μόνον ἔφη προσήκει μέγα φρονεῖν , ὅτι κρατεῖ πολλῶν ἀνθρώπων ; ἀλλʼ οὐχ ἧττον οἷς ὑπάρχει περὶ θεῶν ἃ δεῖ δοξάζειν . τοὺς γὰρ οὕτω , τὰ οἰκεῖα σεμνύνοντας οὐκ ἐνοχλήσει τὰ τῶν πλησίον νῦν δὲ τὴν ἄμπελον σῦκα φέρειν οὐκ ἀξιοῦμεν οὐδὲ τὴν ἐλαίαν βότρυς · αὐτοὶ δʼ ἑαυτούς , ἐὰν μὴ καὶ τὰ τῶν πλουσίων ἅμα καὶ τὰ τῶν λογίων καὶ τὰ τῶν στρατευομένων καὶ τὰ τῶν φιλοσοφούντων καὶ τὰ τῶν κολακευόντων καὶ τὰ τῶν παρρησιαζομένων καὶ τὰ τῶν φειδομένων καὶ τὰ τῶν δαπανώντων ἔχωμεν προτερήματα , συκοφαντοῦμεν καὶ ἀχαριστοῦμεν αὑτοῖς καὶ καταφρονοῦμεν ὡς , ἐνδεῶς καὶ εὐτελῶς βιούντων . πρὸς δὲ τούτῳ καὶ τὴν φύσιν ὁρῶμεν ὑπομιμνήσκουσαν ἡμᾶς . ὡς γὰρ τῶν θηρίων ἑτέροις ἀφʼ ἑτέρων παρεσκεύασε τὴν τροφὴν εἶναι καὶ οὐ πάντα σαρκοφαγεῖν ἢ σπερμολογεῖν ἢ ῥιζωρυχεῖν ἐποίησεν , οὕτω τοῖς ἀνθρώποις ποικίλας πρὸς τὸν βίον ἀφορμὰς ἔδωκε · μηλοβότᾳ τʼ ἀρότᾳ τʼ ὀρνιχολόχῳ τε καὶ ὃν πόντος τρέφει δεῖ δὲ τὸ πρόσφορον ἑαυτοῖς ἑλομένους καὶ διαπονοῦντας ἐᾶν τὰ τῶν ἄλλων , καὶ μὴ τὸν Ἡσίοδον ἐλέγχειν ἐνδεέστερον εἰπόντα καὶ κεραμεὺς κεραμεῖ κοτέει καὶ τέκτονι τέκτων . οὐ γὰρ μόνον τοὺς ὁμοτέχνους καὶ τοὺς ὁμοτρόπους ζηλοῦντες , ἀλλὰ καὶ λογίους πλούσιοι καὶ πλουσίους ἔνδοξοι καὶ δικολόγοι σοφιστάς , καὶ ναὶ μὰ Δία κωμῳδοὺς εὐημεροῦντας ἐν θεάτροις καὶ ὀρχηστὰς καὶ θεράποντας ἐν αὐλαῖς βασιλέων ἐλεύθεροι καὶ εὐπατρίδαι κατατεθαμβημένοι καὶ μακαρίζοντες , οὐ μετρίως λυποῦσιν αὑτοὺς καὶ ταράττουσιν .
Lemmas: τις γάρ οὐδέ συνυπάρχω ἀλλά μάλα ὑπεναντιόομαι φύω ἀλλήλων ὁ σπουδάζω , οἷος ἄσκησις λόγος καί μάθημα ἀνάληψις ἀπραγμοσύνη δέω καί σχολή · δύναμις δέ πολιτικός καί φιλία βασιλεύς οὐ ἄνευ πρᾶγμα οὐδέ ἀσχολία περιγίγνομαι . καί μήν οἶνος τε καί σάρξ ἐμφόρησις σῶμα μέν ἰσχυρός ποιέω καί ῥωμαλέος , ψυχή δέ ἀσθενής καί χρῆμα ἐπιμέλεια μέν συνεχής καί τήρησις αὐξάνω πλοῦτος , ὑπεροψία δέ καί περιφρόνησις μέγας πρός φιλοσοφία ἐφόδιον . ὅθεν οὐ πᾶς πᾶς εἰμί , ἀλλά δέω ὁ Πυθικός γράμμα πείθω ἑαυτοῦ καταμανθάνω · εἶτα χράω πρός εἷς ὅς φύω , καί μή πρός ἄλλος ἄλλοτε βίος ζῆλος ἕλκω καί παραβιάζομαι ὁ φύσις · ἐν ἅρμα ἵππος , ἐν δέ ἄροτρον βοῦς , παρά ναῦς δέ ἰθύω ταχύς δελφίς , κάπρος δέ βουλεύω φόνος κύων χρή τλήθυμος ἐξευρίσκω . ὁ δέ ἀσχάλλω καί λυπέω ὅτι μή καί λέων εἰμί ὀρεσιτρόφος ἀλκί πείθω ἅμα καί κυνίδιον Μελιταῖος ἐν κόλπος χήρα γυνή τιθηνέω , ἀπόπληκτος εἰμί . οὗτος δέ οὐδείς ἀγαθός ὁ βούλομαι ἅμα μέν Ἐμπεδοκλῆς ἤ Πλάτων ἤ Δημόκριτος εἰμί περί κόσμος γράφω καί ὁ ὁ εἰμί ἀλήθεια , ἅμα δέ πλούσιος γραῦς συγκαθεύδω ὡς Εὐφορίων , ἤ ἔρχομαι ἐπί κῶμος Ἀλέξανδρος συμπίνω ὡς Μήδιος · ἀγανακτέω δέ καί λυπέω , εἰ μή θαυμάζω διά πλοῦτος ὡς Ἰσμηνίας καί διά ἀρετή ὡς Ἐπαμεινώνδας . οὐδέ γάρ ὁ δρομεύς , ὅτι μή ὁ ὁ παλαιστής φέρω στέφανος , ἀθυμόω ἀλλά ὁ ἑαυτοῦ ἀγάλλω καί χαίρω Σπάρτη λαγχάνω , ταῦτος κοσμέω καί γάρ ὁ Σόλων ἀλλά ἐγώ αὐτός οὐ διαμείβω ὁ ἀρετή ὁ πλοῦτος · ἐπεί ὁ μέν ἔμπεδος ἀεί , χρῆμα δέ ἄνθρωπος ἄλλοτε ἄλλος ἔχω . καί Στράτων ὁ φυσικός , ἀκούω ὅτι πολλαπλάσιος ἔχω Μενέδημος μαθητής , τίς οὖν φημί θαυμαστός , εἰ πολύς εἰμί ὁ λούω ἐθέλω ὁ ἀλείφω βούλομαι Ἀριστοτέλης δέ πρός Ἀντίπατρος γράφω οὐ Ἀλέξανδρος μόνος φημί προσήκω μέγας φρονέω , ὅτι κρατέω πολύς ἄνθρωπος ; ἀλλά οὐ ἥσσων ὅς ὑπάρχω περί θεός ὅς δέω δοξάζω . ὁ γάρ οὕτως , ὁ οἰκεῖος σεμνύνω οὐ ἐνοχλέω ὁ ὁ πλησίον νῦν δέ ὁ ἄμπελος σῦκον φέρω οὐ ἀξιόω οὐδέ ὁ ἐλαία βότρυς · αὐτός δέ ἑαυτοῦ , ἐάν μή καί ὁ ὁ πλούσιος ἅμα καί ὁ ὁ λόγιος καί ὁ ὁ στρατεύω καί ὁ ὁ φιλοσοφέω καί ὁ ὁ κολακεύω καί ὁ ὁ παρρησιάζομαι καί ὁ ὁ φείδομαι καί ὁ ὁ δαπανόω ἔχω προτέρημα , συκοφαντέω καί ἀχαριστέω ἑαυτοῦ καί καταφρονέω ὡς , ἐνδεής καί εὐτελής βιάζω . πρός δέ οὗτος καί ὁ φύσις ὁράω ὑπομιμνῄσκω ἐγώ . ὡς γάρ ὁ θηρίον ἕτερος ἀπό ἕτερος παρασκευάζω ὁ τροφή εἰμί καί οὐ πᾶς σαρκοφαγέω ἤ σπερμολογέω ἤ ῥιζωρυχέω ποιέω , οὕτως ὁ ἄνθρωπος ποικίλος πρός ὁ βίος ἀφορμή δίδωμι · μηλοβότης τε ἀροτήρ τε ὀρνιθολόχος τε καί ὅς πόντος τρέφω δέω δέ ὁ πρόσφορος ἑαυτοῦ αἱρέω καί διαπονέω ἐάω ὁ ὁ ἄλλος , καί μή ὁ Ἡσίοδος ἐλέγχω ἐνδεής λέγω καί κεραμεύς κεραμεύς κοτέω καί τέκτων τέκτων . οὐ γάρ μόνος ὁ ὁμότεχνος καί ὁ ὁμότροπος ζηλόω , ἀλλά καί λόγιος πλούσιος καί πλούσιος ἔνδοξος καί δικολόγος σοφιστής , καί ναί μά Ζεύς κωμῳδός εὐημερέω ἐν θέατρον καί ὀρχηστής καί θεράπων ἐν αὐλή βασιλεύς ἐλεύθερος καί εὐπατρίδης καταθαμβέομαι καί μακαρίζω , οὐ μέτριος λυπέω ἑαυτοῦ καί ταράσσω .