plutarchus.de-superstitione-164e-171f 4
ἦν φοβερὸς ἐν Σάμῳ Πολυκράτης τύραννος , ἦν ἐν Κορίνθῳ Περίανδρος , ἀλλʼ οὐδεὶς ἐφοβεῖτο τούτους μεταστὰς εἰς πόλιν ἐλευθέραν καὶ δημοκρατουμένην . ὁ δὲ τὴν τῶν θεῶν ἀρχὴν ὡς τυραννίδα φοβούμενος σκυθρωπὴν καὶ ἀπαραίτητον ποῖ μεταστῇ ποῖ φύγῃ , ποίαν γῆν ἄθεον εὕρῃ , ποίαν θάλασσαν ; εἰς τί καταδὺς τοῦ κόσμου μέρος καὶ ἀποκρύψας σεαυτόν , ὦ ταλαίπωρε , πιστεύσεις ὅτι τὸν θεὸν ἀποπέφευγας ; ἔστι καὶ δούλοις νόμος ἐλευθερίαν ἀπογνοῦσι πρᾶσιν αἰτεῖσθαι καὶ δεσπότην μεταβάλλειν ἐπιεικέστερον · ἡ δὲ δεισιδαιμονία θεῶν ἀλλαγὴν οὐ δίδωσιν , οὐδʼ ἔστιν εὑρεῖν ὃν οὐ φοβήσεται θεὸν ὁ φοβούμενος τοὺς πατρῴους καὶ γενεθλίους , ὁ φρίττων τοὺς σωτῆρας καὶ τοὺς μειλιχίους τρέμων καὶ δεδοικώς , παρʼ ὧν αἰτούμεθα πλοῦτον εὐπορίαν εἰρήνην ὁμόνοιαν ὄρθωσιν λόγων καὶ ἔργων τῶν ἀρίστων . εἶθʼ οὗτοι τὸ δουλεύειν ἀτύχημα ἡγοῦνται καὶ λέγουσι δεινή τις ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ συμφορὰ δούλους γενέσθαι δεσπότας τε δυσχερεῖς λαβεῖν · πόσῳ δὲ δεινότερον οἴεσθε πάσχειν αὐτοὺς ἀνεκφεύκτους ἀναποδράστους ἀνυποστάτους λαμβάνοντας ; ἔστι δούλῳ φεύξιμος βωμός , ἔστι καὶ λῃσταῖς ἀβέβηλα πολλὰ τῶν ἱερῶν , καὶ πολεμίους οἱ φεύγοντες ἂν ἀγάλματος λάβωνται ἢ ναοῦ , θαρροῦσιν · ὁ δὲ δεισιδαίμων ταῦτα μάλιστα φρίττει καὶ φοβεῖται καὶ δέδοικεν , ἐν οἷς οἱ φοβούμενοι τὰ δεινότατα τὰς ἐλπίδας ἔχουσι . μὴ ἀπόσπα τὸν δεισιδαίμονα τῶν ἱερῶν · ἐνταῦθα κολάζεται καὶ τιμωρεῖται . τί δεῖ μακρὰ λέγειν ; πέρας ἐστὶ τοῦ βίου πᾶσιν ἀνθρώποις ὁ θάνατος · τῆς δὲ δεισιδαιμονίας οὐδʼ οὗτος , ἀλλʼ ὑπερβάλλει τοὺς ὅρους ἐπέκεινα τοῦ ζῆν , μακρότερον τοῦ βίου ποιοῦσα τὸν φόβον καὶ συνάπτουσα τῷ θανάτῳ κακῶν ἐπίνοιαν ἀθανάτων , καὶ ὅτε παύεται πραγμάτων , ἄρχεσθαι δοκοῦσα μὴ παυομένων . ᾍδου τινὲς ἀνοίγονται πύλαι βαθεῖαι , καὶ ποταμοὶ πυρὸς ὁμοῦ καὶ Στυγὸς ἀπορρῶγες ἀνακεράννυνται , καὶ σκότος ἐμπίπλαται πολυφαντάστων εἰδώλων τινῶν χαλεπὰς μὲν ὄψεις οἰκτρὰς δὲ φωνὰς ἐπιφερόντων , δικασταὶ δὲ καὶ κολασταὶ καὶ χάσματα καὶ μυχοὶ μυρίων κακῶν γέμοντες . οὕτως ἡ κακοδαίμων δεισιδαιμονία τῇ περιττῇ πρὸς ἅπαν τὸ δοκοῦν δεινὸν εὐλαβείᾳ λανθάνει ἑαυτὴν ὑποβάλλουσα παντοίοις δεινοῖς .
Lemmas: εἰμί φοβερός ἐν Σάμος Πολυκράτης τύραννος , εἰμί ἐν Κόρινθος Περίανδρος , ἀλλά οὐδείς φοβέω οὗτος μεθίστημι εἰς πόλις ἐλεύθερος καί δημοκρατέομαι . ὁ δέ ὁ ὁ θεός ἀρχή ὡς τυραννίς φοβέω σκυθρωπός καί ἀπαραίτητος ποῖ μεθίστημι ποῖ φεύγω , ποῖος γῆ ἄθεος εὑρίσκω , ποῖος θάλασσα ; εἰς τίς καταδύω ὁ κόσμος μέρος καί ἀποκρύπτω σεαυτοῦ , ὦ ταλαίπωρος , πιστεύω ὅτι ὁ θεός ἀποφεύγω ; εἰμί καί δοῦλος νόμος ἐλευθερία ἀπογιγνώσκω πρᾶσις αἰτέω καί δεσπότης μεταβάλλω ἐπιεικής · ὁ δέ δεισιδαιμονία θεός ἀλλαγή οὐ δίδωμι , οὐδέ εἰμί εὑρίσκω ὅς οὐ φοβέω θεός ὁ φοβέω ὁ πατρῷος καί γενέθλιος , ὁ φρίσσω ὁ σωτήρ καί ὁ μειλίχιος τρέμω καί δείδω , παρά ὅς αἰτέω πλοῦτος εὐπορία εἰρήνη ὁμόνοια ὄρθωσις λόγος καί ἔργον ὁ ἀγαθός . εἶτα οὗτος ὁ δουλεύω ἀτύχημα ἡγέομαι καί λέγω δεινός τις ἀνήρ καί γυνή συμφορά δοῦλος γίγνομαι δεσπότης τε δυσχερής λαμβάνω · πόσος δέ δεινός οἴομαι πάσχω αὐτός ἀνέκφευκτος ἀναπόδραστος ἀνυπόστατος λαμβάνω ; εἰμί δοῦλος φεύξιμος βωμός , εἰμί καί λῃστής ἀβέβηλος πολύς ὁ ἱερός , καί πολέμιος ὁ φεύγω ἐάν ἄγαλμα λαμβάνω ἤ ναός , θαρσέω · ὁ δέ δεισιδαίμων οὗτος μάλα φρίσσω καί φοβέω καί δείδω , ἐν ὅς ὁ φοβέω ὁ δεινός ὁ ἐλπίς ἔχω . μή ἀποσπάω ὁ δεισιδαίμων ὁ ἱερός · ἐνταῦθα κολάζω καί τιμωρέω . τίς δέω μακρός λέγω ; πέρας εἰμί ὁ βίος πᾶς ἄνθρωπος ὁ θάνατος · ὁ δέ δεισιδαιμονία οὐδέ οὗτος , ἀλλά ὑπερβάλλω ὁ ὅρος ἐπέκεινα ὁ ζάω , μακρός ὁ βίος ποιέω ὁ φόβος καί συνάπτω ὁ θάνατος κακός ἐπίνοια ἀθάνατος , καί ὅτε παύω πρᾶγμα , ἄρχω δοκέω μή παύω . ᾍδης τις ἀνοίγνυμι πύλη βαθύς , καί ποταμός πῦρ ὁμοῦ καί Στύξ ἀπορρώξ ἀνακεράννυμι , καί σκότος ἐμπίμπλημι πολυφάνταστος εἴδωλον τις χαλεπός μέν ὄψις οἰκτρός δέ φωνή ἐπιφέρω , δικαστής δέ καί κολαστής καί χάσμα καί μυχός μυρίος κακός γέμω . οὕτως ὁ κακοδαίμων δεισιδαιμονία ὁ περισσός πρός ἅπας ὁ δοκέω δεινός εὐλάβεια λανθάνω ἑαυτοῦ ὑποβάλλω παντοῖος δεινός .