plutarchus.de-superstitione-164e-171f 10
ὅθεν ἔμοιγε καὶ θαυμάζειν ἔπεισι τοὺς τὴν ἀθεότητα φάσκοντας ἀσέβειαν εἶναι , μὴ φάσκοντας δὲ τὴν δεισιδαιμονίαν . καίτοι γʼ Ἀναξαγόρας δίκην ἔφυγεν ἀσεβείας ἐπὶ τῷ λίθον εἰπεῖν τὸν ἥλιον , Κιμμερίους δʼ οὐδεὶς εἶπεν ἀσεβεῖς ὅτι τὸν ἥλιον οὐδʼ εἶναι τὸ παράπαν νομίζουσι . τί σὺ λέγεις ; ὁ μὴ νομίζων θεοὺς ἀνόσιός ἐστιν ; ὁ δὲ τοιούτους νομίζων οἵους οἱ δεισιδαίμονες , οὐ μακρῷ δόξαις ἀνοσιωτέραις σύνεστιν ; ἐγὼ γοῦν ἂν ἐθέλοιμι μᾶλλον τοὺς ἀνθρώπους λέγειν περὶ ἐμοῦ μήτε γεγονέναι τὸ παράπαν μήτʼ εἶναι Πλούταρχον ἢ λέγειν ὅτι Πλούταρχός ἐστιν ἄνθρωπος ἀβέβαιος εὐμετάβολος , εὐχερὴς πρὸς ὀργήν , ἐπὶ τοῖς τυχοῦσι τιμωρητικός , μικρόλυπος · ἂν καλῶν ἐπὶ δεῖπνον ἑτέρους παραλίπῃς ἐκεῖνον , ἂν ἀσχολίας σοι γενομένης ἐπὶ θύρας μὴ ἔλθῃς ἢ μὴ προσείπῃς , διέδεταί σου τὸ σῶμα προσφὺς ἢ συλλαβὼν ἀποτυμπανιεῖ τὸ παιδίον , ἢ θηρίον ἔχων τοῖς καρποῖς ἐφήσει καὶ λυμανεῖται τὴν ὀπώραν . τοῦ Τιμοθέου τὴν Ἄρτεμιν ᾄδοντος ἐν Ἀθήναις καὶ λέγοντος θυιάδα φοιβάδα μαινάδα λυσσάδα Κινησίας ὁ μελοποιὸς ἐκ τῶν θεατῶν ἀναστάς τοιαύτη σοι εἶπε θυγάτηρ γένοιτο . καὶ μὴν ὅμοια τούτοις καὶ χείρω περὶ Ἀρτέμιδος οἱ δεισιδαίμονες ὑπολαμβάνουσιν αἵ τε κἂν ἀπʼ ἀγχόνας ἀίξασα αἵ τε καλεχόνα κναίσατε αἵ τε κανέκεκρος μαίουσα ἂν πεφυρμένα ἐσῆλθες αἵ τε καὶ ἐκ τριπόδων καθαρμάτεσσιν ἐπισπώμενα τῷ παλαμναίῳ συμπλεχθεῖσα . οὐδὲν δὲ τούτων ἐπιεικέστερα φρονοῦσι περὶ Ἀπόλλωνος περὶ Ἥρας περὶ Ἀφροδίτης · πάντας γὰρ τούτους τρέμουσι καὶ δεδοίκασι . καίτοι τί τοσοῦτον ἡ Νιόβη περὶ τῆς Λητοῦς ἐβλασφήμησεν , ὅσου ἡ δεισιδαιμονία πέπεικε περὶ τῆς θεοῦ τοὺς ἄφρονας , ὡς ἄρα λοιδορηθεῖσα κατετόξευσε τῆς ἀθλίας γυναικὸς ἓξ μὲν θυγατέρας , ἓξ δʼ υἱέας ἡβώοντας ; οὕτως ἄπληστος ἀλλοτρίων κακῶν ἦν καὶ ἀνίλαστος . εἰ γὰρ ἀληθῶς ἡ θεὸς χολὴν εἶχε καὶ μισοπόνηρος ἦν καὶ ἤλγει κακῶς ἀκούουσα καὶ μὴ κατεγέλα τῆς ἀνθρωπίνης ἀμαθίας καὶ ἀγνοίας ἀλλʼ ἠγανάκτει , τούτους ἔδει κατατοξεῦσαι τοὺς τοσαύτην ὠμότητα καὶ πικρίαν καταψευδομένους αὐτῆς καὶ τοιαῦτα λέγοντας καὶ γράφοντας . τῆς γοῦν Ἑκάβης προβαλλόμεθα τὴν πικρίαν ὡς βάρβαρον καὶ θηριώδη λεγούσης τοῦ ἐγὼ μέσον ἧπαρ ἔχοιμι ἐσθέμεναι προσφῦσα , τὴν δὲ Συρίαν θεὸν οἱ δεισιδαίμονες νομίζουσιν , ἂν μαινίδας τις ἢ ἀφύας φάγῃ , τὰ ἀντικνήμια διεσθίειν , ἕλκεσι τὸ σῶμα πιμπράναι , συντήκειν τὸ ἧπαρ .
Lemmas: ὅθεν ἐγώ καί θαυμάζω ἔπειμι ὁ ὁ ἀθεότης φάσκω ἀσέβεια εἰμί , μή φάσκω δέ ὁ δεισιδαιμονία . καίτοι γε Ἀναξαγόρας δίκη φεύγω ἀσέβεια ἐπί ὁ λίθος λέγω ὁ ἥλιος , Κιμμέριος δέ οὐδείς λέγω ἀσεβής ὅτι ὁ ἥλιος οὐδέ εἰμί ὁ παράπαν νομίζω . τίς σύ λέγω ; ὁ μή νομίζω θεός ἀνόσιος εἰμί ; ὁ δέ τοιοῦτος νομίζω οἷος ὁ δεισιδαίμων , οὐ μακρός δόξα ἀνόσιος σύνειμι ; ἐγώ γοῦν ἄν ἐθέλω μάλα ὁ ἄνθρωπος λέγω περί ἐγώ μήτε γίγνομαι ὁ παράπαν μήτε εἰμί Πλούταρχος ἤ λέγω ὅτι Πλούταρχος εἰμί ἄνθρωπος ἀβέβαιος εὐμετάβολος , εὐχερής πρός ὀργή , ἐπί ὁ τυγχάνω τιμωρητικός , μικρόλυπος · ἐάν καλέω ἐπί δεῖπνον ἕτερος παραλείπω ἐκεῖνος , ἐάν ἀσχολία σύ γίγνομαι ἐπί θύρα μή ἔρχομαι ἤ μή προσλέγω , διέδω σύ ὁ σῶμα προσφύω ἤ συλλαμβάνω ἀποτυμπανίζω ὁ παιδίον , ἤ θηρίον ἔχω ὁ καρπός ἐφίημι καί λυμαίνομαι ὁ ὀπώρα . ὁ Τιμόθεος ὁ Ἄρτεμις ἀείδω ἐν Ἀθῆναι καί λέγω Θυιάς φοιβάς μαινάς λυσσάς Κινησίας ὁ μελοποιός ἐκ ὁ θεατής ἀνίστημι τοιοῦτος σύ λέγω θυγάτηρ γίγνομαι . καί μήν ὅμοιος οὗτος καί κακός περί Ἄρτεμις ὁ δεισιδαίμων ὑπολαμβάνω ὁ τε κἀν ἀπό ἀγχόνη ἀΐσσω ὁ τε καλεχόνα κναίω ὁ τε κανέκεκρος μαιόω ἄν φύρω εἰσέρχομαι ὁ τε καί ἐκ τρίπους κάθαρμα ἐπισπάω ὁ παλαμναῖος συμφλέγω . οὐδείς δέ οὗτος ἐπιεικής φρονέω περί Ἀπόλλων περί Ἥρα περί Ἀφροδίτη · πᾶς γάρ οὗτος τρέμω καί δείδω . καίτοι τίς τοσοῦτος ὁ Νιόβη περί ὁ Λητώ βλασφημέω , ὅσος ὁ δεισιδαιμονία πείθω περί ὁ θεός ὁ ἄφρων , ὡς ἄρα λοιδορέω κατατοξεύω ὁ ἄθλιος γυνή ἕξ μέν θυγάτηρ , ἕξ δέ υἱός ἡβάω ; οὕτως ἄπληστος ἀλλότριος κακός εἰμί καί ἀνίλαστος . εἰ γάρ ἀληθής ὁ θεός χολή ἔχω καί μισοπόνηρος εἰμί καί ἀλγέω κακός ἀκούω καί μή καταγελάω ὁ ἀνθρώπινος ἀμαθία καί ἄγνοια ἀλλά ἀγανακτέω , οὗτος δέω κατατοξεύω ὁ τοσοῦτος ὠμότης καί πικρία καταψεύδομαι αὐτός καί τοιοῦτος λέγω καί γράφω . ὁ γοῦν Ἑκάβη προβάλλω ὁ πικρία ὡς βάρβαρος καί θηριώδης λέγω ὁ ἐγώ μέσος ἧπαρ ἔχω ἔσθω προσφύω , ὁ δέ Συρία θεός ὁ δεισιδαίμων νομίζω , ἐάν μαινίς τις ἤ ἀφύη ἐσθίω , ὁ ἀντικνήμιον διεσθίω , ἕλκος ὁ σῶμα πίμπρημι , συντήκω ὁ ἧπαρ .