plutarchus.de-stoicorum-repugnantiis-1033a-1057b 10
τὸ πρὸς τἀναντία διαλέγεσθαι καθόλου μὲν οὔ , φησιν ἀποδοκιμάζειν , χρῆσθαι δὲ τούτῳ παραινεῖ μετʼ εὐλαβείας ὥσπερ ἐν τοῖς δικαστηρίοις , μὴ μετὰ συνηγορίας ; ἀλλὰ διαλύοντας αὐτῶν τὸ πιθανόν τοῖς μὲν γὰρ ἐποχὴν ἄγουσι περὶ πάντων ἐπιβάλλει φησὶ τοῦτο ποιεῖν καὶ συνεργόν ἐστι πρὸς ὃ βούλονται · τοῖς δʼ ἐπιστήμην ἐνεργαζομένοις καθʼ ἣν ὁμολογουμένως βιωσόμεθα , τἀναντία στοιχειοῦν καὶ καταστοιχίζειν τοὺς εἰσαγομένους ἀπʼ ἀρχῆς μέχρι τέλους · ἐφʼ ὧν καιρός ἐστι μνησθῆναι καὶ τῶν ἐναντίων λόγων , διαλύοντας αὐτῶν τὸ πιθανόν , καθάπερ καὶ ἐν τοῖς δικαστηρίοις · ταυτὶ γὰρ αὐταῖς λέξεσιν εἴρηκεν . ὅτι μὲν οὖν ἄτοπός ἐστι τοὺς φιλοσόφους τὸν ἐναντίον λόγον οἰόμενος δεῖν τιθέναι , μὴ μετὰ συνηγορίας ἀλλʼ ὁμοίως τοῖς δικολόγοις κακοῦντας , ὥσπερ οὐ πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἀλλὰ περὶ νίκης ἀγωνιζομένους , εἴρηται πρὸς αὐτὸν διʼ ἑτέρων . ὅτι δʼ αὐτὸς οὐκ ἐν ὀλίγοις ἀλλὰ πολλαχοῦ τοὺς ἐναντίους οἷς δοκιμάζει λόγους κατεσκεύακεν ἐρρωμένως καὶ μετὰ σπουδῆς καὶ φιλοτιμίας τοσαύτης ὥστε μὴ παντὸς εἶναι καταμαθεῖν τὸ ἀρέσκον αὐτῷ , αὐτοὶ δήπου λέγουσι , τὴν δεινότητα θαυμάζοντες τἀνδρός · καὶ τὸν Καρνεάδην οὐδὲν οἰόμενοι λέγειν ἴδιον , ἀλλʼ ἐξ ὧν ἐπεχείρησε Χρύσιππος ; εἰς τοὐναντίον , ὁρμώμενον ἐπιτίθεσθαι τοῖς λόγοις αὐτοῦ καὶ πολλάκις παραφθέγγεσθαι δαιμόνιε , φθίσει σε τὸ σὸν μένος , ὡς μεγάλας ἀφορμὰς καθʼ ἑαυτοῦ διδόντα τοῖς κινεῖν τὰ δόγματα καὶ διαβάλλειν βουλομένοις . ἐπὶ δὲ τοῖς κατὰ Συνηθείας ἐκδοθεῖσιν οὕτω κομῶσι καὶ μεγαληγοροῦσιν , ὥστε τοὺς πάντων ὁμοῦ τῶν Ἀκαδημαϊκῶν λόγους εἰς ταὐτὸ συμφορηθέντας οὐκ ἀξίους ; εἶναι παραβαλεῖν οἷς Χρύσιππος ἔγραψεν εἰς διαβολὴν τῶν αἰσθήσεων . καὶ τοῦτο μὲν ἀπειρίας τῶν λεγόντων ἢ φιλαυτίας σημεῖόν ἐστιν · ἐκεῖνο δʼ ἀληθές , ὅτι βουληθεὶς αὖθις συνειπεῖν τῇ Συνηθείᾳ καὶ ταῖς αἰσθήσεσιν ἐνδεέστερος γέγονεν ἑαυτοῦ καὶ τὸ σύνταγμα τοῦ συντάγματος μαλακώτερον . ὥστʼ αὐτὸν ἑαυτῷ μάχεσθαι , κελεύοντα μὲν ἀεὶ τἀναντία μὴ μετὰ συνηγορίας ἀλλὰ μετʼ ἐνδείξεως τοῦ ὅτι ψευδῆ ἐστι παρατίθεσθαι , τῶν δʼ ἑαυτοῦ δογμάτων κατήγορον ὄντα δεινότερον ἢ συνήγορον , καὶ φυλάττεσθαι μὲν ἑτέροις παραινοῦντα τοὺς εἰς τἀναντία λόγους ὡς περισπῶντας τὴν κατάληψιν , αὐτὸν δὲ τῶν βεβαιούντων τὴν κατάληψιν λόγων φιλοτιμότερον συντιθέντα τοὺς ἀναιροῦντας καίτοι ὅτι τοῦτʼ αὐτὸς φοβεῖται , σαφῶς ὑποδείκνυσιν ἐν τῷ τετάρτῳ περὶ Βίων , ταῦτα γράφων οὐχ ὡς ἔτυχε δʼ οὐδὲ τοὺς ἐναντίους ὑποδεκτέον λόγους οὐδὲ προσετέα τἀναντία πιθανὰ ἀλλʼ εὐλαβουμένους μὴ καὶ περισπασθέντες ὑπʼ αὐτῶν τὰς καταλήψεις ἀφῶσιν , οὔτε τῶν λύσεων ἱκανῶς ἂν ἀκοῦσαι δυνάμενοι καταλαμβάνοντὲς τʼ εὐαποσείστως · ἐπεὶ καὶ οἱ τὴν συνήθειαν καταλαμβάνοντες καὶ τὰ αἰσθητὰ καὶ τἄλλα ἐκ τῶν αἰσθήσεων ῥᾳδίως προΐενται ταῦτα , καὶ ὑπὸ τῶν Μεγαρικῶν ἐρωτημάτων περισπώμενοι καὶ ὑπʼ ἄλλων πλειόνων καὶ δυναμικωτέρων ἐρωτημάτων . ἡδέως ἂν οὖν πυθοίμην τῶν Στωικῶν , εἰ τὰ Μεγαρικὰ ἐρωτήματα δυναμικώτερα νομίζουσιν εἶναι τῶν ὑπὸ Χρυσίππου κατὰ τῆς συνηθείας ἐν ἓξ βιβλίοις γεγραμμένων ἢ τοῦτο παρʼ αὐτοῦ Χρυσίππου δεῖ πυνθάνεσθαι . σκόπει γὰρ οἷα περὶ τοῦ Μεγαρικοῦ λόγου γέγραφεν ἐν τῷ περὶ Λόγου χρήσεως οὗτος οἷόν τι συμβέβηκε καὶ ἐπὶ τοῦ Στίλπωνος λόγου καὶ Μενεδήμου σφόδρα γὰρ ἐπὶ σοφίᾳ γενομένων αὐτῶν ἐνδόξων , νῦν εἰς ὄνειδος αὐτῶν ὁ λόγος περιτέτραπται , ὡς τὸ μὲν παχυτέρων τὸ δʼ , ἐκφανῶς σοφιζομένων εἶτα τούτους μέν , ὦ βέλτιστε , τοὺς λόγους , ὧν καταγελᾷς καὶ καλεῖς ὀνείδη τῶν ἐρωτώντων ὡς ἐμφανῆ τὴν κακίαν ἔχοντας , ὅμως δέδιας μή τινας περισπάσωσιν ἀπὸ τῆς καταλήψεως · αὐτὸς δὲ τοσαῦτα βιβλία γράφων κατὰ τῆς Συνηθείας , οἷς , εἴ τι ἀνεῦρες , προσέθηκας , ὑπερβαλέσθαι φιλοτιμούμενος τὸν Ἀρκεσίλαον , οὐδένα τῶν ἐντυγχανόντων ἐπιταράξειν προσεδόκησας ; οὐδὲ γὰρ ψιλοῖς χρῆται τοῖς κατὰ τῆς Συνηθείας ἐπιχειρήμασιν , ἀλλʼ ὥσπερ ἐν δίκῃ μετὰ πάθους τινὸς συνεπιπάσχων , μωρολογεῖν τε πολλάκις λέγει καὶ κενοκοπεῖν . ἵνα τοίνυν μηδʼ ἀντίρρησιν ἀπολίπῃ τοῦ τἀναντία λέγειν , ἐν μὲν ταῖς Φυσικαῖς Θέσεσι ταῦτα γέγραφεν ἔσται δὲ καὶ καταλαμβάνοντάς τι πρὸς τἀναντία ἐπιχειρεῖν , τὴν ἐνοῦσαν συνηγορίαν ποιουμένους ποτὲ δʼ οὐδέτερον καταλαμβάνοντας εἰς ἑκάτερον τὰ ὄντα λέγειν . ἐν δὲ τῷ περὶ τῆς τοῦ εἰπών , ὡς οὐ δεῖ τῇ τοῦ λόγου δυνάμει πρὸς τὰ μὴ ἐπιβάλλοντα χρῆσθαι καθάπερ οὐδʼ ὅπλοις , ταῦτʼ ἐπείρηκε πρὸς μὲν γὰρ τὴν τῶν ἀληθῶν εὕρεσιν δεῖ χρῆσθαι αὐτῇ καὶ πρὸς τὴν τούτων συγγένειαν , εἰς τἀναντία δʼ οὔ , πολλῶν ποιούντων τοῦτο πολλοὺς ; λέγων ἴσως τοὺς ἐπέχοντας . ἀλλʼ ἐκεῖνοι μὲν οὐδέτερον καταλαμβάνοντες εἰς ἑκάτερον ἐπιχειροῦσιν · ὡς εἴ τι καταληπτόν ἐστιν οὕτως ἂν μόνως ἢ μάλιστα κατάληψιν ἑαυτῆς τὴν ἀλήθειαν παρέχουσαν . σὺ δʼ ὁ κατηγορῶν ἐκείνων αὐτός τε τἀναντία γράφων οἷς καταλαμβάνεις περὶ τῆς Συνηθείας ἑτέρους τε τοῦτο ποιεῖν μετὰ συνηγορίας ἀποτρεπόμενος , ἐν ἀχρήστοις καὶ βλαβεροῖς ὁμολογεῖς τῇ τοῦ λόγου δυνάμει χρώμενος ; ὑπὸ φιλοτιμίας νεανιεύεσθαι .
Lemmas: ὁ πρός ἐναντίος διαλέγω καθόλου μέν οὐ , φημί ἀποδοκιμάζω , χράω δέ οὗτος παραινέω μετά εὐλάβεια ὥσπερ ἐν ὁ δικαστήριον , μή μετά συνηγορία ; ἀλλά διαλύω αὐτός ὁ πιθανός ὁ μέν γάρ ἐποχή ἄγω περί πᾶς ἐπιβάλλω φημί οὗτος ποιέω καί συνεργός εἰμί πρός ὅς βούλομαι · ὁ δέ ἐπιστήμη ἐνεργάζομαι κατά ὅς ὁμολογουμένως βιόω , ἐναντίος στοιχειόω καί καταστοιχίζω ὁ εἰσάγω ἀπό ἀρχή μέχρι τέλος · ἐπί ὅς καιρός εἰμί μιμνῄσκω καί ὁ ἐναντίος λόγος , διαλύω αὐτός ὁ πιθανός , καθά καί ἐν ὁ δικαστήριον · οὗτος γάρ αὐτός λέξις λέγω . ὅτι μέν οὖν ἄτοπος εἰμί ὁ φιλόσοφος ὁ ἐναντίος λόγος οἴομαι δέω τίθημι , μή μετά συνηγορία ἀλλά ὅμοιος ὁ δικολόγος κακόω , ὥσπερ οὐ πρός ὁ ἀλήθεια ἀλλά περί νίκη ἀγωνίζομαι , λέγω πρός αὐτός διά ἕτερος . ὅτι δέ αὐτός οὐ ἐν ὀλίγος ἀλλά πολλαχοῦ ὁ ἐναντίος ὅς δοκιμάζω λόγος κατασκευάζω ἐρρωμένος καί μετά σπουδή καί φιλοτιμία τοσοῦτος ὥστε μή πᾶς εἰμί καταμανθάνω ὁ ἀρέσκω αὐτός , αὐτός δήπου λέγω , ὁ δεινότης θαυμάζω ἀνήρ · καί ὁ Καρνεάδης οὐδείς οἴομαι λέγω ἴδιος , ἀλλά ἐκ ὅς ἐπιχειρέω Χρύσιππος ; εἰς ἐναντίος , ὁρμάω ἐπιτίθημι ὁ λόγος αὐτός καί πολλάκις παραφθέγγομαι δαιμόνιος , φθίω σύ ὁ σός μένος , ὡς μέγας ἀφορμή κατά ἑαυτοῦ δίδωμι ὁ κινέω ὁ δόγμα καί διαβάλλω βούλομαι . ἐπί δέ ὁ κατά Συνήθεια ἐκδίδωμι οὕτως κομάω καί μεγαληγορέω , ὥστε ὁ πᾶς ὁμοῦ ὁ Ἀκαδημαικός λόγος εἰς αὐτός συμφορέω οὐ ἄξιος ; εἰμί παραβάλλω ὅς Χρύσιππος γράφω εἰς διαβολή ὁ αἴσθησις . καί οὗτος μέν ἀπειρία ὁ λέγω ἤ φιλαυτία σημεῖον εἰμί · ἐκεῖνος δέ ἀληθής , ὅτι βούλομαι αὖθις συλλέγω ὁ συνήθεια καί ὁ αἴσθησις ἐνδεής γίγνομαι ἑαυτοῦ καί ὁ σύνταγμα ὁ σύνταγμα μαλακός . ὥστε αὐτός ἑαυτοῦ μάχομαι , κελεύω μέν ἀεί ἐναντίος μή μετά συνηγορία ἀλλά μετά ἔνδειξις ὁ ὅτι ψευδής εἰμί παρατίθημι , ὁ δέ ἑαυτοῦ δόγμα κατήγορος εἰμί δεινός ἤ συνήγορος , καί φυλάσσω μέν ἕτερος παρανέω ὁ εἰς ἐναντίος λόγος ὡς περισπάω ὁ κατάληψις , αὐτός δέ ὁ βεβαιόω ὁ κατάληψις λόγος φιλότιμος συντίθημι ὁ ἀναιρέω καίτοι ὅτι οὗτος αὐτός φοβέω , σαφής ὑποδείκνυμι ἐν ὁ τέταρτος περί Βίων , οὗτος γράφω οὐ ὡς τυγχάνω δέ οὐδέ ὁ ἐναντίος ὑποδεκτέον λόγος οὐδέ προσετέον ἐναντίος πιθανός ἀλλά εὐλαβέομαι μή καί περισπάω ὑπό αὐτός ὁ κατάληψις ἀφίημι , οὔτε ὁ λύσις ἱκανός ἄν ἀκούω δύναμαι καταλαμβάνω τε εὐαποσείστως · ἐπεί καί ὁ ὁ συνήθεια καταλαμβάνω καί ὁ αἰσθητός καί ἄλλος ἐκ ὁ αἴσθησις ῥᾴδιος προίημι οὗτος , καί ὑπό ὁ Μεγαρικός ἐρώτημα περισπάω καί ὑπό ἄλλος πολύς καί δυναμικός ἐρώτημα . ἡδύς ἄν οὖν πυνθάνομαι ὁ Στωϊκός , εἰ ὁ Μεγαρικός ἐρώτημα δυναμικός νομίζω εἰμί ὁ ὑπό Χρύσιππος κατά ὁ συνήθεια ἐν ἕξ βιβλίον γράφω ἤ οὗτος παρά αὐτός Χρύσιππος δέω πυνθάνομαι . σκοπέω γάρ οἷος περί ὁ Μεγαρικός λόγος γράφω ἐν ὁ περί Λόγος Χρῆσις οὗτος οἷος τις συμβαίνω καί ἐπί ὁ Στίλπων λόγος καί Μενέδημος σφόδρα γάρ ἐπί σοφία γίγνομαι αὐτός ἔνδοξος , νῦν εἰς ὄνειδος αὐτός ὁ λόγος περιτρέπω , ὡς ὁ μέν παχύς ὁ δέ , ἐκφανής σοφίζω εἶτα οὗτος μέν , ὦ ἀγαθός , ὁ λόγος , ὅς καταγελάω καί καλέω ὄνειδος ὁ ἐρωτάω ὡς ἐμφανής ὁ κακία ἔχω , ὅμως δείδω μή τις περισπάω ἀπό ὁ κατάληψις · αὐτός δέ τοσοῦτος βιβλίον γράφω κατά ὁ συνήθεια , ὅς , εἰ τις ἀνευρίσκω , προστίθημι , ὑπερβάλλω φιλοτιμέομαι ὁ Ἀρκεσίλαος , οὐδείς ὁ ἐντυγχάνω ἐπιταράσσω προσδοκάω ; οὐδέ γάρ ψιλός χράω ὁ κατά ὁ συνήθεια ἐπιχείρημα , ἀλλά ὥσπερ ἐν δίκη μετά πάθος τις συνεπιπάσχω , μωρολογέω τε πολλάκις λέγω καί κενοκοπέω . ἵνα τοίνυν μηδέ ἀντίρρησις ἀπολείπω ὁ ἐναντίος λέγω , ἐν μέν ὁ Φυσικός Θέσις οὗτος γράφω εἰμί δέ καί καταλαμβάνω τις πρός ἐναντίος ἐπιχειρέω , ὁ ἔνειμι συνηγορία ποιέω ποτέ δέ οὐδέτερος καταλαμβάνω εἰς ἑκάτερος ὁ εἰμί λέγω . ἐν δέ ὁ περί ὁ ὁ λέγω , ὡς οὐ δέω ὁ ὁ λόγος δύναμις πρός ὁ μή ἐπιβάλλω χράω καθά οὐδέ ὅπλον , οὗτος ἐπιλέγω πρός μέν γάρ ὁ ὁ ἀληθής εὕρεσις δέω χράω αὐτός καί πρός ὁ οὗτος συγγένεια , εἰς ἐναντίος δέ οὐ , πολύς ποιέω οὗτος πολύς ; λέγω ἴσως ὁ ἐπέχω . ἀλλά ἐκεῖνος μέν οὐδέτερος καταλαμβάνω εἰς ἑκάτερος ἐπιχειρέω · ὡς εἰ τις καταληπτός εἰμί οὕτως ἄν μόνος ἤ μάλα κατάληψις ἑαυτοῦ ὁ ἀλήθεια παρέχω . σύ δέ ὁ κατηγορέω ἐκεῖνος αὐτός τε ἐναντίος γράφω ὅς καταλαμβάνω περί ὁ συνήθεια ἕτερος τε οὗτος ποιέω μετά συνηγορία ἀποτρέπω , ἐν ἄχρηστος καί βλαβερός ὁμολογέω ὁ ὁ λόγος δύναμις χράω ; ὑπό φιλοτιμία νεανιεύομαι .