plutarchus.de-stoicorum-repugnantiis-1033a-1057b 34
οὐ μὴν ἀλλʼ αὐτό γε τοῦτο τὸ νῦν ἐπαινούμενον οὐχ ἅπαξ οὐδὲ δὶς οὐδὲ τρὶς ἀλλὰ μυριάκις ἔσται πρὸς Χρύσιππον εἰπεῖν τὸ ῥᾷστον εἶπας , αἰτιάσασθαι θεούς . πρῶτον γὰρ ἐν τῷ πρώτῳ περὶ Φύσεως τὸ ἀίδιον τῆς κινήσεως κυκεῶνι παρεικάσας , ἄλλα ἄλλως · στρέφοντι καὶ ταράσσοντι τῶν γιγνομένων , ταῦτʼ εἴρηκεν · οὕτω δὲ τῆς τῶν ὅλων οἰκονομίας προαγούσης , ἀναγκαῖον κατὰ ταύτην , ὡς ἄν ποτʼ ἔχωμεν , ἔχειν ἡμᾶς , εἴτε παρὰ φύσιν τὴν ἰδίαν νοσοῦντες εἴτε πεπηρωμένοι εἴτε γραμματικοὶ γεγονότες ἢ μουσικοί . καὶ πάλιν μετʼ ὀλίγον κατὰ τοῦτον δὲ τὸν λόγον τὰ παραπλήσια ἐροῦμεν καὶ περὶ τῆς ἀρετῆς ἡμῶν καὶ περὶ τῆς κακίας καὶ τὸ ὅλον τῶν τεχνῶν καὶ τῶν ἀτεχνιῶν , ὡς ἔφην . καὶ μετʼ ὀλίγον ἃπασαν ἀναιρῶν ἀμφιβολίαν οὐδὲν γὰρ ἔστιν ἄλλως τῶν κατά μέρος γενέσθαι οὐδὲ τοὐλάχιστον ἢ κατὰ τὴν κοινὴν φύσιν καὶ κατὰ τὸν ἐκείνης λόγον . ὅτι δʼ ἡ κοινὴ φύσις καὶ ὁ κοινὸς τῆς φύσεως λόγος εἱμαρμένη καὶ πρόνοια καὶ Ζεύς ἐστιν , οὐδὲ τοὺς ἀντίποδας λέληθε · πανταχοῦ γὰρ ταῦτα θρυλεῖται ὑπʼ αὐτῶν · καὶ τὸ Διὸς δʼ ἐτελείετο βουλή , τὸν Ὅμηρον εἰρηκέναι φησὶν ὀρθῶς , ἐπὶ τὴν εἱμαρμένην ἀναφέροντα καὶ τὴν τῶν ὅλων φύσιν , καθʼ ἣν πάντα διοικεῖται . πῶς οὖν ἅμα μὲν οὐδενὸς αἰσχροῦ παραίτιος ὁ θεός , ἅμα δʼ οὐδὲ τοὐλάχιστον ἐνδέχεται γίγνεσθαι ἄλλως ἢ κατὰ τὴν κοινὴν φύσιν καὶ τὸν ἐκείνης λόγον ; ἐν γὰρ πᾶσι τοῖς γιγνομένοις καὶ τὰ αἰσχρὰ δήπουθὲν ἐστιν . καίτοι ὁ μὲν Ἐπίκουρος ἁμωσγέπως στρέφεται καὶ φιλοτεχνεῖ , τῆς ἀιδίου κινήσεως μηχανώμενος ἐλευθερῶσαι καὶ ἀπολῦσαι τὸ ἑκούσιον ὑπὲρ τοῦ μὴ καταλιπεῖν ἀνέγκλητον τὴν κακίαν · ὁ δὲ Χρύσιππος ἀναπεπταμένην παρρησίαν αὐτῇ δίδωσιν , ὡς οὐ μόνον ἐξ ἀνάγκης οὐδὲ καθʼ εἱμαρμένην ἀλλὰ καὶ · κατὰ λόγον θεοῦ καὶ κατὰ φύσιν πεποιημένῃ τὴν ἀρίστην . ἔτι δὲ καὶ ταῦθʼ ὁρᾶται κατὰ λέξιν οὕτως ἔχοντα · τῆς γὰρ κοινῆς φύσεως εἰς πάντα διατεινούσης , δεήσει πᾶν τὸ ὁπωσοῦν γιγνόμενον ἐν τῷ ὅλῳ καὶ τῶν μορίων ὁτῳοῦν κατʼ ἐκείνην γενέσθαι καὶ τὸν ἐκείνης λόγον κατὰ τὸ ἑξῆς ἀκωλύτως · διὰ τὸ μήτʼ ἔξωθεν εἶναι τὸ ἐνστησόμενον τῇ οἰκονομίᾳ μήτε τῶν μερῶν μηδὲν ἔχειν ὅπως κινηθήσεται ἢ σχήσει ἄλλως ἢ κατὰ τὴν κοινὴν φύσιν . τίνες οὖν αἱ τῶν μερῶν σχέσεις εἰσὶ καὶ κινήσεις ; δῆλον μὲν ὅτι σχέσεις αἱ κακίαι καὶ τὰ νοσήματα , φιλαργυρίαι φιληδονίαι φιλοδοξίαι δειλίαι ἀδικίαι · κινήσεις δὲ μοιχεῖαι κλοπαὶ προδοσίαι ἀνδροφονίαι πατροκτονίαι . τούτων οἴεται Χρύσιππος οὔτε μικρὸν οὔτε μέγα παρὰ τὸν τοῦ Διὸς λόγον εἶναι καὶ νόμον καὶ δίκην καὶ πρόνοιαν · ὥστε μὴ γίγνεσθαι παρὰ τὸν νόμον τὸ παρανομεῖν μηδὲ παρὰ τὴν δίκην τὸ ἀδικεῖν μηδὲ παρὰ τὴν πρόνοιαν τὸ κακοποιεῖν .
Lemmas: οὐ μήν ἀλλά αὐτός γε οὗτος ὁ νῦν ἐπαινέω οὐ ἅπαξ οὐδέ δίς οὐδέ τρίς ἀλλά μυριάκις εἰμί πρός Χρύσιππος λέγω ὁ ῥᾴδιος λέγω , αἰτιάομαι θεός . πρῶτος γάρ ἐν ὁ πρῶτος περί Φύσις ὁ ἀίδιος ὁ κίνησις κυκεών παρεικάζω , ἄλλος ἄλλος · στρέφω καί ταράσσω ὁ γίγνομαι , οὗτος λέγω · οὕτως δέ ὁ ὁ ὅλος οἰκονομία προάγω , ἀναγκαῖος κατά οὗτος , ὡς ἄν ποτέ ἔχω , ἔχω ἐγώ , εἴτε παρά φύσις ὁ ἴδιος νοσέω εἴτε πηρόω εἴτε γραμματικός γίγνομαι ἤ μουσικός . καί πάλιν μετά ὀλίγος κατά οὗτος δέ ὁ λόγος ὁ παραπλήσιος λέγω καί περί ὁ ἀρετή ἐγώ καί περί ὁ κακία καί ὁ ὅλος ὁ τέχνη καί ὁ ἀτεχνία , ὡς φημί . καί μετά ὀλίγος ἅπας ἀναιρέω ἀμφιβολία οὐδείς γάρ εἰμί ἄλλος ὁ κατά μέρος γίγνομαι οὐδέ ἐλαχύς ἤ κατά ὁ κοινός φύσις καί κατά ὁ ἐκεῖνος λόγος . ὅτι δέ ὁ κοινός φύσις καί ὁ κοινός ὁ φύσις λόγος μείρομαι καί πρόνοια καί Ζεύς εἰμί , οὐδέ ὁ ἀντίπους λανθάνω · πανταχοῦ γάρ οὗτος θρυλέω ὑπό αὐτός · καί ὁ Ζεύς δέ τελέω βουλή , ὁ Ὅμηρος λέγω φημί ὀρθός , ἐπί ὁ μείρομαι ἀναφέρω καί ὁ ὁ ὅλος φύσις , κατά ὅς πᾶς διοικέω . πῶς οὖν ἅμα μέν οὐδείς αἰσχρός παραίτιος ὁ θεός , ἅμα δέ οὐδέ ἐλαχύς ἐνδέχομαι γίγνομαι ἄλλος ἤ κατά ὁ κοινός φύσις καί ὁ ἐκεῖνος λόγος ; ἐν γάρ πᾶς ὁ γίγνομαι καί ὁ αἰσχρός δήπουθεν εἰμί . καίτοι ὁ μέν Ἐπίκουρος ἀμῶς στρέφω καί φιλοτεχνέω , ὁ ἀίδιος κίνησις μηχανάομαι ἐλευθερόω καί ἀπολύω ὁ ἑκούσιος ὑπέρ ὁ μή καταλείπω ἀνέγκλητος ὁ κακία · ὁ δέ Χρύσιππος ἀναπετάννυμι παρρησία αὐτός δίδωμι , ὡς οὐ μόνος ἐκ ἀνάγκη οὐδέ κατά μείρομαι ἀλλά καί · κατά λόγος θεός καί κατά φύσις ποιέω ὁ ἀγαθός . ἔτι δέ καί οὗτος ὁράω κατά λέξις οὕτως ἔχω · ὁ γάρ κοινός φύσις εἰς πᾶς διατείνω , δέω πᾶς ὁ ὁπωσοῦν γίγνομαι ἐν ὁ ὅλος καί ὁ μόριον ὅστις κατά ἐκεῖνος γίγνομαι καί ὁ ἐκεῖνος λόγος κατά ὁ ἑξῆς ἀκώλυτος · διά ὁ μήτε ἔξωθεν εἰμί ὁ ἐνίστημι ὁ οἰκονομία μήτε ὁ μέρος μηδείς ἔχω ὅπως κινέω ἤ ἔχω ἄλλος ἤ κατά ὁ κοινός φύσις . τίς οὖν ὁ ὁ μέρος σχέσις εἰμί καί κίνησις ; δῆλος μέν ὅτι σχέσις ὁ κακία καί ὁ νόσημα , φιλαργυρία φιληδονία φιλοδοξία δειλία ἀδικία · κίνησις δέ μοιχεία κλοπή προδοσία ἀνδροφονία πατροκτονία . οὗτος οἴομαι Χρύσιππος οὔτε μικρός οὔτε μέγας παρά ὁ ὁ Ζεύς λόγος εἰμί καί νόμος καί δίκη καί πρόνοια · ὥστε μή γίγνομαι παρά ὁ νόμος ὁ παρανομέω μηδέ παρά ὁ δίκη ὁ ἀδικέω μηδέ παρά ὁ πρόνοια ὁ κακοποιέω .