plutarchus.de-stoicorum-repugnantiis-1033a-1057b 11
τὸ κατόρθωμά φασι νόμου πρόσταγμα εἶναι , τὸ δʼ ἁμάρτημα νόμου ἀπαγόρευμα , διὸ τὸν νόμον πολλὰ τοῖς φαύλοις ἀπαγορεύειν προστάττειν δὲ μηδέν · οὐ γὰρ δύνανται κατορθοῦν καὶ τίς οὐκ οἶδεν ὅτι τῷ μὴ δυναμένῳ κατορθοῦν ἀδύνατόν ἐστι μὴ ἁμαρτάνειν ; αὐτὸν οὖν αὑτῷ μαχόμενον ποιοῦσι τὸν νόμον , προστάττοντα μὲν ἃ ποιεῖν ἀδυνατοῦσιν ἀπαγορεύοντα δʼ ὧν ἀπέχεσθαι μὴ δύνανται · ὁ γὰρ μὴ δυνάμενος σωφρονεῖν ἄνθρωπος οὐ δύναται μὴ ἀκολασταίνειν , καὶ ὁ μὴ δυνάμενος φρονεῖν οὐ δύναται μὴ ἀφραίνειν . αὐτοί γε μὴν λέγουσι τοὺς ἀπαγορεύοντας ἄλλο μὲν λέγειν ἄλλο δʼ ἀπαγορεύειν ἄλλο δὲ προστάσσειν · ὁ γὰρ λέγων μὴ κλέψῃς λέγει μὲν αὐτὸ τοῦτο μὴ κλέψῃς , ἀπαγορεύει δὲ κλέπτειν , προστάσσει δὲ μὴ κλέπτειν · οὐδὲν οὖν ἀπαγορεύσει τοῖς φαύλοις ὁ νόμος , εἴ γε μὴ προστάξει τι . καὶ τὸν ἰατρὸν τῷ μαθητῇ προστάσσειν λέγουσι τεμεῖν καὶ καῦσαι , κατὰ παράλειψιν τοῦ εὐκαίρως καὶ μετρίως · καὶ τὸν μουσικὸν λυρίσαι καὶ ᾆσαι , κατὰ παράλειψιν τοῦ ἐμμελῶς καὶ συμφώνως · διὸ τοὺς ταῦτα ποιήσαντας ἀτέχνως καὶ κακῶς κολάζουσιν ὡς προσετάχθη γὰρ ὀρθῶς , οἱ δʼ ὀρθῶς οὐκ ἐποίησαν . οὐκοῦν καὶ ὁ σοφὸς τῷ θεράποντι προστάσσων εἰπεῖν τι καὶ πρᾶξαι , κἂν μὴ εὐκαίρως τοῦτο πράξῃ μηδʼ ὡς δεῖ κολάζων , δῆλός ἐστι κατόρθωμα προστάσσων οὐ μέσον · εἰ δὲ μέσα προστάσσουσιν οἱ σοφοὶ τοῖς φαύλοις , τί κωλύει καὶ τὰ τοῦ νόμου προστάγματα τοιαῦτʼ εἶναι ; καὶ μὴν ἡ ὁρμή , κατὰ γʼ αὐτόν , τἀνθρώπου λόγος ἐστὶ προστακτικὸς αὐτῷ τοῦ ποιεῖν , ὡς ἐν τῷ περὶ Νόμου γέγραφεν . οὐκοῦν καὶ ἡ ἀφορμὴ λόγος ἀπαγορευτικός , καὶ ἡ ἔκκλισις εὔλογος ἔκκλισις · καὶ ἡ εὐλάβεια τοίνυν λόγος ἐστὶν ἀπαγορευτικὸς τῷ σοφῷ · τὸ γὰρ εὐλαβεῖσθαι σοφῶν ἴδιον οὐ φαύλων ἐστίν . εἰ μὲν οὖν ἕτερόν ἐστιν ὁ τοῦ σοφοῦ λόγος καὶ ἕτερον ὁ νόμος , μαχόμενον τῷ νόμῳ λόγον οἱ σοφοὶ τὴν εὐλάβειαν ἔχουσιν · εἰ δʼ οὐκ ἄλλο τι νόμος ἐστὶν ἢ ὁ τοῦ σοφοῦ λόγος , εὓρηται νόμος ἀπαγορευτικὸς τοῖς σοφοῖς τοῦ ποιεῖν ἃ εὐλαβοῦνται .
Lemmas: ὁ κατόρθωμα φημί νόμος πρόσταγμα εἰμί , ὁ δέ ἁμάρτημα νόμος ἀπαγόρευμα , διό ὁ νόμος πολύς ὁ φαῦλος ἀπαγορεύω προστάσσω δέ μηδείς · οὐ γάρ δύναμαι κατορθόω καί τίς οὐ οἶδα ὅτι ὁ μή δύναμαι κατορθόω ἀδύνατος εἰμί μή ἁμαρτάνω ; αὐτός οὖν ἑαυτοῦ μάχομαι ποιέω ὁ νόμος , προστάσσω μέν ὅς ποιέω ἀδυνατέω ἀπαγορεύω δέ ὅς ἀπέχω μή δύναμαι · ὁ γάρ μή δύναμαι σωφρονέω ἄνθρωπος οὐ δύναμαι μή ἀκολασταίνω , καί ὁ μή δύναμαι φρονέω οὐ δύναμαι μή ἀφραίνω . αὐτός γε μήν λέγω ὁ ἀπαγορεύω ἄλλος μέν λέγω ἄλλος δέ ἀπαγορεύω ἄλλος δέ προστάσσω · ὁ γάρ λέγω μή κλέπτω λέγω μέν αὐτός οὗτος μή κλέπτω , ἀπαγορεύω δέ κλέπτω , προστάσσω δέ μή κλέπτω · οὐδείς οὖν ἀπαγορεύω ὁ φαῦλος ὁ νόμος , εἰ γε μή προστάσσω τίς . καί ὁ ἰατρός ὁ μαθητής προστάσσω λέγω τέμνω καί καίω , κατά παράλειψις ὁ εὔκαιρος καί μέτριος · καί ὁ μουσικός λυρίζω καί ἀείδω , κατά παράλειψις ὁ ἐμμελής καί συμφώνως · διά ὁ οὗτος ποιέω ἄτεχνος καί κακός κολάζω ὡς προστάσσω γάρ ὀρθός , ὁ δέ ὀρθός οὐ ποιέω . οὐκοῦν καί ὁ σοφός ὁ θεράπων προστάσσω λέγω τις καί πράσσω , ἐάν μή εὔκαιρος οὗτος πράσσω μηδέ ὡς δέω κολάζω , δῆλος εἰμί κατόρθωμα προστάσσω οὐ μέσος · εἰ δέ μέσος προστάσσω ὁ σοφός ὁ φαῦλος , τίς κωλύω καί ὁ ὁ νόμος πρόσταγμα τοιοῦτος εἰμί ; καί μήν ὁ ὁρμή , κατά γε αὐτός , ἄνθρωπος λόγος εἰμί προστακτικός αὐτός ὁ ποιέω , ὡς ἐν ὁ περί Νόμος γράφω . οὐκοῦν καί ὁ ἀφορμή λόγος ἀπαγορευτικός , καί ὁ ἔκκλισις εὔλογος ἔκκλισις · καί ὁ εὐλάβεια τοίνυν λόγος εἰμί ἀπαγορευτικός ὁ σοφός · ὁ γάρ εὐλαβέομαι σοφός ἴδιος οὐ φαῦλος εἰμί . εἰ μέν οὖν ἕτερος εἰμί ὁ ὁ σοφός λόγος καί ἕτερος ὁ νόμος , μάχομαι ὁ νόμος λόγος ὁ σοφός ὁ εὐλάβεια ἔχω · εἰ δέ οὐ ἄλλος τις νόμος εἰμί ἤ ὁ ὁ σοφός λόγος , εὑρίσκω νόμος ἀπαγορευτικός ὁ σοφός ὁ ποιέω ὅς εὐλαβέομαι .