plutarchus.de-stoicorum-repugnantiis-1033a-1057b 31
ἔτι δὲ μᾶλλον τῇ ἀποδείξει τὸ ἐναντίωμα ποιοῦσι φανερώτερον . γὰρ ἔστιν εὖ χρήσασθαι καὶ κακῶς , τοῦτό φασι μήτʼ ἀγαθὸν εἶναι μήτε κακόν . πλούτῳ δὲ καὶ ὑγιείᾳ καὶ ῥώμῃ σώματος κακῶς χρῶνται πάντες οἱ ἀνόητοι · διόπερ οὐδέν ἐστι τούτων ἀγαθόν . εἴπερ οὖν ὁ θεὸς ἀρετὴν μὲν οὐ δίδωσιν ἀνθρώποις , ἀλλὰ τὸ καλὸν αὐθαίρετόν ἐστι , πλοῦτον δὲ καὶ ὑγίειαν χωρὶς ἀρετῆς δίδωσιν , οὐκ εὖ χρησομένοις δίδωσιν ἀλλὰ κακῶς , τουτέστι βλαβερῶς καὶ αἰσχρῶς καὶ ὀλεθρίως καίτοι εἰ μὲν δύνανται τὴν ἀρετὴν παρέχειν οἱ θεοί , οὔκ εἰσι χρηστοὶ μὴ παρέχοντες · εἰ δὲ μὴ δύνανται ποιεῖν ἀγαθούς , οὐδʼ ὠφελεῖν δύνανται , μηδενός γε τῶν ἄλλων ὄντος ἀγαθοῦ μηδʼ ὠφελίμου . τὸ δὲ τοὺς ἄλλως γενομένους ἀγαθοὺς κρίνειν κατʼ ἀρετὴν ἢ ἰσχὺν οὐδέν ἐστι · καὶ γὰρ τοὺς θεοὺς οἱ ἀγαθοὶ κρίνουσι κατʼ ἀρετὴν καὶ ἰσχύν · ὥστε μηδὲν μᾶλλον ὠφελεῖν ἢ ὠφελεῖσθαι τοὺς θεοὺς ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων . καὶ μὴν οὔθʼ αὑτὸν ὁ Χρύσιππος ἀποφαίνει σπουδαῖον οὔτε τινὰ τῶν αὑτοῦ γνωρίμων ἢ καθηγεμόνων . τί οὖν περὶ τῶν ἄλλων φρονοῦσιν ἢ ταῦτα ἅπερ λέγουσι ; μαίνεσθαι πάντας , ἀφραίνειν , ἀνοσίους εἶναι , παρανόμους , ἐπʼ ἄκρον ἥκειν δυστυχίας , κακοδαιμονίας ἁπάσης · εἶτα προνοίᾳ θεῶν διοικεῖσθαι τὰ καθʼ ἡμᾶς οὕτως ἀθλίως πράττοντας ; εἰ γοῦν οἱ θεοὶ μεταβαλόμενοι βλάπτειν ἐθέλοιεν ἡμᾶς καὶ κακοῦν καὶ διαστρέφειν καὶ προσεπιτρίβειν , οὐκ ἂν δύναιντο διαθεῖναι χεῖρον ἢ νῦν ἔχομεν , ὡς Χρύσιππος ἀποφαίνει μήτε κακίας ὑπερβολὴν ἀπολείπειν μήτε κακοδαιμονίας τὸν βίον ὥστʼ , εἰ λάβοι φωνήν , εἰπεῖν ἂν αὐτὸν τὰ τοῦ Ἡρακλέους γέμω κακῶν δή , κοὐκέτʼ ἔσθʼ ὅπου τεθῇ . τίνας οὖν ἄν τις εὕροι μαχομένας μᾶλλον ἀλλήλαις ἀποφάσεις τῆς περὶ θεῶν Χρυσίππου καὶ,τῆς περὶ ἀνθρώπων , τοὺς μὲν ὡς ἔνι βέλτιστα προνοεῖν τοὺς δ’ ὡς ἔνι χείριστα πράττειν λέγοντος ;
Lemmas: ἔτι δέ μάλα ὁ ἀπόδειξις ὁ ἐναντίωμα ποιέω φανερός . γάρ εἰμί εὖ χράω καί κακός , οὗτος φημί μήτε ἀγαθός εἰμί μήτε κακός . πλοῦτος δέ καί ὑγίεια καί ῥώμη σῶμα κακός χράω πᾶς ὁ ἀνόητος · διόπερ οὐδείς εἰμί οὗτος ἀγαθός . εἴπερ οὖν ὁ θεός ἀρετή μέν οὐ δίδωμι ἄνθρωπος , ἀλλά ὁ καλός αὐθαίρετος εἰμί , πλοῦτος δέ καί ὑγίεια χωρίς ἀρετή δίδωμι , οὐ εὖ χράω δίδωμι ἀλλά κακός , τουτέστι βλαβερός καί αἰσχρός καί ὀλέθριος καίτοι εἰ μέν δύναμαι ὁ ἀρετή παρέχω ὁ θεός , οὐ εἰμί χρηστός μή παρέχω · εἰ δέ μή δύναμαι ποιέω ἀγαθός , οὐδέ ὠφελέω δύναμαι , μηδείς γε ὁ ἄλλος εἰμί ἀγαθός μηδέ ὠφέλιμος . ὁ δέ ὁ ἄλλως γίγνομαι ἀγαθός κρίνω κατά ἀρετή ἤ ἰσχύς οὐδείς εἰμί · καί γάρ ὁ θεός ὁ ἀγαθός κρίνω κατά ἀρετή καί ἰσχύς · ὥστε μηδείς μάλα ὠφελέω ἤ ὠφελέω ὁ θεός ὑπό ὁ ἄνθρωπος . καί μήν οὔτε ἑαυτοῦ ὁ Χρύσιππος ἀποφαίνω σπουδαῖος οὔτε τις ὁ ἑαυτοῦ γνώριμος ἤ καθηγεμών . τίς οὖν περί ὁ ἄλλος φρονέω ἤ οὗτος ὅς λέγω ; μαίνομαι πᾶς , ἀφραίνω , ἀνόσιος εἰμί , παράνομος , ἐπί ἄκρον ἥκω δυστυχία , κακοδαιμονία ἅπας · εἶτα πρόνοια θεός διοικέω ὁ κατά ἐγώ οὕτως ἄθλιος πράσσω ; εἰ γοῦν ὁ θεός μεταβάλλω βλάπτω ἐθέλω ἐγώ καί κακόω καί διαστρέφω καί προσεπιτρίβω , οὐ ἄν δύναμαι διατίθημι κακός ἤ νῦν ἔχω , ὡς Χρύσιππος ἀποφαίνω μήτε κακία ὑπερβολή ἀπολείπω μήτε κακοδαιμονία ὁ βίος ὥστε , εἰ λαμβάνω φωνή , λέγω ἄν αὐτός ὁ ὁ Ἡρακλῆς γέμω κακός δή , οὐκέτι εἰμί ὅπου τίθημι . τίς οὖν ἄν τις εὑρίσκω μάχομαι μάλα ἀλλήλων ἀπόφασις ὁ περί θεός Χρύσιππος καίτης περί ἄνθρωπος , ὁ μέν ὡς ἔνειμι ἀγαθός προνοέω ὁ δέ ὡς ἔνειμι κακός πράσσω λέγω ;