ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 1
τὸν Τυρταῖον ὁ Λεωνίδας ἐρωτηθεὶς ποῖόν τινα νομίζοι , ἀγαθόν ποιητήν ἔφη νέων ψυχὰς κακκονῆν ὡς τοῖς νέοις διὰ τῶν ἐπῶν ὁρμὴν ἐμποιοῦντα μετὰ θυμοῦ καὶ φιλοτιμίας , ἐν ταῖς μάχαις ἀφειδοῦσιν αὑτῶν . δέδια δή , ὦ φίλοι , μὴ καὶ τὸ τῆς κυνηγεσίας ; ἐγκώμιον ἐχθὲς ἀνεγνωσμένον ἐπάρῃ τοῦ μετρίου πέρα τοὺς φιλοθήρους ἡμῖν νεανίσκους , ὥστε τἄλλα πάρεργα καὶ τὸ μηδὲν ἡγεῖσθαι , πρὸς τοῦτο παντάπασι ῥυέντας · ὅπου δοκῶ μοι καὶ αὐτὸς ἐκ νέας αὖθις ἀρχῆς παρʼ ἡλικίαν ἐμπαθέστερος γεγονέναι καὶ ποθεῖν , ὥσπερ ἡ Εὐριπίδου Φαίδρα , κυσὶ θωΰξαι βαλιαῖς ἐλάφοις ἐγχριμπτόμενος · οὕτως ἔθιγέ μου πυκνὰ καὶ πιθανὰ τῶν ἐπιχειρημάτων ἐπάγων ὁ λόγος . ἀληθῆ λέγεις , ὦ Αὐτόβουλε · καὶ γὰρ ἐκεῖνος ἔδοξέ μοι τὸ ῥητορικὸν ἐγεῖραι διὰ χρόνου , χαριζόμενος καὶ συνεαρίζων τοῖς μειρακίοις · μάλιστα δ’ ἣσθην τοὺς μονομάχους αὐτοῦ παραθέντος , ὡς οὐχ ἥκιστα τὴν θηρευτικὴν ἄξιον ἐπαινεῖν , ὅτι τοῦ πεφυκότος ἐν ἡμῖν ἢ μεμαθηκότος χαίρειν μάχαις ἀνδρῶν πρὸς ἀλλήλους διὰ σιδήρου τὸ πολὺ δεῦρο τρέψασα καθαρὰν παρέχει θέαν , ἅμα τέχνης καὶ τόλμης νοῦν ἐχούσης πρὸς ἀνόητον ἰσχὺν καὶ βίαν ἀντιταττομένης καὶ ἐπαινούσης τὸ Εὐριπίδειον ἦ βραχύ τοι σθένος ἀνέρος . ἀλλὰ ποικιλίᾳ πραπίδων δεινὰ μὲν φῦλα πόντου χθονίων τʼ ἀερίων τε δάμναται βουλεύματα.ʼ
Lemmas: ὁ Τυρταῖος ὁ Λεωνίδας ἐρωτάω ποῖος τις νομίζω , ἀγαθός ποιητής φημί νέος ψυχή κατακονέω ὡς ὁ νέος διά ὁ ἔπος ὁρμή ἐμποιέω μετά θυμός καί φιλοτιμία , ἐν ὁ μάχη ἀφειδέω ἑαυτοῦ . δείδω δή , ὦ φίλος , μή καί ὁ ὁ κυνηγεσία ; ἐγκώμιον χθές ἀναγιγνώσκω ἐπαίρω ὁ μέτριος πέρα ὁ φιλόθηρος ἐγώ νεανίσκος , ὥστε ἄλλος πάρεργος καί ὁ μηδείς ἡγέομαι , πρός οὗτος παντάπασι ῥέω · ὅπου δοκέω ἐγώ καί αὐτός ἐκ νέος αὖθις ἀρχή παρά ἡλικία ἐμπαθής γίγνομαι καί ποθέω , ὥσπερ ὁ Εὐριπίδης Φαίδρη , κύων θωύσσω βαλιός ἔλαφος ἐγχρίμπτω · οὕτως θιγγάνω ἐγώ πυκνός καί πιθανός ὁ ἐπιχείρημα ἐπάγω ὁ λόγος . ἀληθής λέγω , ὦ Αὐτόβουλος · καί γάρ ἐκεῖνος δοκέω ἐγώ ὁ ῥητορικός ἐγείρω διά χρόνος , χαρίζω καί συνεαρίζω ὁ μειράκιον · μάλα δέ ἥδομαι ὁ μονόμαχος αὐτός παρατίθημι , ὡς οὐ ἦκα ὁ θηρευτικός ἄξιος ἐπαινέω , ὅτι ὁ φύω ἐν ἐγώ ἤ μανθάνω χαίρω μάχη ἀνήρ πρός ἀλλήλων διά σίδηρος ὁ πολύς δεῦρο τρέπω καθαρός παρέχω θέα , ἅμα τέχνη καί τόλμα νόος ἔχω πρός ἀνόητος ἰσχύς καί βία ἀντιτάσσω καί ἐπαινέω ὁ Εὐριπίδειος ἦ βραχύς τοι σθένος ἀνήρ . ἀλλά ποικιλία πραπίδες δεινός μέν φῦλον πόντος χθόνιος τε ἀέριος τε δάμνημι βούλευμα
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 5
ἀλλὰ θαυμαστὸν ὅσον ἄνθρωπος εὐμαθείᾳ καὶ ἀγχινοίᾳ καὶ τοῖς περὶ δικαιοσύνην καὶ κοινωνίαν διαφέρει τῶν ζῴων . . καὶ γὰρ ἐκείνων , ὦ ἑταῖρε , πολλὰ τοῦτο μὲν μεγέθει καὶ ποδωκείᾳ τοῦτο δʼ ὄψεως ῥώμῃ μνημονεύειν ἀναπεπλησμένους ταραχῆς ; καὶ παραπεπαικότας ἀγνοεῖν τὰ φίλτατα πρόσωπα καὶ φεύγειν τὰς συντρόφους διαίτας , ἢ παρορᾶν τὸ φαινόμενον ἔοικεν ἢ συνορῶν τὸ γιγνόμενον ἐξ αὐτοῦ φιλονεικεῖν πρὸς τὴν ἀλήθειαν .
Lemmas: ἀλλά θαυμαστός ὅσος ἄνθρωπος εὐμάθεια καί ἀγχίνοια καί ὁ περί δικαιοσύνη καί κοινωνία διαφέρω ὁ ζῷον . . καί γάρ ἐκεῖνος , ὦ ἑταῖρος , πολύς οὗτος μέν μέγεθος καί ποδώκεια οὗτος δέ ὄψις ῥώμη μνημονεύω ἀναπίμπλημι ταραχή ; καί παραπαίω ἀγνοέω ὁ φίλος πρόσωπον καί φεύγω ὁ σύντροφος δίαιτα , ἤ παροράω ὁ φαίνω ἔοικα ἤ συνοράω ὁ γίγνομαι ἐκ αὐτός φιλονεικέω πρός ὁ ἀλήθεια .
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 6
. ὀρθῶς μοι δοκεῖς ὑπονοεῖν · οἱ γὰρ ἀπὸ τῆς Στοᾶς καὶ τοῦ Περιπάτου μάλιστα πρὸς τοὐναντίον ἐντείνονται τῷ λόγῳ , τῆς δικαιοσύνης ἑτέραν γένεσιν οὐκ ἐχούσης , ἀλλὰ παντάπασιν ἀσυστάτου καὶ ἀνυπάρκτου γιγνομένης , εἰ πᾶσι τοῖς ζῴοις λόγου μέτεστι γίγνεται γὰρ ἢ τὸ ἀδικεῖν ἀναγκαῖον ἡμῖν ἀφειδοῦσιν αὐτῶν , ἢ μὴ χρωμένων αὐτοῖς τὸ ζῆν ἀδύνατον καὶ ἄπορον · καὶ τρόπον τινὰ θηρίων βίον βιωσόμεθα , τὰς ἀπὸ τῶν θηρίων προέμενοι χρείας . ἀφίημι γὰρ Νομάδων καὶ Τρωγλοδυτῶν ἀνεξευρέτους ἀριθμῷ μυριάδας , οἳ τροφὴν σάρκας ἄλλο δʼ οὐδὲν ἴσασιν ἀλλʼ ἡμῖν τοῖς ἡμέρως καὶ φιλανθρώπως ζῆν δοκοῦσι ποῖον ἔργον ἀπολείπεται γῆς , ποῖον ἐν θαλάττῃ , τίς ἐν ὄρεσι τέχνη , τίς κόσμος διαίτης , ἂν , ὡς προσήκει , λογικοῖς καὶ ὁμοφύλοις πᾶσι τοῖς ζῴοις οὖσιν ἀβλαβῶς καὶ μετʼ εὐλαβείας προσφέρεσθαι μάθωμεν , ἔργον ἐστὶν εἰπεῖν . οὐδὲν οὖν φάρμακον οὐδʼ ἴαμα ἢ τὸν βίον ἀναιρούσης ἢ τὴν δικαιοσύνην ἀπορίας ἔχομεν , ἂν μὴ τὸν ἀρχαῖον ὅρον καὶ νόμον φυλάττωμεν , ᾧ καθʼ Ἡσίοδον ὁ τὰς φύσεις διελὼν καὶ θέμενος ἰδίᾳ τῶν γενῶν ἑκάτερον ἰχθύσι μὲν καὶ θηρσὶ καὶ οἰωνοῖς πετεηνοῖς ἔσθειν ἀλλήλους , ἐπεὶ οὐ δίκη ἔστι μετʼ αὐτοῖς , ἀνθρώποισι δʼ ἔδωκε δίκην πρὸς ἀλλήλους . οἷς δʼ οὐκ ἔστι τὸ δικαιοπραγεῖν πρὸς ἡμᾶς · , οὐδʼ ἡμῖν πρὸς ἐκεῖνα γίγνεται τὸ ἀδικεῖν · ὡς οἵ γε τοῦτον προέμενοι τὸν λόγον οὔτʼ εὐρεῖαν ἄλλην οὔτε λιτὴν τῇ δικαιοσύνῃ παρεισελθεῖν ὁδὸν ἀπολελοίπασι .
Lemmas: . ὀρθός ἐγώ δοκέω ὑπονοέω · ὁ γάρ ἀπό ὁ Στοά καί ὁ Περίπατος μάλα πρός ἐναντίος ἐντείνω ὁ λόγος , ὁ δικαιοσύνη ἕτερος γένεσις οὐ ἔχω , ἀλλά παντάπασι ἀσύστατος καί ἀνύπαρκτος γίγνομαι , εἰ πᾶς ὁ ζῷον λόγος μέτειμι γίγνομαι γάρ ἤ ὁ ἀδικέω ἀναγκαῖος ἐγώ ἀφειδέω αὐτός , ἤ μή χράω αὐτός ὁ ζάω ἀδύνατος καί ἄπορος · καί τρόπος τις θηρίον βίος βιόω , ὁ ἀπό ὁ θηρίον προίημι χρεία . ἀφίημι γάρ Νομάς καί Τρωγλοδύτης ἀνεξεύρετος ἀριθμός μυριάς , ὅς τροφή σάρξ ἄλλος δέ οὐδείς οἶδα ἀλλά ἐγώ ὁ ἥμερος καί φιλάνθρωπος ζάω δοκέω ποῖος ἔργον ἀπολείπω γῆ , ποῖος ἐν θάλασσα , τίς ἐν ὄρος τέχνη , τίς κόσμος δίαιτα , ἐάν , ὡς προσήκω , λογικός καί ὁμόφυλος πᾶς ὁ ζῷον εἰμί ἀβλαβής καί μετά εὐλάβεια προσφέρω μανθάνω , ἔργον εἰμί λέγω . οὐδείς οὖν φάρμακον οὐδέ ἴαμα ἤ ὁ βίος ἀναιρέω ἤ ὁ δικαιοσύνη ἀπορία ἔχω , ἐάν μή ὁ ἀρχαῖος ὅρος καί νόμος φυλάσσω , ὅς κατά Ἡσίοδος ὁ ὁ φύσις διαιρέω καί τίθημι ἴδιος ὁ γένος ἑκάτερος ἰχθῦς μέν καί θήρ καί οἰωνός πετεινός ἔσθω ἀλλήλων , ἐπεί οὐ δίκη εἰμί μετά αὐτός , ἄνθρωπος δέ δίδωμι δίκη πρός ἀλλήλων . ὅς δέ οὐ εἰμί ὁ δικαιοπραγέω πρός ἐγώ · , οὐδέ ἐγώ πρός ἐκεῖνος γίγνομαι ὁ ἀδικέω · ὡς ὁ γε οὗτος προίημι ὁ λόγος οὔτε εὐρύς ἄλλος οὔτε λιτός ὁ δικαιοσύνη παρεισέρχομαι ὁδός ἀπολείπω .
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 8
. ἐπίσχες , ὦ Αὐτόβουλε , καὶ παραβαλοῦ τὸ θυρίον τῆς κατηγορίας · ἐγγὺς γὰρ οἵδε προσιόντες πολλοὶ καὶ θηρατικοὶ πάντες , οὓς οὔτε μεταθεῖναι ῥᾴδιον οὔτε λυπεῖν ἀναγκαῖον . Ὀρθῶς παραινεῖς · ἀλλʼ Εὐβίωτον μὲν εὖ οἶδα καὶ τὸν ἐμὸν ἀνεψιὸν Ἀρίστωνα , τούς τε Διονυσίου παῖδας ἀπὸ Δελφῶν , Αἰακίδην καὶ Ἀριστότιμον τοῦτον , εἶτα Νίκανδρον τὸν Εὐθυδάμου , χερσαίας δαήμονας ἄγρας ὡς Ὅμηρος ἔφη , καὶ διὰ τοῦτʼ Ἀριστοτίμου γενησομένους · ὥσπερ αὖ πάλιν τούσδε τοὺς νησιώτας καὶ παραλίους , Ἡρακλέωνα τὸν Μεγαρόθεν καὶ Φιλόστρατον τὸν Εὐβοέα , τοῖσι θαλάσσια ἔργα μέμηλε , Φαίδιμος ἔχων περὶ αὑτὸν βαδίζει . Τυδείδην δʼ οὐκ ἂν γνοίης ποτέροισι μετείη , τουτονὶ τὸν ἡμέτερον ἡλικιώτην Ὀπτᾶτον , ὃς πολλοῖς μὲν ἐνάλου ὀρείου δὲ πολλοῖς ἄγρας ἀκροθινίοις ἀγλαΐσας τὴν Ἀγροτέραν ἅμα θεὸν καὶ Δίκτυνναν , ἐνταῦθα δῆλός ἐστι πρὸς ἡμᾶς βαδίζων , ὡς μηδετέροις προσθήσων ἑαυτόν · ἢ φαύλως εἰκάζομεν , ὦ φίλε Ὀπτᾶτε , κοινόν σε καὶ μέσον ἔσεσθαι τῶν νεανίσκων βραβευτήν ; πάνυ μὲν οὖν ὀρθῶς ὑπονοεῖς , ὦ Αὐτόβουλε · πάλαι γὰρ ὁ Σόλωνος ἐκλέλοιπε νόμος , τοὺς ἐν στάσει μηδετέρῳ μέρει προσγενομένους κολάζων . . δεῦρο δὴ καθίζου πρὸς ἡμᾶς , ὅπως , εἰ δεήσει μάρτυρος , μὴ τοῖς Ἀριστοτέλους πράγματα βιβλίοις παρέχωμεν , ἀλλὰ σοὶ διʼ ἐμπειρίαν ἑπόμενοι τοῖς λεγομένοις ἀληθῶς τὴν ψῆφον ἐπιφέρωμεν.ς εἶεν , ὦ ἄνδρες νέοι , γέγονέ τις ὑμῖν ὁμολογία περὶ τάξεως ; γέγονεν , ὦ Σώκλαρε , πολλὴν παρασχοῦσα φιλονεικίαν εἶτα κατʼ Εὐριπίδην ὁ τῆς τύχης παῖς ; κλῆρος ἐπὶ τούτῳ ταγείς τὰ χερσαῖα προεισάγει δίκαια τῶν ἐνάλων . καιρὸς ; οὖν , ὦ Ἀριστότιμε , σοὶ μὲν ἤδη λέγειν ἡμῖν δʼ ἀκούειν .
Lemmas: . ἐπέχω , ὦ Αὐτόβουλος , καί παραβάλλω ὁ θυρίον ὁ κατηγορία · ἐγγύς γάρ ὅδε προσέρχομαι πολύς καί θηρατικός πᾶς , ὅς οὔτε μετατίθημι ῥᾴδιος οὔτε λυπέω ἀναγκαῖος . ὀρθός παραινέω · ἀλλά εὐβιόω μέν εὖ οἶδα καί ὁ ἐμός ἀνεψιός Ἀρίστων , ὁ τε Διονύσιος παῖς ἀπό Δελφοί , Αἰακίδης καί Ἀριστότιμος οὗτος , εἶτα Νίκανδρος ὁ Εὐθύδαμος , χερσαῖος δαήμων ἄγρα ὡς Ὅμηρος φημί , καί διά οὗτος Ἀριστότιμος γίγνομαι · ὥσπερ αὖ πάλιν ὅδε ὁ νησιώτης καί παράλιος , Ἡρακλέων ὁ Μεγαρόθεν καί Φιλόστρατος ὁ Εὐβοεύς , ὁ θαλάσσιος ἔργον μέλω , Φαίδιμος ἔχω περί ἑαυτοῦ βαδίζω . Τυδεΐδης δέ οὐ ἄν γιγνώσκω πότερος μέτειμι , οὗτος ὁ ἡμέτερος ἡλικιώτης Ὀπτᾶτος , ὅς πολύς μέν ἔναλος ὄρειος δέ πολύς ἄγρα ἀκροθίνιον ἀγλαΐω ὁ Ἀγροτέρη ἅμα θεός καί Δίκτυννα , ἐνταῦθα δῆλος εἰμί πρός ἐγώ βαδίζω , ὡς μηδέτερος προστίθημι ἑαυτοῦ · ἤ φαῦλος εἰκάζω , ὦ φίλος Ὀπτᾶτος , κοινός σύ καί μέσος εἰμί ὁ νεανίσκος βραβεύς ; πάνυ μέν οὖν ὀρθός ὑπονοέω , ὦ Αὐτόβουλος · πάλαι γάρ ὁ Σόλων ἐκλείπω νόμος , ὁ ἐν στάσις μηδέτερος μέρος προσγίγνομαι κολάζω . . δεῦρο δή καθίζω πρός ἐγώ , ὅπως , εἰ δέω μάρτυς , μή ὁ Ἀριστοτέλης πρᾶγμα βιβλίον παρέχω , ἀλλά σύ διά ἐμπειρία ἕπομαι ὁ λέγω ἀληθής ὁ ψῆφος ἐπιφέρω εἶεν , ὦ ἀνήρ νέος , γίγνομαι τις σύ ὁμολογία περί τάξις ; γίγνομαι , ὦ Σώκλαρός , πολύς παρέχω φιλονικία εἶτα κατά Εὐριπίδης ὁ ὁ τύχη παῖς ; κλῆρος ἐπί οὗτος τάσσω ὁ χερσαῖος προεισαγάω δίκαιος ὁ ἔναλος . καιρός ; οὖν , ὦ Ἀριστότιμος , σύ μέν ἤδη λέγω ἐγώ δέ ἀκούω .
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 9
ἡ μὲν ἀγορὰ τοῖς δικαζομένοις τὰ δὲ τὸν γόνον ἀναλίσκει περὶ τὰς ἀποκυήσεις ἐπιτρέχοντα τοῖς θήλεσι · κεστρέως δὲ γένος , οὓς παρδίας καλοῦσιν , ἀπὸ τῆς μύξης τρέφονται τῆς ἑαυτῶν · ὁ δὲ πολύπους αὑτὸν ἐσθίων κάθηται χειμῶνος ἐν τʼ ἀπύρῳ οἴκῳ καὶ ἐν ἤθεσι λευγαλέοισιν οὕτως ἀργὸς ἢ ἀναίσθητος ἢ γαστρίμαργος ἢ πᾶσι τούτοις ἔνοχός ἐστι . διὸ καὶ Πλάτων αὖ πάλιν ἀπεῖπε νομοθετῶν μᾶλλον δʼ ἀπεύξατο τοὺς νέους θαλαττίου θήρας ἔρωτα λαβεῖν · οὐδὲν γὰρ ἀλκῆς γυμνάσιον οὐδὲ μελέτημα σοφίας οὐδʼ ὅσα πρὸς ἰσχὺν ἢ τάχος ἢ κινήσεις διαπονοῦσι τοῖς πρὸς λάβρακας ἢ γόγγρους ἢ σκάρους ἀγῶσιν · ὥσπερ ἐνταῦθα τὰ μὲν θυμοειδῆ τὸ φιλοκίνδυνον καὶ τὸ ἀνδρεῖον ἀσκεῖ τῶν μαχομένων , τὰ δὲ πανοῦργα τὸ φροντιστικὸν καὶ συνετὸν τῶν ἐπιτιθεμένων , τὰ δὲ ποδώκη τὸ ῥωμαλέον καὶ φιλόπονον τῶν διωκόντων . καὶ ταῦτα τὸ κυνηγεῖν καλὸν πεποίηκε · τὸ δʼ ἁλιεύειν ἀπʼ οὐδενὸς ἔνδοξον οὐδέ γε θεῶν τις ἠξίωσεν ὦ ἑταῖρε γογγροκτόνος , ὥσπερ ὁ Ἀπόλλων λυκοκτόνος , οὐδὲ τριγλοβόλος , ὥσπερ ἐλαφηβόλος ἡ Ἄρτεμις , λέγεσθαι . καὶ τί θαυμαστόν , ὅπου καὶ ἀνθρώπῳ σῦν μὲν καὶ ἔλαφον καὶ νὴ Δία δορκάδα καὶ λαγωὸν ἑλεῖν κάλλιον ἢ πρίασθαι , θύννον δὲ καὶ κάραβον καὶ ἀμίαν σεμνότερόν ἐστιν αὐτὸν ὀψωνεῖν ἢ ἁλιεύειν ; τὸ γὰρ ἀγεννὲς καὶ ἀμήχανον ὅλως καὶ ἀπάνουργον αὐτῶν αἰσχρὸν καὶ ἄζηλον καὶ ἀνελεύθερον τὴν ἄγραν πεποίηκε .
Lemmas: ὁ μέν ἀγορά ὁ δικάζω ὁ δέ ὁ γόνος ἀναλίσκω περί ὁ ἀποκύησις ἐπιτρέχω ὁ θῆλυς · κεστρεύς δέ γένος , ὅς παρδίας καλέω , ἀπό ὁ μύξα τρέφω ὁ ἑαυτοῦ · ὁ δέ πολύπους ἑαυτοῦ ἐσθίω κάθημαι χειμών ἐν τε ἄπυρος οἶκος καί ἐν ἦθος λευγαλέος οὕτως ἀργός ἤ ἀναίσθητος ἤ γαστρίμαργος ἤ πᾶς οὗτος ἔνοχος εἰμί . διό καί Πλάτων αὖ πάλιν ἀπολέγω νομοθετέω μάλα δέ ἀπεύχομαι ὁ νέος θαλάσσιος θήρα ἔρως λαμβάνω · οὐδείς γάρ ἀλκή γυμνάσιον οὐδέ μελέτημα σοφία οὐδέ ὅσος πρός ἰσχύς ἤ τάχος ἤ κίνησις διαπονέω ὁ πρός λάβραξ ἤ γόγγρος ἤ σκάρος ἀγών · ὥσπερ ἐνταῦθα ὁ μέν θυμοειδής ὁ φιλοκίνδυνος καί ὁ ἀνδρεῖος ἀσκέω ὁ μάχομαι , ὁ δέ πανοῦργος ὁ φροντιστικός καί συνετός ὁ ἐπιτίθημι , ὁ δέ ποδώκης ὁ ῥωμαλέος καί φιλόπονος ὁ διώκω . καί οὗτος ὁ κυνηγέω καλός ποιέω · ὁ δέ ἁλιεύω ἀπό οὐδείς ἔνδοξος οὐδέ γε θεός τις ἀξιόω ὦ ἑταῖρος γογγροκτόνος , ὥσπερ ὁ Ἀπόλλων λυκοκτόνος , οὐδέ τριγλοβόλος , ὥσπερ ἐλαφηβόλος ὁ Ἄρτεμις , λέγω . καί τίς θαυμαστός , ὅπου καί ἄνθρωπος ὗς μέν καί ἔλαφος καί νή Ζεύς δορκάς καί λαγώς αἱρέω καλός ἤ πρίαμαι , θύννος δέ καί κάραβος καί ἀμίας σεμνός εἰμί αὐτός ὀψωνέω ἤ ἁλιεύω ; ὁ γάρ ἀγεννής καί ἀμήχανος ὅλος καί ἀπάνουργος αὐτός αἰσχρός καί ἄζηλος καί ἀνελεύθερος ὁ ἄγρα ποιέω .
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 14
διὸ τοὺς λέγοντας , ὡς ἡμῖν οὐδὲν πρὸς τὰ ζῷα δίκαιόν ἐστι , ῥητέον εὖ λέγειν ἄχρι τῶν ἐνάλων καὶ βυθίων ἄμικτα γὰρ ἐκεῖνα κομιδῇ πρὸς χάριν καὶ ἄστοργα καὶ πάσης ἄμοιρα γλυκυθυμίας καὶ καλῶς Ὅμηρος εἶπε γλαυκὴ δὲ σ᾽ ἔτικτε θάλασσα πρὸς τὸν ἀνήμερον εἶναι δοκοῦντα καὶ ἄμικτον , ὡς μηδὲν τῆς θαλάσσης εὐνοϊκὸν μηδὲ πρᾶον φερούσης . ὁ δὲ καὶ πρὸς τὰ χερσαῖα τῷ λόγῳ τούτῳ χρώμενος ἀπηνὴς καὶ θηριώδης ἢ μηδὲ Λυσιμάχῳ τι γεγονέναι φήσῃ πρὸς τὸν κύνα τὸν Ὑρκανὸν δίκαιον , ὃς νεκρῷ τε μόνος παρέμεινεν αὐτῷ καί , καομένου τοῦ σώματος , ἐνδραμὼν αὐτὸς ; ἑαυτὸν ἐπέρριψε . τὰ δʼ αὐτὰ καὶ τὸν Ἀστὸν δρᾶσαι λέγουσιν , ὃν Πύρρος οὐχ ὁ βασιλεὺς ἀλλʼ ἕτερός τις ἰδιώτης ἔθρεψεν · ἀποθανόντος γὰρ αὐτοῦ περὶ τὸ σῶμα διατρίβων καὶ περὶ τὸ κλινίδιον αἰωρούμενος ἐκφερομένου , τέλος εἰς τὴν πυρὰν στειλάμενος ἀφῆκεν ἑαυτὸν καὶ συγκατέκαυσε . Πώρου δὲ τοῦ βασιλέως ὁ ἐλέφας , ἐν τῇ πρὸς Ἀλέξανδρον μάχῃ κατατετρωμένου , πολλὰ τῶν ἀκοντισμάτων ἀτρέμα καὶ φειδόμενος ἐξῄρει τῇ προβοσκίδι , καὶ κακῶς ἤδη διακείμενος αὐτὸς οὐ πρότερον ἐνέδωκεν ἢ τοῦ βασιλέως ἐξαίμου γενομένου καὶ περιρρέοντος αἰσθόμενος καὶ φοβηθεὶς ; μὴ πέσῃ πράως ὑφῆκε , παρέχων ἐκείνῳ τὴν ἀπόκλισιν ἄλυπον . ὁ δὲ Βουκεφάλας γυμνὸς μὲν ὢν παρεῖχεν ἀναβῆναι τῷ ἱπποκόμῳ , κοσμηθεὶς δὲ τοῖς βασιλικοῖς προκοσμίοις καὶ περιδεραίοις οὐδένα προσίετο πλὴν αὐτὸν Ἀλέξανδρον · τοῖς δʼ ἄλλοις , εἰ πειρώμενοι προσίοιεν , ἐναντίος ἐπιτρέχων ἐχρεμέτιζε μέγα καὶ ἐνήλλετο καὶ κατεπάτει τοὺς μὴ πρόσω ἵεσθαι μηδʼ ἀποφεύγειν φθάσαντας .
Lemmas: διό ὁ λέγω , ὡς ἐγώ οὐδείς πρός ὁ ζῷον δίκαιος εἰμί , λέγω εὖ λέγω ἄχρι ὁ ἔναλος καί βύθιος ἄμικτος γάρ ἐκεῖνος κομιδῇ πρός χάρις καί ἄστοργος καί πᾶς ἄμοιρος γλυκυθυμία καί καλός Ὅμηρος λέγω γλαυκός δέ σύ τίκτω θάλασσα πρός ὁ ἀνήμερος εἰμί δοκέω καί ἄμικτος , ὡς μηδείς ὁ θάλασσα εὐνοικός μηδέ πρᾶος φέρω . ὁ δέ καί πρός ὁ χερσαῖος ὁ λόγος οὗτος χράω ἀπηνής καί θηριώδης ἤ μηδέ Λυσίμαχος τις γίγνομαι φημί πρός ὁ κύων ὁ Ὑρκανός δίκαιος , ὅς νεκρός τε μόνος παραμένω αὐτός καί , καίω ὁ σῶμα , ἐντρέχω αὐτός ; ἑαυτοῦ ἐπιρριπτέω . ὁ δέ αὐτός καί ὁ Ἀστός δράω λέγω , ὅς Πύρρος οὐ ὁ βασιλεύς ἀλλά ἕτερος τις ἰδιώτης τρέφω · ἀποθνῄσκω γάρ αὐτός περί ὁ σῶμα διατρίβω καί περί ὁ κλινίδιον αἰωρέω ἐκφέρω , τέλος εἰς ὁ πυρή στέλλω ἀφίημι ἑαυτοῦ καί συγκατακαίω . Πῶρος δέ ὁ βασιλεύς ὁ ἐλέφας , ἐν ὁ πρός Ἀλέξανδρος μάχη κατατιτρώσκω , πολύς ὁ ἀκόντισμα ἀτρέμας καί φείδομαι ἐξαιρέω ὁ προβοσκίς , καί κακός ἤδη διάκειμαι αὐτός οὐ πρότερος ἐνδίδωμι ἤ ὁ βασιλεύς ἔξαιμος γίγνομαι καί περιρρέω αἰσθάνομαι καί φοβέω ; μή πίπτω πρᾶος ὑφίημι , παρέχω ἐκεῖνος ὁ ἀπόκλισις ἄλυπος . ὁ δέ Βουκεφάλας γυμνός μέν εἰμί παρέχω ἀναβαίνω ὁ ἱπποκόμος , κοσμέω δέ ὁ βασιλικός προκόσμιον καί περιδέραιος οὐδείς προσίημι πλήν αὐτός Ἀλέξανδρος · ὁ δέ ἄλλος , εἰ πειράω προσέρχομαι , ἐναντίος ἐπιτρέχω χρεμετίζω μέγας καί ἐνάλλομαι καί καταπατέω ὁ μή πρόσω ἵημι μηδέ ἀποφεύγω φθάζω .
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 15
οὐκ ἀγνοῶ δʼ ὅτι τὸ τῶν παραδειγμάτων ὑμῖν φανεῖταί τι ποικίλον · οὐκ ἔστι δὲ ῥᾳδίως τῶν εὐφυῶν ζῴων πρᾶξιν εὑρεῖν μιᾶς ἔμφασιν ἀρετῆς ἔχουσαν · ἀλλʼ ἐμφαίνεται καὶ τῷ φιλοστόργῳ τὸ φιλότιμον αὐτῶν καὶ τῷ γενναίῳ τὸ θυμόσοφον , ἣ τε πανουργία καὶ τὸ συνετὸν οὐκ ἀπήλλακται τοῦ θυμοειδοῦς καὶ ἀνδρώδους . οὐ μὴν ἀλλὰ βουλομένοις διαιρεῖν καὶ διορίζειν καθʼ ἕκαστον , ἡμέρου μὲν ἔμφασιν ὁμοῦ καὶ ὑψηλοῦ φρονήματος ποιοῦσιν οἱ κύνες , ἀποτρεπόμενοι τῶν συγκαθεζομένων ὥς που καὶ ταῦτʼ εἴρηται οἱ μὲν κεκλήγοντες ἐπέδραμον · αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς ἕζετο κερδοσύνῃ , σκῆπτρον δὲ οἱ ἔκπεσε χειρός · οὐκέτι γὰρ προσμάχονται τοῖς ὑποπεσοῦσι καὶ γεγονόσι ταπεινοῖς τὰς ἕξεις ὁμοίοις . φασὶ δὲ καὶ τὸν πρωτεύοντα κύνα τῶν Ἰνδικῶν καὶ μαχεσθέντα πρὸς Ἀλέξανδρον , ἐλάφου μὲν ἀφιεμένου καὶ κάπρου καὶ ἄρκτου , ἡσυχίαν ἔχοντα κεῖσθαι καὶ περιορᾶν · ὀφθέντος δὲ λέοντος , εὐθὺς ἐξαναστῆναι καὶ διακονίεσθαι , καὶ φανερὸν εἶναι αὑτοῦ ποιούμενον ἀνταγωνιστήν , τῶν δʼ ἄλλων ὑπερφρονοῦντα πάντων . οἱ δὲ τοὺς δασύποδας διώκοντες , ἐὰν μὲν αὐτοὶ κτείνωσιν , ἥδονται διασπῶντες καὶ τὸ αἷμα λάπτουσι προθύμως · ἐὰν δʼ ἀπογνοὺς ἑαυτὸν ὁ λαγωός , ὃ γίγνεται πολλάκις , ὅσον ἔχει πνεύματος εἰς τὸν ἔσχατον ἀναλώσας δρόμον ἐκλίπῃ , νεκρὸν καταλαβόντες οὐχ ἅπτονται τὸ παράπαν , ἀλλʼ ἵστανται τὰς οὐρὰς κινοῦντες , ὡς οὐ κρεῶν χάριν ἀλλὰ νίκης καὶ φιλονεικίας ἀγωνιζόμενοι .
Lemmas: οὐ ἀγνοέω δέ ὅτι ὁ ὁ παράδειγμα σύ φαίνω τις ποικίλος · οὐ εἰμί δέ ῥᾴδιος ὁ εὐφυής ζῷον πρᾶξις εὑρίσκω εἷς ἔμφασις ἀρετή ἔχω · ἀλλά ἐμφαίνω καί ὁ φιλόστοργος ὁ φιλότιμος αὐτός καί ὁ γενναῖος ὁ θυμόσοφος , ὁ τε πανουργία καί ὁ συνετός οὐ ἀπαλλάσσω ὁ θυμοειδής καί ἀνδρώδης . οὐ μήν ἀλλά βούλομαι διαιρέω καί διορίζω κατά ἕκαστος , ἥμερος μέν ἔμφασις ὁμοῦ καί ὑψηλός φρόνημα ποιέω ὁ κύων , ἀποτρέπω ὁ συγκαθέζομαι ὡς που καί οὗτος λέγω ὁ μέν κλάζω ἐπιτρέχω · ἀτάρ Ὀδυσσεύς ἕζομαι κερδοσύνη , σκῆπτρον δέ ἕ ἐκπίπτω χείρ · οὐκέτι γάρ προσμάχομαι ὁ ὑποπίπτω καί γίγνομαι ταπεινός ὁ ἕξις ὅμοιος . φημί δέ καί ὁ πρωτεύω κύων ὁ Ἰνδικός καί μαχέζω πρός Ἀλέξανδρος , ἔλαφος μέν ἀφίημι καί κάπρος καί ἄρκτος , ἡσυχία ἔχω κεῖμαι καί περιοράω · ὁράω δέ λέων , εὐθύς ἐξανίστημι καί διακονίω , καί φανερός εἰμί ἑαυτοῦ ποιέω ἀνταγωνιστής , ὁ δέ ἄλλος ὑπερφρονέω πᾶς . ὁ δέ ὁ δασύπους διώκω , ἐάν μέν αὐτός κτείνω , ἥδομαι διασπάω καί ὁ αἷμα λάπτω πρόθυμος · ἐάν δέ ἀπογιγνώσκω ἑαυτοῦ ὁ λαγώς , ὅς γίγνομαι πολλάκις , ὅσος ἔχω πνεῦμα εἰς ὁ ἔσχατος ἀναλίσκω δρόμος ἐκλείπω , νεκρός καταλαμβάνω οὐ ἅπτω ὁ παράπαν , ἀλλά ἵστημι ὁ οὐρά κινέω , ὡς οὐ κρέας χάριν ἀλλά νίκη καί φιλονικία ἀγωνίζομαι .
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 17
τό γε μὴν κοινωνικὸν μετὰ τοῦ συνετοῦ τοὺς ἐλέφαντας ἀποδείκνυσθαί φησιν ὁ Ἰόβας . ὀρύγματα γὰρ αὐτοῖς οἱ θηρεύοντες ὑπεργασάμενοι λεπτοῖς φρυγάνοις καὶ φορυτῷ κούφῳ κατερέφουσιν ὅταν οὖν τις εἰσολίσθῃ , πολλῶν ὁμοῦ πορευομένων , οἱ λοιποὶ φοροῦντες ὕλην καὶ λίθους ἐμβάλλουσιν , ἀναπληροῦντες τὴν κοιλότητα τοῦ ὀρύγματος , ὥστε ῥᾳδίαν ἐκείνῳ γενέσθαι τὴν ἔκβασιν . ἱστορεῖ δὲ καὶ εὐχῇ χρῆσθαι θεῶν τοὺς ἐλέφαντας ἀδιδάκτως , ἁγνιζομένους τε τῇ θαλάσσῃ καὶ τὸν ἣλιον ἐκφανέντα προσκυνοῦντας ὥσπερ χειρὸς ἀνασχέσει τῆς προβοσκίδος ; . ὅθεν καὶ θεοφιλέστατὸν ἐστι τὸ θηρίον , ὡς Πτολεμαῖος ὁ Φιλοπάτωρ ἐμαρτύρησε . κρατήσας γὰρ Ἀντιόχου καὶ βουλόμενος ἐκπρεπῶς τιμῆσαι τὸ θεῖον ἄλλα τε πάμπολλα κατέθυσεν ἐπινίκια τῆς μάχης καί τέσσαρας ἐλέφαντας · εἶτα νύκτωρ ὀνείρασιν ἐντυχών , ὡς τοῦ θεοῦ μετʼ ὀργῆς ἀπειλοῦντος αὐτῷ διὰ τὴν ἀλλόκοτον ἐκείνην θυσίαν , ἱλασμοῖς τε πολλοῖς ἐχρήσατο καὶ χαλκοῦς ἐλέφαντας ἀντὶ τῶν σφαγέντων ἀνέστησε τέσσαρας . · οὐχ ἧττον δὲ κοινωνικὰ τὰ τῶν λεόντων . οἱ γὰρ νέοι τοὺς βραδεῖς καὶ γέροντας ἢδη συνεξάγουσιν ἐπὶ θήραν · ὅπου δʼ ἂν ἀπαγορεύσωσιν , οἱ μὲν κάθηνται περιμένοντες οἱ δὲ θηρεύουσι κἂν λάβωσιν ὁτιοῦν , ἀνακαλοῦνται , μόσχου μυκήματι τὸ βρύχημα ποιοῦντες ὅμοιον · οἱ δʼ εὐθὺς αἰσθάνονται καὶ παραγενόμενοι κοινῇ τὴν ἄγραν ἀναλίσκουσιν ,
Lemmas: ὁ γε μήν κοινωνικός μετά ὁ συνετός ὁ ἐλέφας ἀποδείκνυμι φημί ὁ Ἰόβης . ὄρυγμα γάρ αὐτός ὁ θηρεύω ὑπεργάζομαι λεπτός φρύγανον καί φορυτός κοῦφος κατερέφω ὅταν οὖν τις εἰσολισθάνω , πολύς ὁμοῦ πορεύω , ὁ λοιπός φορέω ὕλη καί λίθος ἐμβάλλω , ἀναπληρόω ὁ κοιλότης ὁ ὄρυγμα , ὥστε ῥᾴδιος ἐκεῖνος γίγνομαι ὁ ἔκβασις . ἱστορέω δέ καί εὐχή χράω θεός ὁ ἐλέφας ἀδίδακτος , ἁγνίζω τε ὁ θάλασσα καί ὁ ἥλιος ἐκφαίνω προσκυνέω ὥσπερ χείρ ἀνάσχεσις ὁ προβοσκίς ; . ὅθεν καί θεοφιλής εἰμί ὁ θηρίον , ὡς Πτολεμαῖος ὁ Φιλοπάτωρ μαρτυρέω . κρατέω γάρ Ἀντίοχος καί βούλομαι ἐκπρεπής τιμάω ὁ θεῖος ἄλλος τε πάμπολυς καταθύω ἐπινίκιος ὁ μάχη καί τέσσαρες ἐλέφας · εἶτα νύκτωρ ὄνειρος ἐντυγχάνω , ὡς ὁ θεός μετά ὀργή ἀπειλέω αὐτός διά ὁ ἀλλόκοτος ἐκεῖνος θυσία , ἱλασμός τε πολύς χράω καί χάλκεος ἐλέφας ἀντί ὁ σφάζω ἀνίστημι τέσσαρες . · οὐ ἥσσων δέ κοινωνικός ὁ ὁ λέων . ὁ γάρ νέος ὁ βραδύς καί γέρων ἤδη συνεξάγω ἐπί θήρα · ὅπου δέ ἄν ἀπαγορεύω , ὁ μέν κάθημαι περιμένω ὁ δέ θηρεύω ἐάν λαμβάνω ὁστισοῦν , ἀνακαλέω , μόσχος μύκημα ὁ βρύχημα ποιέω ὅμοιος · ὁ δέ εὐθύς αἰσθάνομαι καί παραγίγνομαι κοινῇ ὁ ἄγρα ἀναλίσκω ,
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 18
ἔρωτες δὲ πολλῶν οἱ μὲν ἄγριοι καὶ περιμανεῖς γεγόνασιν , οἱ δʼ ἔχοντες οὐκ ἀπάνθρωπον ὡραϊσμὸν οὐδʼ ἀναφρόδιτον ὁμιλίαν . οἷος ἦν ὁ τοῦ ἐλέφαντος ἐν Ἀλεξανδρείᾳ τοῦ ἀντερῶντος Ἀριστοφάνει τῷ γραμματικῷ · τῆς γὰρ αὐτῆς ἤρων στεφανοπώλιδος , καὶ οὐχ ἧττον ἦν ὁ ἐλέφας διάδηλος · ἔφερε γὰρ αὐτῇ τῆς ὀπώρας ἀεὶ τὰ πρατήρια παραπορευόμενος , καὶ χρόνον πολὺν ὑφίστατο καὶ τὴν προβοσκίδα τῶν χιτωνίων ἐντὸς ὥσπερ χεῖρα παραβαλὼν ἀτρέμα τῆς περὶ τὸ στῆθος ὥρας ἔψαυεν . ὁ δὲ δράκων ὁ τῆς Αἰτωλίδος ἐρασθεὶς ; ἐφοίτα νύκτωρ παρʼ αὐτὴν καὶ τοῦ σώματος ; ὑποδυόμενος ἐν χρῷ καὶ περιπλεκόμενος οὐδὲν οὔθʼ ἑκὼν οὔτʼ ἄκων ἔβλαψεν ἀλλὰ καὶ κοσμίως ἀεὶ περὶ τὸν ὄρθρον ἀπηλλάττετο . συνεχῶς δὲ τοῦτο ποιοῦντος αὐτοῦ , μετῴκισαν οἱ προσοικοῦντες ἀπωτέρω τὴν ἄνθρωπον · ὁ δὲ τρεῖς μὲν ἢ τέτταρας ἡμέρας οὐκ ἦλθεν ἀλλʼ ὡς ἔοικε περιῄει ζητῶν καὶ πλανώμενος · μόλις δέ πως ἐξανευρὼν καὶ περιπεσὼν οὐ πρᾶος ὥσπερ εἰώθει ἀλλὰ τραχύτερος 1 , τῷ μὲν ἄλλῳ σπειράματι τὰς χεῖρας αὐτῆς ἔδησε πρὸς τὸ σῶμα , τῷ δʼ ἀπολήγοντι τῆς οὐρᾶς ἐμαστίγου τὰς κνήμας , ἐλαφράν τινα καὶ φιλόστοργον καὶ πλέον ἔχουσαν τοῦ κολάζοντος τὸ φειδόμενον ὀργὴν ἀποδεικνύμενος . τὸν δʼ ἐν Αἰγίῳ παιδεραστοῦντα χῆνα καὶ τὸν ἐπιθυμήσαντα Γλαύκης τῆς κιθαρῳδοῦ κριόν · περιβόητοι γάρ εἰσι καὶ πολλῶν οἶμαι διηγημάτων τοιούτων διακορεῖς ὑμᾶς εἶναι · διὸ ταῦτα μὲν ἀφίημι .
Lemmas: ἔρως δέ πολύς ὁ μέν ἄγριος καί περιμανής γίγνομαι , ὁ δέ ἔχω οὐ ἀπάνθρωπος ὡραισμός οὐδέ ἀναφρόδιτος ὁμιλία . οἷος εἰμί ὁ ὁ ἐλέφας ἐν Ἀλεξάνδρεια ὁ ἀντεράω Ἀριστοφάνης ὁ γραμματικός · ὁ γάρ αὐτός ἐράω στεφανόπωλις , καί οὐ ἥσσων εἰμί ὁ ἐλέφας διάδηλος · φέρω γάρ αὐτός ὁ ὀπώρα ἀεί ὁ πρατήριον παραπορεύομαι , καί χρόνος πολύς ὑφίστημι καί ὁ προβοσκίς ὁ χιτώνιον ἐντός ὥσπερ χείρ παραβάλλω ἀτρέμας ὁ περί ὁ στῆθος ὥρα ψαύω . ὁ δέ δράκων ὁ ὁ Αἰτωλίς ἔραμαι ; φοιτάω νύκτωρ παρά αὐτός καί ὁ σῶμα ; ὑποδύω ἐν χρώς καί περιπλέκω οὐδείς οὔτε ἑκών οὔτε ἄκων βλάπτω ἀλλά καί κόσμιος ἀεί περί ὁ ὄρθρος ἀπαλλάσσω . συνεχής δέ οὗτος ποιέω αὐτός , μετοικίζω ὁ προσοικέω ἀπωτέρω ὁ ἄνθρωπος · ὁ δέ τρεῖς μέν ἤ τέσσαρες ἡμέρα οὐ ἔρχομαι ἀλλά ὡς ἔοικα περιέρχομαι ζητέω καί πλανάω · μόλις δέ πως ἐξανευρίσκω καί περιπίπτω οὐ πρᾶος ὥσπερ εἴωθα ἀλλά τραχύς 1 , ὁ μέν ἄλλος σπείραμα ὁ χείρ αὐτός δέω πρός ὁ σῶμα , ὁ δέ ἀπολήγω ὁ οὐρά μαστιγόω ὁ κνήμη , ἐλαφρός τις καί φιλόστοργος καί πολύς ἔχω ὁ κολάζω ὁ φείδομαι ὀργή ἀποδείκνυμι . ὁ δέ ἐν Αἴγιον παιδεραστέω χήν καί ὁ ἐπιθυμέω Γλαύκη ὁ κιθαρῳδός κριός · περιβόητος γάρ εἰμί καί πολύς οἴομαι διήγημα τοιοῦτος διακορής σύ εἰμί · διό οὗτος μέν ἀφίημι .
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 21
ἧττον δὲ ταῦτα θαυμαστά , καίπερ ὄντα θαυμάσια , ποιοῦσιν αἱ νόησιν ἀριθμοῦ καὶ δύναμιν τοῦ ἀριθμεῖν ἔχουσαι φύσεις , ὥσπερ ἔχουσιν αἱ περὶ Σοῦσα βόες · εἰσὶ γὰρ αὐτόθι τὸν βασιλικὸν παράδεισον ἄρδουσαι περιάκτοις ἀντλήμασιν , ὧν ὥρισται τὸ πλῆθος · ἑκατὸν γὰρ ἑκάστη βοῦς ἀναφέρει καθʼ ἡμέραν ἑκάστην ἀντλήματα πλείονα δʼ οὐκ ἔστιν οὔτε λαβεῖν οὔτε βιάσασθαι βουλόμενον · ἀλλὰ καὶ πείρας ἕνεκα πολλάκις προστιθέντων , ὑφίσταται καὶ οὐ πρόεισιν , ἀποδοῦσα τὸ τεταγμένον · οὕτως ἀκριβῶς συντίθησι καὶ καταμνημονεύει τὸ κεφάλαιον , ὡς Κτησίας ὁ Κνίδιος ἱστόρηκε . Λίβυες δʼ Αἰγυπτίων καταγελῶσι μυθολογούντων περὶ τοῦ ὄρυγος , ὡς φωνὴν ἀφιέντος ἡμέρας ἐκείνης καὶ ὥρας ἧς ἐπιτέλλει τὸ ἄστρον , ὃ Σῶθιν αὐτοὶ Κύνα δὲ καὶ Σείριον ἡμεῖς καλοῦμεν · τὰς γὰρ αὑτῶν ὁμοῦ πάσας αἶγας , ὅταν ἀνάσχῃ μεθʼ ἡλίου τὸ ἄστρον ἀτρεκῶς , ἐκεῖ στρεφομένας ἀποβλέπειν πρὸς τὴν ἀνατολὴν καὶ τεκμήριον τοῦτο τῆς περιόδου βεβαιότατον εἶναι καὶ μάλιστα τοῖς μαθηματικοῖς κανόσιν ὁμολογούμενον .
Lemmas: ἥσσων δέ οὗτος θαυμαστός , καίπερ εἰμί θαυμάσιος , ποιέω ὁ νόησις ἀριθμός καί δύναμις ὁ ἀριθμέω ἔχω φύσις , ὥσπερ ἔχω ὁ περί Σοῦσα βοῦς · εἰμί γάρ αὐτόθι ὁ βασιλικός παράδεισος ἄρδω περίακτος ἄντλημα , ὅς ὁρίζω ὁ πλῆθος · ἑκατόν γάρ ἕκαστος βοῦς ἀναφέρω κατά ἡμέρα ἕκαστος ἄντλημα πολύς δέ οὐ εἰμί οὔτε λαμβάνω οὔτε βιάζω βούλομαι · ἀλλά καί πεῖρα ἕνεκα πολλάκις προστίθημι , ὑφίστημι καί οὐ πρόειμι , ἀποδίδωμι ὁ τάσσω · οὕτως ἀκριβής συντίθημι καί καταμνημονεύω ὁ κεφάλαιος , ὡς Κτησίας ὁ Κνίδιος ἱστορέω . Λίβυς δέ Αἰγύπτιος καταγελάω μυθολογέω περί ὁ ὄρυξ , ὡς φωνή ἀφίημι ἡμέρα ἐκεῖνος καί ὥρα ὅς ἐπιτέλλω ὁ ἄστρον , ὅς Σῶθις αὐτός Κύνη δέ καί Σείριος ἐγώ καλέω · ὁ γάρ ἑαυτοῦ ὁμοῦ πᾶς αἴξ , ὅταν ἀνέχω μετά ἥλιος ὁ ἄστρον ἀτρεκής , ἐκεῖ στρέφω ἀποβλέπω πρός ὁ ἀνατολή καί τεκμήριον οὗτος ὁ περίοδος βέβαιος εἰμί καί μάλα ὁ μαθηματικός κανών ὁμολογέω .
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 22
ἵνα δὲ κορυφὴν ὁ λόγος ἐπιθεὶς ἑαυτῷ παύσηται , φέρε κινήσαντες τὴν ἀφʼ ἱερᾶς βραχέα περὶ θειότητος αὐτῶν καὶ μαντικῆς εἴπωμεν . οὐ γάρ τι μικρὸν οὐδʼ ἄδοξον , ἀλλὰ πολὺ καὶ παμπάλαιον μαντικῆς μόριον οἰωνιστικὴ κέκληται τὸ γὰρ ὀξὺ καὶ νοερὸν αὐτῶν καὶ διʼ εὐστροφίαν ὑπήκοον ἁπάσης φαντασίας ὥσπερ ὀργάνῳ τῷ θεῷ παρέχει χρῆσθαι καὶ τρέπειν ἐπί τε κίνησιν ἐπί τε φωνὰς καὶ γηρύματα καὶ σχήματα νῦν μὲν ἐνστατικὰ νῦν δὲ φορὰ καθάπερ πνεύματα ταῖς μὲν ἐπικόπτοντα ταῖς δʼ ἐπευθύνοντα πράξεις καὶ ὁρμὰς εἰς τὸ τέλος . διὸ κοινῇ μὲν ὁ Εὐριπίδης θεῶν κήρυκας ὀνομάζει τοὺς ὄρνιθας ἰδίᾳ δέ φησιν ὁ Σωκράτης ὁμόδουλον ἑαυτὸν ποιεῖσθαι τῶν κύκνων · ὥσπερ αὖ καὶ τῶν βασιλέων ἀετὸς μὲν ὁ Πύρρος ἥδετο καλούμενος Ἰέραξ δʼ ὁ Ἀντίοχος · ἰχθῦς ; δὲ τοὺς ἀμαθεῖς καὶ ἀνοήτους ; λοιδοροῦντες ἢ σκώπτοντες ὀνομάζομεν . ἀλλὰ δὴ μυρίων μυριάκις εἰπεῖν παρόντων , ἃ προδείκνυσιν ἡμῖν καὶ προσημαίνει τὰ πεζὰ καὶ πτηνὰ παρὰ τῶν θεῶν , ἓν οὐκ ἔστι τοιοῦτον ἀποφῆναι τῷ προδικοῦντι τῶν ἐνύδρων , ἀλλὰ κωφὰ πάντα καὶ τυφλὰ τῆς προνοίας εἰς τὸν ἄθεον καὶ τιτανικὸν ἀπέρριπται τόπον ὥσπερ ἀσεβῶν χῶρον , οὗ τὸ λογικὸν καὶ νοερὸν ἐγκατέσβεσται τῆς ψυχῆς , ἐσχάτῳ δέ τινι συμπεφυρμένης καὶ κατακεκλυσμένης αἰσθήσεως μορίῳ , σπαίρουσι μᾶλλον ἢ ζῶσιν ἔοικεν .
Lemmas: ἵνα δέ κορυφή ὁ λόγος ἐπιτίθημι ἑαυτοῦ παύω , φέρω κινέω ὁ ἀπό ἱερός βραχύς περί θειότης αὐτός καί μαντικός λέγω . οὐ γάρ τις μικρός οὐδέ ἄδοξος , ἀλλά πολύς καί παμπάλαιος μαντικός μόριον οἰωνιστικός καλέω ὁ γάρ ὀξύς καί νοερός αὐτός καί διά εὐστροφία ὑπήκοος ἅπας φαντασία ὥσπερ ὄργανον ὁ θεός παρέχω χράω καί τρέπω ἐπί τε κίνησις ἐπί τε φωνή καί γήρυμα καί σχῆμα νῦν μέν ἐνστατικός νῦν δέ φορά καθά πνεῦμα ὁ μέν ἐπικόπτω ὁ δέ ἐπευθύνω πρᾶξις καί ὁρμή εἰς ὁ τέλος . διό κοινῇ μέν ὁ Εὐριπίδης θεός κῆρυξ ὀνομάζω ὁ ὄρνις ἴδιος δέ φημί ὁ Σωκράτης ὁμόδουλος ἑαυτοῦ ποιέω ὁ κύκνος · ὥσπερ αὖ καί ὁ βασιλεύς Ἀετός μέν ὁ Πύρρος ἥδομαι καλέω Ἱέραξ δέ ὁ Ἀντίοχος · ἰχθῦς ; δέ ὁ ἀμαθής καί ἀνόητος ; λοιδορέω ἤ σκώπτω ὀνομάζω . ἀλλά δή μυρίος μυριάκις λέγω πάρειμι , ὅς προδείκνυμι ἐγώ καί προσημαίνω ὁ πεζός καί πτηνός παρά ὁ θεός , εἷς οὐ εἰμί τοιοῦτος ἀποφαίνω ὁ προδικέω ὁ ἔνυδρος , ἀλλά κωφός πᾶς καί τυφλός ὁ πρόνοια εἰς ὁ ἄθεος καί τιτανικός ἀπορρίπτω τόπος ὥσπερ ἀσεβής χῶρος , ὅς ὁ λογικός καί νοερός ἐγκατασβέννυμι ὁ ψυχή , ἔσχατος δέ τις συμφύρω καί κατακλύζω αἴσθησις μόριον , σπαίρω μάλα ἤ ζάω ἔοικα .
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 25
ταῦτα μὲν οὖν γνῶσιν ἐμφαίνει καὶ χρῆσιν ἐπὶ καιρῷ τοῦ συμφέροντος εὐμήχανον καὶ περιττήν ἄλλα δʼ ἐπιδείκνυται μετὰ τοῦ συνετοῦ τὸ κοινωνικὸν καὶ τὸ φιλάλληλον , ὥσπερ ἀνθίαι καὶ σκάροι . σκάρου μὲν γὰρ ἄγκιστρον καταπιόντος , οἱ παρόντες σκάροι προσαλλόμενοι τὴν ὁρμιὰν ἀποτρώγουσιν οὗτοι δὲ καὶ τοῖς εἰς κύρτον ἐμπεσοῦσι τὰς οὐρὰς παραδόντες ἔξωθεν ἕλκουσι δάκνοντας προθύμως καὶ συνεξάγουσιν . οἱ δʼ ἀνθίαι τῷ συμφύλῳ βοηθοῦσιν ἰταμώτερον τὴν γὰρ ὁρμιὰν ἀναθέμενοι κατὰ τὴν ῥάχιν καὶ στήσαντες ὀρθὴν τὴν ἄκανθαν ἐπιχειροῦσι διαπρίειν τῇ τραχύτητι καὶ διακόπτειν . καίτοι χερσαῖον οὐδὲν ἴσμεν ἑτέρῳ κινδυνεύοντι τολμῶν ἀμύνειν , οὐκ ἄρκτον οὐ σῦν οὐδὲ λέαιναν οὐδὲ πάρδαλιν ἀλλὰ συγχωρεῖ μὲν εἰς ταὐτὸν ἐν τοῖς θεάτροις τὰ ὁμόφυλα καὶ κύκλῳ μετʼ ἀλλήλων περίεισιν·ʼ ἑτέρῳ δʼ ἕτερον οὐκ οἶδεν οὐδὲ φρονεῖ βοηθεῖν , ἀλλὰ φεύγει καὶ ἀποπηδᾷ πορρωτάτω γιγνόμενα τοῦ τετρωμένου καὶ θνήσκοντος . ἡ δὲ τῶν ἐλεφάντων ἱστορία , φίλε , τῶν εἰς τὰ ὀρύγματα φορούντων καὶ τὸν ὀλισθόντα διὰ χώματος ἀναβιβαζόντων ἔκτοπός ἐστι δεινῶς καὶ ἀλλοδαπή , καὶ καθάπερ ἐκ βασιλικοῦ διαγράμματος ἐπιτάττουσα πιστεύειν αὐτῇ τῶν Ἰόβα βιβλίων · ἀληθὴς δʼ οὖσα πολλὰ δείκνυσι τῶν ἐνάλων μηδὲν ἀπολειπόμενα τῷ κοινωνικῷ καὶ συνετῷ τοῦ σοφωτάτου τῶν χερσαίων . ἀλλὰ περὶ κοινωνίας αὐτῶν ἴδιος ἔσται τάχα λόγος .
Lemmas: οὗτος μέν οὖν γνῶσις ἐμφαίνω καί χρῆσις ἐπί καιρός ὁ συμφέρω εὐμήχανος καί περισσός ἄλλος δέ ἐπιδείκνυμι μετά ὁ συνετός ὁ κοινωνικός καί ὁ φιλάλληλος , ὥσπερ ἀνθίας καί σκάρος . σκάρος μέν γάρ ἄγκιστρον καταπίνω , ὁ πάρειμι σκάρος προσάλλομαι ὁ ὁρμιά ἀποτρώγω οὗτος δέ καί ὁ εἰς κύρτος ἐμπίπτω ὁ οὐρά παραδίδωμι ἔξωθεν ἕλκω δάκνω πρόθυμος καί συνεξάγω . ὁ δέ ἀνθίας ὁ σύμφυλος βοηθέω ἰταμός ὁ γάρ ὁρμιά ἀνατίθημι κατά ὁ ῥάχις καί ἵστημι ὀρθός ὁ ἄκανθα ἐπιχειρέω διαπρίω ὁ τραχύτης καί διακόπτω . καίτοι χερσαῖος οὐδείς οἶδα ἕτερος κινδυνεύω τολμάω ἀμύνω , οὐ ἄρκτος οὐ ὗς οὐδέ λέαινα οὐδέ πάρδαλις ἀλλά συγχωρέω μέν εἰς αὐτός ἐν ὁ θέατρον ὁ ὁμόφυλος καί κύκλος μετά ἀλλήλων περίειμι ἕτερος δέ ἕτερος οὐ οἶδα οὐδέ φρονέω βοηθέω , ἀλλά φεύγω καί ἀποπηδάω πόρρω γίγνομαι ὁ τιτρώσκω καί θνῄσκω . ὁ δέ ὁ ἐλέφας ἱστορία , φίλος , ὁ εἰς ὁ ὄρυγμα φορέω καί ὁ ὀλισθάνω διά χῶμα ἀναβιβάζω ἔκτοπος εἰμί δεινός καί ἀλλοδαπός , καί καθά ἐκ βασιλικός διάγραμμα ἐπιτάσσω πιστεύω αὐτός ὁ Ἰόβης βιβλίον · ἀληθής δέ εἰμί πολύς δείκνυμι ὁ ἔναλος μηδείς ἀπολείπω ὁ κοινωνικός καί συνετός ὁ σοφός ὁ χερσαῖος . ἀλλά περί κοινωνία αὐτός ἴδιος εἰμί τάχα λόγος .
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 28
ἀλλὰ μὴν ἐχίνου γέ τινα χερσαίου διηγήσατο πρόγνωσιν Ἀριστοτέλης πνευμάτων , ὃς ἐθαύμαζε καὶ γεράνων τὴν ἐν τριγώνῳ πτῆσιν . ἐγὼ δʼ ἐχῖνον μὲν οὐδένα Κυζικηνὸν ἢ Βυζάντιον , ἀλλὰ πάντας ὁμοῦ παρέχομαι τοὺς θαλαττίους , ὅταν αἴσθωνται μέλλοντα χειμῶνα καὶ σάλον , ἑρματιζομένους λιθιδίοις , ὅπως μὴ περιτρέπωνται διὰ κουφότητα μηδʼ ἀποσύρωνται γενομένου κλύδωνος , ἀλλʼ ἐπιμένωσιν ἀραρότως τοῖς πετριδίοις . ἡ δὲ γεράνων μεταβολὴ τῆς πτήσεως πρὸς ἄνεμον οὐχ ἑνὸς γένους ἐστὶν ἀλλὰ τοῦτο κοινῇ πάντες ; ἰχθύες νοοῦντες ἀεὶ πρὸς κῦμα καὶ ῥοῦν ἀντινήχονται καὶ παραφυλάττουσιν ὅπως ; μή , κατʼ οὐρὰν προσφερομένου τοῦ πνεύματος , ἡ λεπὶς ἀναπτυσσομένη λυπῇ τὸ σῶμα γυμνούμενον καὶ διατραχυνόμενον ὅθεν ἀεὶ συνέχουσιν ἑαυτοὺς ἀντιπρῴρους · σχιζομένη γὰρ οὕτω κατὰ κορυφὴν ἡ θάλασσα τά τε βράγχια καταστέλλει καὶ κατὰ τῆς ἐπιφανείας ῥέουσα λείως πιέζει καὶ οὐκ ἀνίστησι τὸ φρικῶδες . τοῦτο μὲν οὖν , ὥσπερ ἔφην , κοινόν ἐστι τῶν ἰχθύων , πλὴν τοῦ ἔλλοπος · τοῦτον δέ φασι κατʼἄνεμον καὶ ῥοῦν νήχεσθαι , μὴ φοβούμενον τὴν ἀναχάραξιν τῆς λεπίδος , ἅτε δὴ μὴ πρὸς οὐρὰν τὰς ἐπιπτυχὰς ἐχούσης .
Lemmas: ἀλλά μήν ἐχῖνος γε τις χερσαῖος διηγέομαι πρόγνωσις Ἀριστοτέλης πνεῦμα , ὅς θαυμάζω καί γέρανος ὁ ἐν τρίγωνος πτῆσις . ἐγώ δέ ἐχῖνος μέν οὐδείς Κυζικηνός ἤ Βυζάντιον , ἀλλά πᾶς ὁμοῦ παρέχω ὁ θαλάσσιος , ὅταν αἰσθάνομαι μέλλω χειμών καί σάλος , ἑρματίζω λιθίδιον , ὅπως μή περιτρέπω διά κουφότης μηδέ ἀποσύρω γίγνομαι κλύδων , ἀλλά ἐπιμένω ἀραρότως ὁ πετρίδιον . ὁ δέ γέρανος μεταβολή ὁ πτῆσις πρός ἄνεμος οὐ εἷς γένος εἰμί ἀλλά οὗτος κοινῇ πᾶς ; ἰχθῦς νοέω ἀεί πρός κῦμα καί ῥόος ἀντινήχω καί παραφυλάσσω ὅπως ; μή , κατά οὐρά προσφέρω ὁ πνεῦμα , ὁ λεπίς ἀναπτύσσω λυπέω ὁ σῶμα γυμνόω καί διατραχύνω ὅθεν ἀεί συνέχω ἑαυτοῦ ἀντίπρῳρος · σχίζω γάρ οὕτως κατά κορυφή ὁ θάλασσα ὁ τε βράγχιον καταστέλλω καί κατά ὁ ἐπιφάνεια ῥέω λεῖος πιέζω καί οὐ ἀνίστημι ὁ φρικώδης . οὗτος μέν οὖν , ὥσπερ φημί , κοινός εἰμί ὁ ἰχθῦς , πλήν ὁ ἔλλοψ · οὗτος δέ φημί κατανέμω καί ῥόος νήχω , μή φοβέω ὁ ἀναχάραξις ὁ λεπίς , ἅτε δή μή πρός οὐρά ὁ ἐπιπτυχή ἔχω .
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 33
ἀλλʼ ἥ γε πρόνοια κοινὴ τοῖς τίκτουσι τῶν γεννωμένων οἱ δʼ ἄρρενες οὐ τὸν αὑτῶν κατεσθίουσι γόνον , ἀλλὰ καὶ προσδιατρίβουσι τοῖς κυήμασιν ᾠοφυλακοῦντες ὡς ἱστόρηκεν Ἀριστοτέλης · οἱ δʼ ἑπόμενοι ταῖς θηλείαις , καταρραίνουσι κατὰ μικρὸν τὸν θορόν · ἄλλως γὰρ οὐ γίγνεται μέγα τὸ τεχθὲν ἀλλʼ ἀτελὲς μένει καὶ ἄναυξον . ἰδίᾳ δʼ αἱ φυκίδες ἐκ τῶν φυκίων οἷον νεοττιὰν διαπλασάμεναι περιαμπέχουσι τὸν γόνον καὶ σκέπουσιν ἀπὸ τοῦ κλύδωνος . τοῦ δὲ γαλεοῦ τὸ φιλόστοργον οὐδενὶ τῶν ἡμερωτάτων ζῴων ὑπερβολὴν γλυκυθυμίας πρὸς τὰ ἔκγονα καὶ χρηστότητος ἀπολέλοιπε τίκτουσι μὲν γὰρ ᾠόν εἶτα ζῷον οὐκ ἐκτὸς ἀλλʼ ἐντὸς ἐν ἑαυτοῖς καὶ τρέφουσιν οὕτω καὶ φέρουσιν ὥσπερ ἐκ δευτέρας γενέσεως ὅταν δὲ μείζονα γένηται , μεθιᾶσι θύραζε καὶ διδάσκουσι νήχεσθαι πλησίον · εἶτα πάλιν εἰς ἑαυτοὺς διὰ τοῦ · στόματος ἐπαναλαμβάνουσι καὶ παρέχουσιν ἐνδιαιτᾶσθαι τὸ σῶμα χώραν ἅμα καὶ τροφὴν καὶ καταφυγήν , ἄχρι ἂν ἐν δυνάμει τοῦ βοηθεῖν αὑτοῖς γένηται . θαυμαστὴ δὲ καὶ ἡ τῆς χελώνης περὶ τὴν γένεσιν καὶ σωτηρίαν τῶν γεννωμένων ἐπιμέλεια τίκτει μὲν γὰρ ἐκβαίνουσα τῆς θαλάττης πλησίον , ἐπῳάζειν δὲ μὴ δυναμένη μηδὲ χερσεύειν πολὺν χρόνον ἐντίθησι τῇ ψάμμῳ τὰ ᾠὰ καὶ τὸ λειότατον ἐπαμᾶται τῆς θινὸς αὐτοῖς καὶ μαλακώτατον ὅταν δὲ καταχώσῃ καὶ ἀποκρύψῃ βεβαίως , οἱ μὲν λέγουσι τοῖς ποσὶν ἀμύττειν καὶ καταστίζειν τὸν τόπον , εὔσημον ἑαυτῇ ποιοῦσαν οἱ δὲ τὴν θήλειαν ὑπὸ τοῦ ἄρρενος στρεφομένην , τύπους ἰδίους καὶ σφραγῖδας ἐναπολείπειν · ὃ δὲ τούτου θαυμασιώτερόν ἐστιν , ἡμέραν ἐκφυλάξασα 20 τεσσαρακοστήν , ἐν τοσαύταις γὰρ ἐκπέττεται καὶ περιρρήγνυται τὰ ᾠά , πρόσεισι καὶ γνωρίσασα τὸν ἑαυτῆς ἑκάστη θησαυρόν , ὡς οὐδεὶς χρυσίου θήκην ἄνθρωπος , ἀσμένως ἀνοίγει καὶ προθύμως .
Lemmas: ἀλλά ὁ γε πρόνοια κοινός ὁ τίκτω ὁ γεννάω ὁ δέ ἄρσην οὐ ὁ ἑαυτοῦ κατεσθίω γόνος , ἀλλά καί προσδιατρίβω ὁ κύημα ᾠοφυλακέω ὡς ἱστορέω Ἀριστοτέλης · ὁ δέ ἕπομαι ὁ θῆλυς , καταρραίνω κατά μικρός ὁ θορός · ἄλλος γάρ οὐ γίγνομαι μέγας ὁ τίκτω ἀλλά ἀτελής μένω καί ἄναυξος . ἴδιος δέ ὁ φυκίς ἐκ ὁ φυκίον οἷος νεοσσιά διαπλάσσω περιαμπέχω ὁ γόνος καί σκέπω ἀπό ὁ κλύδων . ὁ δέ γαλεός ὁ φιλόστοργος οὐδείς ὁ ἥμερος ζῷον ὑπερβολή γλυκυθυμία πρός ὁ ἔκγονος καί χρηστότης ἀπολείπω τίκτω μέν γάρ ᾠόν εἶτα ζῷον οὐ ἐκτός ἀλλά ἐντός ἐν ἑαυτοῦ καί τρέφω οὕτως καί φέρω ὥσπερ ἐκ δεύτερος γένεσις ὅταν δέ μέγας γίγνομαι , μεθίημι θύραζε καί διδάσκω νήχω πλησίος · εἶτα πάλιν εἰς ἑαυτοῦ διά ὁ · στόμα ἐπαναλαμβάνω καί παρέχω ἐνδιαιτάομαι ὁ σῶμα χώρα ἅμα καί τροφή καί καταφυγή , ἄχρι ἄν ἐν δύναμις ὁ βοηθέω ἑαυτοῦ γίγνομαι . θαυμαστός δέ καί ὁ ὁ χελώνη περί ὁ γένεσις καί σωτηρία ὁ γεννάω ἐπιμέλεια τίκτω μέν γάρ ἐκβαίνω ὁ θάλασσα πλησίον , ἐπῳάζω δέ μή δύναμαι μηδέ χερσεύω πολύς χρόνος ἐντίθημι ὁ ψάμμος ὁ ᾠόν καί ὁ λεῖος ἐπαμάομαι ὁ θίς αὐτός καί μαλακός ὅταν δέ καταχώννυμι καί ἀποκρύπτω βέβαιος , ὁ μέν λέγω ὁ πούς ἀμύσσω καί καταστίζω ὁ τόπος , εὔσημος ἑαυτοῦ ποιέω ὁ δέ ὁ θῆλυς ὑπό ὁ ἄρσην στρέφω , τύπος ἴδιος καί σφραγίς ἐναπολιμπάνω · ὅς δέ οὗτος θαυμάσιος εἰμί , ἡμέρα ἐκφυλάσσω 20 τεσσαρακοστός , ἐν τοσοῦτος γάρ ἐκπέσσω καί περιρρήγνυμι ὁ ᾠόν , προσέρχομαι καί γνωρίζω ὁ ἑαυτοῦ ἕκαστος θησαυρός , ὡς οὐδείς χρυσίον θήκη ἄνθρωπος , ἄσμενος ἀνοίγνυμι καί πρόθυμος .
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 34
τῶν δὲ κροκοδείλων τὰ μὲν ἄλλα παραπλήσια , τῆς δὲ χώρας ; ὁ στοχασμὸς ἐπίνοιαν ἀνθρώπῳ τῆς αἰτίας οὐ δίδωσιν οὐδὲ συλλογισμὸν ὅθεν οὔ φασι λογικὴν ἀλλὰ μαντικὴν εἶναι τὴν παρὰ τούτου τοῦ θηρίου πρόγνωσιν οὔτε γὰρ πλέον οὔτε ἔλαττον ἐκβᾶς1ʼ ἀλλʼ ὅσον εἰς ὥραν ἔτους ὁ Νεῖλος αὐξηθεὶς ἐπικλύσει καὶ ἐπικρύψει τῆς γῆς , ἐκεῖ τὰ ᾠὰ τίθησιν ὥστε τὸν ἐντυχόντα τῶν γεωργῶν αὐτόν τε γιγνώσκειν ἑτέροις τε φράζειν , ὁπόσον αὐτοῖς ὁ ποταμὸς πρόεισιν · οὕτω συνεμετρήσατο , μὴ βρεχομένων αὐτὸς βρεχόμενος ἐπῳάζῃ . ἐκλαπέντων δὲ τῶν σκύμνων , ὃς ἂν εὐθὺς ἀναδὺς μὴ λάβῃ τι τῶν προστυχόντων , ἢ μυῖαν ἢ σέριφον ἢ γῆς ἔντερον ἢ κάρφος ἢ βοτάνην τῷ στόματι , διασπαράξασα τοῦτον ἡ μήτηρ ἀπέκτεινε δακοῦσα · τὰ δὲ θυμοειδῆ καὶ δραστήρια στέργει καὶ περιέπει , καθάπερ οἱ σοφώτατοι τῶν ἀνθρώπων ἀξιοῦσι , κρίσει τὸ φιλεῖν οὐ πάθει νέμουσα . καὶ μὴν αἱ φῶκαι τίκτουσι μὲν ἐν τῷ ξηρῷ , κατὰ μικρὸν δὲ προάγουσαι τὰ σκυμνία γεύουσι τῆς θαλάττης καὶ ταχὺ πάλιν ἐξάγουσι καὶ τοῦτο πολλάκις ποιοῦσιν ἐν μέρει , μέχρι ἂν οὕτως ἐθιζόμενα θαρρήσῃ καὶ στέρξῃ τὴν ἔναλον δίαιταν . οἱ δὲ βάτραχοι περὶ τὰς ὀχείας ἀνακλήσεσι χρῶνται , τὴν λεγομένην ποιοῦντες ὀλολυγόνα , φωνὴν ἐρωτικὴν καὶ γαμήλιον οὖσαν · ὅταν δὲ τὴν θήλειαν ὁ ἄρρην οὔτω προσαγάγηται , κοινῇ τὴν νύκτα παραμένουσιν · ἐν ὑγρῷ μὲν γὰρ οὐ δύνανται , μεθʼ ἡμέραν δὲ δεδίασιν ἐπὶ γῆς μίγνυσθαι γενομένου δὲ σκότους , ἀδεῶς συμπλέκονται προϊόντες ἄλλως δὲ λαμπρύνουσι τὴν φωνήν , ὑετὸν προσδεχόμενοι καὶ τοῦτο σημεῖον ἐν τοῖς βεβαιοτάτοις ἐστίν .
Lemmas: ὁ δέ κροκόδειλος ὁ μέν ἄλλος παραπλήσιος , ὁ δέ χώρα ; ὁ στοχασμός ἐπίνοια ἄνθρωπος ὁ αἰτία οὐ δίδωμι οὐδέ συλλογισμός ὅθεν οὐ φημί λογικός ἀλλά μαντικός εἰμί ὁ παρά οὗτος ὁ θηρίον πρόγνωσις οὔτε γάρ πολύς οὔτε ἐλαχύς ἐκβαίνω ἀλλά ὅσος εἰς ὥρα ἔτος ὁ Νεῖλος αὐξάνω ἐπικλύζω καί ἐπικρύπτω ὁ γῆ , ἐκεῖ ὁ ᾠόν τίθημι ὥστε ὁ ἐντυγχάνω ὁ γεωργός αὐτός τε γιγνώσκω ἕτερος τε φράζω , ὁπόσος αὐτός ὁ ποταμός πρόειμι · οὕτως συμμετρέω , μή βρέχω αὐτός βρέχω ἐπῳάζω . κλέπτω δέ ὁ σκύμνος , ὅς ἄν εὐθύς ἀναδύνω μή λαμβάνω τις ὁ προστυγχάνω , ἤ μυῖα ἤ σέριφον ἤ γῆ ἔντερον ἤ κάρφος ἤ βοτάνη ὁ στόμα , διασπαράσσω οὗτος ὁ μήτηρ ἀποκτείνω δάκνω · ὁ δέ θυμοειδής καί δραστήριος στέργω καί περιέπω , καθά ὁ σοφός ὁ ἄνθρωπος ἀξιόω , κρίσις ὁ φιλέω οὐ πάθος νέμω . καί μήν ὁ φώκη τίκτω μέν ἐν ὁ ξηρός , κατά μικρός δέ προάγω ὁ σκυμνίον γεύω ὁ θάλασσα καί ταχύς πάλιν ἐξάγω καί οὗτος πολλάκις ποιέω ἐν μέρος , μέχρι ἄν οὕτως ἐθίζω θαρσέω καί στέργω ὁ ἔναλος δίαιτα . ὁ δέ βάτραχος περί ὁ ὀχεία ἀνάκλησις χράω , ὁ λέγω ποιέω ὀλολυγών , φωνή ἐρωτικός καί γαμήλιος εἰμί · ὅταν δέ ὁ θῆλυς ὁ ἄρσην οὕτως προσάγω , κοινῇ ὁ νύξ παραμένω · ἐν ὑγρός μέν γάρ οὐ δύναμαι , μετά ἡμέρα δέ δείδω ἐπί γῆ μείγνυμι γίγνομαι δέ σκότος , ἀδεής συμπλέκω προέρχομαι ἄλλος δέ λαμπρύνω ὁ φωνή , ὑετός προσδέχομαι καί οὗτος σημεῖον ἐν ὁ βέβαιος εἰμί .
plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 37
Ἔξεστιν οὖν ὑμῖν , ὦ ἄνδρες δικασταί , τὴν ψῆφον φέρειν . ʼἀλλʼ ἡμῖν γε πάλαι τὸ τοῦ Σοφοκλέους δεδογμένον ἐστίν εὖ γὰρ καὶ διχοστατῶν λόγος σύγκολλὰ τʼ ἀμφοῖν ἐς μέσον τεκταίνεται . ταυτὶ γάρ , ἃ πρὸς ἀλλήλους εἰρήκατε , συνθέντες εἰς ταὐτὸν ἀμφότεροι καλῶς ἀγωνιεῖσθε κοινῇ πρὸς τοὺς τὰ ζῷα λόγου καὶ συνέσεως ἀποστεροῦντας .
Lemmas: ἔξεστι οὖν σύ , ὦ ἀνήρ δικαστής , ὁ ψῆφος φέρω . αὖλ ἐγώ γε πάλαι ὁ ὁ Σοφοκλῆς δοκέω εἰμί εὖ γάρ καί διχοστατέω λόγος σύγκολλος τε ἄμφω εἰς μέσος τεκταίνομαι . οὗτος γάρ , ὅς πρός ἀλλήλων λέγω , συντίθημι εἰς αὐτός ἀμφότερος καλός ἀγωνίζομαι κοινῇ πρός ὁ ὁ ζῷον λόγος καί σύνεσις ἀποστερέω .