plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 36
καὶ μὴν Ἀρτέμιδός γε Δικτύννης Δελφινίου τʼ Ἀπόλλωνος ἱερὰ καὶ βωμοὶ παρὰ πολλοῖς εἰσιν Ἑλλήνων ὃν δʼ αὐτὸς ἑαυτῷ τόπον ἐξαίρετον ὁ θεὸς πεποίηται , Κρητῶν ἀπογόνους οἰκοῦντας ἡγεμόνι δελφῖνι χρησαμένους οὐ γὰρ ὁ θεὸς προενήχετο τοῦ στόλου μεταβαλὼν τὸ εἶδος , ὡς οἱ μυθογράφοι λέγουσιν , ἀλλὰ δελφῖνα πέμψας τοῖς ἀνδράσιν ἰθύνοντα τὸν πλοῦν κατήγαγεν εἰς Κίρραν . ἱστοροῦσι δὲ καὶ τοὺς πεμφθέντας εἰς Σινώπην ὑπὸ Πτολεμαίου τοῦ Σωτῆρος ; ἐπὶ τὴν Σαράπιδος κομιδήν , Σωτέλη καὶ Διονύσιον , ἀπωσθέντας ἀνέμῳ βιαίῳ κομίζεσθαι παρὰ γνώμην ὑπὲρ Μαλέαν , ἐν δεξιᾷ Πελοπόννησον ἔχοντας , εἶτα ῥεμβομένους καὶ δυσθυμοῦντας αὐτοὺς προφανέντα δελφῖνα πρῴραθεν ὥσπερ ἐκκαλεῖσθαι καθηγούμενον εἰς τὰ ναύλοχα καὶ σάλους μαλακοὺς ἔχοντα τῆς χώρας καταμένειν ἀσφαλεῖς , ἄχρι οὗ τοῦτον τὸν τρόπον ἄγων καὶ παραπέμπων τὸ πλοῖον εἰς Κίρραν κατέστησεν . ὅθεν ἀναβατήριον θύσαντες , ἔγνωσαν ὅτι δεῖ δυεῖν ἀγαλμάτων τὸ μὲν τοῦ Πλούτωνος ἀνελέσθαι καὶ κομίζειν τὸ δὲ τῆς Κόρης ἀπομάξασθαι καὶ καταλιπεῖν . εἰκὸς μὲν οὖν ἦν καὶ τὸ φιλόμουσον ἀγαπᾶν τοῦ θηρίου τὸν θεόν · ᾧ καὶ Πίνδαρος ἀπεικάζων ἑαυτὸν ἐρεθίζεσθαί φησιν ἁλίου δελφῖνος ὑπόκρισιν τὸν μὲν ἀκύμονος ἐν πόντου πελάγει αὐλῶν ἐκίνης1ʼ ἐρατὸν μέλος . ἀλλὰ μᾶλλον ἔοικε τὸ φιλάνθρωπον αὐτοῦ θεοφιλὲς εἶναι · μόνος γὰρ ἄνθρωπον ἀσπάζεται , καθʼ ὃ ἄνθρωπὸς ἐστι . τῶν δὲ χερσαίων τὰ μὲν οὐδένα τὰ δʼ ἡμερώτατα μόνους περιέπει τοὺς τρέφοντας ὑπὸ χρείας , καὶ τοὺς συνήθεις ὁ κύων ὁ ἵππος ὁ ἐλέφας · αἱ δὲ χελιδόνες ὅσων μὲν δέονται τυγχάνουσιν εἰσοικισάμεναι , σκιᾶς καὶ ἀναγκαίας ; ἀσφαλείας , φεύγουσι δὲ καὶ φοβοῦνται τὸν ἄνθρωπον ὥσπερ θηρίον . τῷ δὲ δελφῖνι παρὰ πάντα καὶ μόνῳ τὸ ζητούμενον ὑπὸ τῶν ἀρίστων φιλοσόφων ἐκεῖνο , τὸ φιλεῖν ἄνευ χρείας , φύσει πρὸς ἀνθρώπους ὑπάρχει μηδενὸς γὰρ εἰς μηδὲν ἀνθρώπου δεόμενος πᾶσιν εὐμενής τε φίλος ἐστὶ καὶ βεβοήθηκε πολλοῖς · ὧν τὰ μὲν Ἀρίονος οὐδεὶς ἀγνοεῖ · περιβόητα γάρ ἐστιν Ἡσιόδου δὲ κατὰ καιρὸν αὐτὸς ἡμᾶς , ὦ φίλε , ἀνέμνησας , ἀτὰρ οὐ τέλος ἵκεο μύθων ἔδει δὲ τὸν κύνα διηγησάμενον μὴ παραλιπεῖν τοὺς δελφῖνας τυφλὸν γὰρ ἦν τὸ μήνυμα τοῦ κυνός , ὑλακτοῦντος , καὶ μετὰ βοῆς ἐπιφερομένου τοῖς φονεῦσιν , εἰ μὴ περὶ τὸ Νέμειον θαλάσσῃ διαφερόμενον ἀράμενοι δελφῖνες , ἕτεροι παρʼ ἑτέρων ἐκδεχόμενοι προθύμως , · , εἰς τὸ Ῥίον ἐκθέντες , ἔδειξαν ἐσφαγμένον . ἔναλον δὲ τὸν Αἰολέα Μυρσίλος ὁ Λέσβιος ἱστορεῖ , τῆς Σμινθέως ἐρῶντα θυγατρὸς ῥιφείσης κατὰ χρησμὸν τῆς Ἀμφιτρίτης ὑπὸ τῶν Πενθιλιδῶν , καὶ αὐτὸν ἐξαλόμενον εἰς τὴν θάλασσαν ὑπὸ δελφῖνος σῶον ἐξενεχθῆναι πρὸς τὴν Λέσβον . ἡ δὲ πρὸς τὸν Ἰασέα παῖδα τοῦ δελφῖνος εὔνοια καὶ φιλία διʼ ὑπερβολὴν ἔρως ἔδοξε συνέπαιζε γὰρ αὐτῷ καὶ συνενήχετο καθʼ ἡμέραν καὶ παρεῖχεν ἐν χρῷ ψαυόμενος ἔπειτα περιβαίνοντος , οὐκ ἔφευγεν , ἀλλʼ ἔφερε χαίρων , πρὸς ὃ ἔκαμπτε κλίνων , ὁμοῦ πάντων Ἰασέων ἑκάστοτε συντρεχόντων ἐπὶ τὴν θάλατταν . ὄμβρου δέ ποτε πολλοῦ μετὰ χαλάζης ἐπιπεσόντος , ὁ μὲν παῖς ἀπορρυεὶς ἐξέλιπεν , ὁ δὲ δελφὶν ὑπολαβὼν ἅμα τῷ νεκρῷ συνεξέωσεν αὐτὸς ἑαυτὸν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ οὐκ ἀπέστη τοῦ σώματος , ἕως ἀπέθανε , δικαιώσας μετασχεῖν ἧς συναίτιος ἔδοξε γεγονέναι τελευτῆς . καὶ τοῦ πάθους ἐπίσημον Ἰασεῦσι τὸ χάραγμα τοῦ νομίσματός ἐστι , παῖς ὑπὲρ δελφῖνος ὀχούμενος . ἐκ δὲ τούτου καὶ τὰ περὶ Κοίρανον ὄντα μυθώδη πίστιν ἔσχε . Πάριος γὰρ ὢν τὸ γένος , ἐν Βυζαντίῳ δελφίνων βόλον , ἐνσχεθέντων σαγήνῃ καὶ κινδυνευόντων κατακοπῆναι , πριάμενος μεθῆκε πάντας · ὀλίγῳ δʼ ὕστερον ἔπλει πεντηκόντορον ἔχων , ὥς φασι , λῃστῶν ἄνδρας ἄγουσαν ἐν δὲ τῷ μεταξὺ Νάξου καὶ Πάρου πορθμῷ τῆς νεὼς ἀνατραπείσης καὶ τῶν ἄλλων διαφθαρέντων , ἐκεῖνον λέγουσι , δελφῖνος ὑποδραμόντος αὐτῷ καὶ ἀνακουφίζοντος , ἐξενεχθῆναι τῆς Σικύνθου κατὰ σπήλαιον , ὃ δείκνυται μέχρι νῦν καὶ καλεῖται Κοιράνειον ἐπὶ τούτῳ δὲ λέγεται ποιῆσαι τὸν Ἀρχίλοχον πεντήκοντʼ ἀνδρῶν λίπε Κοίρανον ἤπιος Ποσειδῶν . ἐπεὶ δʼ ὕστερον ἀποθανόντος αὐτοῦ τὸ σῶμα πλησίον τῆς θαλάττης οἱ προσήκοντες ἔκαον , ἐπεφαίνοντο · πολλοὶ δελφῖνες ; παρὰ τὸν αἰγιαλόν , ὥσπερ ἐπιδεικνύντες ἑαυτοὺς · ἥκοντας ἐπὶ τὰς ταφάς , καὶ παραμείναντες ἄχρι οὗ συνετελέσθησαν . ἡ δʼ Ὀδυσσέως ἀσπὶς ὅτι μὲν ἐπίσημον εἶχε δελφῖνα καὶ Στησίχορος , · ἱστόρηκεν · ἐξ ἧς δʼ αἰτίας , Ζακύνθιοι διαμνημονεύουσιν , ὡς Κριθεὺς μαρτυρεῖ · νήπιος γὰρ ὢν ὁ Τηλέμαχος , ὥς φασιν , εἰς ἀγχιβαθὲς τῆς θαλάττης ὀλισθὼν ἐσώθη , δελφίνων ὑπολαβόντων καὶ ἀνανηξαμένων ὅθεν ἐποιήσατο γλυφὴν τῇ σφραγῖδι καὶ τῆς ἀσπίδος κόσμον ὁ πατήρ , ἀμειβόμενος τὸ ζῷον . ἀλλʼ ἐπεὶ προειπὼν , ὡς οὐδὲ μῦθον ὑμῖν ἐρῶ καὶ αὐτὸς οὐκ οἶδʼ ὅπως πρὸς τοῖς δελφῖσιν ἔλαθον πορρωτέρω τοῦ πιθανοῦ συνεξοκείλας εἰς τὸν Ὀδυσσέα καὶ Κοίρανον , ἐπιτίθημι δίκην ἐμαυτῷ · παύομαι γὰρ ἤδη λέγων .
Lemmas: καί μήν Ἄρτεμις γε Δίκτυννα Δελφίνιος τε Ἀπόλλων ἱερόν καί βωμός παρά πολύς εἰμί Ἕλλην ὅς δέ αὐτός ἑαυτοῦ τόπος ἐξαιρετός ὁ θεός ποιέω , Κρής ἀπόγονος οἰκέω ἡγεμών δελφίς χράω οὐ γάρ ὁ θεός προνήχω ὁ στόλος μεταβάλλω ὁ εἶδος , ὡς ὁ μυθογράφος λέγω , ἀλλά δελφίς πέμπω ὁ ἀνήρ ἰθύνω ὁ πλόος κατάγω εἰς Κίρρα . ἱστορέω δέ καί ὁ πέμπω εἰς Σινώπη ὑπό Πτολεμαῖος ὁ Σωτήρ ; ἐπί ὁ Σάραπις κομιδή , Σωτέλης καί Διονύσιος , ἀπωθέω ἄνεμος βίαιος κομίζω παρά γνώμη ὑπέρ Μαλέα , ἐν δεξιά Πελοπόννησος ἔχω , εἶτα ῥέμβομαι καί δυσθυμέω αὐτός προφαίνω δελφίς πρῴραθεν ὥσπερ ἐκκαλέω καθηγέομαι εἰς ὁ ναύλοχος καί σάλος μαλακός ἔχω ὁ χώρα καταμένω ἀσφαλής , ἄχρι ὅς οὗτος ὁ τρόπος ἄγω καί παραπέμπω ὁ πλοῖον εἰς Κίρρα καθίστημι . ὅθεν ἀναβατήριον θύω , γιγνώσκω ὅτι δέω δύο ἄγαλμα ὁ μέν ὁ Πλούτων ἀναιρέω καί κομίζω ὁ δέ ὁ Κόρα ἀπομάσσω καί καταλείπω . ἔοικα μέν οὖν εἰμί καί ὁ φιλόμουσος ἀγαπάω ὁ θηρίον ὁ θεός · ὅς καί Πίνδαρος ἀπεικάζω ἑαυτοῦ ἐρεθίζω φημί ἅλιος δελφίς ὑπόκρισις ὁ μέν ἀκύμων ἐν πόντος πέλαγος αὐλός ἐκίνης1ʼ ἐρατός μέλος . ἀλλά μάλα ἔοικα ὁ φιλάνθρωπος αὐτός θεοφιλής εἰμί · μόνος γάρ ἄνθρωπος ἀσπάζομαι , κατά ὅς ἄνθρωπος εἰμί . ὁ δέ χερσαῖος ὁ μέν οὐδείς ὁ δέ ἥμερος μόνος περιέπω ὁ τρέφω ὑπό χρεία , καί ὁ συνήθης ὁ κύων ὁ ἵππος ὁ ἐλέφας · ὁ δέ χελιδών ὅσος μέν δέω τυγχάνω εἰσοικίζω , σκιά καί ἀναγκαῖος ; ἀσφάλεια , φεύγω δέ καί φοβέω ὁ ἄνθρωπος ὥσπερ θηρίον . ὁ δέ δελφίς παρά πᾶς καί μόνος ὁ ζητέω ὑπό ὁ ἀγαθός φιλόσοφος ἐκεῖνος , ὁ φιλέω ἄνευ χρεία , φύσις πρός ἄνθρωπος ὑπάρχω μηδείς γάρ εἰς μηδείς ἄνθρωπος δέω πᾶς εὐμενής τε φίλος εἰμί καί βοηθέω πολύς · οὖν ὁ μέν Ἀρίων οὐδείς ἀγνοέω · περιβόητος γάρ εἰμί Ἡσίοδος δέ κατά καιρός αὐτός ἐγώ , ὦ φίλος , ἀναμιμνῄσκω , ἀτάρ οὐ τέλος ἱκνέομαι μῦθος δέω δέ ὁ κύων διηγέομαι μή παραλείπω ὁ δελφίς τυφλός γάρ εἰμί ὁ μήνυμα ὁ κύων , ὑλακτέω , καί μετά βοή ἐπιφέρω ὁ φονεύς , εἰ μή περί ὁ Νέμειον θάλασσα διαφέρω ἀράομαι δελφίς , ἕτερος παρά ἕτερος ἐκδέχομαι πρόθυμος , · , εἰς ὁ Ῥίον ἐκτίθημι , δείκνυμι σφάζω . ἔναλος δέ ὁ Αἰολεύς Μυρσίλος ὁ Λέσβιος ἱστορέω , ὁ Σμινθεύς ἐράω θυγάτηρ ῥίπτω κατά χρησμός ὁ Ἀμφιτρίτη ὑπό ὁ Πενθιλίδης , καί αὐτός ἐξάλλομαι εἰς ὁ θάλασσα ὑπό δελφίς σῶς ἐκφέρω πρός ὁ Λέσβος . ὁ δέ πρός ὁ Ἰασεύς παῖς ὁ δελφίς εὔνοια καί φιλία διά ὑπερβολή ἔρως δοκέω συμπαίζω γάρ αὐτός καί συννήχομαι κατά ἡμέρα καί παρέχω ἐν χρώς ψαύω ἔπειτα περιβαίνω , οὐ φεύγω , ἀλλά φέρω χαίρω , πρός ὅς κάμπτω κλίνω , ὁμοῦ πᾶς Ἰασεύς ἑκάστοτε συντρέχω ἐπί ὁ θάλασσα . ὄμβρος δέ ποτέ πολύς μετά χάλαζα ἐπιπίπτω , ὁ μέν παῖς ἀπορρέω ἐκλείπω , ὁ δέ δελφίς ὑπολαμβάνω ἅμα ὁ νεκρός συνεξωθέω αὐτός ἑαυτοῦ ἐπί ὁ γῆ καί οὐ ἀφίστημι ὁ σῶμα , ἕως ἀποθνῄσκω , δικαιόω μετέχω ὅς συναίτιος δοκέω γίγνομαι τελευτή . καί ὁ πάθος ἐπίσημος Ἰασεύς ὁ χάραγμα ὁ νόμισμα εἰμί , παῖς ὑπέρ δελφίς ὀχέω . ἐκ δέ οὗτος καί ὁ περί Κοίρανος εἰμί μυθώδης πίστις ἔχω . Πάριος γάρ εἰμί ὁ γένος , ἐν Βυζάντιος δελφίς βόλος , ἐνέχω σαγήνη καί κινδυνεύω κατακόπτω , πρίαμαι μεθίημι πᾶς · ὀλίγος δέ ὕστερον πλέω πεντηκόντορος ἔχω , ὡς φημί , λῃστής ἀνήρ ἄγω ἐν δέ ὁ μεταξύ Νάξος καί Πάρος πορθμός ὁ ναῦς ἀνατρέπω καί ὁ ἄλλος διαφθείρω , ἐκεῖνος λέγω , δελφίς ὑποτρέχω αὐτός καί ἀνακουφίζω , ἐκφέρω ὁ Σίκυνθος κατά σπήλαιον , ὅς δείκνυμι μέχρι νῦν καί καλέω Κοιράνειον ἐπί οὗτος δέ λέγω ποιέω ὁ Ἀρχίλοχος πεντήκοντα ἀνήρ λείπω Κοίρανος ἤπιος Ποσειδῶν . ἐπεί δέ ὕστερον ἀποθνῄσκω αὐτός ὁ σῶμα πλησίον ὁ θάλασσα ὁ προσήκω καίω , ἐπιφαίνω · πολύς δελφίς ; παρά ὁ αἰγιαλός , ὥσπερ ἐπιδείκνυμι ἑαυτοῦ · ἥκω ἐπί ὁ ταφή , καί παραμένω ἄχρι ὅς συντελέω . ὁ δέ Ὀδυσσεύς ἀσπίς ὅτι μέν ἐπίσημος ἔχω δελφίς καί Στησίχορος , · ἱστορέω · ἐκ ὅς δέ αἰτία , Ζακύνθιος διαμνημονεύω , ὡς Κριθεύς μαρτυρέω · νήπιος γάρ εἰμί ὁ Τηλέμαχος , ὡς φημί , εἰς ἀγχιβαθής ὁ θάλασσα ὀλισθάνω σῴζω , δελφίς ὑπολαμβάνω καί ἀνανήχω ὅθεν ποιέω γλυφή ὁ σφραγίς καί ὁ ἀσπίς κόσμος ὁ πατήρ , ἀμείβω ὁ ζῷον . ἀλλά ἐπεί προλέγω , ὡς οὐδέ μῦθος σύ λέγω καί αὐτός οὐ οἶδα ὅπως πρός ὁ δελφίς λανθάνω πρόσω ὁ πιθανός συνεξοκέλλω εἰς ὁ Ὀδυσσεύς καί Κοίρανος , ἐπιτίθημι δίκη ἐμαυτοῦ · παύω γάρ ἤδη λέγω .