plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 13
ἐνταῦθα τοῦ λόγου γεγονὼς οὐ δοκῶ μοι παρήσειν διʼ ὁμοιότητα τὸ τῆς ἀλώπεκος . οἱ μὲν οὖν μυθολόγοι τῷ Δευκαλίωνί φασι περιστερὰν ἐκ τῆς λάρνακος ἀφιεμένην δήλωμα γενέσθαι χειμῶνος μὲν εἴσω πάλιν ἐνδυομένην , εὐδίας δʼ ἀποπτᾶσαν οἱ δὲ Θρᾷκες ἔτι νῦν , ὅταν παγέντα ποταμὸν διαβαίνειν ἐπιχειρῶσιν , ἀλώπεκα ποιοῦνται γνὡμθνα τῆς τοῦ πάγου στερρότητος · ἡσυχῆ γὰρ ὑπάγουσα παραβάλλει τὸ οὖς κἂν μὲν αἴσθηται ψόφῳ τοῦ ῥεύματος ἐγγὺς ὑποφερομένου , τεκμαιρομένη μὴ γεγονέναι διὰ βάθους τὴν πῆξιν ἀλλὰ λεπτὴν καὶ ἀβέβαιον ἵσταται , κἂν ἐᾷ τις , ἐπανέρχεται τῷ δὲ μὴ ψοφεῖν θαρροῦσα διῆλθε . καὶ τοῦτο μὴ λέγωμεν αἰσθήσεως ἄλογον ἀκρίβειαν , ἀλλʼ ἐξ αἰσθήσεως συλλογισμὸν ὅτι τὸ ψοφοῦν κινεῖται , τὸ δὲ κινούμενον οὐ πέπηγε , τὸ δὲ μὴ πεπηγὸς ὑγρόν ἐστι , τὸ δʼ ὑγρὸν ἐνδίδωσιν οἱ δὲ διαλεκτικοί φασι τὸν κύνα τῷ διὰ πλειόνων διεζευγμένῳ χρώμενον ἐν ταῖς πολυσχιδέσιν ἀτραποῖς συλλογίζεσθαι πρὸς ἑαυτὸν ἤτοι τήνδε τὸ θηρίον ὥρμηκεν ἢ τήνδε ἢ τήνδε · ἀλλὰ μὴν οὔτε τήνδε οὔτε τήνδε τὴν λοιπὴν ἄρα · τῆς μὲν αἰσθήσεως οὐδὲν ἢ τὴν πρόσληψιν διδούσης , τοῦ δὲ λόγου τὰ λήμματα καὶ τὸ συμπέρασμα τοῖς λήμμασιν ἐπιφέροντος . οὐ μὴν δεῖταὶ γε τοιαύτης μαρτυρίας ὁ κύων · ψευδὴς γάρ ἐστι καὶ κίβδηλος ἡ γὰρ αἴσθησις αὐτὴ τοῖς ἴχνεσι καὶ τοῖς ῥεύμασι τοῦ θηρίου τὴν φυγὴν ἐπιδείκνυσι , χαίρειν λέγουσα διεζευγμένοις ἀξιώμασι καὶ συμπεπλεγμένοις . διʼ ἄλλων δὲ πολλῶν ἔργων καὶ παθῶν καὶ καθηκόντων οὔτʼ ὀσφραντῶν οὔθʼ ὁρατῶν ἀλλὰ διανοίᾳ καὶ λόγῳ μόνον πρακτῶν καὶ θεατῶν ὄντων κατιδεῖν ἔστι τὴν κυνὸς φύσιν · οὗ τὰς μὲν ἐν ἄγραις ἐγκρατείας καὶ πειθαρχίας καὶ ἀγχινοίας γελοῖος ἔσομαι λέγων πρὸς ὑμᾶς τοὺς τοῦ Ἀσκληπιοῦ τὰ εὔογκα τῶν ἀργυρῶν καὶ χρυσῶν ἔλαβεν ἀναθημάτων καὶ λεληθέναι νομίζων ὑπεξῆλθεν ὁ δὲ φρουρὸς κύων , ὄνομα Κάππαρος , ἐπεὶ μηδεὶς ὑλακτοῦντι τῶν ζακόρων ὑπήκουσεν αὐτῷ , φεύγοντα τὸν ἱερόσυλον ἐπεδίωκε · καὶ πρῶτον μὲν βαλλόμενος λίθοις οὐκ ἀπέστη γενομένης δʼ ἡμέρας , ἐγγὺς οὐ προσιὼν ἀλλʼ ἀπʼ ὀφθαλμοῦ παραφυλάττων εἵπετο καὶ τροφὴν προβάλλοντος οὐκ ἐλάμβανεν ἀναπαυομένῳ δὲ παρενυκτέρευε καὶ βαδίζοντος πάλιν ἀναστὰς ἐπηκολούθει , τοὺς δʼ ἀπαντῶντας ὁδοιπόρους ἔσαινεν , ἐκείνῳ δʼ ἐφυλάκτει καὶ προσέκειτο . ταῦτα δʼ οἱ διώκοντες πυνθανόμενοι παρὰ τῶν ἀπαντώντων ἅμα καὶ τὸ χρῶμα φραζόντων καὶ τὸ μέγεθος ; τοῦ κυνὸς προθυμότερον ἐχρήσαντο τῇ διώξει , καὶ καταλαβόντες τὸν ἄνθρωπον ἀνήγαγον ἀπὸ Κρομμυῶνος . ὁ δὲ κύων ἀναστρέψας προηγεῖτο γαῦρος καὶ περιχαρής , οἷον ἑαυτοῦ ποιούμενος ; ἄγραν καὶ θήραμα τὸν ἱερόσυλον . ἐψηφίσαντο δὴ σῖτον αὐτῷ δημοσίᾳ μετρεῖσθαι καὶ παρεγγυᾶσθαι τοῖς ἱερεῦσιν εἰς ἀεὶ τὴν ἐπιμέλειαν , ἀπομιμησάμενοι τὸ πρὸς τὸν ἡμίονον φιλανθρώπευμα τῶν παλαιῶν Ἀθηναίων . τὸν γὰρ ἑκατόμπεδον νεὼν Περικλέους ἐν ἀκροπόλει κατασκευάζοντος , ὡς εἰκός , λίθοι προσήγοντο πολλοῖς ζεύγεσι καθʼ ἡμέραν · τῶν οὖν συνειργασμένων μὲν προθύμως ἢδη δὲ διὰ γῆρας ἀφειμένων ὀρέων εἷς · κατερχόμενος εἰς Κεραμεικόν , καὶ τοῖς ἀνάγουσι ζεύγεσι τοὺς λίθους ὑπαντῶν ἀεὶ συνανέστρεφε καὶ συμπαρετρόχαζεν , οἷον ἐγκελευόμενος καὶ παρορμῶν διὸ θαυμάσας αὐτοῦ τὴν φιλοτιμίαν ὁ δῆμος ἐκέλευσε δημοσίᾳ τρέφεσθαι , καθάπερ ἀθλητῇ σίτησιν ὑπὸ γήρως ; ἀπειρηκότι ψηφισάμενος .
Lemmas: ἐνταῦθα ὁ λόγος γίγνομαι οὐ δοκέω ἐγώ παρίημι διά ὁμοιότης ὁ ὁ ἀλώπηξ . ὁ μέν οὖν μυθολόγος ὁ Δευκαλίων φημί περιστερά ἐκ ὁ λάρναξ ἀφίημι δήλωμα γίγνομαι χειμών μέν εἴσω πάλιν ἐνδύω , εὐδία δέ ἀποπτάω ὁ δέ Θρᾷξ ἔτι νῦν , ὅταν πήγνυμι ποταμός διαβαίνω ἐπιχειρέω , ἀλώπηξ ποιέω γιγνώσκω ὁ ὁ πάγος στερρότης · ἡσυχῆ γάρ ὑπάγω παραβάλλω ὁ οὖς ἐάν μέν αἰσθάνομαι ψόφος ὁ ῥεῦμα ἐγγύς ὑποφέρω , τεκμαίρομαι μή γίγνομαι διά βάθος ὁ πῆξις ἀλλά λεπτός καί ἀβέβαιος ἵστημι , ἐάν ἐάω τις , ἐπανέρχομαι ὁ δέ μή ψοφέω θαρσέω διέρχομαι . καί οὗτος μή λέγω αἴσθησις ἄλογος ἀκρίβεια , ἀλλά ἐκ αἴσθησις συλλογισμός ὅτι ὁ ψοφέω κινέω , ὁ δέ κινέω οὐ πήγνυμι , ὁ δέ μή πήγνυμι ὑγρός εἰμί , ὁ δέ ὑγρός ἐνδίδωμι ὁ δέ διαλεκτικός φημί ὁ κύων ὁ διά πολύς διαζεύγνυμαι χράω ἐν ὁ πολύσχιστος ἀτραπός συλλογίζομαι πρός ἑαυτοῦ ἤτοι ὅδε ὁ θηρίον ὁρμάω ἤ ὅδε ἤ ὅδε · ἀλλά μήν οὔτε ὅδε οὔτε ὅδε ὁ λοιπός ἄρα · ὁ μέν αἴσθησις οὐδείς ἤ ὁ πρόσληψις δίδωμι , ὁ δέ λόγος ὁ λῆμμα καί ὁ συμπέρασμα ὁ λῆμμα ἐπιφέρω . οὐ μήν δέω γε τοιοῦτος μαρτυρία ὁ κύων · ψευδής γάρ εἰμί καί κίβδηλος ὁ γάρ αἴσθησις αὐτός ὁ ἴχνος καί ὁ ῥεῦμα ὁ θηρίον ὁ φυγή ἐπιδείκνυμι , χαίρω λέγω διαζεύγνυμαι ἀξίωμα καί συμπλέκω . διά ἄλλος δέ πολύς ἔργον καί πάθος καί καθήκω οὔτε ὀσφραντός οὔτε ὁρατός ἀλλά διάνοια καί λόγος μόνος πρακτός καί θεατός εἰμί κατοράω εἰμί ὁ κύων φύσις · ὅς ὁ μέν ἐν ἄγρα ἐγκράτεια καί πειθαρχία καί ἀγχίνοια γέλοιος εἰμί λέγω πρός σύ ὁ ὁ Ἀσκληπιός ὁ εὔογκος ὁ ἀργύρεος καί χρύσεος λαμβάνω ἀνάθημα καί λανθάνω νομίζω ὑπεξέρχομαι ὁ δέ φρουρός κύων , ὄνομα Κάππαρος , ἐπεί μηδείς ὑλακτέω ὁ ζάκορος ὑπακούω αὐτός , φεύγω ὁ ἱερόσυλος ἐπιδιώκω · καί πρῶτος μέν βάλλω λίθος οὐ ἀφίστημι γίγνομαι δέ ἡμέρα , ἐγγύς οὐ προσέρχομαι ἀλλά ἀπό ὀφθαλμός παραφυλάσσω ἕπομαι καί τροφή προβάλλω οὐ λαμβάνω ἀναπαύω δέ παρανυκτερεύω καί βαδίζω πάλιν ἀνίστημι ἐπακολουθέω , ὁ δέ ἀπαντάω ὁδοίπορος σαίνω , ἐκεῖνος δέ ἐφυλακτέω καί πρόσκειμαι . οὗτος δέ ὁ διώκω πυνθάνομαι παρά ὁ ἀπαντάω ἅμα καί ὁ χρῶμα φράζω καί ὁ μέγεθος ; ὁ κύων πρόθυμος χράω ὁ δίωξις , καί καταλαμβάνω ὁ ἄνθρωπος ἀνάγω ἀπό Κρομμυών . ὁ δέ κύων ἀναστρέφω προηγέομαι γαῦρος καί περιχαρής , οἷος ἑαυτοῦ ποιέω ; ἄγρα καί θήραμα ὁ ἱερόσυλος . ψηφίζω δή σῖτος αὐτός δημοσίᾳ μετρέω καί παρεγγυάω ὁ ἱερεύς εἰς ἀεί ὁ ἐπιμέλεια , ἀπομιμέομαι ὁ πρός ὁ ἡμίονος φιλανθρώπευμα ὁ παλαιός Ἀθηναῖος . ὁ γάρ ἑκατόμπεδος ναός Περικλῆς ἐν ἀκρόπολις κατασκευάζω , ὡς ἔοικα , λίθος προσάγω πολύς ζεῦγος κατά ἡμέρα · ὁ οὖν συνεργάζομαι μέν πρόθυμος ἤδη δέ διά γῆρας ἀφίημι ὄρος εἷς · κατέρχομαι εἰς Κεραμεικός , καί ὁ ἀνάγω ζεῦγος ὁ λίθος ὑπαντάω ἀεί συναναστρέφω καί συμπαρατροχάζω , οἷος ἐγκελεύω καί παρορμάω διό θαυμάζω αὐτός ὁ φιλοτιμία ὁ δῆμος κελεύω δημοσίᾳ τρέφω , καθά ἀθλητής σίτησις ὑπό γῆρας ; ἀπολέγω ψηφίζω .