plutarchus.de-sollertia-animalium-959a-985c 35
ἀλλʼ οἷον , ὦ φίλε Πόσειδον , ὀλίγου πάθος ὡς ἄτοπον πέπονθα καὶ καταγέλαστον , εἴ με διατρίβοντα περὶ φώκας καὶ βατράχους τὸ σοφώτατον καὶ θεοφιλέστατον ἐξέφυγε καὶ παρῆλθε τῶν ἐνάλων . ποίας γὰρ ἀηδόνας ἄξιον τῷ φιλομούσῳ τῆς ἀλκυόνος ἢ τῷ φιλοτέκνῳ χελιδόνας ἢ τῷ φιλάνδρῳ πελειάδας ; ἢ τῷ τεχνικῷ παραβάλλειν μελίττας ; τίνος δὲ γενέσεις καὶ τόκους καὶ ὠδῖνας ὁ θεὸς οὕτως ἐτίμησε ; τὰς μὲν γὰρ Λητοῦς γονὰς μίαν ἑδρασθεῖσαν ὑποδέξασθαι νῆσον ἱστοροῦσι , τῇ δʼ ἀλκυόνι τικτούσῃ περὶ τροπὰς πᾶσαν ἵστησι θάλασσαν ἀκύμονα καὶ ἀσάλευτον . ὅθεν οὐδὲν ἔστι ζῷον ἄλλο , ὃ οὕτω φιλοῦσιν ἄνθρωποι , διʼ ἣν ἑπτὰ μὲν ἡμέρας ἑπτὰ δὲ νύκτας ἐν ἀκμῇ χειμῶνος ἀδεῶς πλέουσι , τῆς κατὰ γῆν πορείας τηνικαῦτα τὴν διὰ τῆς θαλάσσης ἀσφαλεστέραν ἔχοντες . εἰ δὲ δεῖ καὶ περὶ ἑκάστης τῶν ἀρετῶν ἃς ἔχει βραχέα φάναι , φίλανδρος μὲν οὕτως ἐστίν , ὥστε μὴ καθʼ ἕνα καιρὸν ἀλλὰ διʼ ἔτους συνεῖναι καὶ προσδέχεσθαι τὴν τοῦ ἄρρενος ὁμιλίαν οὐ διὰ τὸ ἀκόλαστον ἄλλῳ γὰρ οὐ μίγνυται τὸ παράπαν ἀλλʼ ὑπʼ εὐνοίας ὥσπερ γυνὴ γαμετὴ καὶ φιλοφροσύνης · ὅταν δὲ διὰ γῆρας ἀσθενὴς ὁ ἄρρην γένηται συνέπεσθαι καὶ βαρύς , ὑπολαβοῦσα γηροφορεῖ καὶ γηροτροφεῖ , μηδαμοῦ προϊεμένη μηδὲ καταλείπουσα χωρίς · ἀλλὰ τοῖς ὤμοις ἐκεῖνον ἀναθεμένη καὶ κομίζει πανταχόσε καὶ θεραπεύει καὶ σύνεστιν ἄχρι τελευτῆς . τῷ δὲ φιλοτέκνῳ καὶ πεφροντικότι τῆς σωτηρίας τῶν γεννωμένων συναισθανομένη κύουσαν ἑαυτὴν τάχιστα τρέπεται πρὸς ἐργασίαν τῆς νεοττιᾶς , οὐ φύρουσα πηλὸν οὐδὲ προσερείδουσα τοίχοις καὶ ὀρόφοις ὥσπερ αἱ χελιδόνες , οὐδὲ χρωμένη πολλοῖς τοῦ σώματος ἐνεργοῖς μέρεσιν , ὥσπερ τῆς μελίττης ἐνδυομένης τῷ σώματι καὶ τὸ κηρίον ἀνοιγούσης ὁμοῦ ψαύοντες οἱ ἓξ πόδες εἰς ἑξάγωνα τὸ πᾶν ἀγγεῖα διαιροῦσιν · ἡ δʼ ἀλκυὼν ἓν ὄργανον ἁπλοῦν ἓν ὅπλον ἓν ἐργαλεῖον ἔχουσα , τὸ στόμα , καὶ μηδὲν ἄλλο τοῦ φιλοπόνου καὶ φιλοτέχνου συνεργόν , οἷα μηχανᾶται καὶ δημιουργεῖ χαλεπόν ἐστι πεισθῆναι μὴ καταμαθόντας ὄψει τὸ πλαττόμενον ὑπʼ αὐτῆς μᾶλλον δὲ ναυπηγούμενον , σχημάτων πολλῶν μόνον ἀπερίτρεπτον καὶ ἀβάπτιστον συλλέξασα γὰρ τὰς τῆς βελόνης ἀκίδας συντίθησι καὶ συνδεῖ πρὸς ἀλλήλας ἐγκαταπλέκουσα τὰς μὲν εὐθείας τὰς δὲ πλαγίας , ὥσπερ ἐπὶ στήμονι κρόκην ἐμβάλλουσα , προσχρωμένη καμπαῖς καὶ περιαγωγαῖς διʼ ἀλλήλων , ὥστε διαρμόσαι καὶ γενέσθαι στρογγύλον ἐνήρεμον , πρόμηκες ἐκ τοῦ σχήματος , ἁλιευτικῷ κύρτῳ παραπλήσιον . ὅταν δὲ συντελέσῃ , φέρουσα παρέθηκε παρὰ τὸ κλύσμα τοῦ κύματος , ὅπου προσπίπτουσα μαλακῶς ἡ θάλασσα τὸ μὲν οὐ καλῶς ἀραρὸς ἐδίδαξεν ἀκέσασθαι καὶ καταπυκνῶσαι , χαλώμενον ὁρῶσαν ὑπὸ τῆς πληγῆς τὰ δʼ ἡρμοσμένα κατασφίγγει καὶ πήγνυσιν , ὥστε καὶ λίθῳ καὶ σιδήρῳ δυσδιάλυτον εἶναι καὶ δύστρωτον . οὐδενὸς δʼ ἧσσον ἀξιοθαύμαστόν ἐστιν ἥ τε συμμετρία τό τε σχῆμα τῆς τοῦ ἀγγείου κοιλότητος πεποίηται γὰρ αὐτὴν ἐκείνην μόνην ἐνδυομένην δέχεσθαι τοῖς δʼ ἄλλοις τυφλὸν εἶναι πάντῃ καὶ κρύφιον , ὥστε παριέναι μηδὲν εἴσω μήτε τῆς γῆς μήτε τῆς θαλάττης . οἶμαι μὲν οὖν μηδένα ὑμῶν ἀθέατον εἶναι τῆς νεοττιᾶς · ἐμοὶ δὲ πολλάκις ἰδόντι καὶ θιγόντι παρίσταται λέγειν καὶ ᾄδειν Δήλῳ δή ποτε τοῖον Ἀπόλλωνος παρὰ ναῷ τὸν κεράτινον βωμὸν εἶδον ἐν τοῖς ἑπτὰ καλουμένοις θεάμασιν ὑμνούμενον , ὅτι μήτε κόλλης δεόμενος μήτε τινὸς ἄλλου δεσμοῦ διὰ μόνων τῶν δεξιῶν συμπέπηγε καὶ συνήρμοσται κεράτων . ἵλεως δʼ ὁ θεὸς εἴη καὶ πρός τι μουσικὸν ὄντα καὶ νησιώτην , ὑμνουμένης τῆς πελαγίου σειρῆνος , εὐμενῶς καὶ καταγελᾶν τῶν ἐρωτημάτων ἐκείνων , ἃ σκώπτοντες ἐρωτῶσιν οὗτοι , δια τί Ἀπολλων συθ οὐδὲ τριγλοβο δὴ γινώσκοντα Ἀφροδίτην ὁμου κατὰ θάλατταν ποιουμένην αὑτῆς ἱερὰ καὶ ἀδελφὰ καὶ μηδενὶ φονευομένῳ χαίρουσαν . ἐν δὲ Λέπτει τοὺς ἱερεῖς τοῦ Ποσειδῶνος οὐδὲν ἔναλον τὸ παράπαν ἐσθίοντας τρίγλαν δὲ τοὺς ἐν Ἐλευσῖνι μύστας σεβομένους ἴστε , καὶ τῆς Ἥρας ἐν Ἄργει τὴν ἱέρειαν ἀπεχομένην ἐπὶ τιμῇ τοῦ ζῴου · τὸν γὰρ θαλάττιον λαγωόν , ὅς ἐστιν ἀνθρώπῳ θανάσιμος , κτείνουσιν αἱ τρίγλαι μάλιστα καὶ καταναλίσκουσι διὸ ταύτην ὡς φιλάνθρωπα καὶ σωτήρια ζῷα τὴν ἄδειαν ἔχουσι .
Lemmas: ἀλλά οἷος , ὦ φίλος Ποσειδῶν , ὀλίγος πάθος ὡς ἄτοπος πάσχω καί καταγέλαστος , εἰ ἐγώ διατρίβω περί φώκη καί βάτραχος ὁ σοφός καί θεοφιλής ἐκφεύγω καί παρέρχομαι ὁ ἔναλος . ποῖος γάρ ἀηδών ἄξιος ὁ φιλόμουσος ὁ ἀλκυών ἤ ὁ φιλότεκνος χελιδών ἤ ὁ φίλανδρος πελειάς ; ἤ ὁ τεχνικός παραβάλλω μέλισσα ; τίς δέ γένεσις καί τόκος καί ὠδίς ὁ θεός οὕτως τιμάω ; ὁ μέν γάρ Λητώ γονή εἷς ἑδράζω ὑποδέχομαι νῆσος ἱστορέω , ὁ δέ ἀλκυών τίκτω περί τροπή πᾶς ἵστημι θάλασσα ἀκύμων καί ἀσάλευτος . ὅθεν οὐδείς εἰμί ζῷον ἄλλος , ὅς οὕτως φιλέω ἄνθρωπος , διά ὅς ἑπτά μέν ἡμέρα ἑπτά δέ νύξ ἐν ἀκμή χειμών ἀδεής πλέω , ὁ κατά γῆ πορεία τηνικαῦτα ὁ διά ὁ θάλασσα ἀσφαλής ἔχω . εἰ δέ δέω καί περί ἕκαστος ὁ ἀρετή ὅς ἔχω βραχύς φημί , φίλανδρος μέν οὕτως εἰμί , ὥστε μή κατά εἷς καιρός ἀλλά διά ἔτος σύνειμι καί προσδέχομαι ὁ ὁ ἄρσην ὁμιλία οὐ διά ὁ ἀκόλαστος ἄλλος γάρ οὐ μείγνυμι ὁ παράπαν ἀλλά ὑπό εὔνοια ὥσπερ γυνή γαμετή καί φιλοφροσύνη · ὅταν δέ διά γῆρας ἀσθενής ὁ ἄρσην γίγνομαι συνέπομαι καί βαρύς , ὑπολαμβάνω γηροφορέω καί γηροτροφέω , μηδαμοῦ προίημι μηδέ καταλείπω χωρίς · ἀλλά ὁ ὦμος ἐκεῖνος ἀνατίθημι καί κομίζω πανταχοῦ καί θεραπεύω καί σύνειμι ἄχρι τελευτή . ὁ δέ φιλότεκνος καί φροντίζω ὁ σωτηρία ὁ γεννάω συναισθάνομαι κύω ἑαυτοῦ ταχύς τρέπω πρός ἐργασία ὁ νεοσσιά , οὐ φύρω πηλός οὐδέ προσερείδω τοῖχος καί ὄροφος ὥσπερ ὁ χελιδών , οὐδέ χράω πολύς ὁ σῶμα ἐνεργός μέρος , ὥσπερ ὁ μέλισσα ἐνδύω ὁ σῶμα καί ὁ κηρίον ἀνοίγνυμι ὁμοῦ ψαύω ὁ ἕξ πούς εἰς ἑξάγωνος ὁ πᾶς ἀγγεῖον διαιρέω · ὁ δέ ἀλκυών εἷς ὄργανον ἁπλόος εἷς ὅπλον εἷς ἐργαλεῖον ἔχω , ὁ στόμα , καί μηδείς ἄλλος ὁ φιλόπονος καί φιλότεχνος συνεργός , οἷος μηχανάομαι καί δημιουργέω χαλεπός εἰμί πείθω μή καταμανθάνω ὄψις ὁ πλήσσω ὑπό αὐτός μάλα δέ ναυπηγέω , σχῆμα πολύς μόνος ἀπερίτρεπτος καί ἀβάπτιστος συλλέγω γάρ ὁ ὁ ῥαφίς ἀκίς συντίθημι καί συνδέω πρός ἀλλήλων ἐγκαταπλέκω ὁ μέν εὐθύς ὁ δέ πλάγιος , ὥσπερ ἐπί στήμων κρόκη ἐμβάλλω , προσχράομαι καμπή καί περιαγωγή διά ἀλλήλων , ὥστε διαρμόζω καί γίγνομαι στρογγύλος ἐνήρεμος , προμήκης ἐκ ὁ σχῆμα , ἁλιευτικός κύρτος παραπλήσιος . ὅταν δέ συντελέω , φέρω παρατίθημι παρά ὁ κλύσμα ὁ κῦμα , ὅπου προσπίπτω μαλακός ὁ θάλασσα ὁ μέν οὐ καλός ἀραρίσκω διδάσκω ἀκέομαι καί καταπυκνόω , χαλάω ὁράω ὑπό ὁ πληγή ὁ δέ ἁρμόζω κατασφίγγω καί πήγνυμι , ὥστε καί λίθος καί σίδηρος δυσδιάλυτος εἰμί καί δύστρωτος . οὐδείς δέ ἥσσων ἀξιοθαύμαστος εἰμί ὁ τε συμμετρία ὁ τε σχῆμα ὁ ὁ ἀγγεῖον κοιλότης ποιέω γάρ αὐτός ἐκεῖνος μόνος ἐνδύω δέχομαι ὁ δέ ἄλλος τυφλός εἰμί πάντῃ καί κρύφιος , ὥστε παρέρχομαι μηδείς εἴσω μήτε ὁ γῆ μήτε ὁ θάλασσα . οἴομαι μέν οὖν μηδείς σύ ἀθέατος εἰμί ὁ νεοσσιά · ἐγώ δέ πολλάκις ὁράω καί θιγγάνω παρίστημι λέγω καί ἀείδω δῆλος δή ποτέ τοῖος Ἀπόλλων παρά ναός ὁ κεράτινος βωμός ὁράω ἐν ὁ ἑπτά καλέω θέαμα ὑμνέω , ὅτι μήτε κόλλα δέω μήτε τις ἄλλος δεσμός διά μόνος ὁ δεξιός συμπήγνυμι καί συναρμόζω κέρας . ἵλαος δέ ὁ θεός εἰμί καί πρός τις μουσικός εἰμί καί νησιώτης , ὑμνέω ὁ πελάγιος σειρήν , εὐμενής καί καταγελάω ὁ ἐρώτημα ἐκεῖνος , ὅς σκώπτω ἐρωτάω οὗτος , διά τίς Ἀπόλλων συθ οὐδέ τριγλοβο δή γιγνώσκω Ἀφροδίτη ὁμοῦ κατά θάλασσα ποιέω ἑαυτοῦ ἱερός καί ἀδελφή καί μηδείς φονεύω χαίρω . ἐν δέ Λέπτος ὁ ἱερεύς ὁ Ποσειδῶν οὐδείς ἔναλος ὁ παράπαν ἐσθίω τρίγλη δέ ὁ ἐν Ἐλευσίς μύστης σέβομαι οἶδα , καί ὁ Ἥρα ἐν Ἄργος ὁ ἱέρεια ἀπέχω ἐπί τιμή ὁ ζῷον · ὁ γάρ θαλάσσιος λαγώς , ὅς εἰμί ἄνθρωπος θανάσιμος , κτείνω ὁ τρίγλη μάλα καί καταναλίσκω διό οὗτος ὡς φιλάνθρωπος καί σωτήριος ζῷον ὁ ἄδεια ἔχω .