plutarchus.de-sera-numinis-vindicta-548a-568a 7
ταῦτα μὲν οὖν ταύτῃ · τὸν δʼ ἐν Αἰγύπτῳ νόμον ἆρʼ οὐκ εἰκότως ὑμῖν ἀπογράψασθαι δοκοῦσιν ἔνιοι τῶν Ἑλλήνων , ὃς κελεύει τὴν ἔγκυον , ἂν ἁλῷ θανάτου , μέχρι τέκῃ , φυλάττειν ; πάνυ μὲν οὖν ἔφασαν · εἶπον οὖν ἐγώ ἐὰν δὲ παιδία μὴ κύῃ τις , ἀλλὰ πρᾶξιν ἢ βουλὴν ἀπόρρητον εἰς φῶς ἡλίου δυνατὸς ᾖ προαγαγεῖν χρόνῳ καὶ ἀναδεῖξαι , κακόν τι μηνύσας λανθάνον ἢ σωτηρίου γνώμης γενόμενος σύμβουλος ἢ χρείας εὑρετὴς ἀναγκαίας , οὐκ ἀμείνων ὁ περιμείνας τῆς τιμωρίας τὸ χρήσιμον τοῦ προανελόντος ; ἐμοὶ μὲν γάρ ἔφην δοκεῖ . καὶ ἡμῖν ὁ Πατροκλέας εἶπεν . ὀρθῶς ἔφην . σκόπει γάρ , εἰ Διονύσιος ἐν ἀρχῇ τῆς τυραννίδος ἔδωκε δίκην , ὡς οὐδεὶς ἂν Ἑλλήνων ᾤκει Σικελίαν ἀνάστατον ὑπὸ Καρχηδονίων γενομένην , ὥσπερ οὐδʼ Ἀπολλωνίαν οὐδʼ Ἀνακτόριον οὐδὲ τὴν Λευκαδίων χερρόνησον ᾤκουν ἂν Ἕλληνες , εἰ μὴ Περίανδρος ἐκολάσθη μετὰ πολὺν χρόνον . οἶμαι δὲ καὶ Κασάνδρῳ γενέσθαι τῆς δίκης ἀναβολήν , ὅπως αἱ Θῆβαι συνοικῶνται πάλιν . τῶν δὲ τουτὶ τὸ ἱερὸν συγκαταλαβόντων ξένων οἱ πολλοὶ Τιμολέοντι συνδιαβάντες εἰς Σικελίαν , ὅτε Καρχηδονίους ἐνίκησαν καὶ κατέλυσαν τὰς τυραννίδας ἐξώλοντο καὶ αὐτοὶ κακοὶ κακῶς ὕστερον . ἐνίοις γὰρ ἀμέλει καὶ κολασταῖς ἑτέρων πονηρῶν οἷον δημοκοίνοις ἀπεχρήσατο τὸ δαιμόνιον , εἶτʼ ἐπέτριψε , καθάπερ οἶμαι τοὺς πλείστους τυράννους . ὥσπερ γὰρ ὑαίνης χολὴ καὶ φώκης πυτία , θηρίων τἄλλα μιαρῶν , ἔχουσί τι πρὸς τὰς νόσους χρήσιμον , οὕτως ἐνίοις δηγμοῦ δεομένοις καὶ κολάσεως ἐμβαλὼν ὁ θεὸς πικρίαν τινὰ τυράννου δυσμείλικτον καὶ τραχύτητα χαλεπὴν ἄρχοντος , οὐ πρότερον ἐξεῖλε τὸ λυποῦν καὶ ταράττον ἢ τὸ νοσοῦν ἀπαλλάξαι καὶ καθῆραι . τοιοῦτο καὶ Φάλαρις ἦν Ἀκραγαντίνοις · φάρμακον καὶ Ῥωμαίοις Μάριος . Σικυωνίοις δὲ καὶ διαρρήδην ὁ θεὸς προεῖπε μαστιγονόμων δεῖσθαι τὴν πόλιν , ὅτι Τελητίαν παῖδα στεφανούμενον ἐν Πυθίοις ἀφαιρούμενοι Κλεωναίων , ὡς ἴδιον πολίτην διέσπασαν . ἀλλὰ Σικυωνίοις μὲν Ὀρθαγόρας γενόμενος τύραννος καὶ μετʼ ἐκεῖνον οἱ περὶ Μύρωνα καὶ Κλεισθένη τὴν ἀκολασίαν ἔπαυσαν · Κλεωναῖοι δὲ τῆς αὐτῆς οὐ τυχόντες ἰατρείας εἰς τὸ μηδὲν ἥκουσι . καὶ Ὁμήρου δέ που λέγοντος ἀκούετε τοῦ γένετʼ ἐκ πατρὸς πολὺ χείρονος υἱὸς ἀμείνων παντοίην ἀρετήν · καίτοι λαμπρὸν οὐδὲν οὐδʼ ἐκπρεπὲς ἔργον ἐκεῖνος ὁ τοῦ Κοπρέως παρέσχεν · ἀλλὰ τὸ Σισύφου καὶ τὸ Αὐτολύκου καὶ τὸ Φλεγύου γένος ἤνθησεν ἐν δόξαις καὶ ἀρεταῖς μεγάλων βασιλέων . γέγονε δὲ καὶ Περικλῆς Ἀθήνησιν ἐναγοῦς οἰκίας · καὶ Πομπήιος Μάγνος ἐν Ῥώμῃ Στράβωνος ἦν υἱός , οὗ τὸν νεκρὸν ὁ Ῥωμαίων δῆμος ὑπὸ μίσους ἐξέβαλε καὶ κατεπάτησε . τί οὖν ἄτοπον , εἰ , καθάπερ γεωργὸς οὐκ ἐκκόπτει τὴν ἄκανθαν ἂν μὴ λάβῃ τὸν ἀσπάραγον οὐδʼ οἱ Λίβυες τὸ φρύγανον ἐπικάουσι πρότερον ἢ τὸ λήδανον ἀπʼ αὐτοῦ συναγαγεῖν , οὕτως ὁ θεὸς ἐνδόξου καὶ βασιλικοῦ γένους ῥίζαν πονηρὰν καὶ τραχεῖαν οὐκ ἀναιρεῖ πρότερον ἢ φῦναι τὸν προσήκοντα καρπὸν ἀπʼ αὐτῆς ; μυρίας γὰρ Ἰφίτου βοῦς καὶ ἵππους ἀπολέσθαι κρεῖττον ἦν Φωκεῦσι καὶ πλείονα χρυσὸν ἐκ Δελφῶν οἴχεσθαι καὶ ἄργυρον , ἢ μήτʼ Ὀδυσσέα μήτʼ Ἀσκληπιὸν φῦναι μήτε τοὺς ἄλλους ἐκ κακῶν καὶ πονηρῶν · ἄνδρας ἀγαθοὺς καὶ μεγαλωφελεῖς γενομένους .
Lemmas: οὗτος μέν οὖν ταύτῃ · ὁ δέ ἐν Αἴγυπτος νόμος ἆρα οὐ ἔοικα σύ ἀπογράφω δοκέω ἔνιοι ὁ Ἕλλην , ὅς κελεύω ὁ ἔγκυος , ἐάν ἁλίσκομαι θάνατος , μέχρι τίκτω , φυλάσσω ; πάνυ μέν οὖν φημί · λέγω οὖν ἐγώ ἐάν δέ παιδίον μή κύω τις , ἀλλά πρᾶξις ἤ βουλή ἀπόρρητος εἰς φάος ἥλιος δυνατός εἰμί προάγω χρόνος καί ἀναδείκνυμι , κακός τις μηνύω λανθάνω ἤ σωτήριος γνώμη γίγνομαι σύμβουλος ἤ χρεία εὑρετής ἀναγκαῖος , οὐ ἀγαθός ὁ περιμένω ὁ τιμωρία ὁ χρήσιμος ὁ προαναιρέω ; ἐγώ μέν γάρ φημί δοκέω . καί ἐγώ ὁ Πάτροκλος λέγω . ὀρθός φημί . σκοπέω γάρ , εἰ Διονύσιος ἐν ἀρχή ὁ τυραννίς δίδωμι δίκη , ὡς οὐδείς ἄν Ἕλλην οἰκέω Σικελία ἀνάστατος ὑπό Καρχηδόνιος γίγνομαι , ὥσπερ οὐδέ Ἀπολλωνία οὐδέ Ἀνακτόριον οὐδέ ὁ Λευκάδιος χερσόνησος οἰκέω ἄν Ἕλλην , εἰ μή Περίανδρος κολάζω μετά πολύς χρόνος . οἴομαι δέ καί Κάσσανδρος γίγνομαι ὁ δίκη ἀναβολή , ὅπως ὁ Θῆβαι συνοικέω πάλιν . ὁ δέ οὗτος ὁ ἱερός συγκαταλαμβάνω ξένος ὁ πολύς Τιμολέων συνδιαβαίνω εἰς Σικελία , ὅτε Καρχηδόνιος νικάω καί καταλύω ὁ τυραννίς ἐξόλλυμι καί αὐτός κακός κακός ὕστερον . ἔνιοι γάρ ἀμέλει καί κολαστής ἕτερος πονηρός οἷος δημόκοινος ἀποχράω ὁ δαιμόνιον , εἶτα ἐπιτρίβω , καθά οἴομαι ὁ πολύς τύραννος . ὥσπερ γάρ ὕαινα χολή καί φώκη πυτία , θηρίον ἄλλος μιαρός , ἔχω τις πρός ὁ νόσος χρήσιμος , οὕτως ἔνιοι δηγμός δέω καί κόλασις ἐμβάλλω ὁ θεός πικρία τις τύραννος δυσμείλικτος καί τραχύτης χαλεπός ἄρχω , οὐ πρότερος ἐξαιρέω ὁ λυπέω καί ταράσσω ἤ ὁ νοσέω ἀπαλλάσσω καί καθαίρω . τοιοῦτος καί Φάλαρις εἰμί Ἀκραγαντῖνος · φάρμακον καί Ῥωμαῖος Μάριος . Σικυώνια δέ καί διαρρήδην ὁ θεός προλέγω μαστιγονόμος δέω ὁ πόλις , ὅτι Τελητίας παῖς στεφανόω ἐν Πύθιος ἀφαιρέω Κλεωναῖος , ὡς ἴδιος πολίτης διασπάω . ἀλλά Σικυώνια μέν Ὀρθαγόρας γίγνομαι τύραννος καί μετά ἐκεῖνος ὁ περί Μύρων καί Κλεισθένης ὁ ἀκολασία παύω · Κλεωναῖος δέ ὁ αὐτός οὐ τυγχάνω ἰατρεία εἰς ὁ μηδείς ἥκω . καί Ὅμηρος δέ που λέγω ἀκούω ὁ γίγνομαι ἐκ πατήρ πολύς κακός υἱός ἀγαθός παντοῖος ἀρετή · καίτοι λαμπρός οὐδείς οὐδέ ἐκπρεπής ἔργον ἐκεῖνος ὁ ὁ Κοπρεύς παρέχω · ἀλλά ὁ Σίσυφος καί ὁ Αὐτόλυκος καί ὁ Φλεγύης γένος ἀνθέω ἐν δόξα καί ἀρετή μέγας βασιλεύς . γίγνομαι δέ καί Περικλῆς Ἀθήνησι ἐναγής οἰκία · καί Πομπήϊος Μάγνος ἐν Ῥώμη Στράβων εἰμί υἱός , ὅς ὁ νεκρός ὁ Ῥωμαῖος δῆμος ὑπό μῖσος ἐκβάλλω καί καταπατέω . τίς οὖν ἄτοπος , εἰ , καθά γεωργός οὐ ἐκκόπτω ὁ ἄκανθα ἐάν μή λαμβάνω ὁ ἀσφάραγος οὐδέ ὁ Λίβυς ὁ φρύγανον ἐπικαίω πρότερος ἤ ὁ λάδανον ἀπό αὐτός συνάγω , οὕτως ὁ θεός ἔνδοξος καί βασιλικός γένος ῥίζα πονηρός καί τραχύς οὐ ἀναιρέω πρότερος ἤ φύω ὁ προσήκω καρπός ἀπό αὐτός ; μυρίος γάρ Ἴφιτος βοῦς καί ἵππος ἀπόλλυμι κρατύς εἰμί Φωκεύς καί πολύς χρυσός ἐκ Δελφοί οἴχομαι καί ἄργυρος , ἤ μήτε Ὀδυσσεύς μήτε Ἀσκληπιός φύω μήτε ὁ ἄλλος ἐκ κακός καί πονηρός · ἀνήρ ἀγαθός καί μεγαλωφελής γίγνομαι .