plutarchus.de-sera-numinis-vindicta-548a-568a 11
ὥστʼ , εἰ μηδὲν ἔστι τῇ ψυχῇ μετὰ τὴν τελευτὴν ἀλλὰ καὶ χάριτος πέρας ἁπάσης καὶ τιμωρίας ὁ θάνατος , μᾶλλον ἄν τις εἴποι τοῖς ταχὺ κολαζομένοις τῶν πονηρῶν καὶ ἀποθνῄσκουσι μαλακῶς καὶ ῥαθύμως χρῆσθαι τὸ δαιμόνιον . καὶ γὰρ εἰ μηδὲν ἄλλο φαίη τις ἂν τῷ βίῳ καὶ τῷ χρόνῳ τῶν πονηρῶν ὑπάρχειν κακόν , ἀλλʼ ἐξελεγχομένης που τῆς ἀδικίας , πράγματος ἀκάρπου καὶ ἀχαρίστου , καὶ χρηστὸν οὐδὲν οὐδʼ ἄξιον σπουδῆς ἀναφέροντος ἐκ πολλῶν καὶ μεγάλων ἀγώνων , ἡ αἴσθησις αὐτῶν ἀνατρέπει τὴν ψυχήν . οἷον ἱστοροῦσι δήπου Λυσίμαχον ὑπὸ δίψης ἐκβιασθέντα καὶ παραδόντα τοῖς Γέταις τὸ σῶμα καὶ τὴν δύναμιν , ὡς ἔπιεν ὑποχείριος γενόμενος , εἰπεῖν φεῦ τῆς ἐμῆς κακίας , ὃς διʼ ἡδονὴν οὕτω βραχεῖαν ἐστέρημαι βασιλείας τηλικαύτης . καίτοι γε πρὸς φυσικὴν πάθους ἀνάγκην ἀντιβῆναι παγχάλεπόν ἐστιν · ὅταν δʼ ἄνθρωπος ἢ χρημάτων ἕνεκα πλεονεξίας ἢ φθόνῳ πολιτικῆς δόξης καὶ δυνάμεως ἢ διʼ ἡδονήν τινα συνουσίας ἄνομον ἔργον ἐργασάμενος καὶ δεινόν , εἶτα τοῦ πάθους ἀφιεὶς τὸ διψῶδες καὶ μανικὸν ἐν χρόνῳ καθορᾷ τὰ αἰσχρὰ καὶ φοβερὰ τῆς ἀδικίας πάθη παραμένοντα , χρήσιμον δὲ μηδὲν μηδʼ ἀναγκαῖον μηδʼ ὀνησιφόρον , ἆρʼ οὐκ εἰκὸς ἐμπίπτειν αὐτῷ πολλάκις λογισμόν , ὡς ὑπὸ κενῆς δόξης ἢ διʼ ἡδονὴν ἀνελεύθερον καὶ ἀχάριστον ἀνατρέψας τὰ κάλλιστα καὶ μέγιστα τῶν ἐν ἀνθρώποις δικαίων ἐμπέπληκεν αἰσχύνης καὶ ταραχῆς τὸν βίον ; ὥσπερ γὰρ ὁ Σιμωνίδης ἔλεγε παίζων τὴν τοῦ ἀργυρίου κιβωτὸν εὑρίσκειν ἀεὶ πλήρη τὴν δὲ τῶν χαρίτων κενήν , οὕτως οἱ πονηροὶ τὴν κακίαν ἐν ἑαυτοῖς διορῶντες ἡδονῆς μὲν εὐθὺς κενὴν χάριν ἐχούσης καὶ ἐλπίδος χρηστῆς ἔρημον εὑρίσκουσι , φόβων δὲ καὶ λυπῶν καὶ μνήμης ἀτερποῦς καὶ πρὸς τὸ μέλλον μὲν ὑποψίας ἀπιστίας δὲ πρὸς τὸ παρὸν ἀεὶ γέμουσαν . ὥσπερ ρ . μαλιμ ἅπερ γὰρ , σεδ ξφ . π . 463 δτῆς Ἰνοῦς ἐν τοῖς θεάτροις λεγούσης ἀκούομεν , ἐφʼ οἷς ἔδρασε μεταμελομένης φίλαι γυναῖκες , πῶς ἂν ἐξ ἀρχῆς δόμους Ἀθάμαντος οἰκήσαιμι τῶν πεπραγμένων δράσασα μηδέν ; ταῦθʼ ἑκάστου τῶν πονηρῶν εἰκὸς τὴν ψυχὴν ἀναπολεῖν ἐν αὑτῇ καὶ διαλογίζεσθαι πῶς ἂν ἐκβᾶσα τῆς μνήμης τῶν ἀδικημάτων καὶ τὸ συνειδὸς ἐξ ἑαυτῆς ἐκβαλοῦσα καὶ καθαρὰ γενομένη , βίον ἄλλον ἐξ ἀρχῆς βιώσειεν . οὐ γάρ ἐστι θαρραλέον οὐδʼ ἄτυφον οὐδὲ μόνιμον καὶ βέβαιον ἐν οἷς προαιρεῖται τὸ πονηρόν , εἰ μὴ νὴ Δία σοφούς τινας εἶναι φήσομεν τοὺς ἀδικοῦντας · ἀλλʼ ὅπου φιλοπλουτία καὶ φιληδονία περιμάχητος καὶ φθόνος ἄκρατος ἐνοικίζεται μετὰ δυσμενείας ἢ κακοηθείας , ἐνταῦθα καὶ δεισιδαιμονίαν σκοπῶν ἀνευρήσεις ὑποκαθημένην καὶ μαλακίαν πρὸς πόνον καὶ δειλίαν πρὸς θάνατον καὶ μετάπτωσιν ὀξεῖαν ὁρμῶν καὶ χαυνότητα πρὸς δόξαν ὑπʼ ἀλαζονείας καὶ τοὺς ψέγοντας φοβοῦνται , καὶ τοὺς ἐπαινοῦντας δεδίασιν ὡς ἀδικουμένους τῇ ἀπάτῃ , καὶ μάλιστα τοῖς κακοῖς πολεμοῦντας ὅτι τοὺς δοκοῦντας ἀγαθοὺς ἐπαινοῦσι , προθύμως . τὸ γὰρ σκληρὸν ἐν κακίᾳ καθάπερ ἐν φαύλῳ σιδήρῳ σαθρόν ἐστι καὶ τὸ ἀντίτυπον εὔθραυστον . ὅθεν ἐν χρόνῳ πολλῷ μᾶλλον ὡς ἔχουσιν αὑτοὺς καταμανθάνοντες ἄχθονται καὶ δυσκολαίνουσι καὶ προβάλλονται τὸν ἑαυτῶν βίον . οὐ γὰρ δήπου παρακαταθήκην μὲν ἀποδοὺς καὶ γνώριμον ἐγγυησάμενος καὶ πατρίδι μετὰ δόξης καὶ φιλοτιμίας ἐπιδοὺς καὶ συνεισενεγκὼν ὁ φαῦλος , εὐθύς ἐστιν ἐν μεταμελείᾳ καὶ τοῖς πεπραγμένοις ἀνιᾶται διὰ τὸ πάντῃ μεταπτωτὸν αὐτοῦ καὶ πλανώμενον τῆς γνώμης , καὶ κροτούμενοί τινες ἐν τοῖς θεάτροις εὐθὺς στένουσιν , ὑπονοστούσης τῆς φιλοδοξίας εἰς τὴν φιλαργυρίαν οἱ δὲ καταθύοντες ἀνθρώπους ἐπὶ τυραννίσι καὶ συνωμοσίαις ὡς Ἀπολλόδωρος , καὶ χρήματα φίλων ἀποστεροῦντες ὡς Γλαῦκος ὁ Ἐπικύδους , οὐ μετενόουν οὐδʼ ἐμίσουν ἑαυτοὺς οὐδʼ ἠνιῶντο τοῖς γεγενημένοις . ἐγὼ μὲν γάρ , εἰ θέμις ἐστὶν εἰπεῖν , οὔτε τινὸς θεῶν οὔτε ἀνθρώπων δεῖσθαι κολαστοῦ νομίζω τοὺς ἀνοσιουργοῦντας , ἀλλὰ τὸν βίον αὐτῶν ἐξαρκεῖν ὑπὸ τῆς κακίας διεφθαρμένον ὅλον καὶ συντεταραγμένον .
Lemmas: ὥστε , εἰ μηδείς εἰμί ὁ ψυχή μετά ὁ τελευτή ἀλλά καί χάρις πέρας ἅπας καί τιμωρία ὁ θάνατος , μάλα ἄν τις λέγω ὁ ταχύς κολάζω ὁ πονηρός καί ἀποθνῄσκω μαλακός καί ῥάθυμος χράω ὁ δαιμόνιον . καί γάρ εἰ μηδείς ἄλλος φημί τις ἄν ὁ βίος καί ὁ χρόνος ὁ πονηρός ὑπάρχω κακός , ἀλλά ἐξελέγχω που ὁ ἀδικία , πρᾶγμα ἄκαρπος καί ἀχάριστος , καί χρηστός οὐδείς οὐδέ ἄξιος σπουδή ἀναφέρω ἐκ πολύς καί μέγας ἀγών , ὁ αἴσθησις αὐτός ἀνατρέπω ὁ ψυχή . οἷος ἱστορέω δήπου Λυσίμαχος ὑπό δίψα ἐκβιάζω καί παραδίδωμι ὁ Γέται ὁ σῶμα καί ὁ δύναμις , ὡς πίνω ὑποχείριος γίγνομαι , λέγω φεῦ ὁ ἐμός κακία , ὅς διά ἡδονή οὕτως βραχύς στερέω βασιλεία τηλικοῦτος . καίτοι γε πρός φυσικός πάθος ἀνάγκη ἀντιβαίνω παγχάλεπος εἰμί · ὅταν δέ ἄνθρωπος ἤ χρῆμα ἕνεκα πλεονεξία ἤ φθόνος πολιτικός δόξα καί δύναμις ἤ διά ἡδονή τις συνουσία ἄνομος ἔργον ἐργάζομαι καί δεινός , εἶτα ὁ πάθος ἀφίημι ὁ διψώδης καί μανικός ἐν χρόνος καθοράω ὁ αἰσχρός καί φοβερός ὁ ἀδικία πάθος παραμένω , χρήσιμος δέ μηδείς μηδέ ἀναγκαῖος μηδέ ὀνησιφόρος , ἆρα οὐ ἔοικα ἐμπίπτω αὐτός πολλάκις λογισμός , ὡς ὑπό κενός δόξα ἤ διά ἡδονή ἀνελεύθερος καί ἀχάριστος ἀνατρέπω ὁ καλός καί μέγας ὁ ἐν ἄνθρωπος δίκαιος ἐμπίμπλημι αἰσχύνη καί ταραχή ὁ βίος ; ὥσπερ γάρ ὁ Σιμωνίδης λέγω παίζω ὁ ὁ ἀργύριον κιβωτός εὑρίσκω ἀεί πλήρης ὁ δέ ὁ χάρις κενός , οὕτως ὁ πονηρός ὁ κακία ἐν ἑαυτοῦ διοράω ἡδονή μέν εὐθύς κενός χάρις ἔχω καί ἐλπίς χρηστός ἐρῆμος εὑρίσκω , φόβος δέ καί λύπη καί μνήμη ἀτερπής καί πρός ὁ μέλλω μέν ὑποψία ἀπιστία δέ πρός ὁ πάρειμι ἀεί γέμω . ὥσπερ ρ . μαλιμ ὅς γάρ , σεδ ξφ . π . 463 δτῆς Ἰνώ ἐν ὁ θέατρον λέγω ἀκούω , ἐπί ὅς δράω μεταμέλομαι φίλος γυνή , πῶς ἄν ἐκ ἀρχή δόμος Ἀθάμας οἰκέω ὁ πράσσω δράω μηδείς ; οὗτος ἕκαστος ὁ πονηρός ἔοικα ὁ ψυχή ἀναπολέω ἐν ἑαυτοῦ καί διαλογίζομαι πῶς ἄν ἐκβαίνω ὁ μνήμη ὁ ἀδίκημα καί ὁ σύνοιδα ἐκ ἑαυτοῦ ἐκβάλλω καί καθαρός γίγνομαι , βίος ἄλλος ἐκ ἀρχή βιόω . οὐ γάρ εἰμί θαρσαλέος οὐδέ ἄτυφος οὐδέ μόνιμος καί βέβαιος ἐν ὅς προαιρέω ὁ πονηρός , εἰ μή νή Ζεύς σοφός τις εἰμί φημί ὁ ἀδικέω · ἀλλά ὅπου φιλοπλουτία καί φιληδονία περιμάχητος καί φθόνος ἄκρατος ἐνοικίζω μετά δυσμένεια ἤ κακοήθεια , ἐνταῦθα καί δεισιδαιμονία σκοπέω ἀνευρίσκω ὑποκάθημαι καί μαλακία πρός πόνος καί δειλία πρός θάνατος καί μετάπτωσις ὀξύς ὁρμάω καί χαυνότης πρός δόξα ὑπό ἀλαζονεία καί ὁ ψέγω φοβέω , καί ὁ ἐπαινέω δείδω ὡς ἀδικέω ὁ ἀπάτη , καί μάλα ὁ κακός πολεμέω ὅτι ὁ δοκέω ἀγαθός ἐπαινέω , πρόθυμος . ὁ γάρ σκληρός ἐν κακία καθά ἐν φαῦλος σίδηρος σαθρός εἰμί καί ὁ ἀντίτυπος εὔθραυστος . ὅθεν ἐν χρόνος πολύς μάλα ὡς ἔχω ἑαυτοῦ καταμανθάνω ἄχθομαι καί δυσκολαίνω καί προβάλλω ὁ ἑαυτοῦ βίος . οὐ γάρ δήπου παρακαταθήκη μέν ἀποδίδωμι καί γνώριμος ἐνεγγυάω καί πατρίς μετά δόξα καί φιλοτιμία ἐπιδίδωμι καί συνεισφέρω ὁ φαῦλος , εὐθύς εἰμί ἐν μεταμέλεια καί ὁ πράσσω ἀνιάω διά ὁ πάντῃ μετάπτωτος αὐτός καί πλανάω ὁ γνώμη , καί κροτέω τις ἐν ὁ θέατρον εὐθύς στένω , ὑπονοστέω ὁ φιλοδοξία εἰς ὁ φιλαργυρία ὁ δέ καταθύω ἄνθρωπος ἐπί τυραννίς καί συνωμοσία ὡς Ἀπολλόδωρος , καί χρῆμα φίλος ἀποστερέω ὡς Γλαῦκος ὁ Ἐπικύδης , οὐ μετανοέω οὐδέ μισέω ἑαυτοῦ οὐδέ ἀνιάω ὁ γίγνομαι . ἐγώ μέν γάρ , εἰ θέμις εἰμί λέγω , οὔτε τις θεός οὔτε ἄνθρωπος δέω κολαστής νομίζω ὁ ἀνοσιουργέω , ἀλλά ὁ βίος αὐτός ἐξαρκέω ὑπό ὁ κακία διαφθείρω ὅλος καί συνταράσσω .