plutarchus.de-sera-numinis-vindicta-548a-568a 20
ἢ κατὰ τοῦτο μὲν ὁ θεὸς οὐδὲν τοῦ Ἡσιόδου σοφώτερος διακελευομένου καὶ παρεγγυῶντος μηδʼ ἀπὸ δυστήνοιο τάφου ἀπονοστήσαντα σπερμαίνειν γενεήν , ἀλλʼ ἀθανάτων ἀπὸ δαιτός , ὡς οὐ κακίαν μόνον οὐδʼ ἀρετὴν ἀλλὰ καὶ λύπην καὶ χαρὰν καὶ πάνθʼ ὅσʼ ἀναδεχομένης τῆς γενέσεως , ἱλαροὺς καὶ ἡδεῖς καὶ διακεχυμένους ἄγειν πρὸς τὴν τέκνωσιν ; ἐκεῖνο δʼ οὐκ ἔστι καθʼ Ἡσίοδον οὐδʼ ἀνθρωπίνης ἔργον σοφίας ἀλλὰ θεοῦ , τὸ διορᾶν καὶ διαισθάνεσθαι τὰς ὁμοιοπαθείας καὶ τὰς διαφοράς , πρὶν εἰς μεγάλα τοῖς πάθεσιν ἐμπεσούσας ἀδικήματα γενέσθαι καταφανεῖς . ἄρκτων μὲν γὰρ ἔτι νήπια καὶ λύκων τέκνα καὶ πιθήκων εὐθὺς ἐμφαίνει τὸ συγγενὲς ἦθος , ὑπὸ μηδενὸς ὑπαμπεχόμενον μηδὲ καταπλαττόμενον · ἡ δʼ ἀνθρώπου φύσις εἰς ἔθη καὶ δόγματα καὶ νόμους ἑαυτὴν ἐμβαλοῦσα , κρύπτει τὰ φαῦλα καὶ τὰ καλὰ μιμεῖται πολλάκις , ὥστʼ ἢ παντάπασιν ἐξαλεῖψαι καὶ διαφυγεῖν ἐγγενῆ κηλῖδα τῆς κακίας , ἢ διαλαθεῖν πολὺν χρόνον , οἷον ἔλυτρόν τι ἑαυτῇ τὴν πανουργίαν περιβαλοῦσα , διαλαθεῖν δʼ ἡμᾶς τοὺς ὥσπερ ὑπὸ πληγῆς ἢ δήγματος ἑκάστου τῶν ἀδικημάτων μόλις αἰσθανομένους τῆς κακίας , μᾶλλον δʼ ὅλως τότε γίγνεσθαι νομίζοντας ἀδίκους ὅτʼ ἀδικοῦσιν , ἀκολάστους ὅθʼ ὑβρίζουσιν καὶ ἀνάνδρους ὅτε φεύγουσιν ὥσπερ εἴ τις οἴοιτο τοῖς σκορπίοις ἐμφύεσθαι τὸ κέντρον ὅτε τύπτουσι , καὶ ταῖς ἐχίδναις τὸν ἰὸν ὅτε δάκνουσιν · εὐήθως οἰόμενος · οὐ γὰρ ἅμα γίγνεται καὶ φαίνεται τῶν πονηρῶν ἕκαστος , ἀλλʼ ἔχει μὲν ἐξ ἀρχῆς τὴν κακίαν χρῆται δὲ καιροῦ καὶ δυνάμεως ἐπιλαβόμενος τῷ κλέπτειν ὁ κλέπτης καὶ τῷ παρανομεῖν ὁ τυραννικός . ἀλλʼ ὁ θεὸς οὔτʼ ἀγνοεῖ δήπου τὴν ἑκάστου διάθεσιν καὶ φύσιν ἅτε δὴ ψυχῆς μᾶλλον ἢ σώματος αἰσθάνεσθαι πεφυκώς , οὔτʼ ἀναμένει τὴν βίαν ἐν χερσὶ γενομένην καὶ τὴν ἀναίδειαν ἐν φωνῇ καὶ τὴν ἀκολασίαν ἐν αἰδοίοις κολάζειν · οὐ γὰρ ἀμύνεται τὸν ἀδικήσαντα κακῶς παθὼν οὐδʼ ὀργίζεται τῷ ἁρπάσαντι βιασθεὶς οὐδὲ μισεῖ τὸν μοιχὸν ὑβρισθείς , ἀλλʼ ἰατρείας ἕνεκα τὸν μοιχικὸν καὶ τὸν πλεονεκτικὸν καὶ ἀδικητικὸν κολάζει πολλάκις , ὥσπερ ἐπιληψίαν τὴν κακίαν πρὶν ἢ καταλαβεῖν ἀναιρῶν .
Lemmas: ἤ κατά οὗτος μέν ὁ θεός οὐδείς ὁ Ἡσίοδος σοφός διακελεύομαι καί παρεγγυάω μηδέ ἀπό δύστηνος τάφος ἀπονοστέω σπερμαίνω γενεά , ἀλλά ἀθάνατος ἀπό δαίς , ὡς οὐ κακία μόνος οὐδέ ἀρετή ἀλλά καί λύπη καί χαρά καί πᾶς ὅσος ἀναδέχομαι ὁ γένεσις , ἱλαρός καί ἡδύς καί διαχέω ἄγω πρός ὁ τέκνωσις ; ἐκεῖνος δέ οὐ εἰμί κατά Ἡσίοδος οὐδέ ἀνθρώπινος ἔργον σοφία ἀλλά θεός , ὁ διοράω καί διαισθάνομαι ὁ ὁμοιοπάθεια καί ὁ διαφορά , πρίν εἰς μέγας ὁ πάθος ἐμπίπτω ἀδίκημα γίγνομαι καταφανής . ἄρκτος μέν γάρ ἔτι νήπιος καί λύκων τέκνον καί πίθηκος εὐθύς ἐμφαίνω ὁ συγγενής ἦθος , ὑπό μηδείς ὑπαμπέχω μηδέ καταπλήσσω · ὁ δέ ἄνθρωπος φύσις εἰς ἔθος καί δόγμα καί νόμος ἑαυτοῦ ἐμβάλλω , κρύπτω ὁ φαῦλος καί ὁ καλός μιμέομαι πολλάκις , ὥστε ἤ παντάπασι ἐξαλείφω καί διαφεύγω ἐγγενής κηλίς ὁ κακία , ἤ διαλανθάνω πολύς χρόνος , οἷος ἔλυτρον τις ἑαυτοῦ ὁ πανουργία περιβάλλω , διαλανθάνω δέ ἐγώ ὁ ὥσπερ ὑπό πληγή ἤ δῆγμα ἕκαστος ὁ ἀδίκημα μόλις αἰσθάνομαι ὁ κακία , μάλα δέ ὅλος τότε γίγνομαι νομίζω ἄδικος ὅτε ἀδικέω , ἀκόλαστος ὅτε ὑβρίζω καί ἄνανδρος ὅτε φεύγω ὥσπερ εἰ τις οἴομαι ὁ σκορπίος ἐμφύω ὁ κέντρον ὅτε τύπτω , καί ὁ ἔχιδνα ὁ ἔρχομαι ὅτε δάκνω · εὐήθης οἴομαι · οὐ γάρ ἅμα γίγνομαι καί φαίνω ὁ πονηρός ἕκαστος , ἀλλά ἔχω μέν ἐκ ἀρχή ὁ κακία χράω δέ καιρός καί δύναμις ἐπιλαμβάνω ὁ κλέπτω ὁ κλέπτης καί ὁ παρανομέω ὁ τυραννικός . ἀλλά ὁ θεός οὔτε ἀγνοέω δήπου ὁ ἕκαστος διάθεσις καί φύσις ἅτε δή ψυχή μάλα ἤ σῶμα αἰσθάνομαι φύω , οὔτε ἀναμένω ὁ βία ἐν χείρ γίγνομαι καί ὁ ἀναίδεια ἐν φωνή καί ὁ ἀκολασία ἐν αἰδοῖον κολάζω · οὐ γάρ ἀμύνω ὁ ἀδικέω κακός πάσχω οὐδέ ὀργίζω ὁ ἁρπάζω βιάζω οὐδέ μισέω ὁ μοιχός ὑβρίζω , ἀλλά ἰατρεία ἕνεκα ὁ μοιχικός καί ὁ πλεονεκτικός καί ἀδικητικός κολάζω πολλάκις , ὥσπερ ἐπιληψία ὁ κακία πρίν ἤ καταλαμβάνω ἀναιρέω .