plutarchus.de-sera-numinis-vindicta-548a-568a 23
ἐπεὶ γὰρ ἐξέπεσε τὸ φρονοῦν , τοῦ σώματος , οἷον ἄν τις ἐκ πλοίου κυβερνήτης εἰς βυθὸν ἀπορριφεὶς πάθοι τὸ πρῶτον , οὕτως ὑπὸ τῆς μεταβολῆς ἔσχεν · εἶτα μικρὸν ἐξαρθεὶς ἔδοξεν ἀναπνεῖν ὅλος καὶ περιορᾶν πανταχόθεν , ὥσπερ ἑνὸς ὄμματος ἀνοιχθείσης τῆς ψυχῆς . ἑώρα δὲ τῶν πρότερον οὐδὲν ἀλλʼ ἢ τὰ ἄστρα παμμεγέθη καὶ ἀπέχοντα πλῆθος ἀλλήλων ἄπλετον , αὐγήν τε τῇ · χρόᾳ θαυμαστὴν ἀφιέντα καὶ τόνον ἔχουσαν · ὥστε τὴν ψυχὴν ἐποχουμένην λείως οἷον ὥσπερ ἐν γαλήνῃ τῷ φωτὶ ῥᾳδίως πάντῃ καὶ ταχὺ διαφέρεσθαι . τὰ δὲ πλεῖστα τῶν θεαμάτων παραλιπὼν ἔφη τὰς ψυχὰς τῶν τελευτώντων κάτωθεν ἀνιούσας πομφόλυγα φλογοειδῆ ποιεῖν ἐξισταμένου τοῦ ἀέρος , εἶτα ῥηγνυμένης ἀτρέμα τῆς πομφόλυγος ; ἐκβαίνειν τύπον ἐχούσας ἀνθρωποειδῆ τὸν δʼ ὄγκον εὐσταλεῖς , κινουμένας δʼ οὐχ ὁμοίως , ἀλλὰ τὰς μὲν ἐκπηδᾶν ἐλαφρότητι θαυμαστῇ καὶ διᾴττειν ἐπʼ εὐθείας ἄνω , τὰς δʼ ὥσπερ οἱ ἄτρακτοι περιστρεφομένας ἅμα κύκλῳ · καὶ τοτὲ μὲν κάτω τοτὲ δʼ ἄνω ῥεπούσας μικτήν τινα φέρεσθαι καὶ τεταραγμένην κίνησιν καὶ πολλῷ πάνυ χρόνῳ καὶ μόλις ἀποκαθισταμένην . τὰς μὲν οὖν πολλὰς ἠγνόει τίνες εἰσί · δύο δʼ ἢ τρεῖς ἰδὼν γνωρίμους ἐπειρᾶτο προσμῖξαι καὶ προσειπεῖν · αἱ δʼ οὔτʼ ἤκουον οὔτʼ ἦσαν παρʼ ἑαυταῖς , ἀλλʼ ἔκφρονες καὶ διεπτοημέναι , πᾶσαν ὄψιν ἀποφεύγουσαι καὶ ψαῦσιν , ἐρρέμβοντο πρῶτον αὐταὶ καθʼ ἑαυτάς , εἶτα πολλαῖς ὁμοίως διακειμέναις ἐντυγχάνουσαι καὶ περιπλεκόμεναι φοράς τε πάσας πρὸς οὐδὲν ἀκρίτως ἐφέροντο καὶ φωνὰς ἵεσαν ἀσήμους , οἷον ἀλαλαγμοὺς θρήνῳ καὶ φόβῳ μεμιγμένας . ἄλλαι δʼ ἄνωθεν ἐν ἄκρῳ τοῦ περιέχοντος ὀφθῆναί τε φαιδραὶ καὶ πρὸς ἀλλήλας ὑπʼ εὐμενείας θαμὰ πελάζουσαι τὰς δὲ θορυβώδεις ἐκείνας ἐκτρεπόμεναι , διεσήμαινον ὡς ἔοικε συστολῇ μὲν εἰς ἑαυτὰς τὸ δυσχεραῖνον , ἐκπετάσει δὲ καὶ διαχύσει τὸ χαῖρον καὶ προσιέμενον .
Lemmas: ἐπεί γάρ ἐκπίπτω ὁ φρονέω , ὁ σῶμα , οἷος ἄν τις ἐκ πλοῖον κυβερνήτης εἰς βυθός ἀπορρίπτω πάσχω ὁ πρῶτος , οὕτως ὑπό ὁ μεταβολή ἔχω · εἶτα μικρός ἐξαίρω δοκέω ἀναπνέω ὅλος καί περιοράω πανταχόθεν , ὥσπερ εἷς ὄμμα ἀνοίγνυμι ὁ ψυχή . ὁράω δέ ὁ πρότερος οὐδείς ἀλλά ἤ ὁ ἄστρον παμμεγέθης καί ἀπέχω πλῆθος ἀλλήλων ἄπλετος , αὐγή τε ὁ · χροιά θαυμαστός ἀφίημι καί τόνος ἔχω · ὥστε ὁ ψυχή ἐποχέομαι λεῖος οἷος ὥσπερ ἐν γαλήνη ὁ φώς ῥᾴδιος πάντῃ καί ταχύς διαφέρω . ὁ δέ πολύς ὁ θέαμα παραλείπω φημί ὁ ψυχή ὁ τελευτάω κάτωθεν ἀνέρχομαι πομφόλυξ φλογοειδής ποιέω ἐξίστημι ὁ ἀήρ , εἶτα ῥήγνυμι ἀτρέμας ὁ πομφόλυξ ; ἐκβαίνω τύπος ἔχω ἀνθρωποειδής ὁ δέ ὄγκος εὐσταλής , κινέω δέ οὐ ὅμοιος , ἀλλά ὁ μέν ἐκπηδάω ἐλαφρότης θαυμαστός καί διαίσσω ἐπί εὐθεῖα ἄνω , ὁ δέ ὥσπερ ὁ ἄτρακτος περιστρέφω ἅμα κύκλος · καί τότε μέν κάτω τότε δέ ἄνω ῥέπω μικτός τις φέρω καί ταράσσω κίνησις καί πολύς πάνυ χρόνος καί μόλις ἀποκαθίστημι . ὁ μέν οὖν πολύς ἀγνοέω τίς εἰμί · δύο δέ ἤ τρεῖς ὁράω γνώριμος πειράω προσμείγνυμι καί προσλέγω · ὁ δέ οὔτε ἀκούω οὔτε εἰμί παρά ἑαυτοῦ , ἀλλά ἔκφρων καί διαπτοέω , πᾶς ὄψις ἀποφεύγω καί ψαῦσις , ῥέμβω πρῶτος αὐτός κατά ἑαυτοῦ , εἶτα πολύς ὅμοιος διάκειμαι ἐντυγχάνω καί περιπλέκω φορά τε πᾶς πρός οὐδείς ἄκριτος φέρω καί φωνή ἵημι ἄσημος , οἷος ἀλαλαγμός θρῆνος καί φόβος μείγνυμι . ἄλλος δέ ἄνωθεν ἐν ἄκρος ὁ περιέχω ὁράω τε φαιδρός καί πρός ἀλλήλων ὑπό εὐμένεια θαμά πελάζω ὁ δέ θορυβώδης ἐκεῖνος ἐκτρέπω , διασημαίνω ὡς ἔοικα συστολή μέν εἰς ἑαυτοῦ ὁ δυσχεραίνω , ἐκπέτασις δέ καί διάχυσις ὁ χαίρω καί προσίημι .