plutarchus.de-sera-numinis-vindicta-548a-568a 21
ἡμεῖς δʼ ἀρτίως μὲν ἠγανακτοῦμεν ὡς ὀψὲ καὶ βραδέως τῶν πονηρῶν δίκην διδόντων · νῦν δʼ ὅτι καὶ πρὶν ἀδικεῖν ἐνίους τὴν ἕξιν αὐτῶν κολούει καὶ τὴν διάθεσιν , ἐγκαλοῦμεν , ἀγνοοῦντες ὅτι τοῦ γενομένου πολλάκις τὸ μέλλον καὶ τὸ λανθάνον τοῦ προδήλου χεῖρόν ἐστι καὶ φοβερώτερον , οὐ δυνάμενοι δὲ συλλογίζεσθαι τὰς αἰτίας , διʼ ἃς ἐνίους μὲν καὶ ἀδικήσαντας ἐᾶν βέλτιόν ἐστιν ἐνίους δὲ καὶ · διανοουμένους προκαταλαμβάνειν · ὥσπερ ἀμέλει καὶ φάρμακα ἐνίοις μὲν οὐχ ἁρμόζει νοσοῦσιν , ἐνίοις δὲ λυσιτελεῖ καὶ μὴ νοσοῦσιν ἐπισφαλέστερον ἐκείνων ἔχουσιν . ὅθεν οὐδὲ πάντα τὰ τῶν τεκόντων σφάλματʼ εἰς τοὺς ἐκγόνους οἱ θεοὶ τρέπουσιν ἀλλʼ ἐὰν μὲν ἐκ φαύλου γένηται χρηστός , ὥσπερ εὐεκτικὸς ἐκ νοσώδους , ἀφεῖται τῆς τοῦ γένους ποινῆς , οἷον ἐκποίητος τῆς κακίας γενόμενος . νέῳ δʼ εἰς ὁμοιότητα μοχθηροῦ γένους ἀναφερομένῳ προσήκει δήπουθεν ὡς χρέα κληρονομίας διαδέχεσθαι τῆς πονηρίας τὴν κόλασιν . οὐ γὰρ Ἀντίγονός γε διὰ Δημήτριον οὐδὲ τῶν ποθʼ ἡρώων Φυλεὺς διʼ Αὐγέαν οὐδὲ Νέστωρ διὰ Νηλέα δίκας ἔδωκεν · ἐκ κακῶν μὲν γὰρ ἀγαθοὶ δʼ ἦσαν · ἀλλʼ ὅσων ἡ φύσις ἔστερξε καὶ προσήκατο τὸ συγγενές , τούτων ἡ δίκη διώκουσα τὴν ὁμοιότητα τῆς κακίας ἐπεξῆλθεν . ὡς γὰρ ἀκροχορδόνες καὶ μελάσματα καὶ φακοὶ πατέρων ἐν παισὶν ἀφανισθέντες ἀνέκυψαν ὕστερον ἐν υἱωνοῖς καὶ θυγατριδοῖς · καὶ γυνή τις Ἑλληνὶς τεκοῦσα βρέφος μέλαν , εἶτα κρινομένη μοιχείας ἐξανεῦρεν αὑτὴν Αἰθίοπος οὖσαν γενεὰν τετάρτην · τῶν δὲ Πύθωνος τοῦ Νισίβεως ; παίδων , ὃς ἔναγχος τέθνηκε , λεγομένου τοῖς Σπαρτοῖς προσήκειν , εἷς ἐξανήνεγκε λόγχης τύπον ἐν τῷ σώματι , διὰ χρόνων τοσούτων ἀνασχούσης καὶ ἀναδύσης ὥσπερ ἐκ βυθοῦ τῆς πρὸς τὸ γένος ὁμοιότητος · οὕτω πολλάκις ἤθη καὶ πάθη ψυχῆς αἱ πρῶται κρύπτουσι γενέσεις καὶ καταδύουσιν ὕστερον δέ ποτε καὶ διʼ ἑτέρων ἐξήνθησε καὶ ἀπέδωκε τὸ οἰκεῖον εἰς κακίαν καὶ ἀρετὴν ἡ φύσις .
Lemmas: ἐγώ δέ ἄρτιος μέν ἀγανακτέω ὡς ὀψέ καί βραδύς ὁ πονηρός δίκη δίδωμι · νῦν δέ ὅτι καί πρίν ἀδικέω ἔνιοι ὁ ἕξις αὐτός κολούω καί ὁ διάθεσις , ἐγκαλέω , ἀγνοέω ὅτι ὁ γίγνομαι πολλάκις ὁ μέλλω καί ὁ λανθάνω ὁ πρόδηλος κακός εἰμί καί φοβερός , οὐ δύναμαι δέ συλλογίζομαι ὁ αἰτία , διά ὅς ἔνιοι μέν καί ἀδικέω ἐάω ἀγαθός εἰμί ἔνιοι δέ καί · διανοέω προκαταλαμβάνω · ὥσπερ ἀμέλει καί φάρμακον ἔνιοι μέν οὐ ἁρμόζω νοσέω , ἔνιοι δέ λυσιτελέω καί μή νοσέω ἐπισφαλής ἐκεῖνος ἔχω . ὅθεν οὐδέ πᾶς ὁ ὁ τίκτω σφάλμα εἰς ὁ ἔκγονος ὁ θεός τρέπω ἀλλά ἐάν μέν ἐκ φαῦλος γίγνομαι χρηστός , ὥσπερ εὐεκτικός ἐκ νοσώδης , ἀφίημι ὁ ὁ γένος ποινή , οἷος ἐκποίητος ὁ κακία γίγνομαι . νέος δέ εἰς ὁμοιότης μοχθηρός γένος ἀναφέρω προσήκω δήπουθεν ὡς χρέος κληρονομία διαδέχομαι ὁ πονηρία ὁ κόλασις . οὐ γάρ Ἀντίγονος γε διά Δημήτριος οὐδέ ὁ ποτέ ἥρως Φυλεύς διά Αὐγέας οὐδέ Νέστωρ διά Νηλεύς δίκη δίδωμι · ἐκ κακός μέν γάρ ἀγαθός δέ εἰμί · ἀλλά ὅσος ὁ φύσις στέργω καί προσίημι ὁ συγγενής , οὗτος ὁ δίκη διώκω ὁ ὁμοιότης ὁ κακία ἐπεξέρχομαι . ὡς γάρ ἀκροχορδόνες καί μέλασμα καί φακός πατήρ ἐν παῖς ἀφανίζω ἀνακύπτω ὕστερον ἐν υἱωνός καί θυγατριδοῦς · καί γυνή τις Ἑλληνίς τίκτω βρέφος μέλας , εἶτα κρίνω μοιχεία ἐξανευρίσκω ἑαυτοῦ Αἰθίοψ εἰμί γενεά τέταρτος · ὁ δέ Πύθων ὁ Νίσιβις ; παῖς , ὅς ἔναγχος θνῄσκω , λέγω ὁ Σπαρτός προσήκω , εἷς ἐξαναφέρω λόγχη τύπος ἐν ὁ σῶμα , διά χρόνος τοσοῦτος ἀνέχω καί ἀναδύνω ὥσπερ ἐκ βυθός ὁ πρός ὁ γένος ὁμοιότης · οὕτως πολλάκις ἦθος καί πάθος ψυχή ὁ πρῶτος κρύπτω γένεσις καί καταδύω ὕστερον δέ ποτέ καί διά ἕτερος ἐξανθέω καί ἀποδίδωμι ὁ οἰκεῖος εἰς κακία καί ἀρετή ὁ φύσις .