plutarchus.de-recta-ratione-audiendi-37b-48d 16
καὶ μὴν τῶν γε νουθεσιῶν καὶ τῶν ἐπιπλήξεων οὔτʼ ἀναλγήτως οὔτʼ ἀνάνδρως ἀκουστέον . οἱ γὰρ εὐκόλως καὶ ὀλιγώρως τὸ κακῶς ἀκούειν ὑπὸ τῶν φιλοσόφων φέροντες , ὥστε γελᾶν ἐλεγχόμενοι καὶ τοὺς ἐλέγχοντας ἐπαινεῖν , ὥσπερ οἱ παράσιτοι τοὺς τρέφοντας , ὅταν ὑπʼ αὐτῶν λοιδορῶνται , παντάπασιν ἰταμοὶ καὶ θρασεῖς ὄντες , οὐ καλὴν οὐδʼ ἀληθῆ διδόασιν ἀπόδειξιν ἀνδρείας τὴν ἀναισχυντίαν . σκῶμμα μὲν γὰρ ἀνύβριστον ἐν παιδιᾷ τινι μετʼ εὐτραπελίας ἀφειμένον ἐνεγκεῖν ἀλύπως καὶ ἱλαρῶς οὐκ ἀγεννὲς οὐδʼ ἀπαίδευτον ἀλλʼ ἐλευθέριον πάνυ καὶ Λακωνικόν ἐστιν · ἐπαφῆς δὲ καὶ νουθεσίας πρὸς ἐπανόρθωσιν ἤθους ὥσπερ φαρμάκῳ δάκνοντι λόγῳ χρωμένης ἐλέγχοντι μὴ συνεσταλμένον ἀκούειν μηδʼ ἱδρῶτος καὶ ἰλίγγου μεστόν , αἰσχύνῃ φλεγόμενον τὴν ψυχήν , ἀλλʼ ἄτρεπτον καὶ σεσηρότα καὶ κατειρωνευόμενον , ἀνελευθέρου τινὸς δεινῶς καὶ ἀπαθοῦς πρὸς τὸ αἰδεῖσθαι νέου διὰ συνήθειαν ἁμαρτημάτων καὶ συνέχειαν , ὥσπερ ἐν σκληρᾷ σαρκὶ καὶ τυλώδει τῇ ψυχῇ μώλωπα μὴ λαμβάνοντος . τούτων δὲ τοιούτων ὄντων οἱ τὴν ἐναντίαν διάθεσιν ἔχοντες νέοι κἂν ἅπαξ ποτὲ ἀκούσωσι κακῶς , φεύγοντες ἀνεπιστρεπτὶ καὶ δραπετεύοντες ἐκ φιλοσοφίας , καλὴν ἀρχὴν πρὸς τὸ σωθῆναι τὸ αἰδεῖσθαι παρὰ τῆς φύσεως ἔχοντες , ἀπολλύουσι διὰ τρυφὴν καὶ μαλακίαν , οὐκ ἐγκαρτεροῦντες τοῖς ἐλέγχοις οὐδὲ τὰς ἐπανορθώσεις δεχόμενοι γεννικῶς , ἀλλʼ ἐπὶ τὰς προσηνεῖς καὶ ἁπαλὰς ἀποστρέφοντες ὁμιλίας τὰ ὦτα , κολάκων τινῶν ἢ σοφιστῶν ἀνωφελεῖς καὶ ἀνονήτους ἡδείας δὲ φωνὰς κατᾳδόντων . ὥσπερ οὖν ὁ μετὰ τὴν τομὴν φεύγων τὸν ἰατρὸν καὶ τὸν ἐπίδεσμον μὴ προσιέμενος τὸ μὲν ἀλγεινὸν ἀνεδέξατο , τὸ δʼ ὠφέλιμον οὐχ ὑπέμεινε τῆς θεραπείας , οὕτως ὁ τῷ χαράξαντι καὶ τρώσαντι λόγῳ τὴν ἀβελτερίαν ἀπουλῶσαι καὶ καταστῆσαι μὴ παρασχὼν ἀπῆλθε δηχθεὶς καὶ ἀλγήσας ἐκ φιλοσοφίας , ὠφεληθεὶς δὲ μηδέν . οὐ γὰρ μόνον , ὡς Εὐριπίδης φησί , τὸ Τηλέφου τραῦμα πριστοῖσι λόγχης θέλγεται ῥινήμασιν ἀλλὰ καὶ τὸν ἐκ φιλοσοφίας ἐμφυόμενον εὐφυέσι νέοις δηγμὸν αὐτὸς ὁ τρώσας λόγος ἰᾶται . διὸ δεῖ πάσχειν μέν τι καὶ δάκνεσθαι , μὴ συντρίβεσθαι δὲ μηδʼ ἀθυμεῖν τὸν ἐλεγχόμενον , ἀλλʼ ὥσπερ ἐν τελετῇ κατηργμένης αὐτοῦ φιλοσοφίας τοὺς πρώτους καθαρμοὺς καὶ θορύβους ἀνασχόμενον ἐλπίζειν τι γλυκὺ καὶ λαμπρὸν ἐκ τῆς παρούσης ἀδημονίας καὶ ταραχῆς . καὶ γὰρ ἂν ἀδίκως ἡ ἐπιτίμησις γίγνεσθαι δοκῇ , καλὸν ἀνασχέσθαι καὶ διακαρτερῆσαι λέγοντος · παυσαμένῳ δʼ αὐτὸν ἐντυχεῖν ἀπολογούμενον καὶ δεόμενον τὴν παρρησίαν ἐκείνην καὶ τὸν τόνον , ᾧ νῦν κέχρηται πρὸς αὐτόν , εἴς τι τῶν ἀληθῶς ἁμαρτανομένων φυλάττειν .
Lemmas: καί μήν ὁ γε νουθεσία καί ὁ ἐπίπληξις οὔτε ἀνάλγητος οὔτε ἄνανδρος ἀκούω . ὁ γάρ εὔκολος καί ὀλίγωρος ὁ κακός ἀκούω ὑπό ὁ φιλόσοφος φέρω , ὥστε γελάω ἐλέγχω καί ὁ ἐλέγχω ἐπαινέω , ὥσπερ ὁ παράσιτος ὁ τρέφω , ὅταν ὑπό αὐτός λοιδορέω , παντάπασι ἰταμός καί θρασύς εἰμί , οὐ καλός οὐδέ ἀληθής δίδωμι ἀπόδειξις ἀνδρεία ὁ ἀναισχυντία . σκῶμμα μέν γάρ ἀνύβριστος ἐν παιδιά τις μετά εὐτραπελία ἀφίημι φέρω ἄλυπος καί ἱλαρός οὐ ἀγεννής οὐδέ ἀπαίδευτος ἀλλά ἐλευθέριος πάνυ καί Λακωνικός εἰμί · ἐπαφή δέ καί νουθεσία πρός ἐπανόρθωσις ἦθος ὥσπερ φάρμακον δάκνω λόγος χράω ἐλέγχω μή συστέλλω ἀκούω μηδέ ἱδρώς καί ἴλιγγος μεστός , αἰσχύνη φλέγω ὁ ψυχή , ἀλλά ἄτρεπτος καί σαίρω καί κατειρωνεύομαι , ἀνελεύθερος τις δεινός καί ἀπαθής πρός ὁ αἰδέομαι νέος διά συνήθεια ἁμάρτημα καί συνέχεια , ὥσπερ ἐν σκληρός σάρξ καί τυλώδης ὁ ψυχή μώλωψ μή λαμβάνω . οὗτος δέ τοιοῦτος εἰμί ὁ ὁ ἐναντίος διάθεσις ἔχω νέος ἐάν ἅπαξ ποτέ ἀκούω κακός , φεύγω ἀνεπιστρεπτί καί δραπετεύω ἐκ φιλοσοφία , καλός ἀρχή πρός ὁ σῴζω ὁ αἰδέομαι παρά ὁ φύσις ἔχω , ἀπολύω διά τρυφή καί μαλακία , οὐ ἐγκαρτερέω ὁ ἔλεγχος οὐδέ ὁ ἐπανόρθωσις δέχομαι γεννικός , ἀλλά ἐπί ὁ προσηνής καί ἁπαλός ἀποστρέφω ὁμιλία ὁ οὖς , κόλαξ τις ἤ σοφιστής ἀνωφελής καί ἀνόνητος ἡδύς δέ φωνή κατᾴδω . ὥσπερ οὖν ὁ μετά ὁ τομή φεύγω ὁ ἰατρός καί ὁ ἐπίδεσμος μή προσίημι ὁ μέν ἀλγεινός ἀναδέχομαι , ὁ δέ ὠφέλιμος οὐ ὑπομένω ὁ θεραπεία , οὕτως ὁ ὁ χαράσσω καί τιτρώσκω λόγος ὁ ἀβελτερία ἀπουλόω καί καθίστημι μή παρέχω ἀπέρχομαι δάκνω καί ἀλγέω ἐκ φιλοσοφία , ὠφελέω δέ μηδείς . οὐ γάρ μόνος , ὡς Εὐριπίδης φημί , ὁ Τήλεφος τραῦμα πριστός λόγχη θέλγω ῥίνημα ἀλλά καί ὁ ἐκ φιλοσοφία ἐμφύω εὐφυής νέος δηγμός αὐτός ὁ τιτρώσκω λόγος ἰάομαι . διό δέω πάσχω μέν τις καί δάκνω , μή συντρίβω δέ μηδέ ἀθυμέω ὁ ἐλέγχω , ἀλλά ὥσπερ ἐν τελετή κατάρχω αὐτός φιλοσοφία ὁ πρῶτος καθαρμός καί θόρυβος ἀνέχω ἐλπίζω τις γλυκύς καί λαμπρός ἐκ ὁ πάρειμι ἀδημονία καί ταραχή . καί γάρ ἐάν ἄδικος ὁ ἐπιτίμησις γίγνομαι δοκέω , καλός ἀνέχω καί διακαρτερέω λέγω · παύω δέ αὐτός ἐντυγχάνω ἀπολογέομαι καί δέω ὁ παρρησία ἐκεῖνος καί ὁ τόνος , ὅς νῦν χράω πρός αὐτός , εἰς τις ὁ ἀληθής ἁμαρτάνω φυλάσσω .