plutarchus.de-pythiae-oraculis-394d-409d 22
μαρτυρεῖ δέ μοι καὶ Ὅμηρος , αἰτίας μὲν ἄνευ θεοῦ οὐδὲν ὡς ἔπος εἰπεῖν ὑποτιθέμενος περαινόμενον , οὐ μὴν πᾶσι πρὸς πάντα χρώμενον ποιῶν τὸν θεόν , ἀλλʼ ἑκάστῳ καθʼ ἣν ἔχει τέχνην ἢ δύναμιν . ἢ γὰρ οὐχ ὁρᾷς , εἶπεν , ὦ ; φίλε Διογενιανέ , τὴν Ἀθηνᾶν , ὅτε πεῖσαι βούλεται τοὺς Ἀχαιούς , τὸν Ὀδυσσέα παρακαλοῦσαν , ὅτε συγχέαι τὰ ὅρκια , τὸν Πάνδαρον ζητοῦσαν , ὅτε τρέψασθαι τοὺς Τρῶας , ἐπὶ τὸν Διομήδην βαδίζουσαν ; ὁ μὲν γὰρ εὔρωστος καὶ μάχιμος ὁ δὲ τοξικὸς καὶ ἀνόητος ὁ δὲ δεινὸς εἰπεῖν καὶ φρόνιμος . οὐ γὰρ εἶχεν Ὅμηρος τὴν αὐτὴν Πινδάρῳ διάνοιαν , εἴ γε Πίνδαρος ἦν ὁ ποιήσας θεοῦ θέλοντος , κἂν ἐπὶ ῥιπὸς ; πλέοις · ἀλλʼ ἐγίγνωσκεν ἄλλας πρὸς ἄλλα δυνάμεις καὶ φύσεις γεγενημένας , ὧν ἑκάστη κινεῖται διαφόρως , κἂν ἓν ᾖ τὸ κινοῦν ἁπάσας . ὥσπερ οὖν τὸ κινοῦν τὸ πεζὸν οὐ δύναται κινῆσαι πτητικῶς , οὐδὲ τορῶς τὸ τραυλὸν οὐδʼ εὐφώνως τὸ ἰσχνόφωνον ἀλλὰ καὶ τὸν Βάττον , οἶμαι , διὰ τοῦτʼ ἐπὶ τὴν φωνὴν παραγενόμενον εἰς Λιβύην ἔπεμψεν οἰκιστήν , ὅτι τραυλὸς μὲν ἦν καὶ ἰσχνόφωνος βασιλικὸς δὲ καὶ πολιτικὸς καὶ φρόνιμος · οὕτως ἀδύνατον διαλέγεσθαι ποιητικῶς τὸν ἀγράμματον καὶ ἀνήκοον ἐπῶν . ὥσπερ ἡ νῦν τῷ θεῷ λατρεύουσα γέγονε μὲν εἴ τις ἄλλος ἐνταῦθα νομίμως καὶ καλῶς καὶ βεβίωκεν εὐτάκτως · τραφεῖσα δʼ ἐν οἰκίᾳ γεωργῶν πενήτων , οὔτʼ ἀπὸ τέχνης οὐδὲν οὔτʼ ἀπʼ ἄλλης τινὸς ἐμπειρίας καὶ δυνάμεως ἐπιφερομένη κάτεισιν εἰς τὸ χρηστήριον , ἀλλʼ ὥσπερ ὁ Ξενοφῶν οἴεται δεῖν ἐλάχιστα τὴν νύμφην ἰδοῦσαν ἐλάχιστα δʼ ἀκούσασαν εἰς ἀνδρὸς βαδίζειν , οὕτως ἄπειρος καὶ ἀδαὴς ὀλίγου δεῖν ἁπάντων καὶ παρθένος ὡς ἀληθῶς τὴν ψυχὴν τῷ θεῷ σύνεστιν . ἀλλʼ ἡμεῖς ἐρωδιοῖς οἰόμεθα καὶ τροχίλοις καὶ κόραξι χρῆσθαι φθεγγομένοις σημαίνοντα τὸν θεόν , καὶ οὐκ ἀξιοῦμεν , ᾗ θεῶν ἄγγελοι καὶ κήρυκές εἰσι , λογικῶς ἕκαστα καὶ σαφῶς φράζειν τὴν δὲ τῆς Πυθίας φωνὴν καὶ διάλεκτον ὥσπερ ἐκ θυμέλης , οὐκ ἀνήδυντον οὐδὲ λιτὴν ἀλλʼ ἐν μέτρῳ καὶ ὄγκῳ καὶ πλάσματι καὶ μεταφοραῖς ὀνομάτων καὶ μετʼ αὐλοῦ φθεγγομένην παρέχειν ἀξιοῦμεν .
Lemmas: μαρτυρέω δέ ἐγώ καί Ὅμηρος , αἰτία μέν ἄνευ θεός οὐδείς ὡς ἔπος λέγω ὑποτίθημι περαίνω , οὐ μήν πᾶς πρός πᾶς χράω ποιέω ὁ θεός , ἀλλά ἕκαστος κατά ὅς ἔχω τέχνη ἤ δύναμις . ἤ γάρ οὐ ὁράω , λέγω , ὦ ; φίλος Διογενιανός , ὁ Ἀθήνη , ὅτε πείθω βούλομαι ὁ Ἀχαιός , ὁ Ὀδυσσεύς παρακαλέω , ὅτε συγχέω ὁ ὅρκιον , ὁ Πάνδαρος ζητέω , ὅτε τρέπω ὁ Τρώς , ἐπί ὁ Διομήδης βαδίζω ; ὁ μέν γάρ εὔρωστος καί μάχιμος ὁ δέ τοξικός καί ἀνόητος ὁ δέ δεινός λέγω καί φρόνιμος . οὐ γάρ ἔχω Ὅμηρος ὁ αὐτός Πίνδαρος διάνοια , εἰ γε Πίνδαρος εἰμί ὁ ποιέω θεός ἐθέλω , ἄν ἐπί ῥίψ ; πλέω · ἀλλά γιγνώσκω ἄλλος πρός ἄλλος δύναμις καί φύσις γίγνομαι , ὅς ἕκαστος κινέω διάφορος , ἐάν εἷς εἰμί ὁ κινέω ἅπας . ὥσπερ οὖν ὁ κινέω ὁ πεζός οὐ δύναμαι κινέω πτητικός , οὐδέ τορός ὁ τραυλός οὐδέ εὔφωνος ὁ ἰσχνόφωνος ἀλλά καί ὁ Βάττος , οἴομαι , διά οὗτος ἐπί ὁ φωνή παραγίγνομαι εἰς Λιβύη πέμπω οἰκιστής , ὅτι τραυλός μέν εἰμί καί ἰσχνόφωνος βασιλικός δέ καί πολιτικός καί φρόνιμος · οὕτως ἀδύνατος διαλέγω ποιητικός ὁ ἀγράμματος καί ἀνήκοος ἔπος . ὥσπερ ὁ νῦν ὁ θεός λατρεύω γίγνομαι μέν εἰ τις ἄλλος ἐνταῦθα νόμιμος καί καλός καί βιόω εὐτάκτως · τρέφω δέ ἐν οἰκία γεωργός πένης , οὔτε ἀπό τέχνη οὐδείς οὔτε ἀπό ἄλλος τις ἐμπειρία καί δύναμις ἐπιφέρω κατέρχομαι εἰς ὁ χρηστήριον , ἀλλά ὥσπερ ὁ Ξενοφῶν οἴομαι δέω ἐλαχύς ὁ νύμφη ὁράω ἐλαχύς δέ ἀκούω εἰς ἀνήρ βαδίζω , οὕτως ἄπειρος καί ἀδαής ὀλίγος δέω ἅπας καί παρθένος ὡς ἀληθής ὁ ψυχή ὁ θεός σύνειμι . ἀλλά ἐγώ ἐρῳδιός οἴομαι καί τροχίλος καί κόραξ χράω φθέγγομαι σημαίνω ὁ θεός , καί οὐ ἀξιόω , ᾗ θεός ἄγγελος καί κῆρυξ εἰμί , λογικός ἕκαστος καί σαφής φράζω ὁ δέ ὁ Πυθία φωνή καί διάλεκτος ὥσπερ ἐκ θυμέλη , οὐ ἀνήδυντος οὐδέ λιτή ἀλλά ἐν μέτρον καί ὄγκος καί πλάσμα καί μεταφορά ὄνομα καί μετά αὐλός φθέγγομαι παρέχω ἀξιόω .