plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 13
ὁ δὲ τῷ ὕδατι λαμβάνει μὲν καὶ αὐτὸς ἀρχὰς ὁμοίως , οὕτω πως τοῦ Ἐμπεδοκλέους λέγοντος ἠέλιον μὲν λαμπρὸν ὅρα καὶ θερμὸν ἁπάντῃ , ὄμβρον δʼ ἐν πᾶσι δνοφόεντά τε ῥιγαλέον τε τῷ γὰρ θερμῷ τὸ ψυχρὸν ὡς τῷ λαμπρῷ τὸ μέλαν ἀντιτάξας συλλογίσασθαι δέδωκεν , ὅτι τῆς αὐτῆς οὐσίας ἐστὶ τὸ μέλαν καὶ τὸ ψυχρόν , ὡς τῆς αὐτῆς τὸ λαμπρὸν καὶ τὸ θερμόν . ὅτι δʼ οὐ τοῦ ἀέρος τὸ μέλαν ἀλλὰ τοῦ ὕδατός ἐστιν , ἡ αἴσθησις ἐπιμαρτυρεῖ , τῷ μὲν ἀέρι μηδενὸς ὡς ἁπλῶς εἰπεῖν μελαινομένου τῷ δʼ ὕδατι πάντων .. ἂν γὰρ τὸ λευκότατον ἐμβάλῃς ἔριον εἰς ὕδωρ ἢ ἱμάτιον , ἀναφαίνεται μέλαν καὶ διαμένει , μέχρι ἂν ὑπὸ θερμότητος ἐξικμασθῇ τὸ ὑγρὸν ἤ τισι στρέβλαις καὶ βάρεσιν ἐκπιεσθῇ τῆς τε γῆς ὕδατι ῥαινομένης , διαμελαίνουσιν οἱ καταλαμβανόμενοι ταῖς σταγόσι τόποι , τῶν ἄλλων ὁμοίων μενόντων . αὐτοῦ μὲν οὖν τοῦ ὕδατος σκοτεινότατον ὑπὸ πλήθους φαίνεται τὸ βαθύτατον , οἷς δʼ ἀὴρ πλησιάζει , ταῦτα περιλάμπεται καὶ διαγελᾷ . τῶν δʼ ἄλλων ὑγρῶν διαφανὲς μάλιστα τοὔλαιόν ἐστι , πλείστῳ χρώμενον ἀέρι τούτου τεκμήριον κουφότης , διʼ ἣν ἐπιπολάζει πᾶσιν ὑπὸ τοῦ ἀέρος ἄνω φερόμενον , ποιεῖ δὲ καὶ τὴν γαλήνην ἐν τῇ θαλάττῃ τοῖς κύμασιν ἐπιρραινόμενον , οὐ διὰ τὴν λειότητα τῶν ἀνέμων ἀπολισθαινόντων , ὡς Ἀριστοτέλης ἔλεγεν · ἀλλὰ παντὶ μὲν ὑγρῷ τὸ κῦμα διαχεῖται πληττόμενον , ἰδίως δὲ τοὔλαιον αὐγὴν καὶ καταφάνειαν ἐν βυθῷ παρέχει , διαστελλομένων τῷ ἀέρι τῶν ὑγρῶν · οὐ γὰρ μόνον ἐπιπολῆς τοῖς διανυκτερεύουσιν ἀλλὰ καὶ κάτω τοῖς σπογγοθήραις διαφυσώμενον ἐκ τοῦ στόματος ἐν τῇ θαλάττῃ φέγγος ἐνδίδωσιν . οὐ μᾶλλον οὖν τῷ ἀέρι τοῦ μέλανος ἢ τῷ ὕδατι μέτεστιν , ἧττον . δὲ τοῦ · ψυχροῦ . τὸ γοῦν ἔλαιον , ἀέρος πλείστου τῶν ὑγρῶν μετέχον , ἣκιστα ψυχρόν ἐστι καὶ πήγνυται μαλακῶς · ὁ γὰρ ἀὴρ ἐγκεκραμένος οὐκ ἐᾷ σκληρὰν γενέσθαι τὴν πῆξιν βελόνας δὲ καὶ πόρπας σιδηρᾶς καὶ τὰ λεπτὰ τῶν ἔργων οὐχ ὕδατι βάπτουσιν ἀλλʼ ἐλαίῳ , τὴν ἄγαν ψυχρότητα φοβούμενοι τοῦ · ὕδατος ὡς διαστρέφουσαν . ἀπὸ τούτων γὰρ δικαιότερὸν ἐστιν ἐξετάζεσθαι τὸν λόγον οὐκ ἀπὸ τῶν χρωμάτων ἐπεὶ καὶ χιὼν καὶ χάλαζα καὶ κρύσταλλος ἅμα λαμπρότατα γίγνεται καὶ ψυχρότατα καὶ πάλιν πίττα θερμότερόν ἐστι μέλιτος καὶ σκοτωδέστερον .
Lemmas: ὁ δέ ὁ ὕδωρ λαμβάνω μέν καί αὐτός ἀρχή ὅμοιος , οὕτως πως ὁ Ἐμπεδοκλῆς λέγω ἥλιος μέν λαμπρός ὁράω καί θερμός ἁπάντῃ , ὄμβρος δέ ἐν πᾶς δνοφόεις τε ῥιγαλέος τε ὁ γάρ θερμός ὁ ψυχρός ὡς ὁ λαμπρός ὁ μέλας ἀντιτάσσω συλλογίζομαι δίδωμι , ὅτι ὁ αὐτός οὐσία εἰμί ὁ μέλας καί ὁ ψυχρός , ὡς ὁ αὐτός ὁ λαμπρός καί ὁ θερμός . ὅτι δέ οὐ ὁ ἀήρ ὁ μέλας ἀλλά ὁ ὕδωρ εἰμί , ὁ αἴσθησις ἐπιμαρτυρέω , ὁ μέν ἀήρ μηδείς ὡς ἁπλῶς λέγω μελαίνω ὁ δέ ὕδωρ πᾶς .. ἐάν γάρ ὁ λευκός ἐμβάλλω ἔριον εἰς ὕδωρ ἤ ἱμάτιον , ἀναφαίνω μέλας καί διαμένω , μέχρι ἄν ὑπό θερμότης ἐξικμάζω ὁ ὑγρός ἤ τις στρέβλη καί βάρος ἐκπιέζω ὁ τε γῆ ὕδωρ ῥαίνω , διαμελαίνω ὁ καταλαμβάνω ὁ σταγών τόπος , ὁ ἄλλος ὅμοιος μένω . αὐτός μέν οὖν ὁ ὕδωρ σκοτεινός ὑπό πλῆθος φαίνω ὁ βαθύς , ὅς δέ ἀήρ πλησιάζω , οὗτος περιλάμπω καί διαγελάω . ὁ δέ ἄλλος ὑγρός διαφανής μάλα ἔλαιον εἰμί , πολύς χράω ἀήρ οὗτος τεκμήριον κουφότης , διά ὅς ἐπιπολάζω πᾶς ὑπό ὁ ἀήρ ἄνω φέρω , ποιέω δέ καί ὁ γαλήνη ἐν ὁ θάλασσα ὁ κῦμα ἐπιρραίνω , οὐ διά ὁ λειότης ὁ ἄνεμος ἀπολισθάνω , ὡς Ἀριστοτέλης λέγω · ἀλλά πᾶς μέν ὑγρός ὁ κῦμα διαχέω πλήσσω , ἴδιος δέ ἔλαιον αὐγή καί καταφάνεια ἐν βυθός παρέχω , διαστέλλω ὁ ἀήρ ὁ ὑγρός · οὐ γάρ μόνος ἐπιπολή ὁ διανυκτερεύω ἀλλά καί κάτω ὁ σπογγοθήρας διαφυσάω ἐκ ὁ στόμα ἐν ὁ θάλασσα φέγγος ἐνδίδωμι . οὐ μάλα οὖν ὁ ἀήρ ὁ μέλας ἤ ὁ ὕδωρ μέτειμι , ἥσσων . δέ ὁ · ψυχρός . ὁ γοῦν ἔλαιον , ἀήρ πολύς ὁ ὑγρός μετέχω , ἦκα ψυχρός εἰμί καί πήγνυμι μαλακός · ὁ γάρ ἀήρ ἐγκεράννυμι οὐ ἐάω σκληρός γίγνομαι ὁ πῆξις βελόνη δέ καί πόρπη σιδήρεος καί ὁ λεπτός ὁ ἔργον οὐ ὕδωρ βάπτω ἀλλά ἔλαιον , ὁ ἄγαν ψυχρότης φοβέω ὁ · ὕδωρ ὡς διαστρέφω . ἀπό οὗτος γάρ δίκαιος εἰμί ἐξετάζω ὁ λόγος οὐ ἀπό ὁ χρῶμα ἐπεί καί χιών καί χάλαζα καί κρύσταλλος ἅμα λαμπρός γίγνομαι καί ψυχρός καί πάλιν πίσσα θερμός εἰμί μέλι καί σκοτώδης .