plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 14
ὅμως δὲ θαυμάζω τῶν ἀξιούντων τὸν ἀέρα , ψυχρὸν εἶναι διὰ τὸ καὶ σκοτεινόν , εἰ μὴ συνορῶσιν ἑτέρους ἀξιοῦντας θερμὸν εἶναι διὰ τὸ καὶ κοῦφον . οὐ γὰρ οὕτω τῷ ψυχρῷ τὸ σκοτεινὸν ὡς τὸ βαρὺ καὶ στάσιμον οἰκεῖόν ἐστι καὶ συγγενὲς · πολλὰ γὰρ ἄμοιρα θερμότητος ὄντα μετέχει λαμπηδόνος , ἐλαφρὸν δὲ καὶ κοῦφον καὶ ἀνωφερὲς οὐδέν ἐστι τῶν ψυχρῶν.ʼ ἀλλὰ καὶ τὰ νέφη , μέχρι μὲν ἀέρος μᾶλλον προσήκει , μετεωρίζεται μεταβαλόντα δʼ εἰς ὑγρὸν εὐθὺς ὀλισθάνει καὶ τὸ κοῦφον οὐχ ἧττον ἢ τὸ θερμὸν ἀποβάλλει , ψυχρότητος ἐγγιγνομένης καὶ τοὐναντίον ὅταν θερμότης ἐπέλθῃ , πάλιν , ἀναστρέφει τὴν κίνησιν , ἅμα τῷ μεταβαλεῖν εἰς ἀέρα τῆς οὐσίας ἄνω φερομένης . καὶ μὴν οὐδὲ τὸ τῆς φθορᾶς ἀληθές ἐστιν · οὐ γὰρ εἰς τοὐναντίον ἀλλʼ ὑπὸ τοῦ ἐναντίου φθείρεται τῶν ἀπολλυμένων ἕκαστον , ὥσπερ τὸ πῦρ ὑπὸ τοῦ ὕδατος εἰς τὸν ἀέρα . τὸ γὰρ ὕδωρ ὁ μὲν Αἰσχύλος εἰ καὶ τραγικῶς ἀλλʼ ἀληθῶς εἶπε παύσυβριν δίκην πυρός · Ὅμηρος δὲ τῷ ποταμῷ τὸν Ἥφαιστον καὶ τῷ Ποσειδῶνι τὸν Ἀπόλλωνα κατὰ , τὴν μάχην φυσικῶς μᾶλλον ἢ μυθικῶς ἀντέταξεν . ὁ δ̓ Ἀρχίλοχος ἐπὶ τῆς τἀναντία φρονούσης οὐ κακῶς εἶπε τῇ μὲν ὕδωρ ἐφόρει δολοφρονέουσα χειρί , τἠτέρῃ δὲ πῦρ . ἐν δὲ Πέρσαις τῶν ἱκετευμάτων μέγιστον ἦν καὶ ἀπαραίτητον , εἰ πῦρ λαβὼν ἱκετεύων καὶ ἐν ποταμῷ βεβηκὼς ἀπειλοίη μὴ τυχὼν τὸ πῦρ , εἰς τὸ ὕδωρ ἀφήσειν · ἐτύγχανε μὲν γὰρ ὧν ἐδεῖτο , τυχὼν δʼ ἐκολάζετο διὰ τὴν ἀπειλὴν ὡς παρὰ νόμον καὶ κατὰ τῆς φύσεως γενομένην . καὶ τοῦτο δὴ · τὸ πρόχειρον ἅπασι πῦρ ὕδατι μιγνύναι τὸ παροιμιαζόμενον ἐν τοῖς ἀδυνάτοις , μαρτυρεῖν ἔοικεν ὅτι τῷ πυρὶ τὸ ὕδωρ πολέμιόν ἐστι καὶ ὑπὸ τούτου φθείρεται καὶ κολάζεται σβεννύμενον , οὐχ ὑπὸ τοῦ ἀέρος τίον ὡς ὑπολαμβάνει τὴν οὐσίαν αὐτοῦ καὶ δέχεται μεταβάλλοντος · εἰ γὰρ αἰτία εἰς ὃ μεταβάλλει τὸ φθειρόμενον ἐναντίον ἐστί , τί μᾶλλον τῷ ἀέρι τὸ πῦρ ἢ τὸ ὕδωρ ἐναντίον φανεῖται ; μεταβάλλει γὰρ εἰς ὕδωρ συνιστάμενος ; εἰς δὲ πῦρ διακρινόμενος · ὥσπερ αὖ πάλιν τὸ ὕδωρ διακρίσει μὲν εἰς ἀέρα φθείρεται συγκρίσει δʼ εἰς γῆν , ὡς μὲν ἐγὼ νομίζω διʼ οἰκειότητα τὴν πρὸς , ἀμφότερα καὶ συγγένειαν , οὐχ ὡς ἐναντίον ἑκατέρῳ καὶ πολέμιον . ἐκεῖνοι δέ , ὁποτέρως ἂν εἴπωσι , τὸ ἐπιχείρημα διαφθείρουσι . πήγνυσθαί γε μὴν ὑπὸ τοῦ ἀέρος ; φάναι τὸ ὕδωρ ἀλογώτατόν ἐστιν , αὐτὸν τὸν ἀέρα μηδαμοῦ πηγνύμενον ὁρῶντας . νέφη γὰρ καὶ ὁμίχλαι καὶ κνηκίδες οὐ πήξεις εἰσὶν ἀλλὰ συστάσεις καὶ παχύτητες ἀέρος διεροῦ καὶ ἀτμώδους ὁ δʼ ἄνικμος καὶ ξηρὸς οὐδʼ ἄχρι ταύτης τὴν κατάψυξιν ἐνδέχεται τῆς μεταβολῆς . ἔστι γὰρ ἃ τῶν ὀρῶν οὐ λαμβάνει 1 νέφος ; οὐδὲ δρόσον οὐδʼ ὁμίχλην , εἰς καθαρὸν ἀέρα καὶ ἄμοιρον ὑγρότητος ἐξικνούμενα τοῖς ἄκροις ᾧ μάλιστα δῆλόν ἐστιν ὡς αἱ κάτω πυκνώσεις καὶ συστάσεις τῷ ἀέρι συμμεμιγμένον ὑγρὸν καὶ ψυχρὸν ἐνδιδοῦσι .
Lemmas: ὅμως δέ θαυμάζω ὁ ἀξιόω ὁ ἀήρ , ψυχρός εἰμί διά ὁ καί σκοτεινός , εἰ μή συνοράω ἕτερος ἀξιόω θερμός εἰμί διά ὁ καί κοῦφος . οὐ γάρ οὕτως ὁ ψυχρός ὁ σκοτεινός ὡς ὁ βαρύς καί στάσιμος οἰκεῖος εἰμί καί συγγενής · πολύς γάρ ἄμοιρος θερμότης εἰμί μετέχω λαμπηδών , ἐλαφρός δέ καί κοῦφος καί ἀνωφερής οὐδείς εἰμί ὁ ψυχρός ἀλλά καί ὁ νέφος , μέχρι μέν ἀήρ μάλα προσήκω , μετεωρίζω μεταβάλλω δέ εἰς ὑγρός εὐθύς ὀλισθάνω καί ὁ κοῦφος οὐ ἥσσων ἤ ὁ θερμός ἀποβάλλω , ψυχρότης ἐγγίγνομαι καί ἐναντίος ὅταν θερμότης ἐπέρχομαι , πάλιν , ἀναστρέφω ὁ κίνησις , ἅμα ὁ μεταβάλλω εἰς ἀήρ ὁ οὐσία ἄνω φέρω . καί μήν οὐδέ ὁ ὁ φθορά ἀληθής εἰμί · οὐ γάρ εἰς ἐναντίος ἀλλά ὑπό ὁ ἐναντίος φθείρω ὁ ἀπόλλυμι ἕκαστος , ὥσπερ ὁ πῦρ ὑπό ὁ ὕδωρ εἰς ὁ ἀήρ . ὁ γάρ ὕδωρ ὁ μέν Αἰσχύλος εἰ καί τραγικός ἀλλά ἀληθής λέγω Παύσυβρις δίκη πῦρ · Ὅμηρος δέ ὁ ποταμός ὁ Ἥφαιστος καί ὁ Ποσειδῶν ὁ Ἀπόλλων κατά , ὁ μάχη φυσικός μάλα ἤ μυθικός ἀντιτάσσω . ὁ δέ Ἀρχίλοχος ἐπί ὁ ἐναντίος φρονέω οὐ κακός λέγω ὁ μέν ὕδωρ φορέω δολοφρονέων χείρ , τἠτέρῃ δέ πῦρ . ἐν δέ Πέρσης ὁ ἱκέτευμα μέγας εἰμί καί ἀπαραίτητος , εἰ πῦρ λαμβάνω ἱκετεύω καί ἐν ποταμός βαίνω ἀπειλέω μή τυγχάνω ὁ πῦρ , εἰς ὁ ὕδωρ ἀφίημι · τυγχάνω μέν γάρ ὅς δέω , τυγχάνω δέ κολάζω διά ὁ ἀπειλή ὡς παρά νόμος καί κατά ὁ φύσις γίγνομαι . καί οὗτος δή · ὁ πρόχειρος ἅπας πῦρ ὕδωρ μείγνυμι ὁ παροιμιάζω ἐν ὁ ἀδύνατος , μαρτυρέω ἔοικα ὅτι ὁ πῦρ ὁ ὕδωρ πολέμιος εἰμί καί ὑπό οὗτος φθείρω καί κολάζω σβέννυμι , οὐ ὑπό ὁ ἀήρ τίω ὡς ὑπολαμβάνω ὁ οὐσία αὐτός καί δέχομαι μεταβάλλω · εἰ γάρ αἰτία εἰς ὅς μεταβάλλω ὁ φθείρω ἐναντίος εἰμί , τίς μάλα ὁ ἀήρ ὁ πῦρ ἤ ὁ ὕδωρ ἐναντίος φαίνω ; μεταβάλλω γάρ εἰς ὕδωρ συνίστημι ; εἰς δέ πῦρ διακρίνω · ὥσπερ αὖ πάλιν ὁ ὕδωρ διάκρισις μέν εἰς ἀήρ φθείρω σύγκρισις δέ εἰς γῆ , ὡς μέν ἐγώ νομίζω διά οἰκειότης ὁ πρός , ἀμφότερος καί συγγένεια , οὐ ὡς ἐναντίος ἑκάτερος καί πολέμιος . ἐκεῖνος δέ , ὁπότερος ἄν λέγω , ὁ ἐπιχείρημα διαφθείρω . πήγνυμι γε μήν ὑπό ὁ ἀήρ ; φημί ὁ ὕδωρ ἄλογος εἰμί , αὐτός ὁ ἀήρ μηδαμοῦ πήγνυμι ὁράω . νέφος γάρ καί ὁμίχλη καί κνηκίς οὐ πῆξις εἰμί ἀλλά σύστασις καί παχύτης ἀήρ διερός καί ἀτμώδης ὁ δέ ἄνικμος καί ξηρός οὐδέ ἄχρι οὗτος ὁ κατάψυξις ἐνδέχομαι ὁ μεταβολή . εἰμί γάρ ὅς ὁ ὄρος οὐ λαμβάνω 1 νέφος ; οὐδέ δρόσος οὐδέ ὁμίχλη , εἰς καθαρός ἀήρ καί ἄμοιρος ὑγρότης ἐξικνέομαι ὁ ἄκρος ὅς μάλα δῆλος εἰμί ὡς ὁ κάτω πύκνωσις καί σύστασις ὁ ἀήρ συμμείγνυμι ὑγρός καί ψυχρός ἐνδίδωμι .