ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 1
εστι τις ἆρα τοῦ ψυχροῦ δύναμις , ὦ Φαβωρῖνε , πρώτη καὶ οὐσία , καθάπερ τοῦ θερμοῦ τὸ πῦρ , ἧς παρουσίᾳ τινὶ καὶ μετοχῇ γίνεται τῶν ἄλλων ἕκαστον ψυχρόν · ἢ μᾶλλον ἡ ψυχρότης στέρησὶς ἐστι θερμότητος , ὥσπερ τοῦ φωτὸς τὸ σκότος λέγουσι καὶ τῆς κινήσεως τὴν στάσιν ; ἐπεὶ καὶ τὸ ψυχρὸν ἔοικε στάσιμον εἶναι , κινητικὸν δὲ τὸ θερμόν · αἵ τε τῶν θερμῶν καταψύξεις οὐδεμιᾶς παρουσίᾳ γίγνονται δυνάμεως , ἀλλʼ ἐκστάσει θερμότητος · ἅμα γὰρ ἀπιοῦσα πολλὴ φαίνεται καὶ ψύχεται τὸ ὑπολειπόμενον · ὁ γὰρ ἀτμός , ὃν τὰ ζέοντα τῶν ὑδάτων μεθίησιν , ἀπιόντι τῷ θερμῷ συνεκπίπτει διὸ καὶ μειοῖ τὸ πλῆθος ἡ περίψυξις ἐκκρίνουσα τὸ θερμόν , ἑτέρου μηδενὸς ἐπεισιόντος .
Lemmas: εἰμί τις ἆρα ὁ ψυχρός δύναμις , ὦ Φαβωρῖνος , πρῶτος καί οὐσία , καθά ὁ θερμός ὁ πῦρ , ὅς παρουσία τις καί μετοχή γίγνομαι ὁ ἄλλος ἕκαστος ψυχρός · ἤ μάλα ὁ ψυχρότης στέρησις εἰμί θερμότης , ὥσπερ ὁ φώς ὁ σκότος λέγω καί ὁ κίνησις ὁ στάσις ; ἐπεί καί ὁ ψυχρός ἔοικα στάσιμος εἰμί , κινητικός δέ ὁ θερμός · ὁ τε ὁ θερμός κατάψυξις οὐδείς παρουσία γίγνομαι δύναμις , ἀλλά ἔκστασις θερμότης · ἅμα γάρ ἀπέρχομαι πολύς φαίνω καί ψύχω ὁ ὑπολείπω · ὁ γάρ ἀτμός , ὅς ὁ ζέω ὁ ὕδωρ μεθίημι , ἀπέρχομαι ὁ θερμός συνεκπίπτω διό καί μειόω ὁ πλῆθος ὁ περίψυξις ἐκκρίνω ὁ θερμός , ἕτερος μηδείς ἐπεισέρχομαι .
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 2
ἢ πρῶτον μὲν ἄν τις ὑπίδοιτο τοῦ λόγου τούτου τὸ πολλὰς τῶν ἐμφανῶν ἀναιρεῖν δυνάμεων , ὡς οὐ ποιότητας οὐδʼ ἕξεις ἕξεων δὲ καὶ ποιοτήτων στερήσεις , βαρύτητα μὲν κουφότητος καὶ σκληρότητα μαλακότητος τὸ μέλαν δὲ τοῦ λευκοῦ καὶ τὸ πικρὸν αξ τοῦ γλυκέος , καὶ ὧν ἕκαστον ἑκάστῳ πέφυκεν ἀντιδε πριιιιδο . ἀντικεῖσθαι κατὰ δύναμιν , οὐχ ὼγ ἕξει στέρησις · ἔπειθʼ ὅτι πᾶσα στέρησις ἀργόν ἐστι καὶ ἄπρακτον , ὡς τυφλότης ; καὶ κωφότης καὶ σιωπὴ καὶ θάνατος ; ἐκστάσεις γάρ εἰσιν εἰδῶν καὶ ἀναιρέσεις οὐσιῶν , οὐ φύσεις τινὲς οὐδʼ οὐσίαι καθʼ ἑαυτάς ἡ δὲ ψυχρότης οὐκ ἐλάττονα τῆς θερμότητος ἐγγιγνομένη τοῖς σώμασι πάθη καὶ μεταβολὰς ἐνεργάζεσθαι πέφυκε · καὶ γὰρ πήγνυται πολλὰ τῷ ψυχρῷ καὶ συγκρίνεται καὶ πυκνοῦται · καὶ τὸ στάσιμον αὐτῷ καὶ δυσκίνητον οὐκ ἀργόν ἐστιν , ἀλλʼ ἐμβριθὲς καὶ βέβαιον , ὑπὸ ῥώμης συνερειστικὸν καὶ συνεκτικὸν ἐχούσης ; τόνον . ὅθεν ἡ μὲν στέρησις ἔκλειψις γίγνεται καὶ ὑποχώρησις τῆς ἀντικειμένης δυνάμεως , ψύχεται δὲ πολλά , πολλῆς αὐτοῖς θερμότητος ἐνυπαρχούσης ἔνια δὲ καὶ μᾶλλον ἡ ψυχρότης , ἂν λάβῃ θερμότερα , πήγνυσι καὶ συνάγει , καθάπερ τὸν βαπτόμενον σίδηρον οἱ δὲ Στωικοὶ καὶ τὸ πνεῦμα λέγουσιν ἐν τοῖς σώμασι τῶν βρεφῶν τῇ περιψύξει στομοῦσθαι καὶ μεταβάλλον ἐκ φύσεως γίγνεσθαι ψυχήν · ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἀμφισβητήσιμον , ἑτέρων δὲ πολλῶν τὴν ψυχρότητα φαινομένην δημιουργὸν οὐκ ἄξιον ἡγεῖσθαι στέρησιν .
Lemmas: ἤ πρῶτος μέν ἄν τις ὑπειδόμην ὁ λόγος οὗτος ὁ πολύς ὁ ἐμφανής ἀναιρέω δύναμις , ὡς οὐ ποιότης οὐδέ ἕξις ἕξις δέ καί ποιότης στέρησις , βαρύτης μέν κουφότης καί σκληρότης μαλακότης ὁ μέλας δέ ὁ λευκός καί ὁ πικρός ἄξος ὁ γλυκύς , καί ὅς ἕκαστος ἕκαστος φύω ἀντι πριιιιδο . ἀντίκειμαι κατά δύναμις , οὐ Ωγ ἔχω στέρησις · ἔπειτα ὅτι πᾶς στέρησις ἀργός εἰμί καί ἄπρακτος , ὡς τυφλότης ; καί κωφότης καί σιωπή καί θάνατος ; ἔκστασις γάρ εἰμί εἶδος καί ἀναίρεσις οὐσία , οὐ φύσις τις οὐδέ οὐσία κατά ἑαυτοῦ ὁ δέ ψυχρότης οὐ ἐλαχύς ὁ θερμότης ἐγγίγνομαι ὁ σῶμα πάθος καί μεταβολή ἐνεργάζομαι φύω · καί γάρ πήγνυμι πολύς ὁ ψυχρός καί συγκρίνω καί πυκνόω · καί ὁ στάσιμος αὐτός καί δυσκίνητος οὐ ἀργός εἰμί , ἀλλά ἐμβριθής καί βέβαιος , ὑπό ῥώμη συνερειστικός καί συνεκτικός ἔχω ; τόνος . ὅθεν ὁ μέν στέρησις ἔκλειψις γίγνομαι καί ὑποχώρησις ὁ ἀντίκειμαι δύναμις , ψύχω δέ πολύς , πολύς αὐτός θερμότης ἐνυπάρχω ἔνιοι δέ καί μάλα ὁ ψυχρότης , ἐάν λαμβάνω θερμός , πήγνυμι καί συνάγω , καθά ὁ βάπτω σίδηρος ὁ δέ Στωϊκός καί ὁ πνεῦμα λέγω ἐν ὁ σῶμα ὁ βρέφος ὁ περίψυξις στομόω καί μεταβάλλω ἐκ φύσις γίγνομαι ψυχή · ἀλλά οὗτος μέν ἀμφισβητήσιμος , ἕτερος δέ πολύς ὁ ψυχρότης φαίνω δημιουργός οὐ ἄξιος ἡγέομαι στέρησις .
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 3
ἔτι στέρησις μὲν οὐδεμία δέχεται τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον , οὐδʼ ἂν εἴποι τις ἕτερον ἑτέρου μᾶλλον πεπηρῶσθαι τῶν μὴ βλεπόντων ἢ σιωπᾶν τῶν μὴ φθεγγομένων ἢ τεθνάναι τῶν μὴ ζώντων . ἐν δὲ τοῖς ψυχροῖς πολὺ τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον ἔνεστι καὶ τὸ λίαν καὶ τὸ μὴ λίαν καὶ ὅλως ἐπιτάσεις καὶ ἀνέσεις , ὥσπερ ἐν τοῖς θερμοῖς , διὰ τὸ τὴν ὕλην πῆ μὲν σφόδρα πῆ δʼ ἠρέμα πάσχουσαν ὑπὸ τῶν ἐναντίων δυνάμεων ἕτερα μᾶλλον ἑτέρων καὶ θερμότερα καὶ ψυχρότερα παρέχειν ἐξ ἑαυτῆς . καὶ γὰρ ἕξεως μὲν οὐκ ἔστι μῖξις πρὸς στέρησιν οὐδʼ ἀναδέχεται δύναμις οὐδεμία τὴν ἀντικειμένην αὐτῇ στέρησιν ἐπιοῦσαν οὐδὲ ποιεῖ κοινωνὸν ἀλλʼ ἀντεξανίσταται θερμὰ δʼ ἐστίν ,, ἄχρι οὗ κεραννύμενα ψυχροῖς ὑπομένει , καθάπερ μέλανα λευκοῖς καὶ βαρέσιν ὁζέα καὶ γλυκέσιν αὐστηρά , παρέχοντα τῇ κοινωνίᾳ ταύτῃ καὶ ἁρμονίᾳ χρωμάτων τε καὶ φθόγγων καὶ φαρμάκων καὶ ὄψων προσφιλεῖς πολλὰς καὶ φιλανθρώπους γενέσεις . ἡ μὲν γὰρ κατὰ στέρησιν καὶ ἕξιν ἀντίθεσις πολεμικὴ καὶ ἀσύμβατός ἐστιν , οὐσίαν θατέρου τὴν θατέρου φθορὰν ἔχοντος · τῇ δὲ κατὰ τὰς ἐναντίας δυνάμεις καιροῦ τυχούσῃ πολλὰ μὲν αἱ τέχναι χρῶνται , πλεῖστα δʼ ἡ φύσις ἔν τε ταῖς ἄλλαις γενέσεσι καὶ ταῖς περὶ τὸν ἀέρα τροπαῖς , καὶ ὅσα διακοσμῶν καὶ βραβεύων ὁ θεὸς ἁρμονικὸς καλεῖται καὶ μουσικὸς , οὐ βαρύτητας συναρμόττων καὶ ὀξύτητας οὐδὲ λευκὰ καὶ μέλανα συμφώνως ὁμιλοῦντα παρέχων ἀλλήλοις , ἀλλὰ τὴν τῆς θερμότητος καὶ ψυχρότητος ἐν κόσμῳ κοινωνίαν καὶ διαφορὰν , ὅπως συνοίσονταί τε μετρίως καὶ διοίσονται πάλιν , ἐπιτροπεύων καὶ τὸ ἄγαν ἑκατέρας ἀφαιρῶν εἰς τὸ δέον ἀμφοτέρας καθίστησι .
Lemmas: ἔτι στέρησις μέν οὐδείς δέχομαι ὁ μάλα καί ὁ ἥσσων , οὐδέ ἄν λέγω τις ἕτερος ἕτερος μάλα πηρόω ὁ μή βλέπω ἤ σιωπάω ὁ μή φθέγγομαι ἤ θνῄσκω ὁ μή ζάω . ἐν δέ ὁ ψυχρός πολύς ὁ μάλα καί ὁ ἥσσων ἔνειμι καί ὁ λίαν καί ὁ μή λίαν καί ὅλος ἐπίτασις καί ἄνεσις , ὥσπερ ἐν ὁ θερμός , διά ὁ ὁ ὕλη πῇ μέν σφόδρα πῇ δέ ἠρέμα πάσχω ὑπό ὁ ἐναντίος δύναμις ἕτερος μάλα ἕτερος καί θερμός καί ψυχρός παρέχω ἐκ ἑαυτοῦ . καί γάρ ἕξις μέν οὐ εἰμί μῖξις πρός στέρησις οὐδέ ἀναδέχομαι δύναμις οὐδείς ὁ ἀντίκειμαι αὐτός στέρησις ἐπέρχομαι οὐδέ ποιέω κοινωνός ἀλλά ἀντεξανίστημι θερμός δέ εἰμί ,, ἄχρι ὅς κεράννυμι ψυχρός ὑπομένω , καθά μέλας λευκός καί βαρύς ὀζεύς καί γλυκύς αὐστηρός , παρέχω ὁ κοινωνία οὗτος καί ἁρμονία χρῶμα τε καί φθόγγος καί φάρμακον καί ὄψον προσφιλής πολύς καί φιλάνθρωπος γένεσις . ὁ μέν γάρ κατά στέρησις καί ἕξις ἀντίθεσις πολεμικός καί ἀσύμβατος εἰμί , οὐσία ἕτερος ὁ ἕτερος φθορά ἔχω · ὁ δέ κατά ὁ ἐναντίος δύναμις καιρός τυγχάνω πολύς μέν ὁ τέχνη χράω , πολύς δέ ὁ φύσις ἐν τε ὁ ἄλλος γένεσις καί ὁ περί ὁ ἀήρ τροπή , καί ὅσος διακοσμέω καί βραβεύω ὁ θεός ἁρμονικός καλέω καί μουσικός , οὐ βαρύτης συναρμόζω καί ὀξύτης οὐδέ λευκός καί μέλας συμφώνως ὁμιλέω παρέχω ἀλλήλων , ἀλλά ὁ ὁ θερμότης καί ψυχρότης ἐν κόσμος κοινωνία καί διαφορά , ὅπως συμφέρω τε μέτριος καί διαφέρω πάλιν , ἐπιτροπεύω καί ὁ ἄγαν ἑκάτερος ἀφαιρέω εἰς ὁ δέω ἀμφότερος καθίστημι .
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 4
καὶ μὴν ψυχροῦ μὲν αἴσθησις ἔστιν , ὥσπερ καὶ θερμοῦ · στέρησις δʼ οὔθʼ ὁρατὸν οὔτʼ ἀκουστὸν οὔθʼ ἁπτὸν οὔτε ταῖς ἄλλαις αἰσθήσεσι γνωστόν . οὐσίας γάρ τινος αἴσθησις ἦν ὅπου δʼ οὐσία μὴ φαίνεται , νοεῖται στέρησις , οὐσίας ἀπόφασις οὖσα , καθάπερ ὄψεως τυφλότης καὶ φωνῆς σιωπὴ καὶ σώματος ἐρημία καὶ κενόν . οὔτε γὰρ κενοῦ διʼ ἁφῆς αἴσθησις ἔστιν , ἀλλʼ ὅπου μὴ γίγνεται σώματος ἁφή , κενοῦ γίγνεται νόησις οὔτε σιγῆς ἀκούομεν , ἀλλά , κἂν μηδενὸς ἀκούωμεν , σιγὴν νοοῦμεν · ὡς δʼ αὔτως καὶ τυφλῶν καὶ γυμνῶν καὶ ἀόπλων οὐκ αἴσθησις ἔστιν ἀλλʼ αἰσθήσεως ; ἀποφάσει νόησις 1 ἔδει τοίνυν μὴ γίγνεσθαι ψυχρῶν αἴσθησιν , ἀλλʼ ὅπου τὸ θερμὸν ἐπιλείπει νοεῖσθαι τὸ ψυχρόν , εἴπερ ἦν θερμοῦ στέρησις · εἰ δʼ , ὥσπερ τὸ θερμὸν ἀλέᾳ καὶ διακρίσει τῆς σαρκός , οὕτω συγκρίσει καὶ πυκνώσει τὸ ψυχρὸν αἰσθητόν ἐστι , δῆλον ὅτι καὶ ψυχρότητος ἰδία τις ἔστιν ἀρχὴ καὶ πηγὴ καθάπερ θερμότητος .
Lemmas: καί μήν ψυχρός μέν αἴσθησις εἰμί , ὥσπερ καί θερμός · στέρησις δέ οὔτε ὁρατός οὔτε ἀκουστός οὔτε ἁπτός οὔτε ὁ ἄλλος αἴσθησις γνωστός . οὐσία γάρ τις αἴσθησις εἰμί ὅπου δέ οὐσία μή φαίνω , νοέω στέρησις , οὐσία ἀπόφασις εἰμί , καθά ὄψις τυφλότης καί φωνή σιωπή καί σῶμα ἐρημία καί κενός . οὔτε γάρ κενός διά ἁφή αἴσθησις εἰμί , ἀλλά ὅπου μή γίγνομαι σῶμα ἁφή , κενός γίγνομαι νόησις οὔτε σιγή ἀκούω , ἀλλά , κἀν μηδείς ἀκούω , σιγή νοέω · ὡς δέ αὔτως καί τυφλός καί γυμνός καί ἄοπλος οὐ αἴσθησις εἰμί ἀλλά αἴσθησις ; ἀπόφασις νόησις 1 δέω τοίνυν μή γίγνομαι ψυχρός αἴσθησις , ἀλλά ὅπου ὁ θερμός ἐπιλείπω νοέω ὁ ψυχρός , εἴπερ εἰμί θερμός στέρησις · εἰ δέ , ὥσπερ ὁ θερμός ἀλέα καί διάκρισις ὁ σάρξ , οὕτως σύγκρισις καί πύκνωσις ὁ ψυχρός αἰσθητός εἰμί , δῆλος ὅτι καί ψυχρότης ἴδιος τις εἰμί ἀρχή καί πηγή καθά θερμότης .
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 5
ἔτι τοίνυν ἕν τι καὶ ἁπλοῦν ἡ περὶ ἕκαστον εἶδος στέρησις , αἱ δʼ οὐσίαι πλείονας διαφορὰς καὶ δυνάμεις ἔχουσι μονοειδὲς γὰρ ἡ σιωπὴ ποικίλον δʼ ἡ φωνή , νῦν μὲν ἐνοχλοῦσα νῦν δὲ τέρπουσα τὴν αἴσθησιν . ἔχει δὲ τοιαύτας καὶ τὰ χρώματα καὶ τὰ σχήματα διαφοράς , ἐν αἷς ἄλλοτʼ ἄλλως τὸν προστυγχάνοντα διατίθησι τὸ δʼ ἀναφὲς καὶ ἄχρωστον καὶ ὅλως ἄποιον οὐκ ἔχει διαφοράν , ἀλλʼ ὅμοιόν ἐστιν .
Lemmas: ἔτι τοίνυν εἷς τις καί ἁπλόος ὁ περί ἕκαστος εἶδος στέρησις , ὁ δέ οὐσία πολύς διαφορά καί δύναμις ἔχω μονοειδής γάρ ὁ σιωπή ποικίλος δέ ὁ φωνή , νῦν μέν ἐνοχλέω νῦν δέ τέρπω ὁ αἴσθησις . ἔχω δέ τοιοῦτος καί ὁ χρῶμα καί ὁ σχῆμα διαφορά , ἐν ὅς ἄλλοτε ἄλλος ὁ προστυγχάνω διατίθημι ὁ δέ ἀναφής καί ἄχρωστος καί ὅλος ἄποιος οὐ ἔχω διαφορά , ἀλλά ὅμοιος εἰμί .
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 6
ἆρʼ οὖν ἔοικε τοῖς στερητικοῖς τούτοις τὸ ψυχρόν , ὥστε μὴ ποιεῖν ἐν τοῖς πάθεσι διαφοράν , ἢ τοὐναντίον ἡδοναί τε μεγάλαι καὶ ὠφέλιμοι τοῖς σώμασιν ἀπὸ ψυχρῶν ὑπάρχουσι καὶ βλάβαι πάλιν νεανικαὶ καὶ πόνοι καὶ βαρύτητες , ὑφʼ ὧν οὐκ ἀεὶ φεύγει καὶ ἀπολείπει τὸ θερμὸν ἀλλὰ πολλάκις ἐγκαταλαμβανόμενον ἀνθίσταται καὶ μάχεται , τῇ μάχῃ δʼ αὐτῶν ὄνομα φρίκη καὶ τρόμος , ἡττωμένῳ δὲ τῷ θερμῷ τὸ πήγνυσθαι καὶ ναρκᾶν ἐπιγίνεται , κρατοῦν δὲ τοῦ ψυχροῦ διάχυσιν παρέχει καὶ ἀλέαν τῷ σώματι μεθʼ ἡδονῆς , ὅπερ Ὅμηρος ἰαίνεσθαι κέκληκεν ; ἀλλὰ ταῦτά γε παντὶ δῆλα · καὶ τούτοις οὐχ ἥκιστα τοῖς πάθεσιν ἐνδείκνυται τὸ ψυχρόν , ὅτι πρὸς τὸ θερμὸν ὡς οὐσία πρὸς οὐσίαν ἢ πάθος πρὸς πάθος οὐχ ὡς ἀπόφασις ἀντίκειται καὶ στέρησις , οὐδὲ φθορὰ τίς ἐστι τοῦ θερμοῦ καὶ ἀναίρεσις ἀλλὰ φθαρτικὴ φύσις καὶ δύναμις . ἢ καὶ τὸν χειμῶνα τῶν ὡρῶν καὶ τὰ βόρεια τῶν πνευμάτων ἐξέλωμεν , ὡς στερήσεις ὄντα τῶν θερμῶν καὶ νοτίων ἰδίαν δʼ ἀρχὴν οὐκ ἔχοντα .
Lemmas: ἆρα οὖν ἔοικα ὁ στερητικός οὗτος ὁ ψυχρός , ὥστε μή ποιέω ἐν ὁ πάθος διαφορά , ἤ ἐναντίος ἡδονή τε μέγας καί ὠφέλιμος ὁ σῶμα ἀπό ψυχρός ὑπάρχω καί βλάβη πάλιν νεανικός καί πόνος καί βαρύτης , ὑπό ὅς οὐ ἀεί φεύγω καί ἀπολείπω ὁ θερμός ἀλλά πολλάκις ἐγκαταλαμβάνω ἀνθίστημι καί μάχομαι , ὁ μάχη δέ αὐτός ὄνομα φρίκη καί τρόμος , ἡσσάομαι δέ ὁ θερμός ὁ πήγνυμι καί ναρκάω ἐπιγίγνομαι , κρατέω δέ ὁ ψυχρός διάχυσις παρέχω καί ἀλέα ὁ σῶμα μετά ἡδονή , ὅς Ὅμηρος ἰαίνω καλέω ; ἀλλά οὗτος γε πᾶς δῆλος · καί οὗτος οὐ ἦκα ὁ πάθος ἐνδείκνυμι ὁ ψυχρός , ὅτι πρός ὁ θερμός ὡς οὐσία πρός οὐσία ἤ πάθος πρός πάθος οὐ ὡς ἀπόφασις ἀντίκειμαι καί στέρησις , οὐδέ φθορά τις εἰμί ὁ θερμός καί ἀναίρεσις ἀλλά φθαρτικός φύσις καί δύναμις . ἤ καί ὁ χειμών ὁ ὥρα καί ὁ βόρειος ὁ πνεῦμα ἐξελαύνω , ὡς στέρησις εἰμί ὁ θερμός καί νότιος ἴδιος δέ ἀρχή οὐ ἔχω .
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 7
καὶ μὴν τεττάρων γε τῶν πρώτων ὄντων ἐν τῷ παντὶ σωμάτων , ἃ διὰ πλῆθος καὶ ἁπλότητα καὶ δύναμιν οἱ πλεῖστοι στοιχεῖα τῶν ἄλλων ὑποτίθενται καὶ ἀρχάς , πυρὸς καὶ ὕδατος καὶ ἀέρος καὶ γῆς , ἀναγκαῖόν ἐστι καὶ ποιότητας εἶναι τὰς πρώτας καὶ ἁπλᾶς τοσαύτας . τίνες οὖν εἰσιν αὗται πλὴν θερμότης καὶ ψυχρότης καὶ ξηρότης καὶ ὑγρότης , αἷς τὰ στοιχεῖα πάσχειν ἅπαντα καὶ ποιεῖν πέφυκεν ; ὡς δὲ τῶν ἐν γραμματικῇ στοιχείων βραχύτητὲς εἰσι καὶ μακρότητες , τῶν δʼ ἐν μουσικῇ βαρύτητες καὶ ὀξύτητες , οὐ θάτερα τῶν ἑτέρων στέρησις , οὕτως ἐν τοῖς φυσικοῖς σώμασιν ἀντιστοιχίαν ὑποληπτέον ὑγρῶν πρὸς ξηρὰ καὶ ψυχρῶν πρὸς θερμά , τὸ κατὰ λόγον ἅμα καὶ τὰ φαινόμενα διαφυλάττοντας · ἢ , καθάπερ Ἀναξιμένης ὁ παλαιὸς ᾤετο , μήτε τὸ ψυχρὸν ἐν οὐσίᾳ μήτε τὸ θερμὸν ἀπολείπωμεν , ἀλλὰ πάθη κοινὰ τῆς ὕλης ἐπιγιγνόμενα ταῖς μεταβολαῖς · τὸ γὰρ συστελλόμενον αὐτῆς καὶ πυκνούμενον ψυχρὸν εἶναί φησι · τὸ δʼ ἀραιὸν καὶ τὸ χαλαρόν , οὕτω πως ὀνομάσας καὶ τῷ ῥήματι , θερμόν . ὅθεν οὐκ ἀπεικότως λέγεσθαι τὸ καὶ θερμὰ τὸν ἄνθρωπον ἐκ τοῦ στόματος καὶ ψυχρὰ μεθιέναι ψύχεται γὰρ ἡ πνσὴ πιεσθεῖσα καὶ πυκνωθεῖσα τοῖς χείλεσιν , ἀνειμένου δὲ τοῦ στόματος ἐκπίπτουσα γίγνεται θερμὸν ὑπὸ μανότητος . τοῦτο μὲν οὖν ἀγνόημα ποιεῖται τἀνδρὸς ὁ Ἀριστοτέλης · ἀνειμένου γὰρ τοῦ στόματος ἐκπνεῖσθαι τὸ θερμὸν ἐξ ἡμῶν αὐτῶν , ὅταν δὲ συστρέψαντες τὰ χείλη φυσήσωμεν , οὐ τὸν ἐξ ἡμῶν ἀλλὰ τὸν ἀέρα τὸν πρὸ τοῦ στόματος ὠθεῖσθαι ψυχρὸν ὄντα καὶ προσεμπίπτειν .
Lemmas: καί μήν τέσσαρες γε ὁ πρῶτος εἰμί ἐν ὁ πᾶς σῶμα , ὅς διά πλῆθος καί ἁπλότης καί δύναμις ὁ πολύς στοιχεῖον ὁ ἄλλος ὑποτίθημι καί ἀρχή , πῦρ καί ὕδωρ καί ἀήρ καί γῆ , ἀναγκαῖος εἰμί καί ποιότης εἰμί ὁ πρῶτος καί ἁπλόος τοσοῦτος . τίς οὖν εἰμί οὗτος πλήν θερμότης καί ψυχρότης καί ξηρότης καί ὑγρότης , ὅς ὁ στοιχεῖον πάσχω ἅπας καί ποιέω φύω ; ὡς δέ ὁ ἐν γραμματικός στοιχεῖον βραχύτης εἰμί καί μακρότης , ὁ δέ ἐν μουσικός βαρύτης καί ὀξύτης , οὐ ἕτερος ὁ ἕτερος στέρησις , οὕτως ἐν ὁ φυσικός σῶμα ἀντιστοιχία ὑπολαμβάνω ὑγρός πρός ξηρός καί ψυχρός πρός θερμός , ὁ κατά λόγος ἅμα καί ὁ φαίνω διαφυλάσσω · ἤ , καθά Ἀναξιμένης ὁ παλαιός οἴομαι , μήτε ὁ ψυχρός ἐν οὐσία μήτε ὁ θερμός ἀπολείπω , ἀλλά πάθος κοινός ὁ ὕλη ἐπιγίγνομαι ὁ μεταβολή · ὁ γάρ συστέλλω αὐτός καί πυκνόω ψυχρός εἰμί φημί · ὁ δέ ἀραιός καί ὁ χαλαρός , οὕτως πως ὀνομάζω καί ὁ ῥῆμα , θερμός . ὅθεν οὐ ἀπεικότως λέγω ὁ καί θερμός ὁ ἄνθρωπος ἐκ ὁ στόμα καί ψυχρός μεθίημι ψύχω γάρ ὁ πνέω πιέζω καί πυκνόω ὁ χεῖλος , ἀνίημι δέ ὁ στόμα ἐκπίπτω γίγνομαι θερμός ὑπό μανότης . οὗτος μέν οὖν ἀγνόημα ποιέω ἀνήρ ὁ Ἀριστοτέλης · ἀνίημι γάρ ὁ στόμα ἐκπνέω ὁ θερμός ἐκ ἐγώ αὐτός , ὅταν δέ συστρέφω ὁ χεῖλος φυσάω , οὐ ὁ ἐκ ἐγώ ἀλλά ὁ ἀήρ ὁ πρό ὁ στόμα ὠθέω ψυχρός εἰμί καί προσεμπίτνω .
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 8
εἰ δʼ ἀπολειπτέον οὐσίαν ψυχροῦ καὶ θερμοῦ , προάγωμεν ἐπὶ τὸ ἑξῆς τὸν λόγον , ἥτις ἐστὶν οὐσία καὶ ἀρχὴ καὶ φύσις ψυχρότητος , ζητοῦντες · οἱ μὲν οὖν , τῶν σκαληνῶν καὶ τριγωνοειδῶν σχηματισμῶν ἐν τοῖς σώμασι κειμένων , τὸ ῥιγοῦν καὶ τρέμειν καὶ φρίττειν καὶ ὅσα συγγενῆ τοῖς πάθεσι τούτοις ὑπὸ τραχύτητος ἐγγίγνεσθαι λέγοντες , εἰ καὶ τοῖς κατὰ μέρος διαμαρτάνουσι , τὴν γοῦν ἀρχὴν ὅθεν δεῖ λαμβάνουσι δεῖ γὰρ ὥσπερ ἀφʼ ἑστίας τῆς τῶν ὅλων οὐσίας ἄρχεσθαι τὴν ζήτησιν . ᾧ καὶ μάλιστα δόξειεν ἂν ἰατροῦ καὶ γεωργοῦ καὶ αὐλητοῦ διαφέρειν ὁ φιλόσοφος . ἐκείνοις μὲν γὰρ ἐξαρκεῖ τὰ ἔσχατα τῶν αἰτίων θεωρῆσαι 1 τὸ γὰρ ἐγγυτάτω τοῦ πάθους αἴτιον ἂν συνοφθῇ , πυρετοῦ μὲν ἔντασις ἢ παρέμπτωσις ἐρυσίβης δʼ ἣλιοι πυριφλεγεῖς ἐπʼ ὄμβρῳ βαρύτητος δὲ κλίσις αὐλῶν καὶ συναγωγὴ πρὸς ἀλλήλους , ἱκανόν ἐστι τῷ τεχνίτῃ πρὸς τὸ οἰκεῖον ἔργον . τῷ δὲ φυσικῷ θεωρίας ἕνεκα μετιόντι τἀληθὲς ἡ τῶν ἐσχάτων γνῶσις οὐ τέλος ἐστὶν ἀλλʼ ἀρχὴ τῆς ἐπὶ τὰ πρῶτα καὶ ἀνωτάτω πορείας . διὸ καὶ Πλάτων ὀρθῶς καὶ Δημόκριτος αἰτίαν θερμότητος καὶ βαρύτητος ζητοῦντες οὐ κατέπαυσαν ἐν γῇ καὶ πυρὶ τὸν λόγον ἀλλʼ ἐπὶ τὰς νοητὰς ἀναφέροντες ἀρχὰς τὰ αἰσθητὰ μέχρι τῶν ἐλαχίστων ὥσπερ σπερμάτων προῆλθον .
Lemmas: εἰ δέ ἀπολειπτέον οὐσία ψυχρός καί θερμός , προάγω ἐπί ὁ ἑξῆς ὁ λόγος , ὅστις εἰμί οὐσία καί ἀρχή καί φύσις ψυχρότης , ζητέω · ὁ μέν οὖν , ὁ σκαληνός καί τριγωνοειδής σχηματισμός ἐν ὁ σῶμα κεῖμαι , ὁ ῥιγόω καί τρέμω καί φρίσσω καί ὅσος συγγενής ὁ πάθος οὗτος ὑπό τραχύτης ἐγγίγνομαι λέγω , εἰ καί ὁ κατά μέρος διαμαρτάνω , ὁ γοῦν ἀρχή ὅθεν δέω λαμβάνω δέω γάρ ὥσπερ ἀπό ἑστία ὁ ὁ ὅλος οὐσία ἄρχω ὁ ζήτησις . Ὧ καί μάλα δοκέω ἄν ἰατρός καί γεωργός καί αὐλητής διαφέρω ὁ φιλόσοφος . ἐκεῖνος μέν γάρ ἐξαρκέω ὁ ἔσχατος ὁ αἴτιος θεωρέω 1 ὁ γάρ ἐγγύς ὁ πάθος αἴτιος ἐάν συνοράω , πυρετός μέν ἔντασις ἤ παρέμπτωσις ἐρυσίβη δέ ἥλιος πυριφλεγής ἐπί ὄμβρος βαρύτης δέ κλίσις αὐλός καί συναγωγή πρός ἀλλήλων , ἱκανός εἰμί ὁ τεχνίτης πρός ὁ οἰκεῖος ἔργον . ὁ δέ φυσικός θεωρία ἕνεκα μετέρχομαι ἀληθής ὁ ὁ ἔσχατος γνῶσις οὐ τέλος εἰμί ἀλλά ἀρχή ὁ ἐπί ὁ πρῶτος καί ἄνω πορεία . διό καί Πλάτων ὀρθός καί Δημόκριτος αἰτία θερμότης καί βαρύτης ζητέω οὐ καταπαύω ἐν γῆ καί πῦρ ὁ λόγος ἀλλά ἐπί ὁ νοητός ἀναφέρω ἀρχή ὁ αἰσθητός μέχρι ὁ ἐλαχύς ὥσπερ σπέρμα προέρχομαι .
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 10
ἐπεὶ δʼ ἡ φθορὰ μεταβολὴ τίς ἐστι τῶν φθειρομένων εἰς τοὐναντίον ἑκάστῳ , σκοπῶμεν εἰ καλῶς εἴρηται τὸ πυρὸς θάνατος ἀέρος γένεσις θνήσκει γὰρ καὶ πῦρ ὥσπερ ζῷον , ἢ βίᾳ σβεννύμενον ἢ διʼ αὑτοῦ μαραινόμενον . ἡ μὲν οὖν σβέσις ἐμφανεστέραν ποιεῖ τὴν εἰς ἀέρα μεταβολὴν αὐτοῦ · καὶ γὰρ ὁ καπνὸς ἀέρος ἐστὶν εἶδος καὶ ἡ κατὰ Πίνδαρον ἀέρα κνισᾶντι λακτίζοισα καπνῷ λιγνὺς καὶ ἀναθυμίασις . οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ φθινούσης ἀτροφίᾳ φλογὸς ἰδεῖν ἔστιν , ὥσπερ ἐπὶ τῶν λύχνων , . τὸ ἄκρον εἰς ἀέρα καὶ γνοφώδη καὶ ζοφερὸν ἀπο χεόμενον . ἱκανῶς δʼ καὶ ὁ τῶν μετὰ λουτρὸν ἢ · πυρίαν περιχεαμένων ψυχρὸν ἀνιὼν ἀτμὸς ἐνδείκνυται τὴν εἰς ἀέρα τοῦ θερμοῦ φθειρομένου 1 μεταβολήν , ὡς φύσει πρὸς τὸ πῦρ ἀντικείμενον · ᾧ τὸ πρώτως τὸν ἀέρα σκοτεινὸν εἶναι καὶ ψυχρὸν ἠκολούθει .
Lemmas: ἐπεί δέ ὁ φθορά μεταβολή τις εἰμί ὁ φθείρω εἰς ἐναντίος ἕκαστος , σκοπέω εἰ καλός λέγω ὁ πῦρ θάνατος ἀήρ γένεσις θνῄσκω γάρ καί πῦρ ὥσπερ ζῷον , ἤ βία σβέννυμι ἤ διά ἑαυτοῦ μαραίνω . ὁ μέν οὖν σβέσις ἐμφανής ποιέω ὁ εἰς ἀήρ μεταβολή αὐτός · καί γάρ ὁ καπνός ἀήρ εἰμί εἶδος καί ὁ κατά Πίνδαρος ἀήρ κνισάω λακτίζω καπνός λιγνύς καί ἀναθυμίασις . οὐ μήν ἀλλά καί φθίω ἀτροφία φλόξ ὁράω εἰμί , ὥσπερ ἐπί ὁ λύχνος , . ὁ ἄκρος εἰς ἀήρ καί γνοφώδης καί ζοφερός ἀπος χέω . ἱκανός δέ καί ὁ ὁ μετά λουτρόν ἤ · πυρία περιχέω ψυχρός ἀνέρχομαι ἀτμός ἐνδείκνυμι ὁ εἰς ἀήρ ὁ θερμός φθείρω 1 μεταβολή , ὡς φύσις πρός ὁ πῦρ ἀντίκειμαι · Ὧ ὁ πρῶτος ὁ ἀήρ σκοτεινός εἰμί καί ψυχρός ἀκολουθέω .
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 11
καὶ μὴν ἁπάντων γε τῶν γιγνομένων ὑπὸ ψυχρότητος ἐν τοῖς σώμασι σφοδρότατον καὶ . βιαιότατον ἡ πῆξις οὖσα πάθος μέν ἐστιν ὕδατος ; ἔργον δʼ ἀέρος·ʼ αὐτὸ μὲν γὰρ καθʼ ἑαυτὸ τὸ ὕδωρ εὐδιάχυτον καὶ ἀπαγὲς καὶ ἀσύστατόν ἐστιν , ἐντείνεται δὲ καὶ συνάγεται τῷ ἀέρι σφιγγόμενον ὑπὸ ψυχρότητος διὸ καὶ λέλεκται εἰ δὲ νότος βορέην προκαλέσσεται , αὐτίκα νίψει . τοῦ γὰρ νότου καθάπερ ὕλην τὴν ὑγρότητα παρασκευάσαντος , ὁ βόρειος ἀὴρ ὑπολαβὼν ἔπηξε . καὶ δῆλόν ἐστι μάλιστα περὶ τὰς χιόνας · ἀέρα γὰρ μεθεῖσαι καὶ προαναπνεύσασαι λεπτὸν καὶ ψυχρὸν οὕτω ῥέουσιν · Ἀριστοτέλης δὲ καὶ τὰς ἀκόνας τοῦ μολίβδου τήκεσθαί φησι καὶ ῥεῖν ὑπὸ κρύους καὶ χειμῶνος , ὕδατος μόνου πλησιάζοντος αὐταῖς · ὁ δʼ ἀήρ , ὡς ἔοικε , συνελαύνων τὰ σώματα τῇ ψυχρότητι καταθραύει καὶ ῥήγνυσιν .
Lemmas: καί μήν ἅπας γε ὁ γίγνομαι ὑπό ψυχρότης ἐν ὁ σῶμα σφοδρός καί . βίαιος ὁ πῆξις εἰμί πάθος μέν εἰμί ὕδωρ ; ἔργον δέ ἀείρω αὐτός μέν γάρ κατά ἑαυτοῦ ὁ ὕδωρ εὐδιάχυτος καί ἀπαγής καί ἀσύστατος εἰμί , ἐντείνω δέ καί συνάγω ὁ ἀήρ σφίγγω ὑπό ψυχρότης διό καί λέγω εἰ δέ νότος βορέας προκαλέω , αὐτίκα νίζω . ὁ γάρ νότος καθά ὕλη ὁ ὑγρότης παρασκευάζω , ὁ βόρειος ἀήρ ὑπολαμβάνω πήγνυμι . καί δῆλος εἰμί μάλα περί ὁ χιών · ἀήρ γάρ μεθίημι καί προαναπνέω λεπτός καί ψυχρός οὕτως ῥέω · Ἀριστοτέλης δέ καί ὁ ἀκόνη ὁ μόλυβδος τήκω φημί καί ῥέω ὑπό κρύος καί χειμών , ὕδωρ μόνος πλησιάζω αὐτός · ὁ δέ ἀήρ , ὡς ἔοικα , συνελαύνω ὁ σῶμα ὁ ψυχρότης καταθραύω καί ῥήγνυμι .
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 12
ἔτι τοίνυν τὰ μὲν ἀποσπασθέντα τῆς πηγῆς ὕδατα μᾶλλον πήγνυται μᾶλλον γὰρ ὁ ἀὴρ ἐπικρατεῖ τοῦ ἐλάττονος . ἂν . δέ τις ψυχρὸν ἐκ φρέατος ὕδωρ λαβὼν ἐν ἀγγείῳ καὶ καθεὶς αὖθις εἰς τὸ φρέαρ ὥστε μὴ ψαύειν τοῦ ὕδατος τὸ ἀγγεῖον ἀλλʼ ἐν τῷ ἀέρι κρέμασθαι , περιμείνῃ χρόνον οὐ πολύν , ἔσται ψυχρότερον τὸ ὕδωρ · μάλοστα δηλοῦται τὸ μὴ , τοῦ ὕδατος εἶναι τὴν πρώτην αἰτίαν τῆς ψυχρότητος ἀλλὰ τοῦ ἀέρος . · τῶν γε μὴν μεγάλων ποταμῶν οὐδεὶς πήγνυται διὰ βάθους · οὐ γὰρ καθίησιν εἰς ὅλον ὁ ἀήρ , . ἀλλʼ ὅσα τῇ ψυχρότητι περιλαμβάνει ψαύων καὶ πλησιάζων , ταῦθʼ ἵστησιν · ὅθεν οἱ βάρβαροι διαβαίνουσι πεζῇ , προβαλόντες ἀλώπεκας · ἄν γὰρ μὴ πολὺς ἀλλʼ ἐπιπόλαιος ὁ πάγος ᾖ , αἰσθανόμεναι τῷ ψόφῳ τοῦ ὑπορρέοντος ὕδατος ἀναστρέφουσιν ἔνιοι δὲ καὶ θηρεύουσιν ἰχθῦς , ὕδατι θερμῷ τοῦ πάγου παραλύοντες καὶ χαλῶντες ; τό γε τὴν ὁρμιὰν δεξόμενον . οὕτως οὐδὲν ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ τὸ ἐν βάθει πέπονθε . καίτοι τῶν ἄνω τοσαύτη γίγνεται μεταβολὴ διὰ τὴν πῆξιν , ὥστε συντρίβειν τὰ πλοῖα τὸ ὕδωρ ἀποβιαζόμενον εἰς ἑαυτὸ καὶ συνθλιβόμενον , ὡς ἱστοροῦσιν οἱ νῦν μετὰ τοῦ Καίσαρος ἐπὶ τοῦ Ἴστρου διαχειμάσαντες . οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τὸ περὶ . ἡμᾶς συμβαῖνον ἱκανὴν μαρτυρίαν δίδωσι μετὰ γὰρ τὰ λουτρὰ καὶ τὰς ἐξιδρώσεις περιψυχόμεθα μᾶλλον , τοῖς σώμασιν ἀνειμένοις καὶ διακεχυμένοις πολλὴν ψυχρότητα μετὰ τοῦ ἀέρος καταδεχόμενοι . τὸ δʼ αὐτὸ τοῦτο καὶ τὸ ὕδωρ πάσχει · ψύχεται γάρ , ἂν προθερμανθῇ , μᾶλλον , εὐπαθέστερον τῷ ἀέρι γενόμενον ὁπότε τὰ ζέοντα τῶν ὑδάτων ἀναρύτοντες καὶ μετεωρίζοντες οὐδὲν ἄλλο δήπου ποιοῦσιν ἢ πρὸς ἀέρα πολὺν ἀνακεραννύουσιν . ὁ μὲν οὖν τῷ ἀέρι τὴν πρώτην ἀποδιδοὺς τῆς ψυχρότητος δύναμιν , ὦ Φαβωρῖνε , λόγος ἐν τοιαύταις ἐστὶ πιθανότησιν .
Lemmas: ἔτι τοίνυν ὁ μέν ἀποσπάω ὁ πηγή ὕδωρ μάλα πήγνυμι μάλα γάρ ὁ ἀήρ ἐπικρατέω ὁ ἐλαχύς . ἐάν . δέ τις ψυχρός ἐκ φρέαρ ὕδωρ λαμβάνω ἐν ἀγγεῖον καί καθίημι αὖθις εἰς ὁ φρέαρ ὥστε μή ψαύω ὁ ὕδωρ ὁ ἀγγεῖον ἀλλά ἐν ὁ ἀήρ κρεμάννυμι , περιμένω χρόνος οὐ πολύς , εἰμί ψυχρός ὁ ὕδωρ · μάστα δηλόω ὁ μή , ὁ ὕδωρ εἰμί ὁ πρῶτος αἰτία ὁ ψυχρότης ἀλλά ὁ ἀήρ . · ὁ γε μήν μέγας ποταμός οὐδείς πήγνυμι διά βάθος · οὐ γάρ καθίημι εἰς ὅλος ὁ ἀήρ , . ἀλλά ὅσος ὁ ψυχρότης περιλαμβάνω ψαύω καί πλησιάζω , οὗτος ἵστημι · ὅθεν ὁ βάρβαρος διαβαίνω πεζός , προβάλλω ἀλώπηξ · ἐάν γάρ μή πολύς ἀλλά ἐπιπόλαιος ὁ πάγος εἰμί , αἰσθάνομαι ὁ ψόφος ὁ ὑπορρέω ὕδωρ ἀναστρέφω ἔνιοι δέ καί θηρεύω ἰχθῦς , ὕδωρ θερμός ὁ πάγος παραλύω καί χαλάω ; ὁ γε ὁ ὁρμιά δείκνυμι . οὕτως οὐδείς ὑπό ὁ ψυχρός ὁ ἐν βάθος πάσχω . καίτοι ὁ ἄνω τοσοῦτος γίγνομαι μεταβολή διά ὁ πῆξις , ὥστε συντρίβω ὁ πλοῖον ὁ ὕδωρ ἀποβιάζομαι εἰς ἑαυτοῦ καί συνθλίβω , ὡς ἱστορέω ὁ νῦν μετά ὁ Καῖσαρ ἐπί ὁ Ἴστρος διαχειμάζω . οὐ μήν ἀλλά καί ὁ περί . ἐγώ συμβαίνω ἱκανός μαρτυρία δίδωμι μετά γάρ ὁ λουτρόν καί ὁ ἐξίδρωσις περιψύχω μάλα , ὁ σῶμα ἀνίημι καί διαχέω πολύς ψυχρότης μετά ὁ ἀήρ καταδέχομαι . ὁ δέ αὐτός οὗτος καί ὁ ὕδωρ πάσχω · ψύχω γάρ , ἐάν προθερμαίνω , μάλα , εὐπαθής ὁ ἀήρ γίγνομαι ὁπότε ὁ ζέω ὁ ὕδωρ ἀναρύω καί μετεωρίζω οὐδείς ἄλλος δήπου ποιέω ἤ πρός ἀήρ πολύς ἀνακεράννυμι . ὁ μέν οὖν ὁ ἀήρ ὁ πρῶτος ἀποδίδωμι ὁ ψυχρότης δύναμις , ὦ Φαβωρῖνος , λόγος ἐν τοιοῦτος εἰμί πιθανότης .
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 15
τὰ δὲ κάτω τῶν μεγάλων ποταμῶν οὐ πήγνυται κατὰ λόγον . τὰ γὰρ ἄνω παγέντα τὴν ἀναθυμίασιν οὐ διίησιν , ἀλλʼ ἐγκαθειργνυμένη καὶ ἀποστρεφομένη θερμότητα παρέχει τοῖς διὰ βάθους ὑγροῖς · ἀπόδειξις δὲ τούτου τὸ λυομένου τοῦ πάγου πάλιν ἀτμὸν πολὺν ἐκ τῶν ὑγρῶν ἀναφέρεσθαι ; διὸ καὶ τὰ τῶν ζῴων σώματα χειμῶνός ἐστι θερμότερα τῷ συνέχειν τὸ θερμὸν ἐν ἑαυτοῖς ὑπὸ τῆς ἔξωθεν ψυχρότητος εἴσω συνελαυνόμενον . αἱ δʼ ἀναρύσεις καὶ μετεωρίσεις οὐ μόνον τὸ θερμὸν ἐξαιροῦσι τῶν ὑδάτων ἀλλὰ καὶ τὸ ψυχρόν · ὅθεν ἥκιστα τὰς χιόνας καὶ τὸ συνθλιβόμενον ὑγρὸν ἀπʼ αὐτῶν οἱ σφόδρα ψυχροῦ δεόμενοι κινοῦσιν · ἐκστατικὸν γὰρ ἀμφοῖν ἡ κίνησις . ὅτι δʼ οὐκ ἀέρος ἐστὶν ἀλλʼ ὕδατος ἡ τοιαύτη δύναμις , οὕτως ἄν τις ἐξ ὑπαρχῆς ἐπέλθοι . πρῶτον μὲν οὐκ εἰκός ἐστιν ἀέρα , τῷ αἰθέρι γειτνιῶντα καὶ ψαύοντα τῆς περιφορᾶς καὶ ψαυόμενον οὐσίας πυρώδους , τὴν ἐναντίαν ἔχειν δύναμιν οὔτε γὰρ ἄλλως δυνατὸν ἁπτόμενα καὶ συνεχῆ τοῖς πέρασιν ὄντα δύο σώματα μὴ πάσχειν ὑπʼ ἀλλήλων , εἰ δὲ πάσχειν , μὴ ἀναπίμπλασθαι τῆς τοῦ κρείττονος δυνάμεως τὸ ἧττον οὔτε τὴν φύσιν ἔχει λόγον ἐφεξῆς τῷ φθείροντι τάξαι τὸ φθειρόμενον , ὥσπερ οὐ κοινωνίας οὖσαν οὐδʼ ἁρμονίας ἀλλὰ πολέμου καὶ μάχης δημιουργόν . χρῆται μὲν γὰρ ἐναντίοις εἰς τὰ ὅλα πράγμασι χρῆται δʼ οὐκ ἀκράτοις οὐδʼ ἀντιτύποις , ἀλλʼ ἐναλλάξ τινα θέσιν καὶ τάξιν οὐκ ἀναιρετικὴν ἀλλὰ κοινωνικὴν διʼ ἑτέρων καὶ συνεργὸν ἐν μέσῳ παρεμπλεκομένην ἔχουσι καὶ ταύτην εἴληφεν ὁ ἀήρ , ὑποκεχυμένος τῷ πυρὶ πρὸ τοῦ ὕδατος καὶ διαδιδοὺς ; ἐπʼ ἀμφότερα καὶ συνάγων , οὔτε θερμὸς ὢν αὐτὸς οὔτε ψυχρὸς ἀλλὰ ψυχροῦ καὶ θερμοῦ μετακέρασμα καὶ κοινώνημα ; μιγνυμένων ἐν αὐτῷ μῖξιν ἀβλαβῆ καὶ μαλακῶς ἀνιεῖσαν καὶ δεχομένην τὰς ἐναντίας ἀκρότητας .
Lemmas: ὁ δέ κάτω ὁ μέγας ποταμός οὐ πήγνυμι κατά λόγος . ὁ γάρ ἄνω πήγνυμι ὁ ἀναθυμίασις οὐ διίημι , ἀλλά ἐγκατέργνυμι καί ἀποστρέφω θερμότης παρέχω ὁ διά βάθος ὑγρός · ἀπόδειξις δέ οὗτος ὁ λύω ὁ πάγος πάλιν ἀτμός πολύς ἐκ ὁ ὑγρός ἀναφέρω ; διό καί ὁ ὁ ζῷον σῶμα χειμών εἰμί θερμός ὁ συνέχω ὁ θερμός ἐν ἑαυτοῦ ὑπό ὁ ἔξωθεν ψυχρότης εἴσω συνελαύνω . ὁ δέ ἀνάρυσις καί μετεώρισις οὐ μόνος ὁ θερμός ἐξαιρέω ὁ ὕδωρ ἀλλά καί ὁ ψυχρός · ὅθεν ἦκα ὁ χιών καί ὁ συνθλίβω ὑγρός ἀπό αὐτός ὁ σφόδρα ψυχρός δέω κινέω · ἐκστατικός γάρ ἄμφω ὁ κίνησις . ὅτι δέ οὐ ἀήρ εἰμί ἀλλά ὕδωρ ὁ τοιοῦτος δύναμις , οὕτως ἄν τις ἐκ ὑπαρχή ἐπέρχομαι . πρῶτος μέν οὐ ἔοικα εἰμί ἀήρ , ὁ αἰθήρ γειτνιάω καί ψαύω ὁ περιφορά καί ψαύω οὐσία πυρώδης , ὁ ἐναντίος ἔχω δύναμις οὔτε γάρ ἄλλος δυνατός ἅπτω καί συνεχής ὁ πέρας εἰμί δύο σῶμα μή πάσχω ὑπό ἀλλήλων , εἰ δέ πάσχω , μή ἀναπίμπλημι ὁ ὁ κρατύς δύναμις ὁ ἥσσων οὔτε ὁ φύσις ἔχω λόγος ἐφεξῆς ὁ φθείρω τάσσω ὁ φθείρω , ὥσπερ οὐ κοινωνία εἰμί οὐδέ ἁρμονία ἀλλά πόλεμος καί μάχη δημιουργός . χράω μέν γάρ ἐναντίος εἰς ὁ ὅλος πρᾶγμα χράω δέ οὐ ἄκρατος οὐδέ ἀντίτυπος , ἀλλά ἐναλλάξ τις θέσις καί τάξις οὐ ἀναιρετικός ἀλλά κοινωνικός διά ἕτερος καί συνεργός ἐν μέσος παρεμπλέκω ἔχω καί οὗτος λαμβάνω ὁ ἀήρ , ὑποχέω ὁ πῦρ πρό ὁ ὕδωρ καί διαδίδωμι ; ἐπί ἀμφότερος καί συνάγω , οὔτε θερμός εἰμί αὐτός οὔτε ψυχρός ἀλλά ψυχρός καί θερμός μετακέρασμα καί κοινώνημα ; μείγνυμι ἐν αὐτός μίξις ἀβλαβής καί μαλακός ἀνίημι καί δέχομαι ὁ ἐναντίος ἀκρότης .
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 18
ἀλλʼ αὕτη μὲν ἀπήρτηται τοῦ ζητουμένου πολλὰ γὰρ δέδεικται ψυχρὰ τῶν λαμπρῶν ὄντα καὶ θερμὰ τῶν ἀμαυρῶν καὶ σκοτεινῶν . ἐκεῖναι δὲ συγγενέστεραι δυνάμεις ψυχρότητός εἰσι , τὸ ἐμβριθὲς τὸ πυκνὸν τὸ μόνιμον τὸ ἀμετάβλητον ὧν ἀέρι μὲν οὐδεμιᾶς , γῇ δὲ μᾶλλον ἢ ὕδατι πασῶν μέτεστι . καὶ μὴν ἐν τοῖς μάλιστα τὸ ψυχρὸν αἰσθητῶς σκληρόν ἐστι καὶ σκληροποιὸν . καὶ ἀντίτυπον . ἰχθῦς μὲν γὰρ ἱστορεῖ Θεόφραστος ὑπὸ ῥίγους πεπηγότας , ἂν ἀφεθῶσιν ἐπὶ τὴν γῆν , κατάγνυσθαι καὶ συντρίβεσθαι δίκην ὑελῶν ἢ κεραμεῶν σωμάτων . , ἐν δὲ Δελφοῖς αὐτὸς ἢκουες ὅτι τῶν εἰς τὸν Παρνασὸν ἀναβάντων βοηθῆσαι ταῖς Θυιάσιν , ἀπειλημμέναις ὑπὸ πνεύματος χαλεποῦ καὶ χιόνος , οὕτως ἐγένοντο διὰ τὸν πάγον σκληραὶ καὶ ξυλώδεις αἱ χλαμύδες , ὡς καὶ θραύεσθαι διατεινομένας καὶ ῥήγνυσθαι . ποιεῖ δὲ καὶ νεῦρα δυσκαμπῆ καὶ γλῶτταν ἄναυδον ἀκινησίᾳ καὶ σκληρότητι τὸ ἄγαν ψῦχος , ἐκπηγνύον τὰ καὶ μαλακὰ τοῦ σώματος .
Lemmas: ἀλλά οὗτος μέν ἀπαρτάω ὁ ζητέω πολύς γάρ δείκνυμι ψυχρός ὁ λαμπρός εἰμί καί θερμός ὁ ἀμαυρός καί σκοτεινός . ἐκεῖνος δέ συγγενής δύναμις ψυχρότης εἰμί , ὁ ἐμβριθής ὁ πυκνός ὁ μόνιμος ὁ ἀμετάβλητος ὅς ἀήρ μέν οὐδείς , γῆ δέ μάλα ἤ ὕδωρ πᾶς μέτειμι . καί μήν ἐν ὁ μάλα ὁ ψυχρός αἰσθητός σκληρός εἰμί καί σκληροποιός . καί ἀντίτυπος . ἰχθῦς μέν γάρ ἱστορέω Θεόφραστος ὑπό ῥῖγος πήγνυμι , ἐάν ἀφίημι ἐπί ὁ γῆ , κατάγνυμι καί συντρίβω δίκη ὑέλη ἤ κεραμεοῦς σῶμα . , ἐν δέ Δελφοί αὐτός ἀκούω ὅτι ὁ εἰς ὁ Παρνασός ἀναβαίνω βοηθέω ὁ Θυιάς , ἀπολαμβάνω ὑπό πνεῦμα χαλεπός καί χιών , οὕτως γίγνομαι διά ὁ πάγος σκληρός καί ξυλώδης ὁ χλαμύς , ὡς καί θραύω διατείνω καί ῥήγνυμι . ποιέω δέ καί νεῦρον δυσκαμπής καί γλῶσσα ἄναυδος ἀκινησία καί σκληρότης ὁ ἄγαν ψῦχος , ἐκπήγνυμι ὁ καί μαλακός ὁ σῶμα .
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 20
ἡ δὲ καθʼ ἕκαστον ἐνιαυτὸν ἡμᾶς μετάγουσα καὶ μετοικίζουσα χρεία τί βούλεται , χειμῶνος μὲν ἀπωτάτω φεύγουσα τῆς γῆς εἰς τὰ μετέωρα καὶ ἀπόγεια , θέρους δὲ πάλιν ἀντεχομένη τῶν κάτω καὶ ὑποδυομένη καὶ διώκουσα προσφόρους καταφυγάς , τιθεμένη τὴν δίαιταν ἐν ἀγκάλαις γῆς ἀγαπητῶς ; ἆρʼ οὐχὶ ταῦτα ποιοῦμεν ἐπὶ τὴν γῆν ὑπὸ ψυχρότητος ὁδηγούμενοι τῇ αἰσθήσει καὶ τὸ πρώτως φύσει ψυχρὸν ἐπιγινώσκοντες ; αἱ γοῦν παράλιοι χειμῶνος δίαιται τρόπον τινὰ γῆς φυγαί εἰσιν , ὡς ἀνυστὸν ἀπολειπόντων διὰ κρύος αὐτήν , τὸν δʼ ἔναλον ἀέρα καὶ πελάγιον θερμὸν ὄντα περιβαλλομένων εἶτʼ αὖθις ἐν θέρει τὸν γηγενῆ καὶ χερσαῖον ὑπὸ καύματος ποθοῦμεν , οὐκ αὐτὸν ὄντα ψυχρὸν ἀλλὰ τοῦ φύσει ψυχροῦ καὶ πρώτως ἀποβλαστάνοντα καὶ βεβαμμένον ὑπὸ τῆς ἐν γῇ δυνάμεως ὥσπερ βαφῇ σίδηρον . καὶ γὰρ . τῶν ῥυτῶν ὑδάτων τὰ πετραῖα καὶ ὀρεινὰ ψυχρότατα καὶ τῶν φρεατιαίων τὰ κοιλότατα · τούτοις μὲν γὰρ οὐκέτι μίγνυται διὰ βάθους ἔξωθεν ὁ ἀήρ , ἐκεῖνα δʼ ἐκπίπτει διὰ τῆς γῆς ἀμίκτου καὶ καθαρᾶς , ὡς τὸ περὶ Ταίναρον , ὃ δὴ Στυγὸς ὕδωρ καλοῦσιν , ἐκ πέτρας γλίσχρως συλλειβόμενον οὕτω ψυχρόν ἐστιν , ὥστε μηδὲν ἀγγεῖον ἄλλο μόνην δʼ ὁπλὴν ὄνου στέγειν · τὰ δʼ ἄλλα διακόπτει καὶ ῥήγνυσιν .
Lemmas: ὁ δέ κατά ἕκαστος ἐνιαυτός ἐγώ μετάγω καί μετοικίζω χρεία τίς βούλομαι , χειμών μέν ἀπωτάτω φεύγω ὁ γῆ εἰς ὁ μετέωρος καί ἀπόγειος , θέρος δέ πάλιν ἀντέχω ὁ κάτω καί ὑποδύω καί διώκω πρόσφορος καταφυγή , τίθημι ὁ δίαιτα ἐν ἀγκάλη γῆ ἀγαπητός ; ἆρα οὐ οὗτος ποιέω ἐπί ὁ γῆ ὑπό ψυχρότης ὁδηγέω ὁ αἴσθησις καί ὁ πρῶτος φύσις ψυχρός ἐπιγιγνώσκω ; ὁ γοῦν παράλιος χειμών δίαιτα τρόπος τις γῆ φυγή εἰμί , ὡς ἀνυστός ἀπολείπω διά κρύος αὐτός , ὁ δέ ἔναλος ἀήρ καί πελάγιος θερμός εἰμί περιβάλλω εἶτα αὖθις ἐν θέρος ὁ γηγενής καί χερσαῖος ὑπό καῦμα ποθέω , οὐ αὐτός εἰμί ψυχρός ἀλλά ὁ φύσις ψυχρός καί πρῶτος ἀποβλαστάνω καί βάπτω ὑπό ὁ ἐν γῆ δύναμις ὥσπερ βαφή σίδηρος . καί γάρ . ὁ ῥυτός ὕδωρ ὁ πετραῖος καί ὀρεινός ψυχρός καί ὁ φρεατιαῖος ὁ κοῖλος · οὗτος μέν γάρ οὐκέτι μείγνυμι διά βάθος ἔξωθεν ὁ ἀήρ , ἐκεῖνος δέ ἐκπίπτω διά ὁ γῆ ἄμικτος καί καθαρός , ὡς ὁ περί Ταίναρος , ὅς δή Στύξ ὕδωρ καλέω , ἐκ πέτρα γλίσχρος συλλείβω οὕτως ψυχρός εἰμί , ὥστε μηδείς ἀγγεῖον ἄλλος μόνος δέ ὁπλή ὄνος στέγω · ὁ δέ ἄλλος διακόπτω καί ῥήγνυμι .
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 22
τοὺς οὖν πάλαι σοφοὺς καὶ λογίους ἄμικτα θέσθαι τὰ ἐπίγεια καὶ τὰ οὐράνια χρὴ νομίζειν , οὐ τοῖς τόποις ὥσπερ ἐπὶ ζυγοῦ πρὸς τὰ κάτω καὶ ἄνω βλέποντας , ἀλλὰ τῇ διαφορᾷ τῶν δυνάμεων τὰ μὲν θερμὰ καὶ λαμπρὰ καὶ ταχέα καὶ κοῦφα τῇ θείᾳ καὶ ἀιδίῳ φύσει προσνέμοντας , τὰ δὲ σκοτεινὰ καὶ ψυχρὰ καὶ βραδέα φθιτῶν καὶ ἐνέρων οὐκ εὐδαίμονα κλῆρον ἀποφαίνοντας . ἐπεὶ καὶ τὸ σῶμα τοῦ ζῴου , μέχρι μὲν ἔμπνουν ἐστὶ καὶ θαλερόν , ὡς οἱ ποιηταὶ λέγουσι , θερμότητι χρῆται καὶ ζωῇ · γενόμενον δὲ τούτων ἔρημον καὶ ἀπολειφθὲν ἐν μόνῃ τῇ τῆς γῆς μοίρᾳ ψυχρότης εὐθὺς ἴσχει καὶ κρύος , ὡς ἐν παντὶ μᾶλλον ἢ τῷ γεώδει κατὰ φύσιν θερμότητος ἐνυπαρχούσης
Lemmas: ὁ οὖν πάλαι σοφός καί λόγιος ἄμικτος τίθημι ὁ ἐπίγειος καί ὁ οὐράνιος χρή νομίζω , οὐ ὁ τόπος ὥσπερ ἐπί ζυγόν πρός ὁ κάτω καί ἄνω βλέπω , ἀλλά ὁ διαφορά ὁ δύναμις ὁ μέν θερμός καί λαμπρός καί ταχύς καί κοῦφος ὁ θεῖος καί ἀίδιος φύσις προσνέμω , ὁ δέ σκοτεινός καί ψυχρός καί βραδύς φθιτός καί ἔνεροι οὐ εὐδαίμων κλῆρος ἀποφαίνω . ἐπεί καί ὁ σῶμα ὁ ζῷον , μέχρι μέν ἔμπνους εἰμί καί θαλερός , ὡς ὁ ποιητής λέγω , θερμότης χράω καί ζωή · γίγνομαι δέ οὗτος ἐρῆμος καί ἀπολείπω ἐν μόνος ὁ ὁ γῆ μοῖρα ψυχρότης εὐθύς ἴσχω καί κρύος , ὡς ἐν πᾶς μάλα ἤ ὁ γεώδης κατά φύσις θερμότης ἐνυπάρχω
plutarchus.de-primo-frigido-945f-955c 23
ταῦτʼ , ὦ Φαβωρῖνε , τοῖς εἰρημένοις ὑφʼ ἑτέρων παράβαλλε · κἂν μήτε λείπηται τῇ πιθανότητι μήτε ὑπερέχῃ πολύ , χαίρειν ἔα τὰς δόξας , τὸ ἐπέχειν ἐν τοῖς ἀδήλοις τοῦ συγκατατίθεσθαι φιλοσοφώτερον ἡγούμενος .
Lemmas: οὗτος , ὦ Φαβωρῖνος , ὁ λέγω ὑπό ἕτερος παραβάλλω · ἐάν μήτε λείπω ὁ πιθανότης μήτε ὑπερέχω πολύς , χαίρω ἐάω ὁ δόξα , ὁ ἐπέχω ἐν ὁ ἄδηλος ὁ συγκατατίθημι φιλόσοφος ἡγέομαι .