plutarchus.de-liberis-educandis-sp-1a-14c 5
περὶ δὲ τροφῆς ἐχόμενον ἂν εἴη λέγειν . δεῖ δέ , ὡς ἐγὼ ἂν φαίην , αὐτὰς τὰς μητέρας τά τέκνα τρέφειν καὶ τούτοις τοὺς μαστοὺς ὑπέχειν · συμπαθέστερόν τε γὰρ θρέψουσι καὶ διὰ πλείονος ἐπιμελείας , ὡς ἂν ἔνδοθεν καὶ τὸ δὴ λεγόμενον ἐξ ὀνύχων ἀγαπῶσαι τὰ τέκνα . αἱ τίτθαι δὲ καὶ αἱ τροφοὶ τὴν εὔνοιαν ὑποβολιμαίαν καὶ παρέγγραπτον ἔχουσιν , ἅτε μισθοῦ φιλοῦσαι . δηλοῖ δὲ καὶ ἡ φύσις ὅτι δεῖ τὰς μητέρας ἃ γεγεννήκασιν αὐτὰς τιτθεύειν καὶ τρέφειν · διὰ γὰρ τοῦτο παντὶ ζῴῳ τεκόντι τὴν ἐκ τοῦ γάλακτος τροφὴν ἐχορήγησε . σοφὸν δʼ ἄρα καὶ ἡ πρόνοια · διττοὺς ἐνέθηκε ταῖς γυναιξὶ τοὺς μαστούς , ἵνα , κἂν εἰ δίδυμα τέκοιεν , διττὰς ἔχοιεν τὰς τῆς τροφῆς πηγάς . χωρὶς δὲ τούτων εὐνούστεραι τοῖς τέκνοις γίγνοιντʼ ἂν καὶ φιλητικώτεραι . καὶ μὰ Δίʼ οὐκ ἀπεικότως · ἡ συντροφία γὰρ ὥσπερ ἐπιτόνιόν ἐστι τῆς εὐνοίας . καὶ γὰρ τὰ θηρία τῶν συντρεφομένων ἀποσπώμενα ταῦτα ποθοῦντα φαίνεται . μάλιστα μὲν οὖν ὅπερ ἔφην αὐτὰς πειρατέον τὰ τέκνα τρέφειν τὰς μητέρας · εἰ δʼ ἄρʼ ἀδυνάτως ἔχοιεν ἢ διὰ σώματος ἀσθένειαν γένοιτο γὰρ ἄν τι καὶ τοιοῦτον ἢ πρὸς ἑτέρων τέκνων σπεύδουσαι γένεσιν , ἀλλὰ τάς γε τίτθας καὶ τὰς τροφοὺς οὐ τὰς τυχούσας ἀλλʼ ὡς ἔνι μάλιστα σπουδαίας δοκιμαστέον ἐστί πρῶτον μὲν τοῖς ἤθεσιν Ἑλληνίδας . ὥσπερ γὰρ τὰ μέλη τοῦ σώματος εὐθὺς ἀπὸ γενέσεως πλάττειν τῶν τέκνων ἀναγκαῖόν ἐστιν , ἵνα ταῦτʼ ὀρθὰ καὶ ἀστραβῆ φύηται , τὸν αὐτὸν τρόπον ἐξ ἀρχῆς τὰ τῶν τέκνων ἤθη ῥυθμίζειν προσήκει . εὔπλαστον γὰρ καὶ ὑγρὸν ἡ νεότης , καὶ ταῖς τούτων ψυχαῖς ἁπαλαῖς ἔτι τὰ μαθήματα ἐντήκεται · πᾶν δὲ τὸ σκληρὸν χαλεπῶς μαλάττεται . καθάπερ γὰρ σφραγῖδες τοῖς ἁπαλοῖς ἐναπομάττονται κηροῖς , οὕτως αἱ μαθήσεις ταῖς τῶν ἔτι παιδίων ψυχαῖς ἐναποτυποῦνται . καί μοι δοκεῖ Πλάτων ὁ δαιμόνιος ἐμμελῶν παραινεῖν ταῖς τίτθαις μηδὲ τοὺς τυχόντας μύθους τοῖς παιδίοις λέγειν , ἵνα μὴ τὰς τούτων ψυχὰς ἐξ ἀρχῆς ἀνοίας καὶ διαφθορᾶς ἀναπίμπλασθαι συμβαίνῃ . κινδυνεύει δὲ καὶ Φωκυλίδης ὁ ποιητὴς καλῶς παραινεῖν λέγων χρὴ παῖδʼ ἔτʼ ἐόντα καλὰ διδάσκειν ἔργα .
Lemmas: περί δέ τροφή ἔχω ἄν εἰμί λέγω . δέω δέ , ὡς ἐγώ ἄν φημί , αὐτός ὁ μήτηρ ὁ τέκνον τρέφω καί οὗτος ὁ μαστός ὑπέχω · συμπαθής τε γάρ τρέφω καί διά πολύς ἐπιμέλεια , ὡς ἄν ἔνδοθεν καί ὁ δή λέγω ἐκ ὄνυξ ἀγαπάω ὁ τέκνον . ὁ τίτθη δέ καί ὁ τροφός ὁ εὔνοια ὑποβολιμαῖος καί παρέγγραπτος ἔχω , ἅτε μισθός φιλέω . δηλόω δέ καί ὁ φύσις ὅτι δέω ὁ μήτηρ ὅς γεννάω αὐτός τιτθεύω καί τρέφω · διά γάρ οὗτος πᾶς ζῷον τίκτω ὁ ἐκ ὁ γάλα τροφή χορηγέω . σοφός δέ ἄρα καί ὁ πρόνοια · δισσός ἐντίθημι ὁ γυνή ὁ μαστός , ἵνα , ἄν εἰ δίδυμος τίκτω , δισσός ἔχω ὁ ὁ τροφή πηγή . χωρίς δέ οὗτος εὔνους ὁ τέκνον γίγνομαι ἄν καί φιλητικός . καί μά Ζεύς οὐ ἀπεικότως · ὁ συντροφία γάρ ὥσπερ ἐπιτόνιον εἰμί ὁ εὔνοια . καί γάρ ὁ θηρίον ὁ συντρέφω ἀποσπάω οὗτος ποθέω φαίνω . μάλα μέν οὖν ὅς φημί αὐτός πειράω ὁ τέκνον τρέφω ὁ μήτηρ · εἰ δέ ἄρα ἀδύνατος ἔχω ἤ διά σῶμα ἀσθένεια γίγνομαι γάρ ἄν τις καί τοιοῦτος ἤ πρός ἕτερος τέκνον σπεύδω γένεσις , ἀλλά ὁ γε τίτθη καί ὁ τροφός οὐ ὁ τυγχάνω ἀλλά ὡς ἔνειμι μάλα σπουδαῖος δοκιμαστέος εἰμί πρῶτος μέν ὁ ἦθος Ἐλληνίδης . ὥσπερ γάρ ὁ μέλος ὁ σῶμα εὐθύς ἀπό γένεσις πλάσσω ὁ τέκνον ἀναγκαῖος εἰμί , ἵνα οὗτος ὀρθός καί ἀστραβής φύω , ὁ αὐτός τρόπος ἐκ ἀρχή ὁ ὁ τέκνον ἦθος ῥυθμίζω προσήκω . εὔπλαστος γάρ καί ὑγρός ὁ νεότης , καί ὁ οὗτος ψυχή ἁπαλός ἔτι ὁ μάθημα ἐντήκω · πᾶς δέ ὁ σκληρός χαλεπός μαλάσσω . καθά γάρ σφραγίς ὁ ἁπαλός ἐναπομάσσω κηρός , οὕτως ὁ μάθησις ὁ ὁ ἔτι παιδίον ψυχή ἐναποτυπόομαι . καί ἐγώ δοκέω Πλάτων ὁ δαιμόνιος ἐμμελής παραινέω ὁ τίτθη μηδέ ὁ τυγχάνω μῦθος ὁ παιδίον λέγω , ἵνα μή ὁ οὗτος ψυχή ἐκ ἀρχή ἄνοια καί διαφθορά ἀναπίμπλημι συμβαίνω . κινδυνεύω δέ καί Φωκυλίδης ὁ ποιητής καλός παραινέω λέγω χρή παῖς ἔτι εἰμί καλός διδάσκω ἔργον .