ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
plutarchus.de-liberis-educandis-sp-1a-14c 1
τί τις ἂν ἔχοι εἰπεῖν περὶ τῆς τῶν ἐλευθέρων παίδων ἀγωγῆς καὶ τίνι χρώμενοι σπουδαῖοι τοὺς τρόπους ἂν ἀποβαῖεν , φέρε σκεψώμεθα .
Lemmas: τίς τις ἄν ἔχω λέγω περί ὁ ὁ ἐλεύθερος παῖς ἀγωγή καί τίς χράω σπουδαῖος ὁ τρόπος ἄν ἀποβαίνω , φέρω σκοπέω .
plutarchus.de-liberis-educandis-sp-1a-14c 2
βέλτιον δʼ ἴσως ἀπὸ τῆς γενέσεως ἄρξασθαι πρῶτον . τοῖς τοίνυν ἐπιθυμοῦσιν ἐνδόξων τέκνων γενέσθαι πατράσιν ὑποθείμην ἂν ἔγωγε μὴ ταῖς τυχούσαις γυναιξὶ συνοικεῖν , λέγω δʼ οἷον ἑταίραις ἢ παλλακαῖς τοῖς γὰρ μητρόθεν ἢ πατρόθεν οὐκ εὖ γεγονόσιν ἀνεξάλειπτα παρακολουθεῖ τὰ τῆς δυσγενείας ὀνείδη παρὰ πάντα τὸν βίον καὶ πρόχειρα τοῖς ἐλέγχειν καὶ λοιδορεῖσθαι βουλομένοις . καὶ σοφὸς ἦν ἄρʼ ὁ ποιητὴς ὅς φησιν ὅταν δὲ κρηπὶς μὴ καταβληθῇ γένους ὀρθῶς , ἀνάγκη δυστυχεῖν τοὺς ἐκγόνους καλὸς οὖν παρρησίας θησαυρὸς εὐγένεια , ἧς δὴ πλεῖστον λόγον ποιητέον τοῖς νομίμου παιδοποιίας γλιχομένοις . καὶ μὲν δὴ τὰ φρονήματα τῶν ὑπόχαλκον καὶ κίβδηλον ἐχόντων τὸ γένος σφάλλεσθαι καὶ ταπεινοῦσθαι πέφυκε , καὶ μάλʼ ὀρθῶς ὁ λέγων ποιητής φησι δουλοῖ γὰρ ἄνδρα , κἂν θρασύσπλαγχνός τις ᾖ , ὅταν συνειδῇ μητρὸς ἢ πατρὸς κακά ὥσπερ ἀμέλει μεγαλαυχίας ἐμπίπλανται καὶ φρυάγματος οἱ γονέων διασήμων . Διόφαντον γοῦν τὸν Θεμιστοκλέους πολλάκις λέγουσι φάναι καὶ πρὸς πολλοὺς ὡς ὅ τι ἂν αὐτὸς βούληται , τοῦτο καὶ τῷ δήμῳ συνδοκεῖ τῷ τῶν Ἀθηναίων . ἃ μὲν γὰρ αὐτὸς ἐθέλει , καὶ ἡ μήτηρ · ἃ δʼ ἂν ἡ μήτηρ , καὶ Θεμιστοκλῆς ἃ δʼ ἂν Θεμιστοκλῆς , καὶ πάντες Ἀθηναῖοι . πάνυ δʼ ἄξιον ἐπαινεῖν καὶ Λακεδαιμονίους τῆς μεγαλοφροσύνης , οἵτινες Ἀρχίδαμον τὸν βασιλέα ἑαυτῶν ἐζημίωσαν χρήμασιν , ὅτι μικρὰν τὸ μέγεθος γυναῖκα γάμῳ λαβεῖν ὑπέμεινεν , ὑπειπόντες ὡς οὐ βασιλέας ἀλλὰ βασιλείδας παρασχεῖν αὐτοῖς διανοοῖτο .
Lemmas: ἀγαθός δέ ἴσως ἀπό ὁ γένεσις ἄρχω πρῶτος . ὁ τοίνυν ἐπιθυμέω ἔνδοξος τέκνον γίγνομαι πατήρ ὑποτίθημι ἄν ἐγώ μή ὁ τυγχάνω γυνή συνοικέω , λέγω δέ οἷος ἑταίρα ἤ παλλακή ὁ γάρ μητρόθεν ἤ πατρόθεν οὐ εὖ γίγνομαι ἀνεξάλειπτος παρακολουθέω ὁ ὁ δυσγένεια ὄνειδος παρά πᾶς ὁ βίος καί πρόχειρος ὁ ἐλέγχω καί λοιδορέω βούλομαι . καί σοφός εἰμί ἄρα ὁ ποιητής ὅς φημί ὅταν δέ κρηπίς μή καταβάλλω γένος ὀρθός , ἀνάγκη δυστυχέω ὁ ἔκγονος καλός οὖν παρρησία θησαυρός εὐγένεια , ὅς δή πολύς λόγος ποιέω ὁ νόμιμος παιδοποιΐα γλίχομαι . καί μέν δή ὁ φρόνημα ὁ ὑπόχαλκος καί κίβδηλος ἔχω ὁ γένος σφάλλω καί ταπεινόω φύω , καί μάλα ὀρθός ὁ λέγω ποιητής φημί δουλόω γάρ ἀνήρ , ἐάν θρασύσπλαγχνος τις εἰμί , ὅταν σύνοιδα μήτηρ ἤ πατήρ κακός ὥσπερ ἀμέλει μεγαλαυχία ἐμπίμπλημι καί φρύαγμα ὁ γονεύς διάσημος . Διόφαντος γοῦν ὁ Θεμιστοκλῆς πολλάκις λέγω φημί καί πρός πολύς ὡς ὅς τις ἄν αὐτός βούλομαι , οὗτος καί ὁ δῆμος συνδοκέω ὁ ὁ Ἀθηναῖος . ὅς μέν γάρ αὐτός ἐθέλω , καί ὁ μήτηρ · ὅς δέ ἄν ὁ μήτηρ , καί Θεμιστοκλῆς ὅς δέ ἄν Θεμιστοκλῆς , καί πᾶς Ἀθηναῖος . πάνυ δέ ἄξιος ἐπαινέω καί Λακεδαιμόνιος ὁ μεγαλοφροσύνη , ὅστις Ἀρχίδαμος ὁ βασιλεύς ἑαυτοῦ ζημιόω χρῆμα , ὅτι μικρός ὁ μέγεθος γυνή γάμος λαμβάνω ὑπομένω , ὑπεῖπον ὡς οὐ βασιλεύς ἀλλά Βασιλείδας παρέχω αὐτός διανοέω .
plutarchus.de-liberis-educandis-sp-1a-14c 3
ἐχόμενον δʼ ἂν εἴη τούτων εἰπεῖν ὅπερ οὐδὲ τοῖς πρὸ ἡμῶν παρεωρᾶτο . τὸ ποῖον ; ὅτι τοὺς ἕνεκα παιδοποιίας πλησιάζοντας ταῖς γυναιξὶν ἤτοι τὸ παράπαν ἀοίνους ἢ μετρίως γοῦν οἰνωμένους ποιεῖσθαι προσήκει τὸν συνουσιασμόν . φίλοινοι γὰρ καὶ μεθυστικοὶ γίγνεσθαι φιλοῦσιν ὧν ἂν τὴν ἀρχὴν τῆς σπορᾶς οἱ πατέρες ἐν μέθῃ ποιησάμενοι τύχωσιν . καὶ Διογένης μειράκιον ἐκστατικὸν ἰδὼν καὶ παραφρονοῦν νεανίσκε ἔφησεν , ὁ πατήρ σε μεθύων ἔσπειρε καὶ περὶ μὲν τῆς γενέσεως τοσαῦτʼ εἰρήσθω μοι , περὶ δὲ τῆς ἀγωγῆς καὶ δὴ λεκτέον .
Lemmas: ἔχω δέ ἄν εἰμί οὗτος λέγω ὅς οὐδέ ὁ πρό ἐγώ παροράω . ὁ ποῖος ; ὅτι ὁ ἕνεκα παιδοποιΐα πλησιάζω ὁ γυνή ἤτοι ὁ παράπαν ἄοινος ἤ μέτριος γοῦν οἰνόω ποιέω προσήκω ὁ συνουσιασμός . φίλοινος γάρ καί μεθυστικός γίγνομαι φιλέω ὅς ἄν ὁ ἀρχή ὁ σπορά ὁ πατήρ ἐν μέθη ποιέω τυγχάνω . καί Διογένης μειράκιον ἐκστατικός ὁράω καί παραφρονέω νεανίσκος φημί , ὁ πατήρ σύ μεθύω σπείρω καί περί μέν ὁ γένεσις τοσοῦτος λέγω ἐγώ , περί δέ ὁ ἀγωγή καί δή λεκτέος .
plutarchus.de-liberis-educandis-sp-1a-14c 6
οὐ τοίνυν ; οὐδὲ τοῦτο παραλιπεῖν ἄξιόν ἐστιν , ὅτι καὶ τὰ παιδία τὰ μέλλοντα τοῖς τροφίμοις ὑπηρετεῖν καὶ τούτοις σύντροφα γίγνεσθαι ζητητέον πρώτιστα μὲν σπουδαῖα τοὺς τρόπους , ἔτι μέντοι Ἑλληνικὰ καὶ περίτρανα λαλεῖν , ἵνα μὴ συναναχρωννύμενοι βαρβάροις καὶ τὸ ἦθος μοχθηροῖς ἀποφέρωνταί τι τῆς ἐκείνων φαυλότητος . καὶ οἱ παροιμιαζόμενοι δέ φασιν οὐκ ἀπὸ τρόπου λέγοντες , ὅτι ἂν χωλῷ παροικήσῃς , ὑποσκάζειν μαθήσῃ .
Lemmas: οὐ τοίνυν ; οὐδέ οὗτος παραλείπω ἄξιος εἰμί , ὅτι καί ὁ παιδίον ὁ μέλλω ὁ τρόφιμος ὑπηρετέω καί οὗτος σύντροφος γίγνομαι ζητέω πρῶτος μέν σπουδαῖος ὁ τρόπος , ἔτι μέντοι Ἐλληνικός καί περίτρανος λαλέω , ἵνα μή συναναχρώζω βάρβαρος καί ὁ ἦθος μοχθηρός ἀποφέρω τις ὁ ἐκεῖνος φαυλότης . καί ὁ παροιμιάζω δέ φημί οὐ ἀπό τρόπος λέγω , ὅτι ἐάν χωλός παροικέω , ὑποσκάζω μανθάνω .
plutarchus.de-liberis-educandis-sp-1a-14c 11
οὐ τοίνυν ἄξιον οὐδὲ τὴν τῶν σωμάτων ἀγωνίαν παρορᾶν , ἀλλὰ πέμποντας ἐς παιδοτρίβου τοὺς παῖδας ἱκανῶς ταῦτα διαπονεῖν , ἅμα μὲν τῆς τῶν σωμάτων εὐρυθμίας ἕνεκεν , ἅμα δὲ καὶ πρὸς ῥώμην · καλοῦ γὰρ γήρως θεμέλιος ἐν παισὶν ἡ τῶν σωμάτων εὐεξία . καθάπερ οὖν ἐν εὐδίᾳ τὰ πρὸς τὸν χειμῶνα προσῆκε παρασκευάζειν , οὕτως ἐν νεότητι τὴν εὐταξίαν καὶ τὴν σωφροσύνην ἐφόδιον εἰς τὸ γῆρας ἀποτίθεσθαι . οὕτω δὲ δεῖ ταμιεύεσθαι τὸν τοῦ σώματος πόνον , ὡς μὴ καταξήρους γινομένους πρὸς τὴν τῆς παιδείας ἐπιμέλειαν ἀπαγορεύειν κατὰ γὰρ Πλάτωνα ὕπνοι καὶ κόποι μαθήμασι πολέμιοι . καὶ τί ταῦτα ; ἀλλʼ ὅπερ πάντων ἐστὶ κυριώτατον τῶν εἰρημένων σπεύδω λέγειν . πρὸς γὰρ τοὺς στρατιωτικοὺς ἀγῶνας τοὺς παῖδας ἀσκητέον ἐν ἀκοντισμοῖς αὐτοὺς καταθλοῦντας καὶ τοξείαις καὶ θήραις . τὰ γὰρ τῶν ἡττωμένων ἐν ταῖς μάχαις ἀγαθὰ τοῖς νικῶσιν ἆθλα πρόκειται πόλεμος δʼ ἐσκιατραφημένην σωμάτων ἕξιν οὐ δέχεται , ἰσχνὸς δὲ στρατιώτης πολεμικῶν ἀγώνων ἐθὰς ἀθλητῶν καὶ πολεμίων φάλαγγας διωθεῖ . τί οὖν ἄν τις εἴποι ; σὺ δὲ δὴ περὶ τῆς ἐλευθέρων ἀγωγῆς ὑποσχόμενος παραγγέλματα δώσειν ἔπειτα φαίνῃ τῆς μὲν τῶν πενήτων καὶ δημοτικῶν παραμελῶν ἀγωγῆς , μόνοις δὲ τοῖς πλουσίοις ὁμονοεῖς τὰς ὑποθήκας διδόναι . πρὸς οὓς οὐ χαλεπὸν ἀπαντῆσαι . ἐγὼ γὰρ μάλιστʼ ἂν βουλοίμην πᾶσι κοινῇ χρήσιμον εἶναι τὴν ἀγωγήν · εἰ δέ τινες ἐνδεῶς τοῖς ἰδίοις πράττοντες ἀδυνατήσουσι τοῖς ἐμοῖς χρῆσθαι παραγγέλμασι , τὴν τύχην αἰτιάσθωσαν , οὐ τὸν ταῦτα συμβουλεύοντα . πειρατέον μὲν οὖν εἰς δύναμιν τὴν κρατίστην ἀγωγὴν ποιεῖσθαι τῶν παίδων καὶ τοῖς πένησιν · εἰ δὲ μὴ , τῇ γε δυνατῇ χρηστέον . καὶ ταῦτα μὲν δὴ τῷ λόγῳ παρεφορτισάμην , ἵνʼ ἐφεξῆς καὶ τἄλλα τὰ φέροντα πρὸς τὴν ὀρθὴν τῶν νέων ἀγωγὴν συνάψω .
Lemmas: οὐ τοίνυν ἄξιος οὐδέ ὁ ὁ σῶμα ἀγωνία παροράω , ἀλλά πέμπω εἰς παιδοτρίβης ὁ παῖς ἱκανός οὗτος διαπονέω , ἅμα μέν ὁ ὁ σῶμα εὐρυθμία ἕνεκα , ἅμα δέ καί πρός ῥώμη · καλός γάρ γῆρας θεμέλιος ἐν παῖς ὁ ὁ σῶμα εὐεξία . καθά οὖν ἐν εὐδία ὁ πρός ὁ χειμών προσήκω παρασκευάζω , οὕτως ἐν νεότης ὁ εὐταξία καί ὁ σωφροσύνη ἐφόδιος εἰς ὁ γῆρας ἀποτίθημι . οὕτως δέ δέω ταμιεύω ὁ ὁ σῶμα πόνος , ὡς μή κατάξηρος γίγνομαι πρός ὁ ὁ παιδεία ἐπιμέλεια ἀπαγορεύω κατά γάρ Πλάτων ὕπνος καί κόπος μάθημα πολέμιος . καί τίς οὗτος ; ἀλλά ὅς πᾶς εἰμί κύριος ὁ λέγω σπεύδω λέγω . πρός γάρ ὁ στρατιωτικός ἀγών ὁ παῖς ἀσκέω ἐν ἀκοντισμός αὐτός καταθλέω καί τοξεία καί θήρα . ὁ γάρ ὁ ἡσσάομαι ἐν ὁ μάχη ἀγαθός ὁ νικάω ἆθλον πρόκειμαι πόλεμος δέ σκιατροφέω σῶμα ἕξις οὐ δέχομαι , ἰσχνός δέ στρατιώτης πολεμικός ἀγών ἐθάς ἀθλητής καί πολέμιος φάλαγξ διωθέω . τίς οὖν ἄν τις λέγω ; σύ δέ δή περί ὁ ἐλεύθερος ἀγωγή ὑπισχνέομαι παράγγελμα δίδωμι ἔπειτα φαίνω ὁ μέν ὁ πένης καί δημοτικός παραμελέω ἀγωγή , μόνος δέ ὁ πλούσιος ὁμονοέω ὁ ὑποθήκη δίδωμι . πρός ὅς οὐ χαλεπός ἀπαντάω . ἐγώ γάρ μάλα ἄν βούλομαι πᾶς κοινῇ χρήσιμος εἰμί ὁ ἀγωγή · εἰ δέ τις ἐνδεής ὁ ἴδιος πράσσω ἀδυνατέω ὁ ἐμός χράω παράγγελμα , ὁ τύχη αἰτιάομαι , οὐ ὁ οὗτος συμβουλεύω . πειράω μέν οὖν εἰς δύναμις ὁ κρατύς ἀγωγή ποιέω ὁ παῖς καί ὁ πένης · εἰ δέ μή , ὁ γε δυνατός χράω . καί οὗτος μέν δή ὁ λόγος παραφορτίζω , ἵνα ἐφεξῆς καί ἄλλος ὁ φέρω πρός ὁ ὀρθός ὁ νέος ἀγωγή συνάπτω .
plutarchus.de-liberis-educandis-sp-1a-14c 12
κἀκεῖνό φημι , δεῖν τοὺς παῖδας ἐπὶ τὰ καλὰ τῶν ἐπιτηδευμάτων ἄγειν παραινέσεσι καὶ λόγοις , μὴ μὰ Δία πληγαῖς μηδʼ αἰκισμοῖς . δοκεῖ γάρ που ταῦτα τοῖς δούλοις μᾶλλον ἢ τοῖς ἐλευθέροις πρέπειν · ἀποναρκῶσι γὰρ καὶ φρίττουσι πρὸς τοὺς πόνους , τὰ μὲν διὰ τὰς ἀλγηδόνας τῶν πληγῶν , τὰ δὲ καὶ διὰ τὰς ὕβρεις . ἔπαινοι δὲ καὶ ψόγοι πάσης εἰσὶν αἰκίας ὠφελιμώτεροι τοῖς ἐλευθέροις , οἱ μὲν ἐπὶ τὰ καλὰ παρορμῶντες οἱ δʼ ἀπὸ τῶν αἰσχρῶν ἀνείργοντες . δεῖ δʼ ἐναλλάξ καὶ ποικίλως χρῆσθαι ταῖς ἐπιπλήξεσι καὶ τοῖς ἐπαίνοις , κἀπειδάν ποτε θρασύνωνται , ταῖς ἐπιπλήξεσιν ἐν αἰσχύνῃ ποιεῖσθαι , καὶ πάλιν ἀνακαλεῖσθαι τοῖς ἐπαίνοις καὶ μιμεῖσθαι τὰς τίτθας , αἵτινες ἐπειδὰν τὰ παιδία κλαυθμυρίσωσιν , εἰς παρηγορίαν πάλιν τὸν μαστὸν ὑπέχουσι . δεῖ δʼ αὐτοὺς μηδὲ τοῖς ἐγκωμίοις ἐπαίρειν καὶ φυσᾶν · χαυνοῦνται γὰρ ταῖς ὑπερβολαῖς τῶν ἐπαίνων καὶ θρύπτονται .
Lemmas: ἐκεῖνος φημί , δέω ὁ παῖς ἐπί ὁ καλός ὁ ἐπιτήδευμα ἄγω παραίνεσις καί λόγος , μή μά Ζεύς πληγή μηδέ αἰκισμός . δοκέω γάρ που οὗτος ὁ δοῦλος μάλα ἤ ὁ ἐλεύθερος πρέπω · ἀποναρκάω γάρ καί φρίσσω πρός ὁ πόνος , ὁ μέν διά ὁ ἀλγηδών ὁ πληγή , ὁ δέ καί διά ὁ ὕβρις . ἔπαινος δέ καί ψόγος πᾶς εἰμί αἰκία ὠφέλιμος ὁ ἐλεύθερος , ὁ μέν ἐπί ὁ καλός παρορμάω ὁ δέ ἀπό ὁ αἰσχρός ἀνείργω . δέω δέ ἐναλλάξ καί ποικίλος χράω ὁ ἐπίπληξις καί ὁ ἔπαινος , ἐπειδάν ποτέ θρασύνω , ὁ ἐπίπληξις ἐν αἰσχύνη ποιέω , καί πάλιν ἀνακαλέω ὁ ἔπαινος καί μιμέομαι ὁ τίτθη , ὅστις ἐπειδάν ὁ παιδίον κλαυθμυρίζω , εἰς παρηγορία πάλιν ὁ μαστός ὑπέχω . δέω δέ αὐτός μηδέ ὁ ἐγκώμιον ἐπαίρω καί φυσάω · χαυνόω γάρ ὁ ὑπερβολή ὁ ἔπαινος καί θρύπτω .
plutarchus.de-liberis-educandis-sp-1a-14c 15
ταῦτα μὲν οὖν οὐκ ἐνδοιάσας οὐδὲ μελλήσας περὶ τῆς τῶν παίδων εὐκοσμίας καὶ σωφροσύνης διείλεγμαι · περὶ δὲ τοῦ ῥηθήσεσθαι μέλλοντος ἀμφίδοξός εἰμι καὶ διχογνώμων , καὶ τῇδε κἀκεῖσε μετακλίνων ὡς ἐπὶ πλάστιγγος πρὸς οὐδέτερον ῥέψαι δύναμαι , πολὺς δʼ ὄκνος ἔχει με καὶ τῆς εἰσηγήσεως καὶ τῆς ἀποτροπῆς τοῦ πράγματος . ἀποτολμητέον δʼ οὖν ὅμως εἰπεῖν αὐτό . τί οὖν τοῦτʼ ἐστί ; πότερα δεῖ τοὺς ἐρῶντας τῶν παίδων ἐᾶν τούτοις συνεῖναι καὶ , συνδιατρίβειν , ἢ τοὐναντίον εἴργειν αὐτοὺς καὶ ἀποσοβεῖν τῆς πρὸς τούτους ὁμιλίας προσῆκεν ; ὅταν μὲν γὰρ ἀποβλέψω πρὸς τοὺς πατέρας τοὺς αὐθεκάστους καὶ τὸν τρόπον ὀμφακίας καὶ στρυφνούς , οἳ τῶν τέκνων ὕβριν οὐκ ἀνεκτὴν τὴν τῶν ἐρώντων ὁμιλίαν ἡγοῦνται , εὐλαβοῦμαι ταύτης εἰσηγητὴς γενέσθαι καὶ σύμβουλος , ὅταν δʼ αὖ πάλιν ἐνθυμηθῶ τὸν Σωκράτη τὸν Πλάτωνα τὸν Ξενοφῶντα τὸν Αἰσχίνην τὸν Κέβητα , τὸν πάντα χορὸν ἐκείνων τῶν ἀνδρῶν οἳ τοὺς ἄρρενας ἐδοκίμασαν ἔρωτας καὶ τὰ μειράκια προήγαγον ἐπί τε παιδείαν καὶ δημαγωγίαν καὶ τὴν ἀρετὴν τῶν τρόπων , πάλιν ἕτερος γίγνομαι καὶ κάμπτομαι πρὸς τὸν ἐκείνων τῶν ἀνδρῶν ζῆλον . μαρτυρεῖ δὲ τούτοις Εὐριπίδης οὕτω λέγων ἀλλʼ ἔστι δή τις ἄλλος ἐν βροτοῖς ἔρως ψυχῆς δικαίας σώφρονός τε κἀγαθῆς τὸ δὲ τοῦ Πλάτωνος σπουδῇ καὶ χαριεντισμῷ μεμιγμένον οὐ παραλειπτέον . ἐξεῖναι γάρ φησι δεῖν τοῖς ἀριστεύσασιν ὃν ἂν βούλωνται τῶν καλῶν φιλῆσαι . τοὺς μὲν οὖν τῆς ὥρας ἐπιθυμοῦντας ἀπελαύνειν προσῆκε , τοὺς δὲ τῆς ψυχῆς ἐραστὰς ἐγκρίνειν κατὰ τὸ σύνολον . καὶ τοὺς μὲν Θήβησι καὶ τοὺς ἐν Ἤλιδι φευκτέον ἔρωτας καὶ τὸν ἐν Κρήτῃ καλούμενον ἁρπαγμόν , τοὺς δʼ Ἀθήνησι καὶ τοὺς ἐν Λακεδαίμονι ζηλωτέον .
Lemmas: οὗτος μέν οὖν οὐ ἐνδοιάζω οὐδέ μέλλω περί ὁ ὁ παῖς εὐκοσμία καί σωφροσύνη διαλέγω · περί δέ ὁ λέγω μέλλω ἀμφίδοξος εἰμί καί διχογνώμων , καί τῇδε ἐκεῖσε μετακλίνομαι ὡς ἐπί πλάστιγξ πρός οὐδέτερος ῥέπω δύναμαι , πολύς δέ ὄκνος ἔχω ἐγώ καί ὁ εἰσήγησις καί ὁ ἀποτροπή ὁ πρᾶγμα . ἀποτολμητέον δέ οὖν ὅμως λέγω αὐτός . τίς οὖν οὗτος εἰμί ; πότερος δέω ὁ ἐράω ὁ παῖς ἐάω οὗτος σύνειμι καί , συνδιατρίβω , ἤ ἐναντίος ἔργω αὐτός καί ἀποσοβέω ὁ πρός οὗτος ὁμιλία προσήκω ; ὅταν μέν γάρ ἀποβλέπω πρός ὁ πατήρ ὁ αὐθέκαστος καί ὁ τρόπος ὀμφάκιος καί στρυφνός , ὅς ὁ τέκνον ὕβρις οὐ ἀνεκτός ὁ ὁ ἐράω ὁμιλία ἡγέομαι , εὐλαβέομαι οὗτος εἰσηγητής γίγνομαι καί σύμβουλος , ὅταν δέ αὖ πάλιν ἐνθυμέομαι ὁ Σωκράτης ὁ Πλάτων ὁ Ξενοφῶν ὁ Αἰσχίνης ὁ Κέβης , ὁ πᾶς χορός ἐκεῖνος ὁ ἀνήρ ὅς ὁ ἄρσην δοκιμάζω ἔρως καί ὁ μειράκιον προάγω ἐπί τε παιδεία καί δημαγωγία καί ὁ ἀρετή ὁ τρόπος , πάλιν ἕτερος γίγνομαι καί κάμπτω πρός ὁ ἐκεῖνος ὁ ἀνήρ ζῆλος . μαρτυρέω δέ οὗτος Εὐριπίδης οὕτως λέγω ἀλλά εἰμί δή τις ἄλλος ἐν βροτός ἔρως ψυχή δίκαιος σώφρων τε ἀγαθός ὁ δέ ὁ Πλάτων σπουδή καί χαριεντισμός μείγνυμι οὐ παραλείπω . ἔξεστι γάρ φημί δέω ὁ ἀριστεύω ὅς ἄν βούλομαι ὁ καλός φιλέω . ὁ μέν οὖν ὁ ὥρα ἐπιθυμέω ἀπελαύνω προσήκω , ὁ δέ ὁ ψυχή ἐραστής ἐγκρίνω κατά ὁ σύνολος . καί ὁ μέν Θῆβαι καί ὁ ἐν Ἦλις φεύγω ἔρως καί ὁ ἐν Κρήτη καλέω ἁρπαγμός , ὁ δέ Ἀθήνησι καί ὁ ἐν Λακεδαίμων ζηλωτέος .
plutarchus.de-liberis-educandis-sp-1a-14c 16
περὶ μὲν οὖν τούτων , ὅπως ἕκαστος αὐτὸς ἑαυτὸν πέπεικεν , οὕτως ὑπολαμβανέτω · ἐγὼ δʼ ἐπειδὴ περὶ τῆς τῶν παίδων εὐταξίας εἴρηκα καὶ κοσμιότητος , καὶ ἐπὶ τὴν τῶν μειρακίων ἡλικίαν ἤδη μεταβήσομαι καὶ μικρὰ παντάπασιν λέξω · πολλάκις γὰρ κατεμεμψάμην τοὺς μοχθηρῶν ἐθῶν γεγονότας εἰσηγητάς , οἵτινες τοῖς μὲν παισὶ παιδαγωγοὺς καὶ διδασκάλους ἐπέστησαν , τὴν δὲ τῶν μειρακίων ὁρμὴν ἄφετον εἴασαν νέμεσθαι , δέον αὖ τοὐναντίον πλείω τῶν μειρακίων ποιεῖσθαι τὴν εὐλάβειαν καὶ φυλακὴν ἢ τῶν παίδων . τίς γὰρ οὐκ οἶδεν ὅτι τὰ μὲν τῶν παίδων πλημμελήματα μικρὰ καὶ παντελῶς ἐστιν ἰάσιμα , παιδαγωγῶν ἴσως ὀλιγωρία καὶ διδασκάλων παραγωγὴ καὶ ἀνηκουστία · τὰ δὲ τῶν ἤδη νεανισκευομένων ἀδικήματα πολλάκις ὑπερφυᾶ γίνεται καὶ σχέτλια , ἀμετρία γαστρὸς καὶ κλοπαὶ πατρῴων χρημάτων καὶ κύβοι καὶ κῶμοι καὶ πότοι καὶ παρθένων ἔρωτες καὶ γυναικῶν οἰκοφθορίαι γαμετῶν . οὐκοῦν τὰς τούτων ὁρμὰς ταῖς ἐπιμελείαις δεσμεύειν καὶ κατέχειν προσῆκεν , ἀταμίευτον γὰρ τῶν ἡδονῶν ἡ ἀκμὴ καὶ σκιρτητικὸν καὶ χαλινοῦ δεόμενον , ὥσθʼ οἱ μὴ τῆς ἡλικίας ταύτης ἐρρωμένως ἀντιλαμβανόμενοι τῇ ἀνοίᾳ διδόασιν ἐξουσίαν ἐπὶ τὰ ἀδικήματα . ἔδει τοίνυν τοὺς ἔμφρονας πατέρας παρὰ τοῦτον μάλιστα τὸν καιρὸν φυλάττειν ἐγρηγορέναι σωφρονίζειν τοὺς μειρακίσκους διδάσκοντας ἀπειλοῦντας δεομένους , παραδείγματα δεικνύντας τῶν διὰ φιληδονίαν μὲν συμφοραῖς περιπεσόντων διὰ δὲ καρτερίαν ἔπαινον καὶ δόξαν ἀγαθὴν περιποιησαμένων . δύο γὰρ ταῦθʼ ὡσπερεὶ στοιχεῖα τῆς ἀρετῆς ἐστιν , ἐλπίς τε τιμῆς καὶ φόβος τιμωρίας · ἡ μὲν γὰρ ὁρμητικωτέρους πρὸς τὰ κάλλιστα τῶν ἐπιτηδευμάτων ἡ δʼ ὀκνηροὺς πρὸς τὰ φαῦλα τῶν ἔργων ἀπεργάζεται .
Lemmas: περί μέν οὖν οὗτος , ὅπως ἕκαστος αὐτός ἑαυτοῦ πείθω , οὕτως ὑπολαμβάνω · ἐγώ δέ ἐπειδή περί ὁ ὁ παῖς εὐταξία λέγω καί κοσμιότης , καί ἐπί ὁ ὁ μειράκιον ἡλικία ἤδη μεταβαίνω καί μικρός παντάπασι λέγω · πολλάκις γάρ καταμέμφομαι ὁ μοχθηρός ἔθος γίγνομαι εἰσηγητής , ὅστις ὁ μέν παῖς παιδαγωγός καί διδάσκαλος ἐφίστημι , ὁ δέ ὁ μειράκιον ὁρμή ἄφετος ἐάω νέμω , δέω αὖ ἐναντίος πολύς ὁ μειράκιον ποιέω ὁ εὐλάβεια καί φυλακή ἤ ὁ παῖς . τίς γάρ οὐ οἶδα ὅτι ὁ μέν ὁ παῖς πλημμέλημα μικρός καί παντελής εἰμί ἰάσιμος , παιδαγωγός ἴσως ὀλιγωρία καί διδάσκαλος παραγωγή καί ἀνηκουστία · ὁ δέ ὁ ἤδη νεανισκεύομαι ἀδίκημα πολλάκις ὑπερφυής γίγνομαι καί σχέτλιος , ἀμετρία γαστήρ καί κλοπή πατρῷος χρῆμα καί κύβος καί κῶμος καί πότος καί παρθένος ἔρως καί γυνή οἰκοφθορία γαμετή . οὐκοῦν ὁ οὗτος ὁρμή ὁ ἐπιμέλεια δεσμεύω καί κατέχω προσήκω , ἀταμίευτος γάρ ὁ ἡδονή ὁ ἀκμή καί σκιρτητικός καί χαλινός δέω , ὥστε ὁ μή ὁ ἡλικία οὗτος ἐρρωμένος ἀντιλαμβάνω ὁ ἄνοια δίδωμι ἐξουσία ἐπί ὁ ἀδίκημα . δέω τοίνυν ὁ ἔμφρων πατήρ παρά οὗτος μάλα ὁ καιρός φυλάσσω ἐγείρω σωφρονίζω ὁ μειρακίσκος διδάσκω ἀπειλέω δέω , παράδειγμα δείκνυμι ὁ διά φιληδονία μέν συμφορά περιπίπτω διά δέ καρτερία ἔπαινος καί δόξα ἀγαθός περιποιέω . δύο γάρ οὗτος ὡσπερεί στοιχεῖον ὁ ἀρετή εἰμί , ἐλπίς τε τιμή καί φόβος τιμωρία · ὁ μέν γάρ ὁρμητικός πρός ὁ καλός ὁ ἐπιτήδευμα ὁ δέ ὀκνηρός πρός ὁ φαῦλος ὁ ἔργον ἀπεργάζομαι .
plutarchus.de-liberis-educandis-sp-1a-14c 18
ταῦτα μὲν οὖν καλὰ καὶ συμφέροντα · ἃ δὲ μέλλω λέγειν , ἀνθρώπινα . οὐδὲ γὰρ αὖ πάλιν τοὺς πατέρας ἔγωγʼ ἀξιῶ τελέως τραχεῖς καὶ σκληροὺς εἶναι τὴν φύσιν , ἀλλὰ πολλαχοῦ καὶ συγχωρῆσαί τινα τῷ νεωτέρῳ τῶν ἁμαρτημάτων , καὶ ἑαυτοὺς ἀναμιμνῄσκειν ὅτι ἐγένοντο νέοι . καὶ καθάπερ ἰατροὶ τὰ πικρὰ τῶν φαρμάκων τοῖς γλυκέσι χυμοῖς καταμιγνύντες τὴν τέρψιν ἐπὶ τὸ συμφέρον πάροδον εὗρον , οὓτω δεῖ τοὺς πατέρας τὴν τῶν ἐπιτιμημάτων ἀποτομίαν τῇ πραότητι μιγνύναι , καὶ τοτὲ μὲν ταῖς ἐπιθυμίαις τῶν παίδων ἐφεῖναι καὶ χαλάσαι τὰς ἡνίας , τοτὲ δʼ αὖ πάλιν ἀντιτεῖναι , καὶ μάλιστα μὲν εὐκόλως φέρειν τὰς ἁμαρτίας , εἰ δὲ μή γε , πρὸς καιρὸν ὀργισθέντας ταχέως ἀποφλεγμῆναι . μᾶλλον γὰρ ὀξύθυμον εἶναι δεῖ τὸν πατέρα ἢ βαρύθυμον , ὡς τό γε δυσμενὲς καὶ δυσκατάλλακτον μισοτεκνίας οὐ μικρὸν τεκμήριόν ἐστι . καλὸν δὲ καὶ ἔνια τῶν ἁμαρτημάτων μηδʼ εἰδέναι δοκεῖν , ἀλλὰ τὸ τοῦ γήρως ἀμβλυῶττον καὶ δύσκωφον ἐπὶ τὰ γιγνόμενα μεταφέρειν , ὡς ἔνια τῶν πραττομένων ὁρῶντας μὴ ὁρᾶν καὶ μὴ ἀκούειν ἀκούοντας . φίλων ἁμαρτήματα φέρομεν · τί θαυμαστὸν εἰ τέκνων ; δούλων πολλάκις κραιπαλώντων μέθην οὐκ ἐξηλέγξαμεν . ἐφείσω ποτέ , ἀλλὰ καὶ χορήγησον ἠγανάκτησάς ποτε , ἀλλὰ καὶ σύγγνωθι . ἐβουκόλησέ ποτε διʼ οἰκέτου · τὴν ὀργὴν κάτασχε . ἐξ ἀγροῦ ποτε ζεῦγος ἀφείλετο , ἦλθέ ποτε χθιζῆς μέθης ἀποπνέων , ἀγνόησον · μύρων ὄζων , σίγησον . οὕτω σκιρτῶσα νεότης πωλοδαμνεῖται
Lemmas: οὗτος μέν οὖν καλός καί συμφέρω · ὅς δέ μέλλω λέγω , ἀνθρώπινος . οὐδέ γάρ αὖ πάλιν ὁ πατήρ ἐγώ ἀξιόω τέλειος τραχύς καί σκληρός εἰμί ὁ φύσις , ἀλλά πολλαχοῦ καί συγχωρέω τις ὁ νέος ὁ ἁμάρτημα , καί ἑαυτοῦ ἀναμιμνῄσκω ὅτι γίγνομαι νέος . καί καθά ἰατρός ὁ πικρός ὁ φάρμακον ὁ γλυκύς χυμός καταμείγνυμι ὁ τέρψις ἐπί ὁ συμφέρω πάροδος εὑρίσκω , οὕτως δέω ὁ πατήρ ὁ ὁ ἐπιτίμημα ἀποτομία ὁ πραότης μείγνυμι , καί τότε μέν ὁ ἐπιθυμία ὁ παῖς ἐφίημι καί χαλάω ὁ ἡνία , τότε δέ αὖ πάλιν ἀντιτείνω , καί μάλα μέν εὔκολος φέρω ὁ ἁμαρτία , εἰ δέ μή γε , πρός καιρός ὀργίζω ταχύς ἀποφλεγμαίνω . μάλα γάρ ὀξύθυμος εἰμί δέω ὁ πατήρ ἤ βαρύθυμος , ὡς ὁ γε δυσμενής καί δυσκατάλλακτος μισοτεκνία οὐ μικρός τεκμήριον εἰμί . καλός δέ καί ἔνιοι ὁ ἁμάρτημα μηδέ οἶδα δοκέω , ἀλλά ὁ ὁ γῆρας ἀμβλυώσσω καί δύσκωφος ἐπί ὁ γίγνομαι μεταφέρω , ὡς ἔνιοι ὁ πράσσω ὁράω μή ὁράω καί μή ἀκούω ἀκούω . φίλος ἁμάρτημα φέρω · τίς θαυμαστός εἰ τέκνον ; δοῦλος πολλάκις κραιπαλάω μέθη οὐ ἐξελέγχω . φείδομαι ποτέ , ἀλλά καί χορηγέω ἀγανακτέω ποτέ , ἀλλά καί συγγιγνώσκω . βουκολέω ποτέ διά οἰκέτης · ὁ ὀργή κατάσχω . ἐκ ἀγρός ποτέ ζεῦγος ἀφαιρέω , ἔρχομαι ποτέ χθιζός μέθη ἀποπνέω , ἀγνοέω · μύρον ὄζω , σιγάω . οὕτως σκιρτάω νεότης πωλοδαμνέω
plutarchus.de-liberis-educandis-sp-1a-14c 19
πειρατέον δὲ τοὺς τῶν ἡδονῶν ἥττους καὶ πρὸς τὰς ἐπιτιμήσεις δυσηκόους γάμῳ καταζεῦξαι , δεσμὸς γὰρ οὗτος τῆς νεότητος ἀσφαλέστατος . ἐγγυᾶσθαι δὲ δεῖ τοῖς υἱέσι γυναῖκας μήτʼ εὐγενεστέρας πολλῷ μήτε πλουσιωτέρας · τὸ γὰρ τὴν κατὰ σαυτὸν ἔλα σοφόν . ὡς οἵ γε μακρῷ κρείττους ἑαυτῶν λαμβάνοντες οὐ τῶν γυναικῶν ἄνδρες , τῶν δὲ προικῶν δοῦλοι λανθάνουσι γιγνόμενοι .
Lemmas: πειράω δέ ὁ ὁ ἡδονή ἥσσων καί πρός ὁ ἐπιτίμησις δυσήκοος γάμος καταζεύγνυμι , δεσμός γάρ οὗτος ὁ νεότης ἀσφαλής . ἐγγυάω δέ δέω ὁ υἱός γυνή μήτε εὐγενής πολύς μήτε πλούσιος · ὁ γάρ ὁ κατά σεαυτοῦ ἐλαύνω σοφός . ὡς ὁ γε μακρός κρατύς ἑαυτοῦ λαμβάνω οὐ ὁ γυνή ἀνήρ , ὁ δέ προίξ δοῦλος λανθάνω γίγνομαι .
plutarchus.de-liberis-educandis-sp-1a-14c 20
βραχέα δὲ προσθεὶς ἔτι περιγράψω τὰς ὑποθήκας . πρὸ πάντων γὰρ δεῖ τοὺς πατέρας τῷ μηδὲν ἁμαρτάνειν ἀλλὰ πάνθʼ ἃ δεῖ πράττειν ἐναργὲς αὑτοὺς παράδειγμα τοῖς τέκνοις παρέχειν , ἵνα πρὸς τὸν τούτων βίον ὥσπερ κάτοπτρον ἀποβλέποντες ἀποτρέπωνται τῶν αἰσχρῶν ἔργων καὶ λόγων . ὡς οἵτινες τοῖς ἁμαρτάνουσιν υἱοῖς ἐπιτιμῶντες τοῖς αὐτοῖς ἁμαρτήμασι περιπίπτουσιν , ἐπὶ τῷ ἐκείνων ὀνόματι λανθάνουσιν ἑαυτῶν κατήγοροι γιγνόμενοι τὸ δʼ ὅλον φαύλως ζῶντες οὐδὲ τοῖς δούλοις παρρησίαν ἄγουσιν ἐπιτιμᾶν , μὴ τί γε τοῖς υἱοῖς . χωρὶς δὲ τούτων γένοιντʼ ἂν αὐτοῖς τῶν ἀδικημάτων σύμβουλοι καὶ διδάσκαλοι . ὅπου γὰρ γέροντές εἰσιν ἀναίσχυντοι , ἐνταῦθʼ ἀνάγκη καὶ νέους ἀναιδεστάτους εἶναι . πειρατέον οὖν εἰς τὸν τῶν τέκνων σωφρονισμὸν πάνθʼ ὅσα προσῆκεν ἐπιτηδεύειν , ζηλώσαντας Εὐρυδίκην , ἥτις Ἰλλυρὶς οὖσα καὶ τριβάρβαρος , ὅμως ἐπὶ τῇ μαθήσει τῶν τέκνων ὀψὲ τῆς ἡλικίας ἥψατο παιδείας . ἱκανῶς δʼ αὐτῆς τὴν φιλοτεκνίαν σημαίνει τοὐπίγραμμα , ὅπερ ἀνέθηκε Μούσαις Εὐρυδίκη Ἱεραπολιῆτις τόνδʼ ἀνέθηκε Μούσαις εὔιστον ψυχῇ ἑλοῦσα πόθον . γράμματα γὰρ μνημεῖα λόγων μήτηρ γεγαυῖα παίδων ἡβώντων ἐξεπόνησε μαθεῖν . τὸ μὲν οὖν πάσας τὰς προειρημένας συμπεριλαβεῖν εὐχῆς ἴσως ἢ παραινέσεως ἔργον ἐστί · τὸ δὲ τὰς πλείους ζηλῶσαι καὶ αὐτὸ μὲν εὐμοιρίας δεόμενόν ἐστι καὶ πολλῆς ἐπιμελείας , ἀνυστὸν δʼ οὖν ἀνθρωπίνῃ φύσει καθέστηκεν .
Lemmas: βραχύς δέ προστίθημι ἔτι περιγράφω ὁ ὑποθήκη . πρό πᾶς γάρ δέω ὁ πατήρ ὁ μηδείς ἁμαρτάνω ἀλλά πᾶς ὅς δέω πράσσω ἐναργής ἑαυτοῦ παράδειγμα ὁ τέκνον παρέχω , ἵνα πρός ὁ οὗτος βίος ὥσπερ κάτοπτρον ἀποβλέπω ἀποτρέπω ὁ αἰσχρός ἔργον καί λόγος . ὡς ὅστις ὁ ἁμαρτάνω υἱός ἐπιτιμάω ὁ αὐτός ἁμάρτημα περιπίπτω , ἐπί ὁ ἐκεῖνος ὄνομα λανθάνω ἑαυτοῦ κατήγορος γίγνομαι ὁ δέ ὅλος φαῦλος ζάω οὐδέ ὁ δοῦλος παρρησία ἄγω ἐπιτιμάω , μή τις γε ὁ υἱός . χωρίς δέ οὗτος γίγνομαι ἄν αὐτός ὁ ἀδίκημα σύμβουλος καί διδάσκαλος . ὅπου γάρ γέρων εἰμί ἀναίσχυντος , ἐνταῦθα ἀνάγκη καί νέος ἀναιδής εἰμί . πειράω οὖν εἰς ὁ ὁ τέκνον σωφρονισμός πᾶς ὅσος προσήκω ἐπιτηδεύω , ζηλόω Εὐρυδίκη , ὅστις Ἰλλυρίς εἰμί καί τριβάρβαρος , ὅμως ἐπί ὁ μάθησις ὁ τέκνον ὀψέ ὁ ἡλικία ἅπτω παιδεία . ἱκανός δέ αὐτός ὁ φιλοτεκνία σημαίνω ἐπίγραμμα , ὅς ἀνατίθημι Μοῦσα Εὐρυδίκη Ἰεραπολιάτις ὅδε ἀνατίθημι Μοῦσα εὔϊστος ψυχή αἱρέω πόθος . γράμμα γάρ μνημεῖον λόγος μήτηρ γίγνομαι παῖς ἡβάω ἐκπονέω μανθάνω . ὁ μέν οὖν πᾶς ὁ προλέγω συμπεριλαμβάνω εὐχή ἴσως ἤ παραίνεσις ἔργον εἰμί · ὁ δέ ὁ πολύς ζηλόω καί αὐτός μέν εὐμοιρία δέω εἰμί καί πολύς ἐπιμέλεια , ἀνυστός δέ οὖν ἀνθρώπινος φύσις καθίστημι .