plutarchus.de-laude-ipsius-539a-547f 12
ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἴσως πρὸς τοὺς παντάπασι χαλεποὺς καὶ βασκάνους ἀνάγκη τὰ φάρμακα καὶ τὰ παρηγορήματα μηχανᾶσθαι · πρὸς δὲ τοὺς μετρίους οὐκ ἄτοπόν ἐστι χρῆσθαι καὶ ταῖς ἐπανορθώσεσι τῶν ἐπαίνων · εἴ τις ὡς λόγιον ἢ πλούσιον ἢ δυνατὸν ἐπαινοίη , κελεύοντα μὴ ταῦτα περὶ αὐτοῦ λέγειν , ἀλλὰ μᾶλλον , εἰ χρηστὸς καὶ ἀβλαβὴς καὶ ὠφέλιμος , οὐ γὰρ εἰσφέρει τὸν ἔπαινον ὁ τοῦτο ποιῶν ἀλλὰ μετατίθησιν οὐδὲ χαίρειν δοκεῖ τοῖς ἐγκωμιάζουσιν αὐτὸν ἀλλὰ μᾶλλον , ὅτι μὴ προσηκόντως μηδʼ ἐφʼ οἷς δεῖ , δυσχεραίνειν καὶ ἀποκρύπτειν τὰ φαυλότερα τοῖς βελτίοσιν , οὐκ ἐπαινεῖσθαι βουλόμενος ἀλλʼ ἐπαινεῖν ὡς χρὴ διδάσκων . τὸ γάρ οὐ λίθοις ἐτείχισα τὴν πόλιν οὐδὲ πλίνθοις ἐγώ ἀλλʼ ἐὰν τὸν ἐμὸν τειχισμὸν βούλῃ σκοπεῖν , εὑρήσεις καὶ ὅπλα καὶ ἵππους καὶ συμμάχους τοιούτου τινὸς ἔοικεν ἅπτεσθαι . καὶ τὸ τοῦ Περικλέους ἔτι μᾶλλον · ὀλοφυρόμενοι γάρ , ὡς ἔοικεν , ἤδη καταστρέφοντος αὐτοῦ , καὶ δυσφοροῦντες οἱ ἐπιτήδειοι τῶν στρατηγιῶν ἐμέμνηντο καὶ τῆς δυνάμεως , καὶ ὅσα δὴ τρόπαια καὶ νίκας καὶ πόλεις Ἀθηναίοις κτησάμενος ἀπολέλοιπεν ὁ δὲ μικρὸν ἐπαναστὰς ἐμέμψατʼ αὐτούς , ὡς κοινὰ πολλῶν καὶ τῆς τύχης ἔνια μᾶλλον τῆ ἀρετῆς ἐγκώμια λέγοντας · τὸ δὲ κάλλιστον καὶ μέγιστον καὶ ἴδιον αὐτοῦ παραλείποντας , ὅτι διʼ αὐτὸν οὐδεὶς Ἀθηναίων μέλαν ἱμάτιον ἀνείληφε . τοῦτο δὴ τὸ παράδειγμα καὶ ῥήτορι δίδωσιν , ἄνπερ ᾖ χρηστός , ἐπαινουμένῳ περὶ λόγου δεινότητα , μεταθεῖναι τὸν ἔπαινον ἐπὶ τὸν βίον καὶ τὸ ἦθος · καὶ στρατηγῷ θαυμαζομένῳ διʼ ἐμπειρίαν πολεμικὴν ἢ εὐτυχίαν , περὶ πραότητός τε καὶ δικαιοσύνης αὐτοῦ παρρησιάσασθαι καὶ τοὐναντίον αὖ πάλιν , ὑπερφυῶν τινων λεγομένων ἐπαίνων , οἷα πολλοὶ κολακεύοντες ἐπίφθονα λέγουσιν , εἰπεῖν οὔ τίς τοι θεός εἰμι · τί μʼ ἀθανάτοισιν ἐίσκεις ; ἀλλʼ εἴ με γινώσκεις ἀληθῶς , ἐπαίνει τὸ ἀδωροδόκητον ἢ τὸ σῶφρον ἢ τὸ εὔγνωμον ἢ τὸ φιλάνθρωπον . ὁ γὰρ φθόνος οὐκ ἀηδῶς τῷ τὰ μείζονα παραιτουμένῳ τὰ μετριώτερα δίδωσι , καὶ τἀληθὲς ἐγκώμιον οὐκ ἀφαιρεῖται τῶν τὰ ψευδῆ καὶ κενὰ μὴ προσδεχομένων . διὸ καὶ τῶν βασιλέων τοὺς μὴ θεοὺς μηδὲ παῖδας θεῶν ἀναγορεύεσθαι θέλοντας ἀλλὰ Φιλαδέλφους ἢ φιλομήτορας ἢ Εὐεργέτας ἢ Θεοφιλεῖς , οὐκ ἤχθοντο ταῖς καλαῖς μὲν ἀνθρωπικαῖς δὲ ταύταις προσηγορίαις τιμῶντες . ὥσπερ αὖ καὶ τῶν γραφόντων καὶ λεγόντων βαρυνόμενοι τοὺς τὸ τῆς σοφίας ἐπιγραφομένους ὄνομα , χαίρουσι τοῖς φιλοσοφεῖν ἢ προκόπτειν ἤ τι τοιοῦτο περὶ αὑτῶν ἀνεπίφθονον καὶ μέτριον λέγουσιν . οἱ δὲ ῥήτορες καὶ σοφισταὶ τὸ θείως καὶ τὸ δαιμονίως καὶ τὸ μεγάλως ἐν ταῖς ἐπιδείξεσι προσδεχόμενοι , καὶ τὸ μετρίως καὶ τὸ ἀνθρωπίνως προσαπολλύουσι .
Lemmas: ἀλλά οὗτος μέν ἴσως πρός ὁ παντάπασι χαλεπός καί βάσκανος ἀνάγκη ὁ φάρμακον καί ὁ παρηγόρημα μηχανάομαι · πρός δέ ὁ μέτριος οὐ ἄτοπος εἰμί χράω καί ὁ ἐπανόρθωσις ὁ ἔπαινος · εἰ τις ὡς λόγιος ἤ πλούσιος ἤ δυνατός ἐπαινέω , κελεύω μή οὗτος περί αὐτός λέγω , ἀλλά μάλα , εἰ χρηστός καί ἀβλαβής καί ὠφέλιμος , οὐ γάρ εἰσφέρω ὁ ἔπαινος ὁ οὗτος ποιέω ἀλλά μετατίθημι οὐδέ χαίρω δοκέω ὁ ἐγκωμιάζω αὐτός ἀλλά μάλα , ὅτι μή προσηκόντως μηδέ ἐπί ὅς δέω , δυσχεραίνω καί ἀποκρύπτω ὁ φαῦλος ὁ ἀγαθός , οὐ ἐπαινέω βούλομαι ἀλλά ἐπαινέω ὡς χρή διδάσκω . ὁ γάρ οὐ λίθος τειχίζω ὁ πόλις οὐδέ πλίνθον ἐγώ ἀλλά ἐάν ὁ ἐμός τειχισμός βούλομαι σκοπέω , εὑρίσκω καί ὅπλον καί ἵππος καί σύμμαχος τοιοῦτος τις ἔοικα ἅπτω . καί ὁ ὁ Περικλῆς ἔτι μάλα · ὀλοφύρομαι γάρ , ὡς ἔοικα , ἤδη καταστρέφω αὐτός , καί δυσφορέω ὁ ἐπιτήδειος ὁ στρατηγία μιμνῄσκω καί ὁ δύναμις , καί ὅσος δή τρόπαιον καί νίκη καί πόλις Ἀθηναῖος κτάομαι ἀπολείπω ὁ δέ μικρός ἐπανίστημι μέμφομαι αὐτός , ὡς κοινός πολύς καί ὁ τύχη ἔνιοι μάλα ὁ ἀρετή ἐγκώμιον λέγω · ὁ δέ καλός καί μέγας καί ἴδιος αὐτός παραλείπω , ὅτι διά αὐτός οὐδείς Ἀθηναῖος μέλας ἱμάτιον ἀναλαμβάνω . οὗτος δή ὁ παράδειγμα καί ῥήτωρ δίδωμι , ἐάν εἰμί χρηστός , ἐπαινέω περί λόγος δεινότης , μετατίθημι ὁ ἔπαινος ἐπί ὁ βίος καί ὁ ἦθος · καί στρατηγός θαυμάζω διά ἐμπειρία πολεμικός ἤ εὐτυχία , περί πραότης τε καί δικαιοσύνη αὐτός παρρησιάζομαι καί ἐναντίος αὖ πάλιν , ὑπερφυής τις λέγω ἔπαινος , οἷος πολύς κολακεύω ἐπίφθονος λέγω , λέγω οὐ τις τοι θεός εἰμί · τίς ἐγώ ἀθάνατος ἐίσκω ; ἀλλά εἰ ἐγώ γιγνώσκω ἀληθής , ἐπαινέω ὁ ἀδωροδόκητος ἤ ὁ σώφρων ἤ ὁ εὐγνώμων ἤ ὁ φιλάνθρωπος . ὁ γάρ φθόνος οὐ ἀηδής ὁ ὁ μέγας παραιτέομαι ὁ μέτριος δίδωμι , καί ἀληθής ἐγκώμιον οὐ ἀφαιρέω ὁ ὁ ψευδής καί κενός μή προσδέχομαι . διό καί ὁ βασιλεύς ὁ μή θεός μηδέ παῖς θεός ἀναγορεύω ἐθέλω ἀλλά Φιλάδελφος ἤ Φιλομήτωρ ἤ Εὐεργέτης ἤ Θεοφιλής , οὐ ἄχθομαι ὁ καλός μέν ἀνθρωπικός δέ οὗτος προσηγορία τιμάω . ὥσπερ αὖ καί ὁ γράφω καί λέγω βαρύνω ὁ ὁ ὁ σοφία ἐπιγράφω ὄνομα , χαίρω ὁ φιλοσοφέω ἤ προκόπτω ἤ τις τοιοῦτος περί ἑαυτοῦ ἀνεπίφθονος καί μέτριος λέγω . ὁ δέ ῥήτωρ καί σοφιστής ὁ θεῖος καί ὁ δαιμόνιος καί ὁ μέγας ἐν ὁ ἐπίδειξις προσδέχομαι , καί ὁ μέτριος καί ὁ ἀνθρώπινος προσαπόλλυμι .