plutarchus.de-latenter-vivendo-1128a-1130e 4
εἰ δʼ ἐκ τοῦ βίου καθάπερ ἐκ συμποσίου φῶς ἀναιρεῖς τὴν γνῶσιν , ὡς πάντα ποιεῖν ἐξ ἡδονῆς πρὸς ἡδονὴν λανθάνουσαν , λάθε βιώσας . πάνυ μὲν οὖν , ἂν μεθʼ Ἡδείας βιοῦν μέλλω τῆς ἑταίρας καὶ Λεοντίῳ συγκαταζῆν καὶ τῷ καλῷ προσπτύειν καὶ τἀγαθόν ἐν σαρκὶ καὶ γαργαλισμοῖς τίθεσθαι · ταῦτα δεῖται σκότους τὰ τέλη , ταῦτα νυκτός , ἐπὶ ταῦτα τὴν λήθην καὶ τὴν ἄγνοιαν . ἐὰν δέ τις ἐν μὲν φυσικοῖς θεὸν ὑμνῇ καὶ δίκην καὶ πρόνοιαν , ἐν δʼ ἠθικοῖς ; νόμον καὶ κοινωνίαν καὶ πολιτείαν , ἐν δὲ πολιτείᾳ τὸ καλὸν ἀλλὰ μὴ τὴν χρείαν , διὰ τί λάθῃ βιώσας ; ἵνα μηδένα παιδεύσῃ ἢ μηδενὶ ζηλωτὸς ἀρετῆς μηδὲ παράδειγμα καλὸν γένηται ; εἰ Θεμιστοκλῆς Ἀθηναίους ἐλάνθανεν , οὐκ ἂν ἡ Ἑλλὰς ἀπεώσατο Ξέρξην · εἰ Ῥωμαίους Κάμιλλος , οὐκ ἂν ἡ Ῥώμη πόλις ἔμεινεν · εἰ Δίωνα Πλάτων , οὐκ ἂν ἠλευθερώθη ἡ Σικελία . ὧσπερ δέ , οἶμαι , τὸ φῶς οὐ μόνον φανεροὺς ἀλλὰ καὶ χρησίμους καθίστησιν ἡμᾶς ἀλλήλοις , οὕτως ἡ γνῶσις οὐ μόνον δόξαν ἀλλὰ καὶ πρᾶξιν ταῖς ἀρεταῖς δίδωσιν . Ἐπαμεινώνδας γοῦν εἰς τεσσαρακοστὸν ἔτος ἀγνοηθείς οὐδὲν ὤνησε Θηβαίους ὕστερον δὲ πιστευθεὶς καὶ ἄρξας τὴν μὲν πόλιν ἀπολλυμένην ἔσωσε , τὴν δʼ Ἑλλάδα δουλεύουσαν ἠλευθέρωσε , καθάπερ ἐν φωτὶ τῇ δόξῃ τὴν ἀρετὴν ἐνεργὸν ἐπὶ καιροῦ παρασχόμενος λάμπει γὰρ ἐν χρείαισιν ὥσπερ εὐγενὴς χαλκός · χρόνῳ δʼ ἀργῆσαν ἤμυσεν οὐ μόνον στέγος ὥς φησι Σοφοκλῆς , ἀλλὰ καὶ ἦθος ἀνδρός , οἷον εὐρῶτα καὶ γῆρας ἐν ἀπραξίᾳ διʼ ἀγνοίας ἐφελκόμενον . ἡσυχία δὲ κωφὴ καὶ βίος ἑδραῖος ἐπὶ σχολῆς ἀποκείμενος οὐ μόνον σῶμα ἀλλὰ καὶ ψυχὴν μαραίνει · καὶ καθάπερ τὰ λανθάνοντα τῶν ὑδάτων τῷ περισκιάζεσθαι καὶ καθῆσθαι μὴ ἀπορρέοντα σήπεται , οὕτω τῶν ἀκινήτων βίων , ὡς ἔοικεν , ἄν τι χρήσιμον ἔχωσι , φθείρονται καὶ ἀπογηράσκουσιν αἱ σύμφυτοι δυνάμεις .
Lemmas: εἰ δέ ἐκ ὁ βίος καθά ἐκ συμπόσιον φάος ἀναιρέω ὁ γνῶσις , ὡς πᾶς ποιέω ἐκ ἡδονή πρός ἡδονή λανθάνω , λανθάνω βιόω . πάνυ μέν οὖν , ἐάν μετά Ἡδεία βιόω μέλλω ὁ ἑταίρα καί Λεόντιος συγκαταζάω καί ὁ καλός προσπτύω καί ἀγαθός ἐν σάρξ καί γαργαλισμός τίθημι · οὗτος δέω σκότος ὁ τέλος , οὗτος νύξ , ἐπί οὗτος ὁ λήθη καί ὁ ἄγνοια . ἐάν δέ τις ἐν μέν φυσικός θεός ὑμνέω καί δίκη καί πρόνοια , ἐν δέ ἠθικός ; νόμος καί κοινωνία καί πολιτεία , ἐν δέ πολιτεία ὁ καλός ἀλλά μή ὁ χρεία , διά τίς λανθάνω βιόω ; ἵνα μηδείς παιδεύω ἤ μηδείς ζηλωτός ἀρετή μηδέ παράδειγμα καλός γίγνομαι ; εἰ Θεμιστοκλῆς Ἀθηναῖος λανθάνω , οὐ ἄν ὁ Ἑλλάς ἀπωθέω Ξέρξης · εἰ Ῥωμαῖος Κάμιλλος , οὐ ἄν ὁ Ῥώμη πόλις μένω · εἰ Δίων Πλάτων , οὐ ἄν ἐλευθερόω ὁ Σικελία . ὡς δέ , οἴομαι , ὁ φάος οὐ μόνος φανερός ἀλλά καί χρήσιμος καθίστημι ἐγώ ἀλλήλων , οὕτως ὁ γνῶσις οὐ μόνος δόξα ἀλλά καί πρᾶξις ὁ ἀρετή δίδωμι . Ἐπαμεινώνδας γοῦν εἰς τεσσαρακοστός ἔτος ἀγνοέω οὐδείς ὀνίνημι Θηβαῖος ὕστερον δέ πιστεύω καί ἄρχω ὁ μέν πόλις ἀπόλλυμι σῴζω , ὁ δέ Ἑλλάς δουλεύω ἐλευθερόω , καθά ἐν φώς ὁ δόξα ὁ ἀρετή ἐνεργός ἐπί καιρός παρέχω λάμπω γάρ ἐν χρεία ὥσπερ εὐγενής χαλκός · χρόνος δέ ἀργέω ἠμύω οὐ μόνος στέγος ὡς φημί Σοφοκλῆς , ἀλλά καί ἦθος ἀνήρ , οἷος εὐρώς καί γῆρας ἐν ἀπραξία διά ἄγνοια ἐφέλκω . ἡσυχία δέ κωφός καί βίος ἑδραῖος ἐπί σχολή ἀπόκειμαι οὐ μόνος σῶμα ἀλλά καί ψυχή μαραίνω · καί καθά ὁ λανθάνω ὁ ὕδωρ ὁ περισκιάζομαι καί κάθημαι μή ἀπορρέω σήπω , οὕτως ὁ ἀκίνητος βίος , ὡς ἔοικα , ἐάν τις χρήσιμος ἔχω , φθείρω καί ἀπογηράσκω ὁ σύμφυτος δύναμις .