plutarchus.de-iside-et-osiride-351c-384c 32
ταῦτα μὲν οὖν τοιαύτας ὑπονοίας δίδωσιν · ἀπʼ ἄλλης δʼ ἀρχῆς τῶν φιλοσοφώτερόν τι λέγειν δοκούντων τοὺς ἁπλουστάτους σκεψώμεθα πρῶτον . οὗτοι δʼ εἰσὶν οἱ λέγοντες , ὥσπερ Ἕλληνες Κρόνον ἀλληγοροῦσι τὸν χρόνον , Ἥραν δὲ τὸν ἀέρα , γένεσιν δὲ Ἡφαίστου τὴν εἰς πῦρ ἀέρος μεταβολήν , οὕτω παρʼ Αἰγυπτίοις Νεῖλον εἶναι τὸν Ὄσιριν Ἴσιδι συνόντα τῇ γῇ , Τυφῶνα δὲ τὴν θάλασσαν , εἰς ἣν ὁ Νεῖλος ἐμπίπτων ἀφανίζεται καὶ διασπᾶται , πλὴν ὅσον γῆ μέρος ἀναλαμβάνουσα καὶ δεχομένη γίγνεται γόνιμος ὑπʼ αὐτοῦ . καὶ θρῆνός ἐστιν ἱερὸς ἐπὶ τοῦ Κρόνου γενόμενος , θρηνεῖ δὲ τὸν ἐν τοῖς ἀριστεροῖς γιγνόμενον μέρεσιν , ἐν δὲ τοῖς δεξιοῖς φθειρόμενον · Αἰγύπτιοι γὰρ οἴονται τὰ μὲν ἑῷα τοῦ κόσμου πρόσωπον εἶναι , τὰ δὲ πρὸς βορρᾶν δεξιά , τὰ δὲ πρὸς νότον ἀριστερά . φερόμενος οὖν ἐκ τῶν νοτίων ὁ Νεῖλος , ἐν δὲ τοῖς βορείοις ὑπὸ τῆς θαλάσσης καταναλισκόμενος εἰκότως λέγεται τὴν μὲν γένεσιν ἐν τοῖς ἀριστεροῖς ἔχειν , τὴν δὲ φθορὰν ἐν τοῖς δεξιοῖς . διὸ τήν τε θάλασσαν οἱ ἱερεῖς ἀφοσιοῦνται καὶ τὸν ἅλα Τυφῶνος ἀφρὸν καλοῦσι · καὶ τῶν ἀπαγορευομένων ἕν ἐστιν αὐτοῖς ἐπὶ τραπέζης ἅλα μὴ προτίθεσθαι . καὶ κυβερνήτας οὐ προσαγορεύουσιν , ὅτι χρῶνται θαλάττῃ καὶ τὸν βίον ἀπὸ τῆς θαλάττης ἔχουσιν . οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ τὸν ἰχθὺν ἀπὸ ταύτης προβάλλονται τῆς αἰτίας , καὶ τὸ μισεῖν ἰχθύι γράφουσιν . ἐν Σάι γοῦν ἐν τῷ προπύλῳ τοῦ ἱεροῦ τῆς Ἀθηνᾶς ἦν γεγλυμμένον βρέφος , γέρων , καὶ μετὰ τοῦτον ἱέραξ , ἐφεξῆς δʼ ἰχθύς , ἐπὶ πᾶσι δʼ ἵππος ποτάμιος . ἐδήλου δὲ συμβολικῶς ὦ γιγνόμενοι καὶ ἀπογιγνόμενοι , θεὸς ἀναίδειαν μισεῖ · τὸ μὲν γὰρ βρέφος γενέσεως σύμβολον , φθορᾶς δʼ ὁ γέρων ἱέρακι δὲ τὸν θεὸν φράζουσιν , ἰχθύι δὲ μῖσος , ὥσπερ εἴρηται , διὰ τὴν θάλατταν · ἵππῳ ποταμίῳ δʼ ἀναίδειαν · λέγεται γὰρ ἀποκτείνας τὸν πατέρα τῇ μητρὶ βίᾳ μίγνυσθαι . δόξει δὲ καὶ τὸ ὑπὸ τῶν Πυθαγορικῶν λεγόμενον , ὡς ἡ θάλαττα Κρόνου δάκρυόν ἐστιν , αἰνίττεσθαι τὸ μὴ καθαρὸν μηδὲ σύμφυλον αὐτῆς . ταῦτα μὲν οὖν ἔξωθεν εἰρήσθω κοινὴν ἔχοντα τὴν ἱστορίαν .
Lemmas: οὗτος μέν οὖν τοιοῦτος ὑπόνοια δίδωμι · ἀπό ἄλλος δέ ἀρχή ὁ φιλόσοφος τις λέγω δοκέω ὁ ἁπλόος σκοπέω πρῶτος . οὗτος δέ εἰμί ὁ λέγω , ὥσπερ Ἕλλην Κρόνος ἀλληγορέω ὁ χρόνος , Ἥρα δέ ὁ ἀήρ , γένεσις δέ Ἥφαιστος ὁ εἰς πῦρ ἀήρ μεταβολή , οὕτως παρά Αἰγύπτιος Νεῖλος εἰμί ὁ Ὄσιρις Ἶσις σύνειμι ὁ γῆ , Τυφῶν δέ ὁ θάλασσα , εἰς ὅς ὁ Νεῖλος ἐμπίπτω ἀφανίζω καί διασπάω , πλήν ὅσος γῆ μέρος ἀναλαμβάνω καί δέχομαι γίγνομαι γόνιμος ὑπό αὐτός . καί θρῆνος εἰμί ἱερός ἐπί ὁ Κρόνος γίγνομαι , θρηνέω δέ ὁ ἐν ὁ ἀριστερός γίγνομαι μέρος , ἐν δέ ὁ δεξιός φθείρω · Αἰγύπτιος γάρ οἴομαι ὁ μέν ἑῷος ὁ κόσμος πρόσωπον εἰμί , ὁ δέ πρός βορέας δεξιός , ὁ δέ πρός νότος ἀριστερός . φέρω οὖν ἐκ ὁ νότιος ὁ Νεῖλος , ἐν δέ ὁ βόρειος ὑπό ὁ θάλασσα καταναλίσκω ἔοικα λέγω ὁ μέν γένεσις ἐν ὁ ἀριστερός ἔχω , ὁ δέ φθορά ἐν ὁ δεξιός . διό ὁ τε θάλασσα ὁ ἱερεύς ἀφοσιόω καί ὁ ἅλς Τυφῶν ἀφρός καλέω · καί ὁ ἀπαγορεύω εἷς εἰμί αὐτός ἐπί τράπεζα ἅλς μή προτίθημι . καί κυβερνήτης οὐ προσαγορεύω , ὅτι χράω θάλασσα καί ὁ βίος ἀπό ὁ θάλασσα ἔχω . οὐ ἦκα δέ καί ὁ ἰχθῦς ἀπό οὗτος προβάλλω ὁ αἰτία , καί ὁ μισέω ἰχθῦς γράφω . ἐν Σάϊς γοῦν ἐν ὁ πρόπυλον ὁ ἱερός ὁ Ἀθήνη εἰμί γλύφω βρέφος , γέρων , καί μετά οὗτος ἱέραξ , ἐφεξῆς δέ ἰχθῦς , ἐπί πᾶς δέ ἵππος ποτάμιος . δηλόω δέ συμβολικός ὦ γίγνομαι καί ἀπογίγνομαι , θεός ἀναίδεια μισέω · ὁ μέν γάρ βρέφος γένεσις σύμβολον , φθορά δέ ὁ γέρων ἱέραξ δέ ὁ θεός φράζω , ἰχθῦς δέ μῖσος , ὥσπερ λέγω , διά ὁ θάλασσα · ἵππος ποτάμιος δέ ἀναίδεια · λέγω γάρ ἀποκτείνω ὁ πατήρ ὁ μήτηρ βία μείγνυμι . δοκέω δέ καί ὁ ὑπό ὁ Πυθαγορικός λέγω , ὡς ὁ θάλασσα Κρόνος δάκρυον εἰμί , αἰνίσσομαι ὁ μή καθαρός μηδέ σύμφυλος αὐτός . οὗτος μέν οὖν ἔξωθεν λέγω κοινός ἔχω ὁ ἱστορία .