plutarchus.de-genio-socratis-575a-598f 24
ἐγὼ τοίνυν ἔφη τὸν μὲν Τιμάρχου λόγον ὥσπερ ἱερὸν καὶ ἄσυλον ἀνακεῖσθαί φημι τῷ θεῷ χρῆναι θαυμάζω δʼ εἰ τοῖς ὑπὸ Σιμμίου λεγομένοις περὶ αὐτοῦ δυσπιστήσουσί τινες , κύκνους μὲν ἱεροὺς καὶ δράκοντας καὶ κύνας καὶ ἵππους ὀνομάζοντες , ἀνθρώπους δὲ θείους εἶναι καὶ θεοφιλεῖς ἀπιστοῦντες , καὶ ταῦτα τὸν θεὸν οὐ φίλορνιν ἀλλὰ φιλάνθρωπον ἡγούμενοι . καθάπερ οὖν ἀνὴρ φίλιππος οὐ πάντων ὁμοίως ἐπιμέλεται τῶν ὑπʼ αὐτὸ τὸ γένος , ἀλλʼ ἀεὶ τινʼ ἄριστον ἐξαιρῶν καὶ ἀποκρίνων καθʼ αὑτὸν ἀσκεῖ καὶ τρέφει καὶ ἀγαπᾷ διαφερόντως · οὕτω καὶ ἡμῶν οἱ ὑπὲρ ἡμᾶς , τοὺς βελτίστους οἷον ἐξ ἀγέλης χαράξαντες , ἰδίας τινὸς καὶ περιττῆς παιδαγωγίας ἀξιοῦσι , οὐχ ὑφʼ ἡνίας οὐδὲ ῥυτήρων ἀλλὰ λόγῳ διὰ συμβόλων εὐθύνοντες · ὧν οἱ πολλοὶ καὶ ἀγελαῖοι παντάπασιν ἀπείρως ἔχουσιν . οὐδὲ γὰρ οἱ πολλοὶ κύνες τῶν θηρατικῶν σημείων οὐδʼ οἱ πολλοὶ ἵπποι τῶν ἱππικῶν συνιᾶσιν ἀλλʼ οἱ μεμαθηκότες , εὐθὺς ἀπὸ σιγμοῦ τοῦ τυχόντος ἢ ποππυσμοῦ τὸ προσταττόμενον αἰσθανόμενοι , ῥᾳδίως εἰς ὃ δεῖ καθίστανται . φαίνεται δὲ γιγνώσκων καὶ Ὅμηρος ἣν λέγομεν διαφορὰν ἡμεῖς · τῶν γὰρ μάντεων οἰωνοπόλους τινὰς καλεῖ καὶ ἱερεῖς , ἑτέρους δὲ τῶν θεῶν αὐτῶν διαλεγομένων συνιέντας καὶ συμφρονοῦντας ἀποσημαίνειν οἴεται τὸ μέλλον , ἐν οἷς λέγει τῶν δʼ Ἕλενος , Πριάμοιο φίλος παῖς , ξύνθετο θυμῷ βουλήν , ἥ ῥα θεοῖσιν ἐφήνδανε μητιόωσι καί ὣς γὰρ ἐγὼν ὄπʼ ἄκουσα θεῶν αἰειγενετάων . ὥσπερ γὰρ τῶν βασιλέων καὶ τῶν στρατηγῶν τὴν διάνοιαν οἱ μὲν ἐκτὸς αἰσθάνονται καὶ γιγνώσκουσι πυρσοῖς τισι καὶ κηρύγμασι καὶ ὑπὸ σαλπίγγων , τοῖς δὲ πιστοῖς καὶ συνήθεσιν αὐτοὶ φράζουσιν · οὕτω τὸ θεῖον ὀλίγοις ἐντυγχάνει διʼ αὑτοῦ καὶ σπανίως , τοῖς δὲ πολλοῖς σημεῖα δίδωσιν , ἐξ ὧν ἡ λεγομένη μαντικὴ συνέστηκε . θεοὶ μὲν γὰρ οὖν ὀλίγων ἀνθρώπων κοσμοῦσι βίον , οὓς ἂν ἄκρως μακαρίους τε καὶ θείους ὡς ἀληθῶς ἀπεργάσασθαι βουληθῶσιν · αἱ δʼ ἀπηλλαγμέναι γενέσεως ψυχαὶ καὶ σχολάζουσαι τὸ λοιπὸν ἀπὸ σώματος , οἷον ἐλεύθεραι πάμπαν ἀφιέμεναι , δαίμονὲς εἰσιν ἀνθρώπων ἐπιμελεῖς καθʼ Ἡσίοδον . ὡς γὰρ ἀθλητὰς καταλύσαντας ἄσκησιν ὑπὸ γήρως οὐ τελέως ἀπολείπει τὸ φιλότιμον καὶ φιλοσώματον , ἀλλʼ ἑτέρους ἀσκοῦντας ὁρῶντες ἥδονται καὶ παρακαλοῦσι καὶ συμπαραθέουσιν · οὕτως οἱ πεπαυμένοι τῶν περὶ τὸν βίον ἀγώνων διʼ ἀρετὴν ψυχῆς γενόμενοι δαίμονες οὐ παντελῶς ἀτιμάζουσι τἀνταῦθα πράγματα καὶ λόγους καὶ σπουδάς , ἀλλὰ τοῖς ἐπὶ ταὐτὸ γυμναζομένοις τέλος εὐμενεῖς ὄντες καὶ συμφιλοτιμούμενοι πρὸς τὴν ἀρετήν , ἐγκελεύονται καὶ συνεξορμῶσιν , ὅταν ἐγγὺς ἢδη τῆς ἐλπίδος ἁμιλλωμένους καὶ ψαύοντας ὁρῶσιν . οὐ γὰρ οἷς ἔτυχε συμφέρεται τὸ δαιμόνιον · ἀλλʼ οἷον ἐπὶ τῶν νηχομένων ἐν θαλάττῃ τοὺς μὲν πελαγίους ἔτι καὶ πρόσω τῆς γῆς φερομένους οἱ ἐπὶ γῆς ἑστῶτες σιωπῇ θεῶνται μόνον , τοὺς δʼ ἐγγὺς ἤδη παραθέοντες καὶ παρεμβαίνοντες ἅμα καὶ χειρὶ καὶ φωνῇ βοηθοῦντες ἀνασῴζουσιν οὕτως , ὦ τοῦ δαιμονίου ὁ τρόπος ἡμᾶς βαπτιζομένους ὑπὸ τῶν πραγμάτων , καὶ σώματα πολλὰ καθάπερ ὀχήματα μεταλαμβάνοντας , αὐτοὺς ἐξαμιλλᾶσθαι καὶ μακροθυμεῖν , διʼ οἰκείας πειρωμένους ἀρετῆς σῴζεσθαι καὶ τυγχάνειν λιμένος . ἥτις δʼ ἂν ἤδη διὰ μυρίων γενέσεων ἠγωνισμένη μακροὺς ἀγῶνας εὖ καὶ προθύμως ψυχή , τῆς περιόδου συμπεραινομένης κινδυνεύουσα καὶ φιλοτιμουμένη περὶ τὴν ἑκβασιν ἱδρῶτι πολλῷ ἄνω προσφέρηται , ταύτῃ τὸν οἰκεῖον οὐ νεμεσᾷ δαίμονα βοηθεῖν ὁ θεὸς ἀλλʼ ἀφίησι τῷ προθυμουμένῳ προθυμεῖται δʼ ἄλλος ἄλλην ἀνασῴζειν ἐγκελευόμενος · ἡ δὲ συνακούει διὰ τὸ πλησιάζειν καὶ σῴζεται μὴ πειθομένη δέ , ἀπολιπόντος τοῦ δαίμονος , οὐκ εὐτυχῶς ἀπαλλάσσει .
Lemmas: ἐγώ τοίνυν φημί ὁ μέν Τίμαρχος λόγος ὥσπερ ἱερός καί ἄσυλος ἀνακέομαι φημί ὁ θεός χρή θαυμάζω δέ εἰ ὁ ὑπό Σιμμίας λέγω περί αὐτός δυσπιστέω τις , κύκνος μέν ἱερός καί δράκων καί κύων καί ἵππος ὀνομάζω , ἄνθρωπος δέ θεῖος εἰμί καί θεοφιλής ἀπιστέω , καί οὗτος ὁ θεός οὐ φίλορνις ἀλλά φιλάνθρωπος ἡγέομαι . καθά οὖν ἀνήρ φίλιππος οὐ πᾶς ὅμοιος ἐπιμελέομαι ὁ ὑπό αὐτός ὁ γένος , ἀλλά ἀεί τις ἀγαθός ἐξαιρέω καί ἀποκρίνω κατά ἑαυτοῦ ἀσκέω καί τρέφω καί ἀγαπάω διαφερόντως · οὕτως καί ἐγώ ὁ ὑπέρ ἐγώ , ὁ ἀγαθός οἷος ἐκ ἀγέλη χαράσσω , ἴδιος τις καί περισσός παιδαγωγία ἀξιόω , οὐ ὑπό ἡνία οὐδέ ῥυτήρ ἀλλά λόγος διά σύμβολος εὐθύνω · ὅς ὁ πολύς καί ἀγελαῖος παντάπασι ἄπειρος ἔχω . οὐδέ γάρ ὁ πολύς κύων ὁ θηρατικός σημεῖον οὐδέ ὁ πολύς ἵππος ὁ ἱππικός συνίημι ἀλλά ὁ μανθάνω , εὐθύς ἀπό σιγμός ὁ τυγχάνω ἤ ποππυσμός ὁ προστάσσω αἰσθάνομαι , ῥᾴδιος εἰς ὅς δέω καθίστημι . φαίνω δέ γιγνώσκω καί Ὅμηρος ὅς λέγω διαφορά ἐγώ · ὁ γάρ μάντις οἰωνοπόλος τις καλέω καί ἱερεύς , ἕτερος δέ ὁ θεός αὐτός διαλέγω συνίημι καί συμφρονέω ἀποσημαίνω οἴομαι ὁ μέλλω , ἐν ὅς λέγω ὁ δέ Ἕλενος , Πρίαμος φίλος παῖς , συντίθημι θυμός βουλή , ὅς ἄρα θεός ἐφανδάνω μητιάω καί ὡς γάρ ἐγώ ὄψ ἀκούω θεός αἰειγενέτης . ὥσπερ γάρ ὁ βασιλεύς καί ὁ στρατηγός ὁ διάνοια ὁ μέν ἐκτός αἰσθάνομαι καί γιγνώσκω πυρσός τις καί κήρυγμα καί ὑπό σάλπιγξ , ὁ δέ πιστός καί συνήθης αὐτός φράζω · οὕτως ὁ θεῖος ὀλίγος ἐντυγχάνω διά ἑαυτοῦ καί σπάνιος , ὁ δέ πολύς σημεῖον δίδωμι , ἐκ ὅς ὁ λέγω μαντικός συνίστημι . θεός μέν γάρ οὖν ὀλίγος ἄνθρωπος κοσμέω βίος , ὅς ἄν ἄκρος μακάριος τε καί θεῖος ὡς ἀληθής ἀπεργάζομαι βούλομαι · ὁ δέ ἀπαλλάσσω γένεσις ψυχή καί σχολάζω ὁ λοιπός ἀπό σῶμα , οἷος ἐλεύθερος πάμπαν ἀφίημι , δαίμων εἰμί ἄνθρωπος ἐπιμελής κατά Ἡσίοδος . ὡς γάρ ἀθλητής καταλύω ἄσκησις ὑπό γῆρας οὐ τέλειος ἀπολείπω ὁ φιλότιμος καί φιλοσώματος , ἀλλά ἕτερος ἀσκέω ὁράω ἥδομαι καί παρακαλέω καί συμπαραθέω · οὕτως ὁ παύω ὁ περί ὁ βίος ἀγών διά ἀρετή ψυχή γίγνομαι δαίμων οὐ παντελής ἀτιμάζω ἐνταῦθα πρᾶγμα καί λόγος καί σπουδή , ἀλλά ὁ ἐπί αὐτός γυμνάζω τέλος εὐμενής εἰμί καί συμφιλοτιμέομαι πρός ὁ ἀρετή , ἐγκελεύω καί συνεξορμάω , ὅταν ἐγγύς ἤδη ὁ ἐλπίς ἁμιλλάομαι καί ψαύω ὁράω . οὐ γάρ ὅς τυγχάνω συμφέρω ὁ δαιμόνιον · ἀλλά οἷος ἐπί ὁ νήχω ἐν θάλασσα ὁ μέν πελάγιος ἔτι καί πρόσω ὁ γῆ φέρω ὁ ἐπί γῆ ἵστημι σιωπή θεάομαι μόνος , ὁ δέ ἐγγύς ἤδη παραθέω καί παρεμβαίνω ἅμα καί χείρ καί φωνή βοηθέω ἀνασῴζω οὕτως , ὦ ὁ δαιμόνιον ὁ τρόπος ἐγώ βαπτίζω ὑπό ὁ πρᾶγμα , καί σῶμα πολύς καθά ὄχημα μεταλαμβάνω , αὐτός ἐξαμιλλάομαι καί μακροθυμέω , διά οἰκεῖος πειράω ἀρετή σῴζω καί τυγχάνω λιμήν . ὅστις δέ ἄν ἤδη διά μυρίος γένεσις ἀγωνίζομαι μακρός ἀγών εὖ καί πρόθυμος ψυχή , ὁ περίοδος συμπεραίνω κινδυνεύω καί φιλοτιμέομαι περί ὁ ἔκβασις ἱδρώς πολύς ἄνω προσφέρω , οὗτος ὁ οἰκεῖος οὐ νεμεσάω δαίμων βοηθέω ὁ θεός ἀλλά ἀφίημι ὁ προθυμέομαι προθυμέομαι δέ ἄλλος ἄλλος ἀνασῴζω ἐγκελεύω · ὁ δέ συνακούω διά ὁ πλησιάζω καί σῴζω μή πείθω δέ , ἀπολείπω ὁ δαίμων , οὐ εὐτυχής ἀπαλλάσσω .