plutarchus.de-garrulitate-502b-515a 23
οὐ μὴν ἀλλὰ τοῦτό γε τῶν κακῶν ἐλάχιστόν ἐστι . , καὶ δεῖ παρατρέπειν εἰς ταῦτα τὴν ἀδολεσχίαν ἧττον γὰρ ἀηδὲς ἔσται τὸ λάλον ἐν τῷ φιλολόγῳ πλεονάζον . ἐθιστέον δὲ καὶ γράφειν τι τοὺς τοιούτους καὶ διαλέγεσθαι κατʼ ἰδίαν . ὁ μὲν γὰρ Στωικὸς Ἀντίπατρος , ὡς ἔοικε , μὴ δυνάμενος μηδὲ βουλόμενος ὁμόσε χωρεῖν τῷ Καρνεάδῃ μετὰ πολλοῦ ῥεύματος εἰς τὴν Στοὰν φερομένῳ , γράφων δὲ καὶ πληρῶν τὰ βιβλία τῶν πρὸς αὐτὸν ἀντιλογιῶν καλαμοβόας ἐπεκλήθη · τὸν δʼ ἀδολέσχην ἴσως ἂν ἡ πρὸς τὸ γράφειν σκιαμαχία καὶ ἡ βοὴ τοῦ πλήθους ἀπερύκουσα καθʼ ἡμέραν ἐλαφρότερον παρασκευάσειε τοῖς συνοῦσιν , ὥσπερ οἱ κύνες εἰς λίθους καὶ ξύλα τὸν θυμὸν ἀφέντες ἧττόν εἰσι χαλεποὶ τοῖς ἀνθρώποις . ἁρμόσει δʼ αὐτοῖς σφόδρα καὶ τὸ μετὰ κρειττόνων ἀεὶ καὶ πρεσβυτέρων ὁμιλεῖν αἰσχυνόμενοι γὰρ αὐτῶν τὴν δόξαν ἐν ἔθει γενήσονται τοῦ σιωπᾶν . τούτοις δʼ ἀεὶ δεῖ καταμεμῖχθαι καὶ συμπεπλέχθαι τοῖς ἐθισμοῖς · τὴν προσοχὴν ἐκείνην καὶ τὸν ἐπιλογισμόν , ὅταν τι μέλλωμεν λαλεῖν καὶ τὰ ῥήματα τῷ στόματι προστρέχῃ , τίς οὗτος ὁ λόγος ὁ ἐφεστὼς καὶ καταβιαζόμενος ; ἐπὶ τί δʼ ἡ γλῶσσʼ ἀσπαίρει ; τί δʼ εἰπόντι περιγίγνεται καλὸν ἢ τί σιωπήσαντι δυσχερές ; οὐ γὰρ ὡς βάρος τι δεῖ πιέζοντʼ ἀποθέσθαι τὸν λόγον , ἐπεὶ παραμένει γε καὶ ῥηθεὶς ὁμοίως · ἀλλʼ ἢ διʼ αὑτοὺς ἅνθρωποι δεόμενοί τινος λαλοῦσιν ἢ τοὺς ἀκούοντας ὠφελοῦντες ἢ χάριν τινὰ παρασκευάζοντες ἀλλήλοις ὥσπερ ἁλσὶ τοῖς λόγοις ἐφηδύνουσι τὴν διατριβὴν καὶ τὴν πρᾶξιν , ἐν ᾗ τυγχάνουσιν ὄντες . εἰ δὲ μήτε τῷ λέγοντι χρήσιμον μήτʼ ἀναγκαῖον τοῖς ἀκούουσι τὸ λεγόμενον ἡδονὴ τε καὶ χάρις οὐ πρόσεστι , διὰ τί λέγεται ; τὸ γὰρ μάτην καὶ διακενῆς οὐχ ἧττον ἐν τοῖς λόγοις ἢ τοῖς ἔργοις ἐστίν . ἐπὶ πᾶσι δὲ καὶ παρὰ ταῦτα πάντα δεῖ πρόχειρον ἔχειν καὶ μνημονεύειν τὸ Σιμωνίδειον ὅτι λαλήσας μὲν πολλάκις μετενόησε , σιωπήσας δʼ οὐδέποτε · καὶ τὴν ἄσκησιν , ὅτι πάντων ἐπικρατεῖ καὶ ἰσχυρόν ἐστιν · ὅπου καὶ λυγμὸν καὶ βῆχʼ ἄνθρωποι τῷ προσέχειν ἀποβιαζόμενοι , μετὰ πόνου καὶ ἀλγηδόνος ἐξεκρούσαντο . σιγὴ δʼ οὐ μόνον ἄδιψον , ὥς φησιν Ἱπποκράτης , ἀλλὰ καὶ ἄλυπον καὶ ἀνώδυνον .
Lemmas: οὐ μήν ἀλλά οὗτος γε ὁ κακός ἐλαχύς εἰμί . , καί δέω παρατρέπω εἰς οὗτος ὁ ἀδολεσχία ἥσσων γάρ ἀηδής εἰμί ὁ λάλος ἐν ὁ φιλόλογος πλεονάζω . ἐθίζω δέ καί γράφω τις ὁ τοιοῦτος καί διαλέγω κατά ἴδιος . ὁ μέν γάρ Στωϊκός Ἀντίπατρος , ὡς ἔοικα , μή δύναμαι μηδέ βούλομαι ὁμόσε χωρέω ὁ Καρνεάδης μετά πολύς ῥεῦμα εἰς ὁ Στοά φέρω , γράφω δέ καί πληρόω ὁ βιβλίον ὁ πρός αὐτός ἀντιλογία καλαμοβόας ἐπικαλέω · ὁ δέ ἀδολέσχης ἴσως ἄν ὁ πρός ὁ γράφω σκιαμαχία καί ὁ βοή ὁ πλῆθος ἀπερύκω κατά ἡμέρα ἐλαφρός παρασκευάζω ὁ σύνειμι , ὥσπερ ὁ κύων εἰς λίθος καί ξύλον ὁ θυμός ἀφίημι ἥσσων εἰμί χαλεπός ὁ ἄνθρωπος . ἁρμόζω δέ αὐτός σφόδρα καί ὁ μετά κρατύς ἀεί καί πρέσβυς ὁμιλέω αἰσχύνω γάρ αὐτός ὁ δόξα ἐν ἔθος γίγνομαι ὁ σιωπάω . οὗτος δέ ἀεί δέω καταμείγνυμι καί συμπλέκω ὁ ἐθισμός · ὁ προσοχή ἐκεῖνος καί ὁ ἐπιλογισμός , ὅταν τις μέλλω λαλέω καί ὁ ῥῆμα ὁ στόμα προστρέχω , τίς οὗτος ὁ λόγος ὁ ἐφίστημι καί καταβιάζω ; ἐπί τίς δέ ὁ γλῶσσα ἀσπαίρω ; τίς δέ λέγω περιγίγνομαι καλός ἤ τίς σιωπάω δυσχερής ; οὐ γάρ ὡς βάρος τις δέω πιέζω ἀποτίθημι ὁ λόγος , ἐπεί παραμένω γε καί λέγω ὅμοιος · ἀλλά ἤ διά ἑαυτοῦ ἄνθρωπος δέω τις λαλέω ἤ ὁ ἀκούω ὠφελέω ἤ χάρις τις παρασκευάζω ἀλλήλων ὥσπερ ἅλς ὁ λόγος ἐφηδύνω ὁ διατριβή καί ὁ πρᾶξις , ἐν ὅς τυγχάνω εἰμί . εἰ δέ μήτε ὁ λέγω χρήσιμος μήτε ἀναγκαῖος ὁ ἀκούω ὁ λέγω ἡδονή τε καί χάρις οὐ πρόσειμι , διά τίς λέγω ; ὁ γάρ μάτην καί διακενῆς οὐ ἥσσων ἐν ὁ λόγος ἤ ὁ ἔργον εἰμί . ἐπί πᾶς δέ καί παρά οὗτος πᾶς δέω πρόχειρος ἔχω καί μνημονεύω ὁ Σιμωνίδειος ὅτι λαλέω μέν πολλάκις μετανοέω , σιωπάω δέ οὐδέποτε · καί ὁ ἄσκησις , ὅτι πᾶς ἐπικρατέω καί ἰσχυρός εἰμί · ὅπου καί λυγμός καί βήξ ἄνθρωπος ὁ προσέχω ἀποβιάζω , μετά πόνος καί ἀλγηδών ἐκκρούω . σιγή δέ οὐ μόνος ἄδιψος , ὡς φημί Ἱπποκράτης , ἀλλά καί ἄλυπος καί ἀνώδυνος .