plutarchus.de-facie-in-orbe-lunae-920b-945e 15
ὥσπερ εἰκὸς ἔχειν καὶ τὸν κόσμον , εἴ γε δὴ ζῷὸν ἐστι , πολλαχοῦ γῆν ἔχοντα , πολλαχοῦ δὲ πῦρ καὶ ὕδωρ καὶ πνεῦμα , οὐκ ἐξ ἀνάγκης ἀποτεθλιμμένον ἀλλὰ λόγῳ διακεκοσμημένον . οὐδὲ γὰρ ὀφθαλμὸς ἐνταῦθα τοῦ σώματός ; ἐστιν ὑπὸ κουφότητος ἐκπιεσθείς , οὐδʼ ἡ καρδία τῷ βάρει ὀλισθοῦσα πέπτωκεν εἰς τὸ στῆθος , ἀλλʼ ὅτι βέλτιον ἦν οὕτως ἑκάτερον τετάχθαι . μὴ τοίνυν μηδὲ τῶν τοῦ κόσμου μερῶν νομίζωμεν μήτε γῆν ἐνταῦθα κεῖσθαι συμπεσοῦσαν διὰ βάρος μήτε τὸν ἣλιον , ὡς ᾤετο Μητρόδωρος ὁ Χῖος , εἰς τὴν ἄνω χώραν ἀσκοῦ δίκην ὑπὸ κουφότητος ἐκτεθλῖφθαι , μήτε τοὺς ἄλλους ἀστέρας ὥσπερ ἐν ζυγοστάθμου διαφορᾷ ῥέψαντας , ἐν οἷς εἰσι , γεγονέναι τόποις · ἀλλὰ τοῦ κατὰ λόγον κρατοῦντος , οἱ μὲν ὥσπερ ὄμματα φωσφόρα τῷ προσώπῳ τοῦ παντὸς ἐνδεδεμένοι περιπολοῦσιν , ἥλιος δὲ καρδίας ἔχων δύναμιν ὥσπερ αἷμα καὶ πνεῦμα διαπέμπει καὶ διασκεδάννυσιν ἐξ ἑαυτοῦ θερμότητα καὶ φῶς · γῇ δὲ καὶ θαλάσσῃ χρῆται κατὰ φύσιν ὁ κόσμος ὅσα κοιλίᾳ καὶ κύστει ζῷον . σελήνη δʼ ἡλίου μεταξὺ καὶ γῆς , ὥσπερ καρδίας καὶ κοιλίας ἧπαρ ἤ τι μαλθακὸν ἄλλο σπλάγχνον ἐγκειμένη τὴν τʼ ἄνωθεν ἀλέαν ἐνταῦθα διαπέμπει καὶ τὰς ἐντεῦθεν ἀναθυμιάσεις πέψει τινὶ καὶ καθάρσει λεπτύνουσα περὶ ἑαυτὴν ἀναδίδωσιν εἰ δὲ καὶ πρὸς ἄλλα τὸ γεῶδες αὐτῆς καὶ στερέμνιον ἔχει τινὰ πρόσφορον χρείαν , ἄδηλον ἡμῖν . ἐν παντὶ δὲ κρατεῖ τὸ βέλτιον τοῦ κατηναγκασμένου . τί γὰρ οὕτω λάβωμεν , ἐξ ὧν ἐκεῖνοι λέγουσι , τὸ εἰκός ; λέγουσι δὲ τοῦ αἰθέρος τὸ μὲν αὐγοειδὲς καὶ λεπτὸν ὑπὸ μανότητος οὐρανὸν γεγονέναι , τὸ δὲ πυκνωθὲν καὶ συνειληθὲν ἄστρα · τούτων δὲ τὸ νωθρότατον εἶναι τὴν σελήνην καὶ θολερώτατον . ἀλλʼ ὅμως ὁρᾶν πάρεστιν οὐκ ἀποκεκριμένην τοῦ αἰθέρος τὴν σελήνην , ἀλλʼ ἔτι πολλῷ μὲν τῷ περὶ , αὐτὴν ἐμφερομένην , πολλὴν δʼ ὑφʼ ἑαυτὴν ἔχουσαν ἀνέμων δινεῖσθαι καὶ κομήτας . οὕτως οὐ ταῖς ῥοπαῖς σεσήκωται κατὰ βάρος καὶ κουφότητα τῶν σωμάτων ἕκαστον , ἀλλʼ ἑτέρῳ λόγῳ κεκόσμηται .
Lemmas: ὥσπερ ἔοικα ἔχω καί ὁ κόσμος , εἰ γε δή ζῷον εἰμί , πολλαχοῦ γῆ ἔχω , πολλαχοῦ δέ πῦρ καί ὕδωρ καί πνεῦμα , οὐ ἐκ ἀνάγκη ἀποθλίβω ἀλλά λόγος διακοσμέω . οὐδέ γάρ ὀφθαλμός ἐνταῦθα ὁ σῶμα ; εἰμί ὑπό κουφότης ἐκπιέζω , οὐδέ ὁ καρδία ὁ βάρος ὀλισθάνω πίπτω εἰς ὁ στῆθος , ἀλλά ὅτι ἀγαθός εἰμί οὕτως ἑκάτερος τάσσω . μή τοίνυν μηδέ ὁ ὁ κόσμος μέρος νομίζω μήτε γῆ ἐνταῦθα κεῖμαι συμπίπτω διά βάρος μήτε ὁ ἥλιος , ὡς οἴομαι Μητρόδωρος ὁ Χῖος , εἰς ὁ ἄνω χώρα ἀσκός δίκη ὑπό κουφότης ἐκθλίβω , μήτε ὁ ἄλλος ἀστήρ ὥσπερ ἐν ζυγόσταθμος διαφορά ῥέπω , ἐν ὅς εἰμί , γίγνομαι τόπος · ἀλλά ὁ κατά λόγος κρατέω , ὁ μέν ὥσπερ ὄμμα φωσφόρος ὁ πρόσωπον ὁ πᾶς ἐνδέω περιπολέω , ἥλιος δέ καρδία ἔχω δύναμις ὥσπερ αἷμα καί πνεῦμα διαπέμπω καί διασκεδάννυμι ἐκ ἑαυτοῦ θερμότης καί φάος · γῆ δέ καί θάλασσα χράω κατά φύσις ὁ κόσμος ὅσος κοιλία καί κύστις ζῷον . σελήνη δέ ἥλιος μεταξύ καί γῆ , ὥσπερ καρδία καί κοιλία ἧπαρ ἤ τις μαλθακός ἄλλος σπλάγχνον ἔγκειμαι ὁ τε ἄνωθεν ἀλέα ἐνταῦθα διαπέμπω καί ὁ ἐντεῦθεν ἀναθυμίασις πέψις τις καί κάθαρσις λεπτύνω περί ἑαυτοῦ ἀναδίδωμι εἰ δέ καί πρός ἄλλος ὁ γεώδης αὐτός καί στερέμνιος ἔχω τις πρόσφορος χρεία , ἄδηλος ἐγώ . ἐν πᾶς δέ κρατέω ὁ ἀγαθός ὁ καταναγκάζω . τίς γάρ οὕτως λαμβάνω , ἐκ ὅς ἐκεῖνος λέγω , ὁ ἔοικα ; λέγω δέ ὁ αἰθήρ ὁ μέν αὐγοειδής καί λεπτός ὑπό μανότης οὐρανός γίγνομαι , ὁ δέ πυκνόω καί συνειλέω ἄστρον · οὗτος δέ ὁ νωθρός εἰμί ὁ σελήνη καί θολερός . ἀλλά ὅμως ὁράω πάρειμι οὐ ἀποκρίνω ὁ αἰθήρ ὁ σελήνη , ἀλλά ἔτι πολύς μέν ὁ περί , αὐτός ἐμφέρω , πολύς δέ ὑπό ἑαυτοῦ ἔχω ἄνεμος δινεύω καί κομήτης . οὕτως οὐ ὁ ῥοπή σηκόω κατά βάρος καί κουφότης ὁ σῶμα ἕκαστος , ἀλλά ἕτερος λόγος κοσμέω .