plutarchus.de-facie-in-orbe-lunae-920b-945e 25
ταῦτα τοῦ Θέωνος εἰπόντος , κάλλιστὰ γʼ ἔφην καὶ ἄριστα τῇ παιδιᾷ τοῦ λόγου τὰς ὀφρῦς ἡμῶν ἔλυσας , διʼ ἃ καὶ θάρσος ἡμῖν ἐγγίγνεται πρὸς τὴν ἀπόκρισιν , μὴ πάνυ πικρὰν μηδʼ αὐστηρὰν εὐθύνην προσδοκῶσι · καὶ γὰρ ὡς ἀληθῶς τῶν σφόδρα πεπεισμένων τὰ τοιαῦτα διαφέρουσιν οὐδὲν οἱ σφόδρα δυσκολαίνοντες αὐτοῖς καὶ διαπιστοῦντες ἀλλὰ μὴ πράως τὸ δυνατὸν καὶ τὸ ἐνδεχόμενον ἐθέλοντες ἐπισκοπεῖν , εὐθὺς οὖν τὸ πρῶτον οὐκ ἀναγκαῖόν ἐστιν , εἰ μὴ κατοικοῦσιν ἄνθρωποι τὴν σελήνην , μάτην γεγονέναι καὶ πρὸς μηδέν . οὐδὲ γὰρ τήνδε τὴν γῆν διʼ ὅλης ἐνεργὸν οὐδὲ προσοικουμένην ὁρῶμεν , ἀλλὰ μικρὸν αὐτῆς μέρος , ὥσπερ ἄκροις τισὶν ἢ χερρονήσοις ἀνέχουσιν ἐκ βυθοῦ γόνιμόν ἐστι ζῴων καὶ φυτῶν , τῶν δʼ ἄλλων τὰ μὲν ἔρημα καὶ ἄκαρπα χειμῶσι καὶ αὐχμοῖς , τὰ δὲ πλεῖστα κατὰ τῆς μεγάλης δέδυκε θαλάσσης . ἀλλὰ σύ , τὸν Ἀρίσταρχον ἀγαπῶν ἀεὶ καὶ θαυμάζων , οὐκ ἀκούεις Κράτητος ἀναγιγνώσκοντος Ὠκεανός , ὅσπερ γένεσις πάντεσσι τέτυκται ἀνδράσιν ἠδὲ θεοῖς , πλείστην ἐπὶ γαῖαν ἵησιν . ἀλλὰ πολλοῦ δεῖ μάτην ταῦτα γεγονέναι · καὶ γὰρ ἀναθυμιάσεις ἡ θάλασσα μαλακὰς ἀνίησι καὶ τῶν πνευμάτων τὰ ἥδιστα , θέρους ἀκμάζοντος , ἐκ τῆς ἀοικήτου καὶ κατεψυγμένης αἱ χιόνες ἀτρέμα διατηκόμεναι χαλῶσι καὶ διασπείρουσιν ἡμέρας τε καὶ νυκτὸς ἕστηκεν ἀτρεκὴς ἐν μέσῳ φύλαξ κατὰ Πλάτωνα καὶ δημιουργός . οὐδὲν οὖν κωλύει καὶ τὴν σελήνην ζῴων μὲν ἔρημον εἶναι , παρέχειν δʼ ἀνακλάσεις τε τῷ φωτὶ περὶ αὐτὴν διαχεομένῳ καὶ συρροὴν ταῖς τῶν ἀστέρων αὐγαῖς ἐν αὐτῇ καὶ σύγκρασιν , ᾗ συνεκπέττει τε τὰς ἀπὸ τῆς γῆς ἀναθυμιάσεις , ἅμα τε καὶ τοῦ ἡλίου τὸ ἔμπυρον ἄγαν καὶ σκληρὸν ἀνίησι . καὶ πού τι καὶ παλαιᾷ φήμῃ διδόντες Ἄρτεμιν αὐτὴν νομισθῆναι φήσομεν ὡς παρθένον καὶ ἄγονον , ἄλλως δὲ βοηθητικὴν καὶ ὠφέλιμον . ἔπειτα τῶν γʼ εἰρημένων οὐδέν , ὦ φίλε Θέων , ἀδύνατον δείκνυσι τὴν λεγομένην ἐπʼ αὐτῆς οἴκησιν · ἥ τε γὰρ δίνη πολλὴν ἔχουσα πραότητα καὶ γαλήνην ἐπιλεαίνει τὸν ἀέρα καὶ διανέμει συγκατακοσμούμενον , ὥστε μηδὲν εἶναι δέος ἐκπεσεῖν καὶ ἀποσφαλῆναι τοὺς ἐκεῖ βεβιωκότας · ἥ τε μεταλλαγὴ καὶ τὸ ποικίλον τοῦτο τῆς φορᾶς καὶ πεπλανημένον οὐκ ἀνωμαλίας οὐδὲ ταραχῆς ἐστιν , ἀλλὰ θαυμαστὴν ἐπιδείκνυνται τάξιν ἐν τούτοις καὶ πορείαν οἱ ἀστρολόγοι , κύκλοις τισὶ περὶ κύκλους ἑτέρους ἐξελιττομένοις συνάγοντες αὐτὴν οἱ μὲν ἀτρεμοῦσαν , οἱ δὲ λείως καὶ ὁμαλῶς ἀεὶ τάχεσι τοῖς αὐτοῖς ἀνθυποφερομένην · αὗται γὰρ αἱ τῶν κύκλων ἐπιβάσεις καὶ περιαγωγαὶ καὶ σχέσεις πρὸς ἀλλήλους καὶ πρὸς ἡμᾶς τὰ φαινόμενα τῆς κινήσεως ὕψη καὶ βάθη καὶ τὰς κατὰ πλάτος παραλλάξεις ἅμα ταῖς κατὰ μῆκος αὐτῆς περιόδοις ἐμμελέστατα συμπεραίνουσι . τὴν δὲ πολλὴν θερμότητα καὶ συνεχῆ πύρωσιν ὑφʼ ἡλίου παύσῃ φοβούμενος , ἂν πρῶτον μὲν ἀντιθῇς ταῖς ἕνδεκα θεριναῖς συνόδοις τὰς πανσελήνους · εἴσῃ δὲ τὸ συνεχὲς τῆς μεταβολῆς ταῖς ὑπερβολαῖς χρόνον οὐκ ἐχούσαις πολὺν ἐμποιεῖν κρᾶσιν οἰκείαν καὶ τὸ ἄγαν ἑκατέρας ἀφαιρεῖν , ἀμέσου δὲ τούτων , ὡς εἰκός , ὥραν ἔαρι προσφορωτάτην ἔχουσιν . ἔπειτα πρὸς μὲν ἡμᾶς καθίησι δἰ ἀέρος θολεροῦ καὶ συνεπερείδοντος ; θερμότητα ταῖς ἀναθυμιάσεσι τρεφομένην · ἐκεῖ δὲ λεπτὸς ὢν καὶ διαυγὴς ὁ ἀὴρ σκίδνησι καὶ διαχεῖ τὴν αὐγήν , ὑπέκκαυμα καὶ σῶμα μηδὲν ἔχουσαν . ὕλην δὲ καὶ καρποὺς αὐτοῦ μὲν ὄμβροι τρέφουσιν , ἑτέρωθι δέ , ὥσπερ ἄνω περὶ Θήβας παρʼ ὑμῖν καὶ Συήνην , οὐκ ὄμβριον ὕδωρ ἀλλὰ γηγενὲς ἡ γῆ πίνουσα καὶ χρωμένη πνεύμασι καὶ δρόσοις οὐκ ἂν ἐθελήσειεν , οἶμαι , τῇ πλεῖστον ὑομένῃ πολυκαρπία συμφέρεσθαι διʼ ἀρετήν τινα καὶ κρᾶσιν . τὰ δʼ αὐτὰ φυτὰ τῷ γένει παρʼ ἡμῖν μέν , ἐὰν σφόδρα πιεσθῇ χειμῶσιν , ἐκφέρει πολὺν καὶ καλὸν καρπόν ἐν δὲ Λιβύῃ καὶ παρʼ ὑμῖν · ἐν Αἰγύπτῳ δύσριγα κομιδῇ καὶ δειλὰ πρὸς χειμῶνάς ; ἐστι . τῆς δὲ Γεδρωσίας καὶ Τρωγλοδύτιδος , ἣ καθήκει πρὸς τὸν ὠκεανόν ἀφόρου διὰ ξηρότητα καὶ ἀδένδρου παντάπασιν οὔσης , ἐν τῇ παρακειμένῃ καὶ περικεχυμένῃ θαλάττῃ θαυμαστὰ μεγέθη φυτῶν τρέφεται καὶ κατὰ βυθοῦ τέθηλεν · ὧν τὰ μὲν ἐλαίας τὰ δὲ δάφνας τὰ δʼ Ἴσιδος τρίχας καλοῦσιν . οἱ δʼ ἀνακαμψέρωτες οὗτοι προσαγορευόμενοι , τῆς γῆς ἐξαιρεθέντες , οὐ μόνον ζῶσι κρεμάμενοι χρόνον ὅσον βούλεταί τις ἀλλὰ βλαστάνουσιν . σπείρεται δὲ τὰ μὲν πρὸς χειμῶνος τὰ δὲ θέρους ἀκμάζοντος , ὥσπερ σήσαμον καὶ μελίνη · τὸ δὲ θύμον ἢ τὸ κενταύριον ἂν εἰς ἀγαθὴν καὶ πίονα σπαρῇ χώραν καὶ βρέχηται καὶ ἄρδηται , τῆς κατὰ φύσιν ἐξίσταται ποιότητος καὶ ἀποβάλλει τὴν δύναμιν , αὐχμῷ δὲ χαίρει καὶ πρὸς τὸ οἰκεῖον ἐπιδίδωσιν · εἰ δʼ ὥς φασιν οὐδὲ τὰς δρόσους ἀνέχεται , καθάπερ τὰ πλεῖστα τῶν Ἀραβικῶν , ἀλλʼ ἐξαμαυροῦται διαινόμενα καὶ φθείρεται , τί δὴ θαυμαστόν ἐστιν εἰ γίγνονται περὶ τὴν σελήνην ῥίζαι καὶ σπέρματα καὶ ὗλαι μηδὲν ὑετῶν δεόμεναι μηδὲ χιόνων ἀλλὰ πρὸς θερινὸν ἀέρα καὶ λεπτὸν εὐφυῶς ἔχουσαι ; πῶς δʼ οὐκ εἰκὸς ; ἀνιέναι τε πνεύματα θαλπόμενα τῇ σελήνῃ καὶ τῷ σάλῳ τῆς περιφορᾶς αὔρας τε παρομαρτεῖν ἀτρέμα , καὶ δρόσους καὶ ὑγρότητας ἐλαφρὰς περιχεούσας , καὶ διασπειρομένας ἐπαρκεῖν τοῖς βλαστάνουσιν , αὐτὴν δὲ τῇ κράσει μὴ πυρώδη μηδʼ αὐχμηρὰν ἀλλὰ μαλακὴν καὶ ὑδροποιὸν εἶναι ; ξηρότητος μὲν γὰρ οὐδὲν ἀφικνεῖται πάθος ἀπʼ αὐτῆς πρὸς ἡμᾶς , ὑγρότητος δὲ πολλὰ καὶ θηλύτητος , αὐξήσεις φυτῶν , σήψεις κρεῶν , τροπαὶ καὶ ἀνέσεις οἴνων , μαλακότητες ξύλων , εὐτοκίαι γυναικῶν . δέδοικα δʼ ἡσυχάζοντα Φαρνάκην αὖθις ἐρεθίζειν καὶ κινεῖν , ὠκεανοῦ τε πλημμύρας ὡς λέγουσιν αὐτοὶ καὶ πορθμῶν ἐπιδόσεις , διαχεομένων καὶ αὐξανομένων ὑπὸ τῆς σελήνης τῷ ἀνυγραίνεσθαι , παρατιθέμενος . διὸ πρὸς σὲ τρέψομαι μᾶλλον , ὦ φίλε Θέων λέγεις γὰρ ὑμῖν , ἐξηγούμενος ταυτὶ τὰ Ἀλκμᾶνος Διὸς θυγάτηρ Ἔρσα τρέφει καὶ δίας Σελάνας , ὅτι νῦν τὸν ἀέρα καλεῖ Δία καί φησιν αὐτὸν ὑπὸ τῆς σελήνης καθυγραινόμενον εἰς δρόσους τρέπεσθαι . κινδυνεύει γάρ , ὦ ἑταῖρε , πρὸς τὸν ἣλιον ἀντιπαθῆ φύσιν ἔχειν · εἴγε μὴ μόνον , ὅσα πυκνοῦν καὶ ξηραίνειν ἐκεῖνος , αὕτη μαλάσσειν καὶ διαχεῖν πέφυκεν ἀλλὰ καὶ τὴν ἀπʼ ἐκείνου θερμότητα καθυγραίνειν καὶ καταψύχειν προσπίπτουσαν αὐτῇ καὶ συμμιγνυμένην . οἵ τε δὴ τὴν σελήνην ἔμπυρον σῶμα καὶ διακαὲς εἶναι νομίζοντες ἁμαρτάνουσιν οἵ τε τοῖς ἐκεῖ ζῴοις ὅσα τοῖς ἐνταῦθα πρὸς γένεσιν καὶ τροφὴν καὶ δίαιταν ἀξιοῦντες ὑπάρχειν , ἐοίκασιν ἀθέατοι τῶν περὶ τὴν φύσιν ἀνωμαλιῶν , ἐν αἷς μείζονας ἔστι καὶ πλείονας πρὸς ἄλληλα τῶν ζῴων ἢ πρὸς τὰ μὴ ζῷα διαφορὰς καὶ ἀνομοιότητας εὑρεῖν . καὶ εὔστομοι μὲν ἄνθρωποι καὶ ὀσμαῖς τρεφόμενοι μὴ ἔστωσαν , οἳ μηδʼ εἶναί μοι δοκοῦσιν · ἣν δʼ Ἀμμώνιος ἡμῖν αὐτὸς ἐξηγεῖτο δύναμιν , ᾐνίξατο μὲν Ἡσίοδος εἰπών οὐδʼ ὅσον ἐν μαλάχῃ τε καὶ ἀσφοδέλῳ μέγʼ ὄνειαρ ἔργῳ δʼ ἐμφανῆ παρέσχεν Ἐπιμενίδης , διδάξας ὅτι μικρῷ παντάπασιν ἡ φύσις ὑπεκκαύματι ζωπυρεῖ καὶ συνέχει τὸ ζῷον , ἂν ὅσον ἐλαίας μέγεθος λάβῃ , μηδεμιᾶς ἔτι τροφῆς δεόμενον . τοὺς δʼ ἐπὶ τῆς σελήνης , εἴπερ εἰσίν , εὐσταλεῖς εἶναι τοῖς σώμασι καὶ διαρκεῖς ὑπὸ τῶν τυχόντων τρέφεσθαι πιθανόν ἐστι · καὶ γὰρ αὐτὴν τὴν σελήνην , ὥσπερ τὸν ἣλιον , ζῷον ὄντα πύρινον καὶ τῆς γῆς ὄντα πολλαπλάσιον , ἀπὸ τῶν ὑγρῶν φασι τῶν ἀπὸ τῆς γῆς τρέφεσθαι , καὶ τοὺς ἄλλους ἀστέρας ἀπείρους ὄντας · οὕτως ἐλαφρὰ καὶ λιτὰ τῶν ἀναγκαίων φέρειν ζῷα τὸν ἄνω τόπον ὑπολαμβάνουσιν . ἀλλʼ οὔτε ταῦτα συνορῶμεν οὔτε ὅτι καὶ χώρα καὶ φύσις καὶ κρᾶσις ἄλλη πρόσφορός ἐστιν αὐτοῖς · ὥσπερ οὖν εἰ , τῇ θαλάττῃ μὴ δυναμένων ἡμῶν προσελθεῖν μηδʼ ἅψασθαι μόνον δὲ τὴν θέαν αὐτῆς πόρρωθεν ἀφορώντων καὶ πυνθανομένων ὅτι πικρὸν καὶ ἄποτον καὶ ἁλμυρὸν ὕδωρ ἐστίν , ἔλεγέ τις ὡς ζῷα πολλὰ καὶ μεγάλα καὶ παντοδαπὰ ταῖς μορφαῖς τρέφει κατὰ βάθους καὶ θηρίων ἐστὶ πλήρης ὕδατι χρωμένων ὅσαπερ ὑμεῖς ἀέρι , μύθοις ἂν ὅμοια καὶ τέρασιν ἐδόκει περαίνειν οὕτως ἐοίκαμεν ἔχειν καὶ ταὐτὸ πάσχειν πρὸς τὴν σελήνην , ἀπιστοῦντες ἐκεῖ τινας ἀνθρώπους κατοικεῖν . ἐκείνους δʼ ἂν οἴομαι πολὺ μᾶλλον ἀποθαυμάσαι τὴν γῆν , ἀφορῶντας οἷον ὑποστάθμην καὶ ἰλὺν τοῦ παντὸς ἐν ὑγροῖς καὶ ὁμίχλαις καὶ νέφεσι διαφαινομένην ἀλαμπὲς καὶ ταπεινὸν καὶ ἀκίνητον χωρίον , εἰ ζῷα φύει καὶ τρέφει μετέχοντα κινήσεως ἀναπνοῆς θερμότητος · κἂν εἴ ποθεν αὐτοῖς ἐγγένοιτο τῶν Ὁμηρικῶν τούτων ἀκοῦσαι σμερδαλέʼ , εὐρώεντα , τά τε στυγέουσι θεοί περ καὶ τόσσον ἔνερθʼ Ἀίδεω , ὅσον οὐρανὸς ἔστʼ ἀπὸ γαίης , ταῦτα φήσουσιν ἀτεχνῶς περὶ τοῦ χωρίου τούτου λέγεσθαι καὶ τὸν Ἅιδην ἐνταῦθα καὶ τὸν Τάρταρον ἀπῳκίσθαι , γῆν δὲ μίαν εἶναι τὴν σελήνην , ἴσον ἐκείνων τῶν ἄνω καὶ τῶν κάτω τούτων ἀπέχουσαν .
Lemmas: οὗτος ὁ Θέων λέγω , καλός γε φημί καί ἀγαθός ὁ παιδιά ὁ λόγος ὁ ὀφρύς ἐγώ λύω , διά ὅς καί θάρσος ἐγώ ἐγγίγνομαι πρός ὁ ἀπόκρισις , μή πάνυ πικρός μηδέ αὐστηρός εὔθυνα προσδοκόω · καί γάρ ὡς ἀληθής ὁ σφόδρα πείθω ὁ τοιοῦτος διαφέρω οὐδείς ὁ σφόδρα δυσκολαίνω αὐτός καί διαπιστέω ἀλλά μή πρᾶος ὁ δυνατός καί ὁ ἐνδέχομαι ἐθέλω ἐπισκοπέω , εὐθύς οὖν ὁ πρῶτος οὐ ἀναγκαῖος εἰμί , εἰ μή κατοικέω ἄνθρωπος ὁ σελήνη , μάτην γίγνομαι καί πρός μηδείς . οὐδέ γάρ ὅδε ὁ γῆ διά ὅλος ἐνεργός οὐδέ προσοικέω ὁράω , ἀλλά μικρός αὐτός μέρος , ὥσπερ ἄκρος τις ἤ χερσόνησος ἀνέχω ἐκ βυθός γόνιμος εἰμί ζῷον καί φυτόν , ὁ δέ ἄλλος ὁ μέν ἐρῆμος καί ἄκαρπος χειμών καί αὐχμός , ὁ δέ πολύς κατά ὁ μέγας δύω θάλασσα . ἀλλά σύ , ὁ Ἀρίσταρχος ἀγαπάω ἀεί καί θαυμάζω , οὐ ἀκούω Κράτης ἀναγιγνώσκω Ὠκεανός , ὅς γένεσις πᾶς τεύχω ἀνήρ ἠδέ θεός , πολύς ἐπί γῆ ἵημι . ἀλλά πολύς δέω μάτην οὗτος γίγνομαι · καί γάρ ἀναθυμίασις ὁ θάλασσα μαλακός ἀνίημι καί ὁ πνεῦμα ὁ ἡδύς , θέρος ἀκμάζω , ἐκ ὁ ἀοίκητος καί καταψύχω ὁ χιών ἀτρέμας διατήκω χαλάω καί διασπείρω ἡμέρα τε καί νύξ ἵστημι ἀτρεκής ἐν μέσος φύλαξ κατά Πλάτων καί δημιουργός . οὐδείς οὖν κωλύω καί ὁ σελήνη ζῷον μέν ἐρῆμος εἰμί , παρέχω δέ ἀνάκλασις τε ὁ φώς περί αὐτός διηχέω καί συρροή ὁ ὁ ἀστήρ αὐγή ἐν αὐτός καί σύγκρασις , ὅς συνεκπέσσω τε ὁ ἀπό ὁ γῆ ἀναθυμίασις , ἅμα τε καί ὁ ἥλιος ὁ ἔμπυρος ἄγαν καί σκληρός ἀνίημι . καί που τις καί παλαιός φήμη δίδωμι Ἄρτεμις αὐτός νομίζω φημί ὡς παρθένος καί ἄγονος , ἄλλος δέ βοηθητικός καί ὠφέλιμος . ἔπειτα ὁ γε λέγω οὐδείς , ὦ φίλος Θέων , ἀδύνατος δείκνυμι ὁ λέγω ἐπί αὐτός οἴκησις · ὁ τε γάρ δίνη πολύς ἔχω πραότης καί γαλήνη ἐπιλεαίνω ὁ ἀήρ καί διανέμω συγκατακοσμέω , ὥστε μηδείς εἰμί δέος ἐκπίπτω καί ἀποσφάλλω ὁ ἐκεῖ βιόω · ὁ τε μεταλλαγή καί ὁ ποικίλος οὗτος ὁ φορά καί πλανάω οὐ ἀνωμαλία οὐδέ ταραχή εἰμί , ἀλλά θαυμαστός ἐπιδείκνυμι τάξις ἐν οὗτος καί πορεία ὁ ἀστρολόγος , κύκλος τις περί κύκλος ἕτερος ἐξελίσσω συνάγω αὐτός ὁ μέν ἀτρεμέω , ὁ δέ λεῖος καί ὁμαλής ἀεί τάχος ὁ αὐτός ἀνθυποφέρω · οὗτος γάρ ὁ ὁ κύκλος ἐπίβασις καί περιαγωγή καί σχέσις πρός ἀλλήλων καί πρός ἐγώ ὁ φαίνω ὁ κίνησις ὕψος καί βάθος καί ὁ κατά πλάτος παράλλαξις ἅμα ὁ κατά μῆκος αὐτός περίοδος ἐμμελής συμπεραίνω . ὁ δέ πολύς θερμότης καί συνεχής πύρωσις ὑπό ἥλιος παύω φοβέω , ἐάν πρῶτος μέν ἀντιτίθημι ὁ ἕνδεκα θερινός σύνοδος ὁ πανσέληνος · οἶδα δέ ὁ συνεχής ὁ μεταβολή ὁ ὑπερβολή χρόνος οὐ ἔχω πολύς ἐμποιέω κρᾶσις οἰκεῖος καί ὁ ἄγαν ἑκάτερος ἀφαιρέω , ἄμεσος δέ οὗτος , ὡς ἔοικα , ὥρα ἔαρ πρόσφορος ἔχω . ἔπειτα πρός μέν ἐγώ καθίημι διά ἀήρ θολερός καί συνεπερείδω ; θερμότης ὁ ἀναθυμίασις τρέφω · ἐκεῖ δέ λεπτός εἰμί καί διαυγής ὁ ἀήρ σκίδνημι καί διαχέω ὁ αὐγή , ὑπέκκαυμα καί σῶμα μηδείς ἔχω . ὕλη δέ καί καρπός αὐτός μέν ὄμβρος τρέφω , ἑτέρωθι δέ , ὥσπερ ἄνω περί Θῆβαι παρά σύ καί Συήνη , οὐ ὄμβριος ὕδωρ ἀλλά γηγενής ὁ γῆ πίνω καί χράω πνεῦμα καί δρόσος οὐ ἄν ἐθέλω , οἴομαι , ὁ πολύς ὕω πολυκαρπία συμφέρω διά ἀρετή τις καί κρᾶσις . ὁ δέ αὐτός φυτόν ὁ γένος παρά ἐγώ μέν , ἐάν σφόδρα πιέζω χειμών , ἐκφέρω πολύς καί καλός καρπός ἐν δέ Λιβύη καί παρά σύ · ἐν Αἴγυπτος δύσριγος κομιδῇ καί δειλός πρός χειμών ; εἰμί . ὁ δέ Γεδρωσία καί Τρωγλοδύτις , ὅς καθήκω πρός ὁ ὠκεανός ἄφορος διά ξηρότης καί ἄδενδρος παντάπασι εἰμί , ἐν ὁ παράκειμαι καί περιχέω θάλασσα θαυμαστός μέγεθος φυτόν τρέφω καί κατά βυθός θάλλω · ὅς ὁ μέν ἐλαία ὁ δέ δάφνη ὁ δέ Ἶσις θρίξ καλέω . ὁ δέ ἀνακαμψέρωτες οὗτος προσαγορεύω , ὁ γῆ ἐξαιρέω , οὐ μόνος ζάω κρεμάννυμι χρόνος ὅσος βούλομαι τις ἀλλά βλαστάνω . σπείρω δέ ὁ μέν πρός χειμών ὁ δέ θέρος ἀκμάζω , ὥσπερ σήσαμος καί μελίνη · ὁ δέ θύμον ἤ ὁ κενταύριον ἐάν εἰς ἀγαθός καί πίων σπείρω χώρα καί βρέχω καί ἄρδω , ὁ κατά φύσις ἐξίστημι ποιότης καί ἀποβάλλω ὁ δύναμις , αὐχμός δέ χαίρω καί πρός ὁ οἰκεῖος ἐπιδίδωμι · εἰ δέ ὡς φημί οὐδέ ὁ δρόσος ἀνέχω , καθά ὁ πολύς ὁ Ἀραβικός , ἀλλά ἐξαμαυρόω διαίνω καί φθείρω , τίς δή θαυμαστός εἰμί εἰ γίγνομαι περί ὁ σελήνη ῥίζα καί σπέρμα καί ὕλη μηδείς ὑετός δέω μηδέ χιών ἀλλά πρός θερινός ἀήρ καί λεπτός εὐφυής ἔχω ; πῶς δέ οὐ ἔοικα ; ἀνίημι τε πνεῦμα θάλπω ὁ σελήνη καί ὁ σάλος ὁ περιφορά αὔρα τε παρομαρτέω ἀτρέμας , καί δρόσος καί ὑγρότης ἐλαφρός περιχέω , καί διασπείρω ἐπαρκέω ὁ βλαστάνω , αὐτός δέ ὁ κρᾶσις μή πυρώδης μηδέ αὐχμηρός ἀλλά μαλακός καί ὑδροποιός εἰμί ; ξηρότης μέν γάρ οὐδείς ἀφικνέομαι πάθος ἀπό αὐτός πρός ἐγώ , ὑγρότης δέ πολύς καί θηλύτης , αὔξησις φυτόν , σῆψις κρέας , τροπή καί ἄνεσις οἶνος , μαλακότης ξύλον , εὐτοκία γυνή . δείδω δέ ἡσυχάζω Φαρνάκης αὖθις ἐρεθίζω καί κινέω , ὠκεανός τε πλήμμυρα ὡς λέγω αὐτός καί πορθμός ἐπίδοσις , διηχέω καί αὐξάνω ὑπό ὁ σελήνη ὁ ἀνυγραίνω , παρατίθημι . διό πρός σύ τρέπω μάλα , ὦ φίλος Θέων λέγω γάρ σύ , ἐξηγέομαι οὗτος ὁ Ἀλκμάν Ζεύς θυγάτηρ Ἔρσα τρέφω καί δῖος Σελήνη , ὅτι νῦν ὁ ἀήρ καλέω Ζεύς καί φημί αὐτός ὑπό ὁ σελήνη καθυγραίνω εἰς δρόσος τρέπω . κινδυνεύω γάρ , ὦ ἑταῖρος , πρός ὁ ἥλιος ἀντιπαθής φύσις ἔχω · εἰ μή μόνος , ὅσος πυκνόω καί ξηραίνω ἐκεῖνος , οὗτος μαλάσσω καί διαχέω φύω ἀλλά καί ὁ ἀπό ἐκεῖνος θερμότης καθυγραίνω καί καταψύχω προσπίπτω αὐτός καί συμμείγνυμι . ὁ τε δή ὁ σελήνη ἔμπυρος σῶμα καί διακαής εἰμί νομίζω ἁμαρτάνω ὁ τε ὁ ἐκεῖ ζῷον ὅσος ὁ ἐνταῦθα πρός γένεσις καί τροφή καί δίαιτα ἀξιόω ὑπάρχω , ἔοικα ἀθέατος ὁ περί ὁ φύσις ἀνωμαλία , ἐν ὅς μέγας εἰμί καί πολύς πρός ἀλλήλων ὁ ζῷον ἤ πρός ὁ μή ζῷον διαφορά καί ἀνομοιότης εὑρίσκω . καί εὔστομος μέν ἄνθρωπος καί ὀσμή τρέφω μή εἰμί , ὅς μηδέ εἰμί ἐγώ δοκέω · ὅς δέ Ἀμμώνιος ἐγώ αὐτός ἐξηγέομαι δύναμις , αἰνίζω μέν Ἡσίοδος λέγω οὐδέ ὅσος ἐν μαλάχη τε καί ἀσφόδελος μέγας ὄνειαρ ἔργον δέ ἐμφανής παρέχω Ἐπιμενίδης , διδάσκω ὅτι μικρός παντάπασι ὁ φύσις ὑπέκκαυμα ζωπυρέω καί συνέχω ὁ ζῷον , ἐάν ὅσος ἐλαία μέγεθος λαμβάνω , μηδείς ἔτι τροφή δέω . ὁ δέ ἐπί ὁ σελήνη , εἴπερ εἰμί , εὐσταλής εἰμί ὁ σῶμα καί διαρκής ὑπό ὁ τυγχάνω τρέφω πιθανός εἰμί · καί γάρ αὐτός ὁ σελήνη , ὥσπερ ὁ ἥλιος , ζῷον εἰμί πύρινος καί ὁ γῆ εἰμί πολλαπλάσιος , ἀπό ὁ ὑγρός φημί ὁ ἀπό ὁ γῆ τρέφω , καί ὁ ἄλλος ἀστήρ ἄπειρος εἰμί · οὕτως ἐλαφρός καί λιτός ὁ ἀναγκαῖος φέρω ζῷον ὁ ἄνω τόπος ὑπολαμβάνω . ἀλλά οὔτε οὗτος συνοράω οὔτε ὅτι καί χώρα καί φύσις καί κρᾶσις ἄλλος πρόσφορος εἰμί αὐτός · ὥσπερ οὖν εἰ , ὁ θάλασσα μή δύναμαι ἐγώ προσέρχομαι μηδέ ἅπτω μόνος δέ ὁ θέα αὐτός πρόσωθεν ἀφοράω καί πυνθάνομαι ὅτι πικρός καί ἄποτος καί ἁλμυρός ὕδωρ εἰμί , λέγω τις ὡς ζῷον πολύς καί μέγας καί παντοδαπός ὁ μορφή τρέφω κατά βάθος καί θηρίον εἰμί πλήρης ὕδωρ χράω ὅσος σύ ἀήρ , μῦθος ἄν ὅμοιος καί τέρας δοκέω περαίνω οὕτως ἔοικα ἔχω καί αὐτός πάσχω πρός ὁ σελήνη , ἀπιστέω ἐκεῖ τις ἄνθρωπος κατοικέω . ἐκεῖνος δέ ἄν οἴομαι πολύς μάλα ἀποθαυμάζω ὁ γῆ , ἀφοράω οἷος ὑποστάθμη καί ἰλύς ὁ πᾶς ἐν ὑγρός καί ὁμίχλη καί νέφος διαφαίνω ἀλαμπής καί ταπεινός καί ἀκίνητος χωρίον , εἰ ζῷον φύω καί τρέφω μετέχω κίνησις ἀναπνοή θερμότης · ἄν εἰ ποθεν αὐτός ἐγγίγνομαι ὁ Ὁμηρικός οὗτος ἀκούω σμερδαλέος , εὐρώεις , ὁ τε στυγέω θεός περ καί τόσος ἔνερθε ᾍδης , ὅσος οὐρανός εἰμί ἀπό γῆ , οὗτος φημί ἄτεχνος περί ὁ χωρίον οὗτος λέγω καί ὁ ᾍδης ἐνταῦθα καί ὁ Τάρταρος ἀποικίζω , γῆ δέ εἷς εἰμί ὁ σελήνη , ἴσος ἐκεῖνος ὁ ἄνω καί ὁ κάτω οὗτος ἀπέχω .