plutarchus.de-facie-in-orbe-lunae-920b-945e 22
ὑπολαβὼν δʼ ὁ Ἀπολλωνίδης εἶτʼ , ὦ πρὸς αὐτῆς ἔφη τῆς Σελήνης , δυνατὸν εἶναι δοκεῖ ὑμῖν ῥηγμάτων τινῶν ἢ φαράγγων εἶναι σκιὰς κἀκεῖθεν ἀφικνεῖσθαι δεῦρο πρὸς τὴν ὄψιν , ἢ τὸ συμβαῖνον οὐ λογίζεσθε κἀγὼ τουτὶ εἴπω ; ἀκούοιτε δὲ καίπερ οὐκ ἀγνοοῦντες . ἡ μὲν διάμετρος τῆς σελήνης δυοκαίδεκα δακτύλους ἔχει τὸ φαινόμενον ἐν τοῖς μέσοις ἀποστήμασι μέγεθος . τῶν δὲ μελάνων καὶ σκιερῶν ἕκαστον ἡμιδακτυλίου φαίνεται μεῖζον , ὥστε τῆς διαμέτρου μεῖζον ἢ εἰκοστοτέταρτον εἶναι . καὶ μήν , εἰ μόνων ὑποθοίμεθα τὴν περίμετρον τῆς σελήνης τρισμυρίων σταδίων μυρίων δὲ τὴν διάμετρον , κατὰ τὸ ὑποκείμενον οὐκ ἔλαττον ἂν εἴη πεντακοσίων σταδίων ἐν αὐτῇ τῶν σκιερῶν ἕκαστον . ὅρα δὴ πρῶτον , ἂν δυνατὸν τῇ σελήνῃ τηλικαῦτα βάθη καὶ τηλικαύτας εἶναι τραχύτητας , ὥστε σκιὰν ποιεῖν τοσαύτην ἔπειτα πῶς οὖσαι τηλικαῦται τὸ μέγεθος ὑφʼ ἡμῶν οὐχ ὁρῶνται κἀγὼ μειδιάσας πρὸς αὐτὸν εὖγʼ ἔφην ὅτι τοιαύτην ἐξεύρηκας ἀπόδειξιν , ὦ Ἀπολλωνίδη , διʼ ἧς κἀμὲ καὶ σαυτὸν ἀποδείξεις τῶν Ἀλωαδῶν ἐκείνων εἶναι μείζονας οὐκ ἐν ἅπαντι μέντοι χρόνῳ τῆς ἡμέρας ἀλλὰ πρωῒ μάλιστα καὶ δείλης , εἰ οἴει , τὰς σκιὰς ἡμῶν τοῦ ἡλίου ποιοῦντος ἠλιβάτους , τὸν καλὸν τοῦτʼ αἰσθήσει παρέχειν συλλογισμόν , ὡς , εἰ μέγα τὸ σκιαζόμενον , ὑπερμέγεθες τὸ σκιάζον . ἐν Λήμνῳ μὲν οὐδέτερος ἡμῶν εὖ οἶδʼ ὅτι γέγονε , τουτὶ μέντοι τὸ τεθρυλημένον ἰαμβεῖον ἀμφότεροι πολλάκις ἀκηκόαμεν Ἄθως καλύψει πλευρὰ Λημνίας βοός · ἐπιβάλλει γὰρ ἡ σκιὰ τοῦ ὄρους , ὡς ἔοικε , χαλκῷ τινι βοιδίῳ , μῆκος ἀποτείνουσα διὰ τῆς θαλάττης οὐκ ἔλαττον ἑπτακοσίων σταδίων , τὸ κατασκιάζον ὕψος εἶναι διὰ τὴν αἰτίαν ὅτι πολλαπλασίους αἱ τοῦ φωτὸς ἀποστάσεις τῶν σωμάτων τὰς σκιὰς ποιοῦσι . δεῦρο δὴ θεῶ καὶ τῆς σελήνης , ὅτε πάμμηνός ἐστι καὶ μάλιστα τὴν ἰδέαν ἔναρθρον τοῦ προσώπου βαθύτητι τῆς σκιᾶς ἀποδίδωσι , τὸ μέγιστον ἀπέχοντα διάστημα τὸν ἥλιον ἡ γὰρ ἀπόστασις τοῦ φωτὸς αὕτη τὴν σκιὰν μεγάλην , οὐ τὰ μεγέθη τῶν ὑπὲρ τὴν σελήνην ἀνωμαλιῶν , πεποίηκε . καὶ μὴν οὐδὲ τῶν ὀρῶν τὰς ὑπεροχὰς ἐῶσι μεθʼ ἡμέραν αἱ περιαυγαὶ τοῦ ἡλίου καθορᾶσθαι , τὰ μέντοι βαθέα καὶ κοῖλα φαίνεται καὶ σκιώδη πόρρωθεν . οὐδὲν οὖν ἄτοπον , εἰ · καὶ τῆς σελήνης τὴν ἀντίληψιν καὶ τὸν ἐπιφωτισμὸν οὐκ ἔστι καθορᾶν ἀκριβῶς , αἱ δὲ τῶν σκιερῶν παραθέσεις παρὰ τὰ λαμπρὰ τῇ διαφορᾷ τὴν ὄψιν οὐ λανθάνουσιν .
Lemmas: ὑπολαμβάνω δέ ὁ Ἀπολλωνίδης εἶτα , ὦ πρός αὐτός φημί ὁ Σελήνη , δυνατός εἰμί δοκέω σύ ῥῆγμα τις ἤ φάραγξ εἰμί σκιά ἐκεῖθεν ἀφικνέομαι δεῦρο πρός ὁ ὄψις , ἤ ὁ συμβαίνω οὐ λογίζομαι ἐγώ οὗτος λέγω ; ἀκούω δέ καίπερ οὐ ἀγνοέω . ὁ μέν διάμετρος ὁ σελήνη δυοκαίδεκα δάκτυλος ἔχω ὁ φαίνω ἐν ὁ μέσος ἀπόστημα μέγεθος . ὁ δέ μέλας καί σκιερός ἕκαστος ἡμιδακτύλιον φαίνω μέγας , ὥστε ὁ διάμετρος μέγας ἤ εἰκοστοτέταρτος εἰμί . καί μήν , εἰ μόνος ὑποτίθημι ὁ περίμετρον ὁ σελήνη τρισμύριοι στάδιον μυρίος δέ ὁ διάμετρος , κατά ὁ ὑπόκειμαι οὐ ἐλαχύς ἄν εἰμί πεντακόσιοι στάδιον ἐν αὐτός ὁ σκιερός ἕκαστος . ὁράω δή πρῶτος , ἐάν δυνατός ὁ σελήνη τηλικοῦτος βάθος καί τηλικοῦτος εἰμί τραχύτης , ὥστε σκιά ποιέω τοσοῦτος ἔπειτα πῶς εἰμί τηλικοῦτος ὁ μέγεθος ὑπό ἐγώ οὐ ὁράω ἐγώ μειδιάω πρός αὐτός εὖγε φημί ὅτι τοιοῦτος ἐξευρίσκω ἀπόδειξις , ὦ Ἀπολλωνίδης , διά ὅς ἐγώ καί σεαυτοῦ ἀποδείκνυμι ὁ Ἀλωάδης ἐκεῖνος εἰμί μέγας οὐ ἐν ἅπας μέντοι χρόνος ὁ ἡμέρα ἀλλά πρωΐ μάλα καί δείλη , εἰ οἴομαι , ὁ σκιά ἐγώ ὁ ἥλιος ποιέω ἠλίβατος , ὁ καλός οὗτος αἴσθησις παρέχω συλλογισμός , ὡς , εἰ μέγας ὁ σκιάζω , ὑπερμεγέθης ὁ σκιάζω . ἐν Λῆμνος μέν οὐδέτερος ἐγώ εὖ οἶδα ὅτι γίγνομαι , οὗτος μέντοι ὁ θρυλέω ἰαμβεῖος ἀμφότερος πολλάκις ἀκούω Ἄθως καλύπτω πλευρόν Λήμνιος βοῦς · ἐπιβάλλω γάρ ὁ σκιά ὁ ὄρος , ὡς ἔοικα , χαλκός τις βοίδιον , μῆκος ἀποτείνω διά ὁ θάλασσα οὐ ἐλαχύς ἑπτακόσιοι στάδιον , ὁ κατασκιάζω ὕψος εἰμί διά ὁ αἰτία ὅτι πολλαπλάσιος ὁ ὁ φώς ἀπόστασις ὁ σῶμα ὁ σκιά ποιέω . δεῦρο δή θεάομαι καί ὁ σελήνη , ὅτε πάμμηνος εἰμί καί μάλα ὁ ἰδέα ἔναρθρος ὁ πρόσωπον βαθύτης ὁ σκιά ἀποδίδωμι , ὁ μέγας ἀπέχω διάστημα ὁ ἥλιος ὁ γάρ ἀπόστασις ὁ φώς οὗτος ὁ σκιά μέγας , οὐ ὁ μέγεθος ὁ ὑπέρ ὁ σελήνη ἀνωμαλία , ποιέω . καί μήν οὐδέ ὁ ὄρος ὁ ὑπεροχή ἐάω μετά ἡμέρα ὁ περιαυγή ὁ ἥλιος καθοράω , ὁ μέντοι βαθύς καί κοῖλος φαίνω καί σκιώδης πρόσωθεν . οὐδείς οὖν ἄτοπος , εἰ · καί ὁ σελήνη ὁ ἀντίληψις καί ὁ ἐπιφωτισμός οὐ εἰμί καθοράω ἀκριβής , ὁ δέ ὁ σκιερός παράθεσις παρά ὁ λαμπρός ὁ διαφορά ὁ ὄψις οὐ λανθάνω .