plutarchus.de-exilio-599a-607f 16
ἀλλʼ ἐπεὶ πολλοὺς τὰ τοῦ Εὐριπίδου κινεῖ δυνατῶς τῆς φυγῆς κατηγορεῖν δοκοῦντος , ἴδωμεν ἃ λέγει καθʼ ἕκαστον ἐρωτῶν καὶ ἀποκρινόμενος · ταῦτα πρώτως οὐκ ὀρθῶς οὐδʼ ἀληθῶς ἀξιοῦται . πρῶτον μὲν γὰρ οὐ δούλου τὸ μὴ λέγειν ἅ τις φρονεῖ , ἀλλὰ νοῦν ἔχοντος ἀνδρὸς ἐν καιροῖς καὶ πράγμασιν ἐχεμυθίας ; καὶ σιωπῆς δεομένοις , ὥσπερ αὐτὸς ἀλλαχόθι βέλτιον εἴρηκε σιγᾶν θʼ ὅπου δεῖ καὶ λέγειν ἵνʼ ἀσφαλές . ἔπειτα τὴν τῶν κρατούντων ἀμαθίαν οὐχ ἧττον οἴκοι μένοντας ἢ φεύγοντας ἀνάγκη φέρειν · ἀλλὰ καὶ μᾶλλον πολλάκις οἱ μένοντες τῶν ἀπαλλαγέντων τοὺς ἰσχύοντας ἐν πόλεσιν ἀδίκως τῷ συκοφαντεῖν ἢ βιάζεσθαι δεδίασι , τὸ δὲ μέγιστον καὶ ἀτοπώτατον , εἰ παρρησίαν τῶν φυγάδων ἀφαιρεῖται · θαυμαστὸν γάρ , εἰ Θεόδωρος ἀπαρρησίαστος ἦν , ὅς , Λυσιμάχου τοῦ βασιλέως εἰπόντος πρὸς αὐτὸν ἡ πατρίς σε τοιοῦτον ὄντʼ ἐξέβαλε , ναί εἶπε μὴ δυναμένη φέρειν ὥσπερ ἡ Σεμέλη τὸν Διόνυσον . ἐπιδείξαντος δʼ αὐτῷ Τελεσφόρον ἐν γαλεάγρᾳ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξορωρυγμένον καὶ περικεκομμένον τὴν ῥῖνα καὶ τὰ ὦτα καὶ τὴν γλῶτταν ἐκτετμημένον , καὶ εἰπόντος οὕτως ἐγὼ διατίθημι τοὺς κακῶς με ποιοῦντας · τί δὲ Θεοδώρῳ μέλει , ἔφη , πότερον ὑπὲρ γῆς ἢ ὑπὸ γῆς σήπεται ; τί δέ ; Διογένης οὐκ εἶχε παρρησίαν , ὃς εἰς τὸ τοῦ Φιλίππου στρατόπεδον παρελθών , ὁπηνίκα μαχούμενος ἐχώρει τοῖς Ἕλλησι , καὶ πρὸς αὐτὸν ἀναχθεὶς ὡς ; κατάσκοπος , ναί , κατάσκοπος ἔφη τῆς ἀπληστίας ἀφῖχθαι αὐτοῦ καὶ τῆς ἀφροσύνης , ἥκοντος ἐν βραχεῖ καιρῷ διακυβεῦσαι περὶ τῆς ἡγεμονίας ἅμα καὶ τοῦ σώματος ; τί δέ ; Ἀννίβας ὁ Καρχηδόνιος οὐκ ἐχρῆτο παρρησίᾳ πρὸς Ἀντίοχον βασιλέα ὄντα φυγὰς ὤν , ὁπηνίκα καιροῦ διδόντος ἐκέλευεν αὐτὸν ἐπιχειρεῖν τοῖς πολεμίοις τοῦ δὲ θυσαμένου καὶ τὰ σπλάγχνα κωλύειν φάσκοντος , ἐπετίμησεν εἰπών σὺ τί κρέας λέγει σκοπεῖς , οὐ τί νοῦν ἔχων ἄνθρωπος ; ἀλλʼ οὐδὲ γεωμετρῶν φυγὴ παρρησίαν οὐδὲ γραμμικῶν ἀφαιρεῖται , περὶ ὧν ἴσασι καὶ μεμαθήκασι διαλεγομένων πόθεν γε δὴ καλῶν κἀγαθῶν ἀνθρώπων ; ἀλλὰ τὸ ἀγεννὲς πανταχοῦ τὴν φωνὴν ἐμφράττει , τὴν γλῶσσαν ἀποστρέφει , ἄγχει , σιωπᾶν ποιεῖ . τὰ δʼ ἑξῆς τοῦ Εὐριπίδου ποῖὰ τινʼ ἐστίν ; καὶ τοῦτο τῆς ἀβελτερίας ἔγκλημα μᾶλλον ἢ τῆς φυγῆς ἐστιν . οὐ γὰρ οἱ μαθόντες οὐδʼ ἐπιστάμενοι χρῆσθαι τοῖς παροῦσιν , ἀλλʼ οἱ ἀεὶ τοῦ μέλλοντος ἐκκρεμάμενοι καὶ γλιχόμενοι τῶν ἀπόντων ὡς ἐπὶ σχεδίας διαφέρονται τῆς ἐλπίδος , κἂν μηδέποτε τοῦ τείχους ἐκτὸς προέλθωσι . ταῦτʼ ἢδη καὶ ἀχάριστα τοῦ Πολυνείκους , ἀτιμίαν μὲν εὐγενείας ἀφιλίαν δὲ τῆς φυγῆς κατηγοροῦντος , ὃς διὰ τὴν εὐγένειαν ἠξιώθη μὲν φυγὰς ὢν γάμων βασιλικῶν , φίλων δὲ συμμαχίᾳ καὶ δυνάμει τοσαύτῃ πεφραγμένος ἐστράτευσεν , ὡς αὐτὸς μετὰ μικρὸν ὁμολογεῖ πολλοὶ δὲ Δαναῶν καὶ Μυκηναίων ἄκροι πάρεισι , λυπρὰν χάριν ἀναγκαίαν δʼ ἐμοὶ διδόντες . ὅμοια δὲ καὶ τὰ τῆς μητρὸς ὀλοφυρομένης · ἐγὼ δέ σοι οὔτε πῦρ ἀνῆψα γόνιμον ἐν γάμοις , ἀνυμέναια δʼ Ἰσμηνὸς ἐκηδεύθη λουτροφόρου χλιδᾶς · . ταύτην ἔδει χαίρειν καὶ ἀγαπᾶν πυνθανομένην ναίοντα βασίλεια τηλικαῦτα τὸν υἱόν · ἡ δὲ θρηνοῦσα τὴν οὐκ ἀναφθεῖσαν λαμπάδα καὶ τὸν οὐ παρασχόντα λουτρὸν Ἰσμηνόν , ὡς ἐν Ἄργει μήθʼ ὕδωρ τῶν γαμούντων μήτε πῦρ ἐχόντων , τὰ τοῦ τύφου κακὰ καὶ τῆς ἀβελτερίας τῇ φυγῇ περιτίθησιν .
Lemmas: ἀλλά ἐπεί πολύς ὁ ὁ Εὐριπίδης κινέω δυνατός ὁ φυγή κατηγορέω δοκέω , ὁράω ὅς λέγω κατά ἕκαστος ἐρωτάω καί ἀποκρίνω · οὗτος πρῶτος οὐ ὀρθός οὐδέ ἀληθής ἀξιόω . πρῶτος μέν γάρ οὐ δοῦλος ὁ μή λέγω ὅς τις φρονέω , ἀλλά νόος ἔχω ἀνήρ ἐν καιρός καί πρᾶγμα ἐχεμυθία ; καί σιωπή δέω , ὥσπερ αὐτός ἀλλαχόθι ἀγαθός λέγω σιγάω τε ὅπου δέω καί λέγω ἵνα ἀσφαλής . ἔπειτα ὁ ὁ κρατέω ἀμαθία οὐ ἥσσων οἴκοι μένω ἤ φεύγω ἀνάγκη φέρω · ἀλλά καί μάλα πολλάκις ὁ μένω ὁ ἀπαλλάσσω ὁ ἰσχύω ἐν πόλις ἄδικος ὁ συκοφαντέω ἤ βιάζω δείδω , ὁ δέ μέγας καί ἄτοπος , εἰ παρρησία ὁ φυγάς ἀφαιρέω · θαυμαστός γάρ , εἰ Θεόδωρος ἀπαρρησίαστος εἰμί , ὅς , Λυσίμαχος ὁ βασιλεύς λέγω πρός αὐτός ὁ πατρίς σύ τοιοῦτος εἰμί ἐκβάλλω , ναί λέγω μή δύναμαι φέρω ὥσπερ ὁ Σεμέλη ὁ Διόνυσος . ἐπιδείκνυμι δέ αὐτός Τελεσφόρος ἐν γαλεάγρα ὁ ὀφθαλμός ἐξορύσσω καί περικόπτω ὁ ῥίς καί ὁ οὖς καί ὁ γλῶσσα ἐκτέμνω , καί λέγω οὕτως ἐγώ διατίθημι ὁ κακός ἐγώ ποιέω · τίς δέ Θεόδωρος μέλω , φημί , πότερος ὑπέρ γῆ ἤ ὑπό γῆ σήπω ; τίς δέ ; Διογένης οὐ ἔχω παρρησία , ὅς εἰς ὁ ὁ Φίλιππος στρατόπεδον παρέρχομαι , ὁπηνίκα μάχομαι χωρέω ὁ Ἕλλην , καί πρός αὐτός ἀνάγω ὡς ; κατάσκοπος , ναί , κατάσκοπος φημί ὁ ἀπληστία ἀφικνέομαι αὐτός καί ὁ ἀφροσύνη , ἥκω ἐν βραχύς καιρός διακυβεύω περί ὁ ἡγεμονία ἅμα καί ὁ σῶμα ; τίς δέ ; Ἀννίβας ὁ Καρχηδόνιος οὐ χράω παρρησία πρός Ἀντίοχος βασιλεύς εἰμί φυγάς εἰμί , ὁπηνίκα καιρός δίδωμι κελεύω αὐτός ἐπιχειρέω ὁ πολέμιος ὁ δέ θύω καί ὁ σπλάγχνον κωλύω φάσκω , ἐπιτιμάω λέγω σύ τίς κρέας λέγω σκοπέω , οὐ τίς νόος ἔχω ἄνθρωπος ; ἀλλά οὐδέ γεωμέτρης φυγή παρρησία οὐδέ γραμμικός ἀφαιρέω , περί ὅς οἶδα καί μανθάνω διαλέγω πόθεν γε δή καλός ἀγαθός ἄνθρωπος ; ἀλλά ὁ ἀγεννής πανταχοῦ ὁ φωνή ἐμφράσσω , ὁ γλῶσσα ἀποστρέφω , ἄγχω , σιωπάω ποιέω . ὁ δέ ἑξῆς ὁ Εὐριπίδης ποῖος τις εἰμί ; καί οὗτος ὁ ἀβελτερία ἔγκλημα μάλα ἤ ὁ φυγή εἰμί . οὐ γάρ ὁ μανθάνω οὐδέ ἐπίσταμαι χράω ὁ πάρειμι , ἀλλά ὁ ἀεί ὁ μέλλω ἐκκρεμάννυμι καί γλίχομαι ὁ ἄπειμι ὡς ἐπί σχεδία διαφέρω ὁ ἐλπίς , ἐάν μηδέποτε ὁ τεῖχος ἐκτός προέρχομαι . οὗτος ἤδη καί ἀχάριστος ὁ Πολυνείκης , ἀτιμία μέν εὐγένεια ἀφιλία δέ ὁ φυγή κατηγορέω , ὅς διά ὁ εὐγένεια ἀξιόω μέν φυγάς εἰμί γάμος βασιλικός , φίλος δέ συμμαχία καί δύναμις τοσοῦτος φράσσω στρατεύω , ὡς αὐτός μετά μικρός ὁμολογέω πολύς δέ Δαναοί καί Μυκηναῖος ἄκρος πάρειμι , λυπρός χάρις ἀναγκαῖος δέ ἐγώ δίδωμι . ὅμοιος δέ καί ὁ ὁ μήτηρ ὀλοφύρομαι · ἐγώ δέ σύ οὔτε πῦρ ἀνάπτω γόνιμος ἐν γάμος , ἀνυμέναιος δέ Ἰσμηνός κηδεύω λουτροφόρος χλιδή · . οὗτος δέω χαίρω καί ἀγαπάω πυνθάνομαι ναίω βασίλεια τηλικοῦτος ὁ υἱός · ὁ δέ θρηνέω ὁ οὐ ἀνάπτω λαμπάς καί ὁ οὐ παρέχω λουτρόν Ἰσμηνός , ὡς ἐν Ἄργος μήτε ὕδωρ ὁ γαμέω μήτε πῦρ ἔχω , ὁ ὁ τῦφος κακός καί ὁ ἀβελτερία ὁ φυγή περιτίθημι .