plutarchus.de-e-apud-delphos-384d-394c 18
Ἡμῖν μὲν γὰρ ὄντως τοῦ εἶναι μέτεστιν οὐδέν , ἀλλὰ πᾶσα θνητὴ φύσις ἐν μέσῳ γενέσεως καὶ φθορᾶς γενομένη φάσμα παρέχει καὶ δόκησιν ἀμυδρὰν καὶ ἀβέβαιον αὑτῆς · ἂν δὲ τὴν διάνοιαν ἐπερείσῃς λαβέσθαι βουλόμενος , ὥσπερ ἡ σφοδρὰ περίδραξις ὕδατος τῷ πιέζειν εἰς ταὐτὸ καὶ συνάγειν διαρρέον ἀπόλλυσι τὸ περιλαμβανόμενον , οὕτω τῶν παθητῶν καὶ μεταβλητῶν ἑκάστου τὴν ἄγαν ἐνάργειαν ὁ λόγος διώκων ἀποσφάλλεται τῇ μὲν εἰς τὸ γιγνόμενον αὐτοῦ τῇ δʼ εἰς τὸ φθειρόμενον , οὐδενὸς λαβέσθαι μένοντος οὐδʼ ὄντος ὄντως δυνάμενος . ποταμῷ γὰρ οὐκ ἔστιν ἐμβῆναι δὶς τῷ αὐτῷ καθʼ Ἡράκλειτον οὐδὲ θνητῆς οὐσίας δὶς ἅψασθαι κατὰ ἕξιν ἀλλʼ ὀξύτητι καὶ τάχει μεταβολῆς σκίδνησι καὶ πάλιν συνάγει , μᾶλλον δʼ οὐδὲ πάλιν οὐδʼ ὕστερον ἀλλʼ ἅμα συνίσταται καὶ ἀπολείπει καὶ πρόσεισι καὶ ἄπεισι , ὅθεν οὐδʼ εἰς τὸ εἶναι περαίνει τὸ γιγνόμενον αὐτῆς τῷ μηδέποτε λήγειν μηδʼ ἵστασθαι τὴν γένεσιν , ἀλλʼ ἀπὸ σπέρματος ἀεὶ μεταβάλλουσαν ἔμβρυον ποιεῖν εἶτα βρέφος εἶτα παῖδα , μειράκιον ἐφεξῆς , νεανίσκον , εἶτʼ ἄνδρα , πρεσβύτην , γέροντα , τὰς πρώτας φθείρουσαν γενέσεις καὶ ἡλικίας ; ταῖς ἐπιγιγνομέναις . ἀλλʼ ἡμεῖς ἕνα φοβούμεθα γελοίως θάνατον , ἢδη τοσούτους τεθνηκότες καὶ θνήσκοντες . οὐ γὰρ μόνον , ὡς Ἡράκλειτος ἔλεγε , πυρὸς θάνατος ἀέρι γένεσις , καὶ ἀέρος θάνατος ; ὕδατι γένεσις , ἀλλʼ ἔτι σαφέστερον ἐπʼ αὐτῶν ἡμῶν · φθείρεται μὲν μὲν γὰρ ὁ ἀκμάζων γενομένου γέροντος , ἐφθάρη δʼ ὁ νέος εἰς τὸν ἀκμάζοντα , καὶ ὁ παῖς ; εἰς τὸν νέον , εἰς δὲ τὸν παῖδα τὸ νήπιον ὃ τʼ ἐχθὲς εἰς τὸν σήμερον τέθνηκεν , ὁ δὲ σήμερον εἰς τὸν αὔριον ἀποθνήσκει ; μένει δʼ οὐδεὶς οὐδʼ ἔστιν εἷς , ἀλλὰ γιγνόμεθα πολλοὶ , περὶ ἕν τι φάντασμα καὶ κοινὸν ἐκμαγεῖον ὕλης περιελαυνομένης καὶ ὀλισθανούσης ἐπεὶ πῶς οἱ αὐτοὶ μένοντες ἑτέροις χαίρομεν νῦν , ἑτέροις πρότερον , τἀναντία φιλοῦμεν ἢ μισοῦμεν καὶ θαυμάζομεν καὶ ψέγομεν ; ἄλλοις δὲ χρώμεθα λόγοις ἄλλοις πάθεσιν , οὐκ εἶδος οὐ μορφὴν οὐ διάνοιαν ἔτι τὴν αὐτὴν ἔχοντες ; οὔτε γὰρ ἄνευ μεταβολῆς ἕτερα πάσχειν . εἰκός , οὔτε μεταβάλλων ὁ αὐτός ἐστιν · εἰ δʼ ὁ αὐτὸς οὐκ ἔστιν , οὐδʼ ἔστιν , ἀλλὰ τοῦτʼ αὐτὸ μεταβάλλει γιγνόμενοσἕτερος ἐξ ἑτέρου . ψεύδεται δʼ ἡ αἴσθησις ἀγνοίᾳ τοῦ ὄντος εἶναι τὸ φαινόμενον .
Lemmas: ἐγώ μέν γάρ ὄντως ὁ εἰμί μέτειμι οὐδείς , ἀλλά πᾶς θνητός φύσις ἐν μέσος γένεσις καί φθορά γίγνομαι φάσμα παρέχω καί δόκησις ἀμυδρός καί ἀβέβαιος ἑαυτοῦ · ἐάν δέ ὁ διάνοια ἐπερείδω λαμβάνω βούλομαι , ὥσπερ ὁ σφοδρός περίδραξις ὕδωρ ὁ πιέζω εἰς αὐτός καί συνάγω διαρρέω ἀπόλλυμι ὁ περιλαμβάνω , οὕτως ὁ παθητός καί μεταβλητός ἕκαστος ὁ ἄγαν ἐνάργεια ὁ λόγος διώκω ἀποσφάλλω ὁ μέν εἰς ὁ γίγνομαι αὐτός ὁ δέ εἰς ὁ φθείρω , οὐδείς λαμβάνω μένω οὐδέ εἰμί ὄντως δύναμαι . ποταμός γάρ οὐ εἰμί ἐμβαίνω δίς ὁ αὐτός κατά Ἡράκλειτος οὐδέ θνητός οὐσία δίς ἅπτω κατά ἕξις ἀλλά ὀξύτης καί τάχος μεταβολή σκίδνημι καί πάλιν συνάγω , μάλα δέ οὐδέ πάλιν οὐδέ ὕστερον ἀλλά ἅμα συνίστημι καί ἀπολείπω καί προσέρχομαι καί ἄπειμι , ὅθεν οὐδέ εἰς ὁ εἰμί περαίνω ὁ γίγνομαι αὐτός ὁ μηδέποτε λήγω μηδέ ἵστημι ὁ γένεσις , ἀλλά ἀπό σπέρμα ἀεί μεταβάλλω ἔμβρυον ποιέω εἶτα βρέφος εἶτα παῖς , μειράκιον ἐφεξῆς , νεανίσκος , εἶτα ἀνήρ , πρεσβύτης , γέρων , ὁ πρῶτος φθείρω γένεσις καί ἡλικία ; ὁ ἐπιγίγνομαι . ἀλλά ἐγώ εἷς φοβέω γέλοιος θάνατος , ἤδη τοσοῦτος θνῄσκω καί θνῄσκω . οὐ γάρ μόνος , ὡς Ἡράκλειτος λέγω , πῦρ θάνατος ἀήρ γένεσις , καί ἀήρ θάνατος ; ὕδωρ γένεσις , ἀλλά ἔτι σαφής ἐπί αὐτός ἐγώ · φθείρω μέν μέν γάρ ὁ ἀκμάζω γίγνομαι γέρων , φθείρω δέ ὁ νέος εἰς ὁ ἀκμάζω , καί ὁ παῖς ; εἰς ὁ νέος , εἰς δέ ὁ παῖς ὁ νήπιος ὁ τε χθές εἰς ὁ σήμερον θνῄσκω , ὁ δέ σήμερον εἰς ὁ αὔριον ἀποθνῄσκω ; μένω δέ οὐδείς οὐδέ εἰμί εἷς , ἀλλά γίγνομαι πολύς , περί εἷς τις φάντασμα καί κοινός ἐκμαγεῖον ὕλη περιελαύνω καί ὀλισθάνω ἐπεί πῶς ὁ αὐτός μένω ἕτερος χαίρω νῦν , ἕτερος πρότερος , ἐναντίος φιλέω ἤ μισέω καί θαυμάζω καί ψέγω ; ἄλλος δέ χράω λόγος ἄλλος πάθος , οὐ εἶδος οὐ μορφή οὐ διάνοια ἔτι ὁ αὐτός ἔχω ; οὔτε γάρ ἄνευ μεταβολή ἕτερος πάσχω . ἔοικα , οὔτε μεταβάλλω ὁ αὐτός εἰμί · εἰ δέ ὁ αὐτός οὐ εἰμί , οὐδέ εἰμί , ἀλλά οὗτος αὐτός μεταβάλλω γιγνόμενοσἕτερος ἐκ ἕτερος . ψεύδω δέ ὁ αἴσθησις ἄγνοια ὁ εἰμί εἰμί ὁ φαίνω .