plutarchus.de-e-apud-delphos-384d-394c 9
ἐὰν οὖν ἔρηταί τις , τί ταῦτα πρὸς τὸν Ἀπόλλωνα , φήσομεν οὐχὶ μόνον ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν Διόνυσον , ᾧ τῶν Δελφῶν οὐδὲν ἧττον ἢ τῷ Ἀπόλλωνι μέτεστιν . ἀκούομεν οὖν τῶν θεολόγων τὰ μὲν ἐν ποιήμασι τὰ δʼ ἄνευ μέτρου λεγόντων καὶ ὑμνούντων , ὡς ἄφθαρτος ὁ θεὸς καὶ ἀίδιος πεφυκώς , ὑπὸ δή τινος εἱμαρμένης γνώμης καὶ λόγου μεταβολαῖς ἑαυτοῦ χρώμενος , ἄλλοτε μὲν εἰς πῦρ ἀνῆψε τὴν φύσιν πάνθʼ ὁμοιώσας πᾶσιν , ἄλλοτε δὲ παντοδαπὸς ἔν τε μορφαῖς καὶ ἐν πάθεσι καὶ δυνάμεσι διαφόροις γιγνόμενος , ὡς γίγνεται νῦν , κόσμος ὀνομάζεται δὲ τῷ γνωριμωτάτῳ τῶν ὀνομάτων . κρυπτόμενοι δὲ τοὺς πολλοὺς οἱ σοφώτεροι τὴν μὲν εἰς πῦρ μεταβολὴν Ἀπόλλωνά τε τῇ μονώσει Φοῖβόν τε τῷ καθαρῷ καὶ ἀμιάντῳ καλοῦσι . τῆς δʼ εἰς πνεύματα καὶ ὓδωρ καὶ γῆν καὶ ἄστρα καὶ φυτῶν ζῴων τε γενέσεις τροπῆς αὐτοῦ καὶ διακοσμήσεως τὸ μὲν πάθημα καὶ τὴν μεταβολὴν διασπασμόν τινα καὶ διαμελισμὸν αἰνίττονται · Διόνυσον δὲ καὶ Ζαγρέα καὶ Νυκτέλιον καὶ Ἰσοδαίτην αὐτὸν ὀνομάζουσι , καὶ φθοράς τινας καὶ ἀφανισμοὺς οἱ τὰς ἀποβιώσεις καὶ παλιγγενεσίας , οἰκεῖα ταῖς εἰρημέναις μεταβολαῖς αἰνίγματα καὶ μυθεύματα περαίνουσι · καὶ ᾅδουσι τῷ μὲν διθυραμβικὰ μέλη παθῶν μεστὰ καὶ μεταβολῆς πλάνην τινὰ καὶ διαφόρησιν ἐχούσης · μιξοβόαν γὰρ Αἰσχύλος φησὶ πρέπει διθύραμβον ὁμαρτεῖν σύγκωμον Διονύσῳ ; τῷ δὲ παιᾶνα , τεταγμένην καὶ σώφρονα μοῦσαν . ἀγήρων τε τοῦτον ἀεὶ καὶ νέον ἐκεῖνον δὲ πολυειδῆ καὶ πολύμορφον ἐν γραφαῖς καὶ πλάσμασι δημιουργοῦσι · καὶ ὅλως τῷ μὲν ὁμοιότητα καὶ τάξιν καὶ σπουδὴν ἄκρατον , τῷ δὲ μεμιγμένην τινὰ παιδιᾷ καὶ ὕβρει καὶ σπουδῇ καὶ μανίᾳ προσφέροντες ἀνωμαλίαν , εὔιον ὀρσιγύναικα μαινομέναις Διόνυσον ἀνθέοντα τιμαῖς ἀνακαλοῦσιν , οὐ φαύλως ἑκατέρας μεταβολῆς τὸ οἰκεῖον λαμβάνοντες . ἐπεὶ δʼ οὐκ ἴσος τῶν περιόδων ἐν ταῖς μεταβολαῖς χρόνος , ἀλλὰ μείζων ὁ τῆς ἑτέρας ἣν κόρον · καλοῦσιν , ὁ δὲ τῆς χρησμοσύνης ἐλάττων , τὸ κατὰ λόγον τηροῦντες ἐνταῦθα τὸν μὲν ἄλλον ἐνιαυτὸν παιᾶνι χρῶνται περὶ τὰς θυσίας , ἀρχομένου δὲ χειμῶνος ἐπεγείραντες διθύραμβον τὸν δὲ παιᾶνα καταπαύσαντες , τρεῖς μῆνας ἀντʼ ἐκείνου τοῦτον κατακαλοῦνται τὸν θεὸν · ὅπερ τρία πρὸς ἕν , τοῦτο τὴν διακόσμησιν οἰόμενοι χρόνῳ πρὸς τὴν ἐκπύρωσιν εἶναι .
Lemmas: ἐάν οὖν ἔρομαι τις , τίς οὗτος πρός ὁ Ἀπόλλων , φημί οὐ μόνος ἀλλά καί πρός ὁ Διόνυσος , ὅς ὁ Δελφοί οὐδείς ἥσσων ἤ ὁ Ἀπόλλων μέτειμι . ἀκούω οὖν ὁ θεόλογος ὁ μέν ἐν ποίημα ὁ δέ ἄνευ μέτρον λέγω καί ὑμνέω , ὡς ἄφθαρτος ὁ θεός καί ἀίδιος φύω , ὑπό δή τις μείρομαι γνώμη καί λόγος μεταβολή ἑαυτοῦ χράω , ἄλλοτε μέν εἰς πῦρ ἀνάπτω ὁ φύσις πᾶς ὁμοιόω πᾶς , ἄλλοτε δέ παντοδαπός ἐν τε μορφή καί ἐν πάθος καί δύναμις διάφορος γίγνομαι , ὡς γίγνομαι νῦν , κόσμος ὀνομάζω δέ ὁ γνώριμος ὁ ὄνομα . κρύπτω δέ ὁ πολύς ὁ σοφός ὁ μέν εἰς πῦρ μεταβολή Ἀπόλλων τε ὁ μόνωσις Φοῖβος τε ὁ καθαρός καί ἀμίαντος καλέω . ὁ δέ εἰς πνεῦμα καί ὕδωρ καί γῆ καί ἄστρον καί φυτόν ζῷον τε γένεσις τροπή αὐτός καί διακόσμησις ὁ μέν πάθημα καί ὁ μεταβολή διασπασμός τις καί διαμελισμός αἰνίσσομαι · Διόνυσος δέ καί Ζαγρεύς καί Νυκτέλια καί Ἰσοδαίτης αὐτός ὀνομάζω , καί φθορά τις καί ἀφανισμός ὁ ὁ ἀποβίωσις καί παλιγγενεσία , οἰκεῖος ὁ λέγω μεταβολή αἴνιγμα καί μύθευμα περαίνω · καί ἀείδω ὁ μέν διθυραμβικός μέλος πάθος μεστός καί μεταβολή πλάνη τις καί διαφόρησις ἔχω · μιξοβόας γάρ Αἰσχύλος φημί πρέπω διθύραμβος ὁμαρτέω σύγκωμος Διόνυσος ; ὁ δέ παιάν , τάσσω καί σώφρων μοῦσα . ἀγήραος τε οὗτος ἀεί καί νέος ἐκεῖνος δέ πολυειδής καί πολύμορφος ἐν γραφή καί πλάσμα δημιουργέω · καί ὅλος ὁ μέν ὁμοιότης καί τάξις καί σπουδή ἄκρατος , ὁ δέ μείγνυμι τις παιδιά καί ὕβρις καί σπουδή καί μανία προσφέρω ἀνωμαλία , εὔιος ὀρσιγύναικα μαίνομαι Διόνυσος ἀνθέω τιμή ἀνακαλέω , οὐ φαῦλος ἑκάτερος μεταβολή ὁ οἰκεῖος λαμβάνω . ἐπεί δέ οὐ ἴσος ὁ περίοδος ἐν ὁ μεταβολή χρόνος , ἀλλά μέγας ὁ ὁ ἕτερος ὅς κόρος · καλέω , ὁ δέ ὁ χρησμοσύνη ἐλαχύς , ὁ κατά λόγος τηρέω ἐνταῦθα ὁ μέν ἄλλος ἐνιαυτός Παιάν χράω περί ὁ θυσία , ἄρχω δέ χειμών ἐπεγείρω διθύραμβος ὁ δέ παιάν καταπαύω , τρεῖς μείς ἀντί ἐκεῖνος οὗτος κατακαλέω ὁ θεός · ὅς τρεῖς πρός εἷς , οὗτος ὁ διακόσμησις οἴομαι χρόνος πρός ὁ ἐκπύρωσις εἰμί .