plutarchus.de-defectu-oraculorum-409e-438d 4
παρὼν οὖν ἀνεφώνησεν Ἀμμώνιος ὁ φιλόσοφος οὐ τῷ ἡλίῳ μόνον εἰπεῖν , ἀλλὰ τῷ οὐρανῷ παντί . συστέλλεσθαι γὰρ ἀνάγκη τὴν ἀπὸ τροπῶν ἐπὶ τροπὰς πάροδον αὐτοῦ καὶ μὴ διαμένειν τηλικοῦτο μέρος οὖσαν τοῦ ὁρίζοντος ἡλίκον οἱ μαθηματικοὶ λέγουσιν , ἀλλʼ ἐλάττονα γίγνεσθαι , ἀεὶ πρὸς τὰ βόρεια τῶν νοτίων συναγωγὴν λαμβανόντων , καὶ τὸ θέρος ἡμῖν βραχύτερον καὶ ψυχροτέραν εἶναι τὴν κρᾶσιν , ἐνδοτέρω κάμπτοντος αὐτοῦ καὶ μειζόνων παραλλήλων ἐφαπτομένου τοῖς τροπικοῖς σημείοις · ἔτι δὲ τοὺς μὲν ἐν Συήνῃ γνώμονας ἀσκίους μηκέτι φαίνεσθαι περὶ τροπὰς θερινὰς πολλοὺς δὲ ὑποδεδραμηκέναι τῶν ἀπλανῶν ἀστέρων , ἐνίους δὲ ψαύειν καὶ συγκεχύσθαι πρὸς ἀλλήλους , τοῦ διαστήματος ; ἐκλελοιπότος . εἰ δʼ αὖ φήσουσι τῶν ἄλλων ὁμοίως ἐχόντων ἀτακτεῖν ταῖς κινήσεσι τὸν ἥλιον , οὔτε τὴν μόνον τοῦτον ἐκ τοσούτων ἐπιταχύνουσαν αἰτίαν εἰπεῖν ἕξουσι καὶ τὰ πολλὰ τῶν φαινομένων συνταράξουσι , τὰ δὲ πρὸς σελήνην καὶ παντάπασιν , ὥστε μὴ δεῖσθαι μέτρων ἐλαίου τὴν διαφορὰν ἐλεγχόντων . αἱ γὰρ ἐκλείψεις ἐλέγξουσιν αὐτοῦ τε τῇ σελήνῃ πλεονάκις ἐπιβάλλοντος καὶ τῆς σελήνης τῇ τῆς γῆς σκιᾷ , τὰ δʼ ἄλλα δῆλα καὶ οὐδὲν δεῖ περαιτέρω τὴν ἀλαζονείαν τοῦ λόγου διελίττειν . ἀλλὰ μήν ὁ Κλεόμβροτος ἔφη καὶ τὸ μέτρον αὐτὸς εἶδον · πολλὰ γὰρ ἐδείκνυσαν τὸ δʼ ἐπέτειον ἀπέδει τῶν παλαιοτάτων οὐκ ὀλίγον . ὑπολαβὼν δʼ αὖθις ὁ Ἀμμώνιος εἶτα τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους εἶπεν ἔλαθε παρʼ οἷς ἄσβεστα θεραπεύεται πυρὰ καὶ σῴζεται χρόνον ἐτῶν ὡς ἔπος εἰπεῖν ἄπειρον ; εἰ δʼ οὖν ὑπόθοιτό τις ἀληθὲς εἶναι τὸ λεγόμενον , οὐ βέλτιόν ἐστι ψυχρότητας αἰτιᾶσθαί τινας καὶ ὑγρότητας ἀέρων , ὑφʼ ὧν τὸ πῦρ μαραινόμενον εἰκός ἐστι μὴ κρατεῖν πολλῆς μηδὲ δεῖσθαι τροφῆς , ἢ τοὐναντίον ξηρότητας καὶ θερμότητας ; ἤδη γὰρ ἀκήκοα λεγόντων τινῶν περὶ τοῦ πυρός , ὡς ἐν χειμῶνι κάεται βέλτιον ὑπὸ ῥώμης εἰς αὑτὸ συστελλόμενον τῇ ψυχρότητι καὶ πυκνούμενον , ἐν δὲ τοῖς αὐχμοῖς ἐξασθενεῖ καὶ γίγνεται μανὸν καὶ ἄτονον , κἂν ἐν ἡλίῳ κάηται , χεῖρον ἐργάζεται , καὶ τῆς ὕλης ἅπτεται μαλακῶς καὶ καταναλίσκει βράδιον . μάλιστα δʼ ἄν τις εἰς αὐτὸ τὴν αἰτίαν ἐπανάγοι τοὔλαιον · οὐ γὰρ ἀπεικὸς ἐστι πάλαι μὲν ἄτροφον καὶ ὑδατῶδες εἶναι , γεννώμενον ἐκ φυτάδος νέας , ὕστερον δὲ πεπτόμενον ἐν τελείοις καὶ συνιστάμενον ἀπὸ πλήθους ἴσου μᾶλον ἰσχύειν καὶ τρέφειν · βέλτιον , εἰ δεῖ τοῖς Ἀμμωνίοις ἀνασῴζειν καίπερ ἄτοπον καὶ ἀλλόκοτον οὖσαν τὴν ὑπόθεσιν .
Lemmas: πάρειμι οὖν ἀναφωνέω Ἀμμώνιος ὁ φιλόσοφος οὐ ὁ ἥλιος μόνος λέγω , ἀλλά ὁ οὐρανός πᾶς . συστέλλω γάρ ἀνάγκη ὁ ἀπό τροπός ἐπί τροπή πάροδος αὐτός καί μή διαμένω τηλικοῦτος μέρος εἰμί ὁ ὁρίζων ἡλίκος ὁ μαθηματικός λέγω , ἀλλά ἐλαχύς γίγνομαι , ἀεί πρός ὁ βόρειος ὁ νότιος συναγωγή λαμβάνω , καί ὁ θέρος ἐγώ βραχύς καί ψυχρός εἰμί ὁ κρᾶσις , ἔνδον κάμπτω αὐτός καί μέγας παράλληλος ἐφάπτω ὁ τροπικός σημεῖον · ἔτι δέ ὁ μέν ἐν Συήνη γνώμων ἄσκιος μηκέτι φαίνω περί τροπή θερινός πολύς δέ ὑποτρέχω ὁ ἀπλανής ἀστήρ , ἔνιοι δέ ψαύω καί συγχέω πρός ἀλλήλων , ὁ διάστημα ; ἐκλείπω . εἰ δέ αὖ φημί ὁ ἄλλος ὅμοιος ἔχω ἀτακτέω ὁ κίνησις ὁ ἥλιος , οὔτε ὁ μόνος οὗτος ἐκ τοσοῦτος ἐπιταχύνω αἰτία λέγω ἔχω καί ὁ πολύς ὁ φαίνω συνταράσσω , ὁ δέ πρός σελήνη καί παντάπασι , ὥστε μή δέω μέτρον ἔλαιον ὁ διαφορά ἐλέγχω . ὁ γάρ ἔκλειψις ἐλέγχω αὐτός τε ὁ σελήνη πλεονάκις ἐπιβάλλω καί ὁ σελήνη ὁ ὁ γῆ σκιά , ὁ δέ ἄλλος δῆλος καί οὐδείς δέω πέρα ὁ ἀλαζονεία ὁ λόγος διελίσσω . ἀλλά μήν ὁ Κλεόμβροτος φημί καί ὁ μέτρον αὐτός ὁράω · πολύς γάρ δείκνυμι ὁ δέ ἐπέτειος ἀποδέω ὁ παλαιός οὐ ὀλίγος . ὑπολαμβάνω δέ αὖθις ὁ Ἀμμώνιος εἶτα ὁ ἄλλος ἄνθρωπος λέγω λανθάνω παρά ὅς ἄσβεστος θεραπεύω πῦρ καί σῴζω χρόνος ἔτος ὡς ἔπος λέγω ἄπειρος ; εἰ δέ οὖν ὑποτίθημι τις ἀληθής εἰμί ὁ λέγω , οὐ ἀγαθός εἰμί ψυχρότης αἰτιάομαι τις καί ὑγρότης ἀήρ , ὑπό ὅς ὁ πῦρ μαραίνω ἔοικα εἰμί μή κρατέω πολύς μηδέ δέω τροφή , ἤ ἐναντίος ξηρότης καί θερμότης ; ἤδη γάρ ἀκούω λέγω τις περί ὁ πῦρ , ὡς ἐν χειμών καίω ἀγαθός ὑπό ῥώμη εἰς ἑαυτοῦ συστέλλω ὁ ψυχρότης καί πυκνόω , ἐν δέ ὁ αὐχμός ἐξασθενέω καί γίγνομαι μανός καί ἄτονος , ἐάν ἐν ἥλιος καίω , κακός ἐργάζομαι , καί ὁ ὕλη ἅπτω μαλακός καί καταναλίσκω βράδιον . μάλα δέ ἄν τις εἰς αὐτός ὁ αἰτία ἐπανάγω ἔλαιον · οὐ γάρ ἀφίημι εἰμί πάλαι μέν ἄτροφος καί ὑδατώδης εἰμί , γεννάω ἐκ φυτάς νέος , ὕστερον δέ πέσσω ἐν τέλειος καί συνίστημι ἀπό πλῆθος ἴσος μῆλον ἰσχύω καί τρέφω · ἀγαθός , εἰ δέω ὁ Ἀμμώνιος ἀνασῴζω καίπερ ἄτοπος καί ἀλλόκοτος εἰμί ὁ ὑπόθεσις .