plutarchus.de-defectu-oraculorum-409e-438d 13
παράδειγμα δὲ τῷ λόγῳ Ξενοκράτης μὲν ὁ Πλάτωνος ; ἑταῖρος ἐποιήσατο τὸ τῶν τριγώνων , θείῳ μὲν ἀπεικάσας · τὸ ἰσόπλευρον θνητῷ δὲ τὸ σκαληνὸν τὸ δʼ ἰσοσκελὲς δαιμονίῳ · τὸ μὲν γὰρ ἴσον πάντῃ τὸ δʼ ἄνισον πάντῃ , τὸ δὲ πῆ μὲν ἴσον πῆ δʼ ἄνισον , ὥσπερ ἡ δαιμόνων φύσις ἔχουσα καὶ πάθος θνητοῦ καὶ θεοῦ δύναμιν . ἡ δὲ φύσις αἰσθητὰς εἰκόνας ἐξέθηκε καὶ ὁμοιότητας ὁρωμένας , θεῶν μὲν ἥλιον καὶ ἄστρα θνητῶν δὲ σέλα καὶ κομήτας καὶ διᾴττοντας , ὡς Εὐριπίδης εἴκασεν ἐν οἷς εἶπεν ὁ δʼ ἄρτι θάλλων σάρκα , διοπετὴς ; ὅπως ἀστὴρ ἀπέσβη , πνεῦμʼ ἀφεὶς ἐς αἰθέρα . μικτὸν δὲ σῶμα καὶ μίμημα δαιμόνιον ὄντως τὴν σελήνην , τῷ τῇ τούτου τοῦ γένους συνᾴδειν περιφορᾷ , φθίσεις φαινομένας δεχομένην καὶ αὐξήσεις καὶ μεταβολὰς ὁρῶντες , οἱ μὲν ἄστρον γεῶδες οἱ δʼ ὀλυμπίαν γῆν οἱ δὲ χθονίας ὁμοῦ καὶ οὐρανίας κλῆρον Ἑκάτης προσεῖπον . ὥσπερ οὖν εἰ τὸν ἀέρα τις ἀνέλοι καὶ ὑποσπάσειε τὸν μεταξὺ γῆς καὶ σελήνης , ἐν μέσῳ κενῆς καὶ ἀσυνδέτου χώρας γενομένης τὴν ἑνότητα διαλύσει καὶ τὴν κοινωνίαν τοῦ παντός , οὕτως οἱ δαιμόνων γένος μὴ ἀπολείποντες , ἀνεπίμικτα τὰ τῶν θεῶν καὶ ἀνθρώπων ποιοῦσι καὶ ἀσυνάλλακτα , τὴν ἑρμηνευτικὴν , ὡς Πλάτων ἔλεγεν , καὶ διακονικὴν ἀναιροῦντες φύσιν , ἢ πάντα φύρειν ἅμα καὶ ταράττειν ἀναγκάζουσιν ἡμᾶς τοῖς ἀνθρωπίνοις πάθεσι καὶ πράγμασι τὸν , θεὸν ἐμβιβάζοντας καὶ κατασπῶντας ἐπὶ τὰς χρείας , ὥσπερ αἱ Θετταλαὶ λέγονται τὴν σελήνην . ἀλλʼ ἐκείνων μὲν ἐν γυναιξὶ τὸ πανοῦργον ἔσχε πίστιν , Ἀγλαονίκης τῆς Ἡγήτορος , ὥς φασιν , ἀστρολογικῆς γυναικός , ἐν ἐκλείψει σελήνης ἀεὶ προσποιουμένης γοητεύειν καὶ καθαιρεῖν αὐτήν . ἡμεῖς δὲ μήτε μαντείας τινὰς ἀθειάστους εἶναι λέγοντας ἢ τελετὰς καὶ ὀργιασμοὺς ἀμελουμένους ὑπὸ θεῶν ἀκούωμεν μήτʼ αὖ πάλιν τὸν θεὸν ἐν τούτοις ἀναστρέφεσθαι καὶ παρεῖναι καὶ συμπραγματεύεσθαι δοξάζωμεν , ἀλλʼ οἷς δίκαιόν ἐστι ταῦτα λειτουργοῖς θεῶν ἀνατιθέντες ὥσπερ ὑπηρέταις καὶ γραμματεῦσι , δαίμονας νομίζωμεν ἐπισκόπους θείων ἱερῶν καὶ μυστηρίων ὀργιαστάς · ἄλλους δὲ τῶν ὑπερηφάνων καὶ μεγάλων τιμωροὺς ἀδικιῶν περιπολεῖν . τοὺς δὲ πάνυ σεμνῶς ὁ Ἡσίοδος ἁγνούς προσεῖπε πλουτοδότας , καὶ τοῦτο γέρας βασιλήιον ἔχοντας , βασιλικοῦ τοῦ εὖ ποιεῖν ὄντος . εἰσὶ γάρ , ὡς ἀνθρώποις , καὶ δαίμοσιν ἀρετῆς διαφοραὶ καὶ τοῦ παθητικοῦ καὶ ἀλόγου τοῖς μὲν ἀσθενὲς καὶ ἀμαυρὸν ἔτι λείψανον ὥσπερ περίττωμα , τοῖς δὲ πολὺ καὶ δυσκατάσβεστον ἔνεστιν , ὧν ἴχνη καὶ σύμβολα πολλαχοῦ θυσίαι καὶ τελεταὶ καὶ μυθολογίαι σῴζουσι καὶ διαφυλάττουσιν ἐνδιεσπαρμένα .
Lemmas: παράδειγμα δέ ὁ λόγος Ξενοκράτης μέν ὁ Πλάτων ; ἑταῖρος ποιέω ὁ ὁ τρίγωνος , θεῖος μέν ἀπεικάζω · ὁ ἰσόπλευρος θνητός δέ ὁ σκαληνός ὁ δέ ἰσοσκελής δαιμόνιος · ὁ μέν γάρ ἴσος πάντῃ ὁ δέ ἄνισος πάντῃ , ὁ δέ πῇ μέν ἴσος πῇ δέ ἄνισος , ὥσπερ ὁ δαίμων φύσις ἔχω καί πάθος θνητός καί θεός δύναμις . ὁ δέ φύσις αἰσθητός εἰκών ἐκτίθημι καί ὁμοιότης ὁράω , θεός μέν ἥλιος καί ἄστρον θνητός δέ σέλας καί κομήτης καί διαίσσω , ὡς Εὐριπίδης εἰκάζω ἐν ὅς λέγω ὁ δέ ἄρτι θάλλω σάρξ , διοπετής ; ὅπως ἀστήρ ἀποσβέννυμι , πνεῦμα ἀφίημι εἰς αἰθήρ . μικτός δέ σῶμα καί μίμημα δαιμόνιος ὄντως ὁ σελήνη , ὁ ὁ οὗτος ὁ γένος συνᾴδω περιφορά , φθίσις φαίνω δέχομαι καί αὔξησις καί μεταβολή ὁράω , ὁ μέν ἄστρον γεώδης ὁ δέ ὀλυμπία γῆ ὁ δέ χθόνιος ὁμοῦ καί οὐράνιος κλῆρος Ἑκάτη προσλέγω . ὥσπερ οὖν εἰ ὁ ἀήρ τις ἀναιρέω καί ὑποσπάω ὁ μεταξύ γῆ καί σελήνη , ἐν μέσος κενός καί ἀσύνδετος χώρα γίνομαι ὁ ἑνότης διαλύω καί ὁ κοινωνία ὁ πᾶς , οὕτως ὁ δαίμων γένος μή ἀπολείπω , ἀνεπίμικτος ὁ ὁ θεός καί ἄνθρωπος ποιέω καί ἀσυνάλλακτος , ὁ ἑρμηνευτικός , ὡς Πλάτων λέγω , καί διακονικός ἀναιρέω φύσις , ἤ πᾶς φύρω ἅμα καί ταράσσω ἀναγκάζω ἐγώ ὁ ἀνθρώπινος πάθος καί πρᾶγμα ὁ , θεός ἐμβιβάζω καί κατασπάω ἐπί ὁ χρεία , ὥσπερ ὁ Θεσσαλός λέγω ὁ σελήνη . ἀλλά ἐκεῖνος μέν ἐν γυνή ὁ πάνουργος ἔχω πίστις , Ἀγλαονίκη ὁ Ἡγήτωρ , ὡς φημί , ἀστρολογικός γυνή , ἐν ἔκλειψις σελήνη ἀεί προσποιέω γοητεύω καί καθαιρέω αὐτός . ἐγώ δέ μήτε μαντεία τις ἀθείαστος εἰμί λέγω ἤ τελετή καί ὀργιασμός ἀμελέω ὑπό θεός ἀκούω μήτε αὖ πάλιν ὁ θεός ἐν οὗτος ἀναστρέφω καί πάρειμι καί συμπραγματεύομαι δοξάζω , ἀλλά ὅς δίκαιος εἰμί οὗτος λειτουργός θεός ἀνατίθημι ὥσπερ ὑπηρέτης καί γραμματεύς , δαίμων νομίζω ἐπίσκοπος θεῖος ἱερός καί μυστήριον ὀργιαστής · ἄλλος δέ ὁ ὑπερήφανος καί μέγας τιμωρός ἀδικία περιπολέω . ὁ δέ πάνυ σεμνός ὁ Ἡσίοδος ἁγνός προσλέγω πλουτοδότης , καί οὗτος γέρας βασίλειος ἔχω , βασιλικός ὁ εὖ ποιέω εἰμί . εἰμί γάρ , ὡς ἄνθρωπος , καί δαίμων ἀρετή διαφορά καί ὁ παθητικός καί ἄλογος ὁ μέν ἀσθενής καί ἀμαυρός ἔτι λείψανον ὥσπερ περίσσωμα , ὁ δέ πολύς καί δυσκατάσβεστος ἔνειμι , ὅς ἴχνος καί σύμβολον πολλαχοῦ θυσία καί τελετή καί μυθολογία σῴζω καί διαφυλάσσω ἐνδιασπείρω .