plutarchus.de-defectu-oraculorum-409e-438d 32
καὶ μήνʼ ἔφην ἐγὼ δοκεῖ Θεόδωρος ὁ Σολεὺς οὐ φαύλως μετιέναι τὸν λόγον , ἐξηγούμενος τὰ μαθηματικὰ τοῦ Πλάτωνος . μέτεισι δʼ οὕτως . πυραμὶς καὶ ὀκτάεδρον καὶ εἰκοσάεδρον καὶ δωδεκάεδρον , ἃ πρῶτα τίθεται Πλάτων , καλὰ μέν ἐστι πάντα συμμετρίαις λόγων καὶ ἰσότησι , καὶ κρεῖσσον οὐδὲν αὐτῶν οὐδʼ ὅμοιον ἄλλο συνθεῖναι τῇ φύσει καὶ συναρμόσαι λέλειπται . μιᾶς γε μὴν πάντα συστάσεως οὐκ εἴληχεν οὐδʼ ὁμοίαν ἔχει τήν γένεσιν , ἀλλὰ λεπτότατον μέν ἐστι καὶ μικρότατον ἡ πυραμίς , μέγιστον δὲ καὶ πολυμερέστατον τὸ δωδεκάεδρον · τῶν δὲ λειπομένων δυεῖν τοῦ ὀκταέδρου μεῖζον ἢ διπλάσιον πλήθει τριγώνων τὸ εἰκοσάεδρον , διὸ τὴν γένεσιν ἅμα πάντα λαμβάνειν ἐκ τὴν ὕλης ἀδύνατόν ἐστι . τὰ γὰρ λεπτὰ καὶ μικρὰ καὶ ταῖς κατασκευαῖς ἁπλούστερα πρῶτα τῷ κινοῦντι καὶ διαπλάττοντι τὴν ὕλην ὑπακούειν ἀνάγκη καὶ συντελεῖσθαι καὶ προϋφίστασθαι τῶν ἁδρομερῶν καὶ πολυσωμάτων καὶ τὴν σύστασιν ἐργωδεστέραν ἐχόντων , ἐξ ὧν τὸ δωδεκάεδρον . ἕπεται δὲ τούτῳ τὸ μόνον εἶναι σῶμα πρῶτον τὴν πυραμίδα , τῶν δʼ ἄλλων μηδέν , ἀπολειπομένων τῇ φύσει τῆς γενέσεως . ἔστιν οὖν ἴαμα καὶ ταύτης τῆς ἀτοπίας ἡ τῆς ὕλης εἰς πέντε κόσμους διαίρεσις καὶ διάστασις . ὅπου μὲν γὰρ πυραμὶς ʽ ὑπέστησε γὰρ πρῶτον̓ , ὅπου δʼ ὀκτάεδρον , ὅπου δʼ εἰκοσάεδρον . ἐκ δὲ τοῦ προϋποστάντος ἐν ἑκάστῳ τὰ λοιπὰ τὴν γένεσιν ἕξει , κατὰ σύγκρισιν καὶ διάκρισιν μερῶν εἰς πάντα γιγνομένης πᾶσι μεταβολῆς , ὡς αὐτὸς ὁ Πλάτων ὑποδείκνυσι διὰ πάντων σχεδὸν ἐπεξιών ἡμῖν δὲ βραχέως ἀρκέσει μαθεῖν . ἐπεὶ γὰρ ἀὴρ μὲν σβεννυμένου πυρὸς ὑφίσταται , καὶ λεπτυνόμενος αὖθις ἐξ αὑτοῦ πῦρ ἀναδίδωσιν , ἐν τοῖς ἑκατέροις σπέρμασι τὰ πάθη δεῖ θεᾶσθαι καὶ τὰς μεταβολάς . σπέρματα δὲ πυρὸς μὲν ἡ πυραμίς , ἐξ εἴκοσι καὶ τεσσάρων πρώτων τριγώνων · τὸ δʼ ὀκτάεδρον ἀέρος ἐκ τεσσαράκοντα καὶ ὀκτὼ τῶν αὐτῶν γίγνεται . γίγνεται τοίνυν ἀέρος μὲν ἓν στοιχεῖον , ἐκ δυεῖν πυρὸς συγκραθέντων καὶ συστάντων , τὸ δʼ ἀέρος αὖ κερματιζόμενον εἰς δύο πυρὸς διακρίνεται σώματα , συνθλιβόμενον δʼ αὖθις αὑτῷ καὶ συμπῖπτον εἰς ὕδατος ἰδέαν ἄπεισιν . ὥστε πανταχοῦ τὸ προϋφιστάμενον ἀεὶ πᾶσι τοῖς ἄλλοις εὐπόρως παρέχειν τὴν γένεσιν ἐκ τῆς μεταβολῆς · καὶ μὴ μόνον ἓν εἶναι πρῶτον , ἑτέρου δʼ ἐν ἑτέρῳ συστήματι κίνησιν ἀρχηγὸν καὶ προληπτικὴν ἐς γένεσιν ἔχοντος πᾶσι τηρεῖσθαι τὴν ὁμωνυμίαν .
Lemmas: καί μείς φημί ἐγώ δοκέω Θεόδωρος ὁ Σολεύς οὐ φαῦλος μεθίημι ὁ λόγος , ἐξηγέομαι ὁ μαθηματικός ὁ Πλάτων . μετέρχομαι δέ οὕτως . πυραμίς καί ὀκτάεδρος καί εἰκοσάεδρος καί δωδεκάεδρος , ὅς πρῶτος τίθημι Πλάτων , καλός μέν εἰμί πᾶς συμμετρία λόγος καί ἰσότης , καί κρατύς οὐδείς αὐτός οὐδέ ὅμοιος ἄλλος συντίθημι ὁ φύσις καί συναρμόζω λείπω . εἷς γε μήν πᾶς σύστασις οὐ λαγχάνω οὐδέ ὅμοιος ἔχω ὁ γένεσις , ἀλλά λεπτός μέν εἰμί καί μικρός ὁ πυραμίς , μέγας δέ καί πολυμερής ὁ δωδεκάεδρος · ὁ δέ λείπω δύο ὁ ὀκτάεδρον μέγας ἤ διπλάσιος πλῆθος τρίγων ὁ εἰκοσάεδρος , διό ὁ γένεσις ἅμα πᾶς λαμβάνω ἐκ ὁ ὕλη ἀδύνατος εἰμί . ὁ γάρ λεπτός καί μικρός καί ὁ κατασκευή ἁπλόος πρῶτος ὁ κινέω καί διαπλήσσω ὁ ὕλη ὑπακούω ἀνάγκη καί συντελέω καί προυφίστημι ὁ ἁδρομερής καί πολυσώματος καί ὁ σύστασις ἐργώδης ἔχω , ἐκ ὅς ὁ δωδεκάεδρος . ἕπομαι δέ οὗτος ὁ μόνος εἰμί σῶμα πρῶτος ὁ πυραμίς , ὁ δέ ἄλλος μηδείς , ἀπολείπω ὁ φύσις ὁ γένεσις . εἰμί οὖν ἴαμα καί οὗτος ὁ ἀτοπία ὁ ὁ ὕλη εἰς πέντε κόσμος διαίρεσις καί διάστασις . ὅπου μέν γάρ πυραμίς ʽ ὑφίστημι γάρ πρῶτος , ὅπου δέ ὀκτάεδρος , ὅπου δέ εἰκοσάεδρος . ἐκ δέ ὁ προυφίστημι ἐν ἕκαστος ὁ λοιπός ὁ γένεσις ἔχω , κατά σύγκρισις καί διάκρισις μέρος εἰς πᾶς γίγνομαι πᾶς μεταβολή , ὡς αὐτός ὁ Πλάτων ὑποδείκνυμι διά πᾶς σχεδόν ἐπεξέρχομαι ἐγώ δέ βραχύς ἀρκέω μανθάνω . ἐπεί γάρ ἀήρ μέν σβέννυμι πῦρ ὑφίστημι , καί λεπτύνω αὖθις ἐκ ἑαυτοῦ πῦρ ἀναδίδωμι , ἐν ὁ ἑκάτερος σπέρμα ὁ πάθος δέω θεάομαι καί ὁ μεταβολή . σπέρμα δέ πῦρ μέν ὁ πυραμίς , ἐκ εἴκοσι καί τέσσαρες πρῶτος τρίγων · ὁ δέ ὀκτάεδρος ἀήρ ἐκ τεσσαράκοντα καί ὀκτώ ὁ αὐτός γίγνομαι . γίγνομαι τοίνυν ἀήρ μέν εἷς στοιχεῖον , ἐκ δύο πῦρ συγκεράννυμι καί συνίστημι , ὁ δέ ἀήρ αὖ κερματίζω εἰς δύο πῦρ διακρίνω σῶμα , συνθλίβω δέ αὖθις ἑαυτοῦ καί συμπίπτω εἰς ὕδωρ ἰδέα ἄπειμι . ὥστε πανταχοῦ ὁ προυφίστημι ἀεί πᾶς ὁ ἄλλος εὔπορος παρέχω ὁ γένεσις ἐκ ὁ μεταβολή · καί μή μόνος εἷς εἰμί πρῶτος , ἕτερος δέ ἐν ἕτερος σύστημα κίνησις ἀρχηγός καί προληπτικός εἰς γένεσις ἔχω πᾶς τηρέω ὁ ὁμωνυμία .