plutarchus.de-defectu-oraculorum-409e-438d 37
τί δῆτα , φήσαι τις ἄν , ὁ Πλάτων ἐπὶ τὰ πέντε σχήματα τὸν τῶν πέντε κόσμων ἀριθμὸν ἀνήνεγκεν , εἰπὼν ὅτι τῇ πέμπτῃ συστάσει ὁ θεὸς ἐπὶ τὸ πᾶν κατεχρήσατο ἐκεῖνο διαζωγραφῶν · εἶτα τὴν περὶ τοῦ πλήθους τῶν κόσμων ὑποθεὶς ἀπορίαν , πότερον ἕνʼ ἢ πέντʼ αὐτοὺς ἀληθείᾳ πεφυκότας λέγειν προσήκει , δῆλός ἐστιν ἐντεῦθεν οἰόμενος ὡρμῆσθαι τὴν ὑπόνοιαν . εἴπερ οὖν δεῖ πρὸς τὴν ἐκείνου διάνοιαν ἐπάγειν τὸ εἰκός , σκοπῶμεν ὅτι ταῖς τῶν σωμάτων καὶ σχημάτων ἐκείνων διαφοραῖς ἀνάγκη καὶ κινήσεων εὐθὺς ἕπεσθαι διαφοράς , ὥσπερ αὐτὸς διδάσκει , τὸ διακρινόμενον ἢ συγκρινόμενον ἅμα τῆς οὐσίας τῇ ἑτεροιώσει καὶ τὸν τόπον μεταλλάττειν ἀποφαινόμενος . ἂν γὰρ ἐξ ἀέρος πῦρ γένηται , λυθέντος τοῦ ὀκταέδρου καὶ κερματισθέντος εἰς πυραμίδας , ἢ πάλιν ἀὴρ ἐκ πυρός , συνωσθέντος καὶ συνθλιβέντος εἰς ὀκτάεδρον , οὐ δυνατὸν μένειν ὅπου πρότερον ἦν , ἀλλὰ φεύγει καὶ φέρεται πρὸς ἑτέραν χώραν ἐκβιαζόμενον καὶ μαχόμενον τοῖς ἐνισταμένοις καὶ κατεπείγουσιν . ἔτι δὲ μᾶλλον εἰκόνι τὸ συμβαῖνον ἐνδείκνυται , τοῖς ὑπὸ τῶν πλοκάνων καὶ ὀργάνων τῶν περὶ τὴν τοῦ σίτου κάθαρσιν σειομένοις καὶ ἀναλικμωμένοις ὁμοίως λέγων τὰ στοιχεῖα σείοντα τὴν ὕλην ὑπʼ ἐκείνης ; τε σειόμενα , προσχωρεῖν ἀεὶ τὰ ὅμοια τοῖς ὁμοίοις , ἄλλην τε χώραν ἄλλα ἴσχειν πρὶν ἐξ αὐτῶν γενέσθαι τὸ πᾶν διακοσμηθέν οὕτως οὖν τῆς ὕλης ἐχούσης ὡς ἔχειν τὸ πᾶν εἰκός , οὗ θεὸς ἄπεστιν , εὐθὺς αἱ πρῶται πέντε ποιότητες ἰδίας ἔχουσαι ῥοπὰς ἐφέροντο χωρίς , οὐ παντάπασιν οὐδʼ εἰλικρινῶς ἀποκρινόμεναι , διὰ τὸ πάντων ἀναμεμιγμένων ἀεὶ τὰ κρατούμενα τοῖς ἐπικρατοῦσι παρὰ φύσιν ἕπεσθαι . διὸ δὴ τοῖς τῶν σωμάτων γένεσιν ἄλλων ἀλλαχῆ φερομένων ἰσαρίθμους μερίδας καὶ διαστάσεις ἐποίησαν , τὴν μὲν οὐ καθαροῦ πυρὸς ἀλλὰ πυροειδῆ , τὴν δʼ οὐκ ἀμιγοῦς αἰθέρος ἀλλʼ αἰθεροειδῆ , τὴν δʼ οὐ γῆς αὐτῆς καθʼ ἑαυτὴν ἀλλὰ γεοειδῆ · μάλιστα δὲ καὶ τὴν ἀέρος κοίνωσιν τὴν ὕδατος διὰ τὸ πολλῶν , ὥσπερ εἴρηται , τῶν ἄλλων φύλων ἀναπεπλησμένʼ ἀπελθεῖν . οὐ γὰρ ὁ θεὸς διέστησεν οὐδὲ διῴκισε τὴν οὐσίαν , ἀλλʼ ὑπʼ αὐτῆς διεστῶσαν αὐτὴν καὶ φερομένην χωρὶς ἐν ἀκοσμίαις τοσαύταις παραλαβὼν , ἔταξε καὶ συνήρμοσε διʼ ἀναλογίας καὶ μεσότητος · εἶθʼ ἑκάστῃ λόγον ἐγκαταστήσας ὥσπερ ἁρμοστὴν καὶ φύλακα , κόσμους ἐποίησε τοσούτους , ὅσα γένη τῶν πρώτων σωμάτων ὑπῆρχε . ταῦτα μὲν οὖν τῇ Πλάτωνος ἀνακείσθω χάριτι διʼ Ἀμμώνιον · ἐγὼ δὲ περὶ μὲν ἀριθμοῦ κόσμων οὐκ ἄν ποτε διισχυρισαίμην ὅτι τοσοῦτοι , τὴν , δὲ πλείονας μὲν ἑνὸς οὐ μὴν ἀπείρους ἀλλʼ ὡρισμένους πλήθει τιθεμένην δόξαν , οὐδετέρας ἐκείνων ἀλογωτέραν ἡγοῦμαι , τὸ φύσει τῆς ὕλης σκεδαστὸν καὶ μεριστὸν ὁρῶν οὔτʼ ἐφʼ ἑνὸς μένον οὔτʼ εἰς ἄπειρον ὑπὸ τοῦ λόγου βαδίζειν ἐώμενον . εἰ δʼ ἀλλαχόθι που κἀνταῦθα τῆς Ἀκαδημείας ὑπομιμνήσκοντες ἑαυτοὺς τὸ ἄγαν τῆς πίστεως ἀφαιρῶμεν , καὶ τὴν ἀσφάλειαν ὥσπερ ἐν χωρίῳ σφαλερῷ , τῷ περὶ τῆς ἀπειρίας λόγῳ , μόνον διασῴζωμεν .
Lemmas: τίς δῆτα , φημί τις ἄν , ὁ Πλάτων ἐπί ὁ πέντε σχῆμα ὁ ὁ πέντε κόσμος ἀριθμός ἀναφέρω , λέγω ὅτι ὁ πέμπτος σύστασις ὁ θεός ἐπί ὁ πᾶς καταχράω ἐκεῖνος διαζωγραφέω · εἶτα ὁ περί ὁ πλῆθος ὁ κόσμος ὑποτίθημι ἀπορία , πότερος εἷς ἤ πέντε αὐτός ἀλήθεια φύω λέγω προσήκω , δῆλος εἰμί ἐντεῦθεν οἴομαι ὁρμάω ὁ ὑπόνοια . εἴπερ οὖν δέω πρός ὁ ἐκεῖνος διάνοια ἐπάγω ὁ ἔοικα , σκοπέω ὅτι ὁ ὁ σῶμα καί σχῆμα ἐκεῖνος διαφορά ἀνάγκη καί κίνησις εὐθύς ἕπομαι διαφορά , ὥσπερ αὐτός διδάσκω , ὁ διακρίνω ἤ συγκρίνω ἅμα ὁ οὐσία ὁ ἑτεροίωσις καί ὁ τόπος μεταλλάσσω ἀποφαίνω . ἐάν γάρ ἐκ ἀήρ πῦρ γίγνομαι , λύω ὁ ὀκτάεδρον καί κερματίζω εἰς πυραμίς , ἤ πάλιν ἀήρ ἐκ πῦρ , συνωθέω καί συνθλίβω εἰς ὀκτάεδρον , οὐ δυνατός μένω ὅπου πρότερος εἰμί , ἀλλά φεύγω καί φέρω πρός ἕτερος χώρα ἐκβιάζω καί μάχομαι ὁ ἐνίστημι καί κατεπείγω . ἔτι δέ μάλα εἰκών ὁ συμβαίνω ἐνδείκνυμι , ὁ ὑπό ὁ πλόκανον καί ὄργανον ὁ περί ὁ ὁ σῖτος κάθαρσις σείω καί ἀναλικμάω ὅμοιος λέγω ὁ στοιχεῖον σείω ὁ ὕλη ὑπό ἐκεῖνος ; τε σείω , προσχωρέω ἀεί ὁ ὅμοιος ὁ ὅμοιος , ἄλλος τε χώρα ἄλλος ἴσχω πρίν ἐκ αὐτός γίγνομαι ὁ πᾶς διακοσμέω οὕτως οὖν ὁ ὕλη ἔχω ὡς ἔχω ὁ πᾶς ἔοικα , ὅς θεός ἄπειμι , εὐθύς ὁ πρῶτος πέντε ποιότης ἴδιος ἔχω ῥοπή φέρω χωρίς , οὐ παντάπασι οὐδέ εἰλικρινής ἀποκρίνω , διά ὁ πᾶς ἀναμίσγω ἀεί ὁ κρατέω ὁ ἐπικρατέω παρά φύσις ἕπομαι . διό δή ὁ ὁ σῶμα γένεσις ἄλλος ἀλλαχῆ φέρω ἰσάριθμος μερίς καί διάστασις ποιέω , ὁ μέν οὐ καθαρός πῦρ ἀλλά πυροειδής , ὁ δέ οὐ ἀμιγής αἰθήρ ἀλλά αἰθεροειδής , ὁ δέ οὐ γῆ αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἀλλά γεοειδής · μάλα δέ καί ὁ ἀήρ κοίνωσις ὁ ὕδωρ διά ὁ πολύς , ὥσπερ λέγω , ὁ ἄλλος φῦλον ἀναπίμπλημι ἀπέρχομαι . οὐ γάρ ὁ θεός διΐστημι οὐδέ διοικίζω ὁ οὐσία , ἀλλά ὑπό αὐτός διίστημι αὐτός καί φέρω χωρίς ἐν ἀκοσμία τοσοῦτος παραλαμβάνω , τάσσω καί συναρμόζω διά ἀναλογία καί μεσότης · εἶτα ἕκαστος λόγος ἐγκαθίστημι ὥσπερ ἁρμοστής καί φύλαξ , κόσμος ποιέω τοσοῦτος , ὅσος γένος ὁ πρῶτος σῶμα ὑπάρχω . οὗτος μέν οὖν ὁ Πλάτων ἀνάκειμαι χάρις διά Ἀμμώνιος · ἐγώ δέ περί μέν ἀριθμός κόσμος οὐ ἄν ποτέ διισχυρίζομαι ὅτι τοσοῦτος , ὁ , δέ πολύς μέν εἷς οὐ μήν ἄπειρος ἀλλά ὁρίζω πλῆθος τίθημι δόξα , οὐδέτερος ἐκεῖνος ἄλογος ἡγέομαι , ὁ φύσις ὁ ὕλη σκεδαστός καί μεριστός ὁράω οὔτε ἐπί εἷς μένω οὔτε εἰς ἄπειρος ὑπό ὁ λόγος βαδίζω ἐάω . εἰ δέ ἀλλαχόθι που ἐνταῦθα ὁ Ἀκαδήμεια ὑπομιμνῄσκω ἑαυτοῦ ὁ ἄγαν ὁ πίστις ἀφαιρέω , καί ὁ ἀσφάλεια ὥσπερ ἐν χωρίον σφαλερός , ὁ περί ὁ ἀπειρία λόγος , μόνος διασῴζω .