plutarchus.de-defectu-oraculorum-409e-438d 35
οὐ μὴν ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἔστω παραμυθία τοῦ θαυμάζοντος , εἰ τὴν ἐν γενέσει καὶ μεταβολῇ φύσιν εἰς γένη τοσαῦτα διαιροῦμεν . ἐκεῖνο δʼ ἤδη σκοπεῖτε κοινῇ προσέχοντες , ὅτι τῶν ἀνωτάτω ἀρχῶν , λέγω δὲ τοῦ ἑνὸς καὶ τῆς ἀορίστου δυάδος , ἡ μὲν ἀμορφίας πάσης στοιχεῖον οὖσα καὶ ἀταξίας ἀπειρία κέκληται ἡ δʼ τοῦ ἑνὸς φύσις ὁρίζουσα καὶ καταλαμβάνουσα τῆς ἀπειρίας τὸ κενὸν καὶ ἄλογον καὶ ἀόριστον ἔμμορφον παρέχεται , καὶ τὴν ἑπομένην περὶ τὰ αἰσθητὰ δείξει καταγόρευσιν ἁμωσγέπως ὑπομένον καὶ δεχόμενον . αὗται δὲ πρῶτον αἱ ἀρχαὶ περὶ τὸν ἀριθμὸν ἐπιφαίνονται , μᾶλλον δʼ ὅλως ἀριθμὸς οὐκ ἔστι τὸ πλῆθος , ἂν μὴ καθάπερ εἶδος ὕλης τὸ ἓν γενόμενον ἐκ τῆς ἀπειρίας τοῦ ἀορίστου πῆ μὲν πλεῖον πῆ δʼ ἔλαττον ἀποτέμνηται . τότε γὰρ ἀριθμὸς γίγνεται τῶν πληθῶν ἕκαστον ὑπὸ τοῦ ἑνὸς ὁριζόμενον ἐὰν δʼ ἀναιρεθῇ τὸ ἕν , πάλιν ἡ ἀόριστος δυὰς συγχέασα πᾶν ἄρρυθμον καὶ ἄπειρον καὶ ἄμετρον ἐποίησεν . ἐπεὶ δὲ τὸ εἶδος οὐκ ἀναίρεσίς ἐστι τῆς ὕλης ἀλλὰ μορφὴ καὶ τάξις ὑποκειμένης , ἀνάγκη καὶ τῷ ἀριθμῷ τὰς ἀρχὰς ἐνυπάρχειν ἀμφοτέρας , ὅθεν ἡ πρώτη καὶ μεγίστη διαφορὰ καὶ ἀνομοιότης γέγονεν . ἔστι γὰρ ἡ μὲν ἀόριστος ἀρχὴ τοῦ ἀρτίου δημιουργὸς ἡ δὲ βελτίων τοῦ περιττοῦ πρῶτος δὲ τῶν ἀρτίων τὰ δύο καὶ τὰ τρία τῶν περιττῶν , ἐξ ὧν τὰ πέντε τῇ μὲν συνθέσει κοινὸς ὢν ἀμφοῖν ἀριθμὸς τῇ δὲ δυνάμει γεγονὼς περιττός . ἔδει γάρ , εἰς πλείονα μέρη τοῦ αἰσθητοῦ καὶ σωματικοῦ μεριζομένου διὰ τὴν σύμφυτον ἀνάγκην τῆς ἑτερότητος , μήτε τὸν πρῶτον ἄρτιον γενέσθαι μήτε τὸν πρῶτον περιττόν , ἀλλὰ τὸν τρίτον ἐκ τούτων ἀποτελούμενον , ὅπως ἀπʼ ἀμφοτέρων τῶν ἀρχῶν γένηται , καὶ τῆς τὸ ἄρτιον δημιουργούσης καὶ τῆς τὸ περιττόν · οὐ γὰρ ἦν οἷόν τε τῆς ἑτέρας ἀπαλλαγῆναι τὴν ἑτέραν · ἑκατέρα γὰρ ἀρχῆς ; φύσιν ἔχει καὶ δύναμιν . ἀμφοτέρων οὖν συνδυαζομένων , ἡ βελτίων κρατήσασα τῆς ἀοριστίας διαιρούσης τὸ σωματικὸν ἐνέστη , καὶ τῆς ὕλης ἐν ἀμφοτέροις διισταμένης μέσην τὴν μονάδα θεμένη δίχα νεμηθῆναι τὸ πᾶν οὐκ εἴασεν , ἀλλὰ πλῆθος μὲν γέγονε κόσμων ὑπὸ τῆς ἑτερότητος τοῦ ἀορίστου καὶ διαφορᾶς , περιττὸν δὲ πλῆθος ἡ ταὐτοῦ καὶ ὡρισμένου δύναμις ἀπείργασται , περιττὸν δὲ τοιοῦτον , ὅτι πορρωτέρω τὴν φύσιν ἢ βέλτιον ἔχει προελθεῖν οὐκ εἴασεν . εἰ μὲν γὰρ ἀμιγὲς καὶ καθαρὸν ἦν τὸ ἕν , οὐδʼ ἂν ὅλως εἶχεν ἡ ὕλη διάστασιν · ἐπεὶ δὲ τῷ διαιρετικῷ τῆς δυάδος μέμικται , τομὴν μὲν ἐδέξατο καὶ διαίρεσιν , ἐνταῦθα δʼ ἔστη τῷ περισσῷ τοῦ ἀρτίου κρατηθέντος .
Lemmas: οὐ μήν ἀλλά οὗτος μέν εἰμί παραμυθία ὁ θαυμάζω , εἰ ὁ ἐν γένεσις καί μεταβολή φύσις εἰς γένος τοσοῦτος διαιρέω . ἐκεῖνος δέ ἤδη σκοπέω κοινῇ προσέχω , ὅτι ὁ ἄνω ἀρχή , λέγω δέ ὁ εἷς καί ὁ ἀόριστος δυάς , ὁ μέν ἀμορφία πᾶς στοιχεῖον εἰμί καί ἀταξία ἀπειρία καλέω ὁ δέ ὁ εἷς φύσις ὁρίζω καί καταλαμβάνω ὁ ἀπειρία ὁ κενός καί ἄλογος καί ἀόριστος ἔμμορφος παρέχω , καί ὁ ἕπομαι περί ὁ αἰσθητός δείκνυμι καταγόρευσις ἀμῶς ὑπομένω καί δέχομαι . οὗτος δέ πρῶτος ὁ ἀρχή περί ὁ ἀριθμός ἐπιφαίνω , μάλα δέ ὅλος ἀριθμός οὐ εἰμί ὁ πλῆθος , ἐάν μή καθά εἶδος ὕλη ὁ εἷς γίγνομαι ἐκ ὁ ἀπειρία ὁ ἀόριστος πῇ μέν πολύς πῇ δέ ἐλαχύς ἀποτέμνω . τότε γάρ ἀριθμός γίγνομαι ὁ πλῆθος ἕκαστος ὑπό ὁ εἷς ὁρίζω ἐάν δέ ἀναιρέω ὁ εἷς , πάλιν ὁ ἀόριστος δυάς συγχέω πᾶς ἄρρυθμος καί ἄπειρος καί ἄμετρος ποιέω . ἐπεί δέ ὁ εἶδος οὐ ἀναίρεσις εἰμί ὁ ὕλη ἀλλά μορφή καί τάξις ὑπόκειμαι , ἀνάγκη καί ὁ ἀριθμός ὁ ἀρχή ἐνυπάρχω ἀμφότερος , ὅθεν ὁ πρῶτος καί μέγας διαφορά καί ἀνομοιότης γίγνομαι . εἰμί γάρ ὁ μέν ἀόριστος ἀρχή ὁ ἄρτιος δημιουργός ὁ δέ ἀγαθός ὁ περισσός πρῶτος δέ ὁ ἄρτιος ὁ δύο καί ὁ τρεῖς ὁ περισσός , ἐκ ὅς ὁ πέντε ὁ μέν σύνθεσις κοινός εἰμί ἄμφω ἀριθμός ὁ δέ δύναμις γίγνομαι περισσός . δέω γάρ , εἰς πολύς μέρος ὁ αἰσθητός καί σωματικός μερίζω διά ὁ σύμφυτος ἀνάγκη ὁ ἑτερότης , μήτε ὁ πρῶτος ἄρτιος γίγνομαι μήτε ὁ πρῶτος περισσός , ἀλλά ὁ τρίτος ἐκ οὗτος ἀποτελέω , ὅπως ἀπό ἀμφότερος ὁ ἀρχή γίγνομαι , καί ὁ ὁ ἄρτιος δημιουργέω καί ὁ ὁ περισσός · οὐ γάρ εἰμί οἷος τε ὁ ἕτερος ἀπαλλάσσω ὁ ἕτερος · ἑκάτερος γάρ ἀρχή ; φύσις ἔχω καί δύναμις . ἀμφότερος οὖν συνδυάζω , ὁ ἀγαθός κρατέω ὁ ἀοριστία διαιρέω ὁ σωματικός ἐνίστημι , καί ὁ ὕλη ἐν ἀμφότερος διίστημι μέσος ὁ μονάς τίθημι δίχα νέμω ὁ πᾶς οὐ ἐάω , ἀλλά πλῆθος μέν γίγνομαι κόσμος ὑπό ὁ ἑτερότης ὁ ἀόριστος καί διαφορά , περισσός δέ πλῆθος ὁ αὐτός καί ὁρίζω δύναμις ἀπεργάζομαι , περισσός δέ τοιοῦτος , ὅτι πρόσω ὁ φύσις ἤ ἀγαθός ἔχω προέρχομαι οὐ ἐάω . εἰ μέν γάρ ἀμιγής καί καθαρός εἰμί ὁ εἷς , οὐδέ ἄν ὅλος ἔχω ὁ ὕλη διάστασις · ἐπεί δέ ὁ διαιρετικός ὁ δυάς μείγνυμι , τομή μέν δέχομαι καί διαίρεσις , ἐνταῦθα δέ ἵστημι ὁ περισσός ὁ ἄρτιος κρατέω .