plutarchus.de-defectu-oraculorum-409e-438d 36
διὸ καὶ πεμπάσασθαι τὸ ἀριθμῆσαι τοῖς παλαιοῖς ἔθος ἦν καλεῖν . οἶμαι δὲ καὶ τὰ πάντα τῶν πέντε παρώνυμα γεγονέναι κατὰ λόγον , ἅτε δὴ τῆς πεντάδος ἐκ τῶν πρώτων ἀριθμῶν συνεστώσης . καὶ γὰρ οἱ μὲν ἄλλοι πολλαπλασιαζόμενοι πρὸς ἄλλους εἰς ἕτερον αὑτῶν ἀριθμὸν ἐκβαίνουσιν ἡ δὲ πεντάς , ἂν μὲν ἀρτιάκις λαμβάνηται , τὸν δέκα ποιεῖ τέλειον · ἐὰν δὲ περισσάκις , ἑαυτὴν πάλιν ἀποδίδωσιν . ἐῶ δʼ ὅτι πρώτη μὲν ἐκ πρώτων δυεῖν τετραγώνων συνέστηκε τῆς τε μονάδος καὶ τῆς τετράδος ἡ πεντάς , πρώτη δʼ ἴσον δυναμένη τοῖς πρὸ αὑτῆς δυσὶ τὸ κάλλιστον τῶν ὀρθογωνίων τριγώνων συνίστησι πρώτη δὲ ποιεῖ τὸν ἡμιόλιον λόγον . οὐ γὰρ ἴσως οἰκεῖα ταῦτα τοῖς ὑποκειμένοις πράγμασιν · ἀλλʼ ἐκεῖνο μᾶλλον , τὸ φύσει διαιρετικὸν τοῦ ἀριθμοῦ καὶ τὸ πλεῖστα τούτῳ τὴν φύσιν διανέμειν . ἔνειμε γὰρ ἡμῖν αὐτοῖς αἰσθήσεις πέντε καὶ μέρη ψυχῆς , φυτικὸν ω · φυσικὸναἰσθητικὸν ἐπιθυμητικὸν θυμοειδὲς λογιστικόν · καὶ δακτύλους ἑκατέρας χειρὸς τοσούτους , καὶ τὸ γονιμώτατον σπέρμα πενταχῆ σχιζόμενον . οὐ γὰρ ἱστόρηται γυνὴ πλείονα τεκοῦσʼ ἢ πέντε τέκνα ταῖς αὐταῖς ὠδῖσι . καὶ τὴν Ῥέαν Αἰγύπτιοι μυθολογοῦσι πέντε θεοὺς τεκεῖν , αἰνιττόμενοι τὴν ἐκ μιᾶς ὕλης τῶν πέντε κόσμων γένεσιν . ἐν δὲ τῷ παντὶ πέντε μὲν ζώναις ὁ περὶ γῆν τόπος , πέντε δὲ κύκλοις ὁ οὐρανὸς διώρισται , δυσὶν ἀρκτικοῖς καὶ δυσὶ τροπικοῖς καὶ μέσῳ τῷ ἰσημερινῷ · πέντε δʼ αἱ τῶν πλανωμένων ἄστρων περίοδοι γεγόνασιν , ἡλίου καὶ Φωσφόρου καὶ στίλβοντος ὁμοδρομούντων . ἐναρμόνιος δὲ καὶ ἡ τοῦ κόσμου σύνταξις , ὥσπερ ἀμέλει καὶ τὸ παρʼ ἡμῖν ἡρμοσμένον ἐν πέντε τετραχόρδων θέσεσιν ὁρᾶται , τῶν ὑπάτων καὶ μέσων καὶ συνημμένων καὶ διεζευγμένων καὶ ὑπερβολαίων · καὶ τὰ μελῳδούμενα διαστήματα πέντε , δίεσις καὶ ἡμιτόνιον καὶ τόνος καὶ τριημιτόνιον καὶ δίτονον . οὕτως ἡ φύσις ἔοικε τῷ πέντε ποιεῖν ἅπαντα χαίρειν μᾶλλον ἢ τῷ σφαιροειδῆ , καθάπερ Ἀριστοτέλης ἔλεγε .
Lemmas: διό καί πεμπάζω ὁ ἀριθμέω ὁ παλαιός ἔθος εἰμί καλέω . οἴομαι δέ καί ὁ πᾶς ὁ πέντε παρώνυμος γίγνομαι κατά λόγος , ἅτε δή ὁ πεντάς ἐκ ὁ πρῶτος ἀριθμός συνίστημι . καί γάρ ὁ μέν ἄλλος πολλαπλασιάζω πρός ἄλλος εἰς ἕτερος ἑαυτοῦ ἀριθμός ἐκβαίνω ὁ δέ πεντάς , ἐάν μέν ἀρτιάκις λαμβάνω , ὁ δέκα ποιέω τέλειος · ἐάν δέ περισσάκις , ἑαυτοῦ πάλιν ἀποδίδωμι . ἐάω δέ ὅτι πρῶτος μέν ἐκ πρῶτος δύο τετράγωνος συνίστημι ὁ τε μονάς καί ὁ τετράς ὁ πεντάς , πρῶτος δέ ἴσος δύναμαι ὁ πρό ἑαυτοῦ δύο ὁ καλός ὁ ὀρθογώνιον τρίγων συνίστημι πρῶτος δέ ποιέω ὁ ἡμιόλιος λόγος . οὐ γάρ ἴσως οἰκεῖος οὗτος ὁ ὑπόκειμαι πρᾶγμα · ἀλλά ἐκεῖνος μάλα , ὁ φύσις διαιρετικός ὁ ἀριθμός καί ὁ πολύς οὗτος ὁ φύσις διανέμω . νέμω γάρ ἐγώ αὐτός αἴσθησις πέντε καί μέρος ψυχή , φυτικός ω · φυσικὸναἰσθητικὸν ἐπιθυμητικός θυμοειδής λογιστικός · καί δάκτυλος ἑκάτερος χείρ τοσοῦτος , καί ὁ γόνιμος σπέρμα πενταχῆ σχίζω . οὐ γάρ ἱστορέω γυνή πολύς τίκτω ἤ πέντε τέκνον ὁ αὐτός ὠδίς . καί ὁ Ῥέα Αἰγύπτιος μυθολογέω πέντε θεός τίκτω , αἰνίσσομαι ὁ ἐκ εἷς ὕλη ὁ πέντε κόσμος γένεσις . ἐν δέ ὁ πᾶς πέντε μέν ζώνη ὁ περί γῆ τόπος , πέντε δέ κύκλος ὁ οὐρανός διορίζω , δύο ἀρκτικός καί δύο τροπικός καί μέσος ὁ ἰσημερινός · πέντε δέ ὁ ὁ πλανάω ἄστρον περίοδος γίγνομαι , Ἥλιος καί Φωσφόρος καί στίλβω ὁμοδρομέω . ἐναρμόνιος δέ καί ὁ ὁ κόσμος σύνταξις , ὥσπερ ἀμέλει καί ὁ παρά ἐγώ ἁρμόζω ἐν πέντε τετράχορδος θέσις ὁράω , ὁ ὕπατος καί μέσος καί συνάπτω καί διαζεύγνυμαι καί ὑπερβολαῖος · καί ὁ μελῳδέω διάστημα πέντε , δίεσις καί ἡμιτόνιον καί τόνος καί τριημιτόνιον καί δίτονος . οὕτως ὁ φύσις ἔοικα ὁ πέντε ποιέω ἅπας χαίρω μάλα ἤ ὁ σφαιροειδής , καθά Ἀριστοτέλης λέγω .