plutarchus.de-defectu-oraculorum-409e-438d 8
ἡσυχίας δὲ γενομένης ἐπʼ ὀλίγον , ὁ Ἀμμώνιος ἐμὲ προσαγορεύσας ὅρα τί ποιοῦμεν εἶπεν ὦ Λαμπρία , καὶ πρόσεχε τῷ λόγῳ τὴν διάνοιαν , ὅπως μὴ τὸν θεὸν ἀναίτιον ποιῶμεν . ὁ γὰρ ἄλλῳ τινὶ καὶ μὴ θεοῦ γνώμῃ τὰ παυσάμενα τῶν χρηστηρίων ἐκλιπεῖν ἡγούμενος , ὑπόνοιαν δίδωσι τοῦ μὴ γίνεσθαι μηδʼ εἶναι διὰ τὸν θεὸν ἀλλʼ ἑτέρῳ τινὶ τρόπῳ νομίζειν . οὐ γὰρ ἄλλη γέ τις ἔστι μείζων οὐδὲ κρείττων δύναμις , ὥστʼ ἀναιρεῖν καὶ ἀφανίζειν ἔργον θεοῦ τὴν μαντικὴν οὖσαν . ὁ μὲν οὖν Πλανητιάδου λόγος οὐκ ἀρεστὸς ἐμοὶ διά τε τἄλλα καὶ τὴν ἀνωμαλίαν , ἣν περὶ τὸν θεὸν ποιεῖ , πῆ μὲν ἀποστρεφόμενον καὶ ἀπαξιοῦντα τὴν κακίαν πῆ δὲ πάλιν αὖ προσιέμενον ὥσπερ βασιλεύς τις ἢ τύραννος ἑτέραις ἀποκλείων θύραις τοὺς πονηροὺς καθʼ ἑτέρας εἰσδέχοιτο καὶ χρηματίζοι . τοῦ δὲ μετρίου καὶ ἱκανοῦ καὶ μηδαμῆ περιττοῦ πανταχῆ δʼ αὐτάρκους , μάλιστα τοῖς θεοῖς πρέποντος ἔργου , εἰ ταύτην ἀρχὴν λαβὼν φαίη τις , ὅτι τῆς κοινῆς ὀλιγανδρίας , ἣν αἱ πρότεραι στάσεις καὶ οἱ πόλεμοι περὶ πᾶσαν ὁμοῦ τι τὴν οἰκουμένην ἀπειργάσαντο , πλεῖστον μέρος ἡ Ἑλλὰς μετέσχηκε , καὶ μόλις ἂν νῦν ὅλη παράσχοι τρισχιλίους ὁπλίτας , ὅσους ἡ Μεγαρέων μία πόλις ἐξέπεμψεν εἰς Πλαταιέας ʽ οὐδὲν οὖν ἕτερον ἦν τὸ πολλὰ καταλιπεῖν χρηστήρια τὸν θεὸν ἢ τῆς Ἑλλάδος ἐλέγχειν τὴν ἐρημίαν̓ , ἀκριβῶς ἂν αὐτῷ παράσχοιμι τῆς εὑρησιλογίας . τίνος γὰρ ἦν ἀγαθόν , εἱ ἐν Τεγύραις ὡς πρότερον ἦν μαντεῖον , ἢ περὶ τὸ Πτῷον ὅπου μεθʼ ἡμέρας ἐντυχεῖν ἔστιν ἀνθρώπῳ νέμοντι ; καὶ γὰρ τοῦτο δὴ τοὐνταῦθα πρεσβύτατον ὂν χρόνῳ τε δόξῃ τε κλεινότατον ὑπὸ θηρίου χαλεποῦ δρακαίνης πολὺν χρόνον ἔρημον γενέσθαι καὶ ἀπροσπέλαστον ἱστοροῦσιν , οὐκ ὀρθῶς τὴν ἀργίαν ἀλλʼ ἀνάπαλιν λαμβάνοντες · ἡ γὰρ ἐρημία τὸ θηρίον ἐπηγάγετο μᾶλλον ἢ τὸ θηρίον ἐποίησε τὴν ἐρημίαν . ἐπεὶ δὲ τῷ θεῷ δόξαν οὕτως ἥ θʼ Ἑλλὰς ἐρρώσθη πόλεσι καὶ τὸ χωρίον ἀνθρώποις ἐπλήθυνε , δυσὶν ἐχρῶντο προφήτισιν ἐν μέρει καθιεμέναις , καὶ τρίτη δʼ ἔφεδρος ἦν ἀποδεδειγμένη . νῦν δʼ ἔστι μία προφῆτις , καὶ οὐκ ἐγκαλοῦμεν ἐξαρκεῖ γὰρ αὕτη τοῖς δεομένοις . οὐ τοίνυν αἰτιατέον οὐδὲ τὸν θεόν · ἡ γὰρ οὖσα μαντικὴ καὶ διαμένουσα πᾶσίν ἐστιν ἱκανὴ καὶ πάντας ἀποπέμπει τυγχάνοντας ὧν χρῄζουσιν . ὥσπερ οὖν ἐννέα κήρυξιν ὁ Ἀγαμέμνων ἐχρῆτο , καὶ μόλις κατεῖχε τὴν ἐκκλησίαν διὰ πλῆθος , ἐνταῦθα δʼ ὄψεσθε μεθʼ ἡμέρας ὀλίγας ἐν τῷ θεάτρῳ μίαν φωνὴν ἐξικνουμένην εἰς πάντας · οὕτω τότε πλείοσιν ἐχρῆτο φωναῖς πρὸς πλείονας ἡ μαντικὴ , νῦν δὲ τοὐναντίον ἔδει θαυμάζειν τὸν θεόν , εἰ περιεώρα τὴν μαντικὴν ἀχρήστως δίκην ὕδατος ἀπορρέουσαν ἢ καθάπερ αἱ πέτραι ποιμένων ἐν ἐρημίᾳ καὶ βοσκημάτων φωναῖς ἀντηχοῦσαν .
Lemmas: ἡσυχία δέ γίγνομαι ἐπί ὀλίγος , ὁ Ἀμμώνιος ἐγώ προσαγορεύω ὁράω τίς ποιέω λέγω ὦ Λαμπρίας , καί προσέχω ὁ λόγος ὁ διάνοια , ὅπως μή ὁ θεός ἀναίτιος ποιέω . ὁ γάρ ἄλλος τις καί μή θεός γνώμη ὁ παύω ὁ χρηστήριον ἐκλείπω ἡγέομαι , ὑπόνοια δίδωμι ὁ μή γίγνομαι μηδέ εἰμί διά ὁ θεός ἀλλά ἕτερος τις τρόπος νομίζω . οὐ γάρ ἄλλος γε τις εἰμί μέγας οὐδέ κρατύς δύναμις , ὥστε ἀναιρέω καί ἀφανίζω ἔργον θεός ὁ μαντικός εἰμί . ὁ μέν οὖν Πλανητιάδης λόγος οὐ ἀρεστός ἐγώ διά τε ἄλλος καί ὁ ἀνωμαλία , ὅς περί ὁ θεός ποιέω , πῇ μέν ἀποστρέφω καί ἀπαξιόω ὁ κακία πῇ δέ πάλιν αὖ προσίημι ὥσπερ βασιλεύς τις ἤ τύραννος ἕτερος ἀποκλείω θύρα ὁ πονηρός κατά ἕτερος εἰσδέχομαι καί χρηματίζω . ὁ δέ μέτριος καί ἱκανός καί μηδαμῆ περισσός πανταχῇ δέ αὐτάρκης , μάλα ὁ θεός πρέπω έργο , εἰ οὗτος ἀρχή λαμβάνω φημί τις , ὅτι ὁ κοινός ὀλιγανδρία , ὅς ὁ πρότερος στάσις καί ὁ πόλεμος περί πᾶς ὁμοῦ τις ὁ οἰκουμένη ἀπεργάζομαι , πολύς μέρος ὁ Ἑλλάς μετέχω , καί μόλις ἄν νῦν ὅλος παρέχω τρισχίλιοι ὁπλίτης , ὅσος ὁ Μεγαρεύς εἷς πόλις ἐκπέμπω εἰς Πλαταιεύς ʽ οὐδείς οὖν ἕτερος εἰμί ὁ πολύς καταλείπω χρηστήριον ὁ θεός ἤ ὁ Ἑλλάς ἐλέγχω ὁ ἐρημία , ἀκριβής ἄν αὐτός παρέχω ὁ εὑρησιλογία . τίς γάρ εἰμί ἀγαθός , εἰ ἐν Τεγύρα ὡς πρότερος εἰμί μαντεῖον , ἤ περί ὁ Πτῷος ὅπου μετά ἡμέρα ἐντυγχάνω εἰμί ἄνθρωπος νέμω ; καί γάρ οὗτος δή ἐνταῦθα πρέσβυς εἰμί χρόνος τε δόξα τε κλεινός ὑπό θηρίον χαλεπός δράκαινα πολύς χρόνος ἐρῆμος γίγνομαι καί ἀπροσπέλαστος ἱστορέω , οὐ ὀρθός ὁ ἀργία ἀλλά ἀνάπαλιν λαμβάνω · ὁ γάρ ἐρημία ὁ θηρίον ἐπάγω μάλα ἤ ὁ θηρίον ποιέω ὁ ἐρημία . ἐπεί δέ ὁ θεός δόξα οὕτως ὁ τε Ἑλλάς ῥώννυμι πόλις καί ὁ χωρίον ἄνθρωπος πληθύνω , δύο χράω προφῆτις ἐν μέρος καθίημι , καί τρίτος δέ ἔφεδρος εἰμί ἀποδείκνυμι . νῦν δέ εἰμί εἷς προφῆτις , καί οὐ ἐγκαλέω ἐξαρκέω γάρ οὗτος ὁ δέω . οὐ τοίνυν αἰτιατέον οὐδείς ὁ θεός · ὁ γάρ εἰμί μαντικός καί διαμένω πᾶς εἰμί ἱκανός καί πᾶς ἀποπέμπω τυγχάνω ὅς χρῄζω . ὥσπερ οὖν ἐννέα κῆρυξ ὁ Ἀγαμέμνων χράω , καί μόλις κατέχω ὁ ἐκκλησία διά πλῆθος , ἐνταῦθα δέ ὁράω μετά ἡμέρα ὀλίγος ἐν ὁ θέατρον εἷς φωνή ἐξικνέομαι εἰς πᾶς · οὕτως τότε πολύς χράω φωνή πρός πολύς ὁ μαντικός , νῦν δέ ἐναντίος δέω θαυμάζω ὁ θεός , εἰ περιοράω ὁ μαντικός ἄχρηστος δίκη ὕδωρ ἀπορρέω ἤ καθά ὁ πέτρα ποιμήν ἐν ἐρημία καί βόσκημα φωνή ἀντηχέω .