plutarchus.de-curiositate-515b-523b 9
τῇ μὲν οὖν πολυμαθείᾳ τὴν πολυλογίαν ἕπεσθαι συμβαίνει · διὸ καὶ Πυθαγόρας ἔταξε τοῖς νέοις πενταέτιδα σιωπήν , ἐχεμυθίαν προσαγορεύσας . τῇ δὲ περιεργίᾳ τὴν κακολογίαν ἀνάγκη συνακολουθεῖν ἃ γὰρ ἡδέως ἀκούουσιν ἡδέως λαλοῦσι , καὶ ἃ παρʼ ἄλλων σπουδῇ συλλέγουσι πρὸς ἑτέρους μετὰ χαρᾶς ἐκφέρουσιν . ὅθεν αὐτοῖς μετὰ τῶν ἄλλων κακῶν τὸ νόσημα καὶ πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν ἐμποδών ἐστι · πάντες γὰρ αὐτοὺς φυλάττονται καὶ ἀποκρύπτονται , καὶ οὔτε πρᾶξαί τι πολυπράγμονος ὁρῶντος οὔτε εἰπεῖν ἀκούοντος ἡδέως ἔχουσιν · ἀλλὰ καὶ βουλὰς ἀνατίθενται καὶ σκέψεις πραγμάτων ὑπερβάλλονται , μέχρι ἂν ἐκποδὼν ὁ τοιοῦτος γένηται · κἂν ἢ λόγου τινὸς ἀπορρήτου παρόντος ἢ πράξεως σπουδαίας περαινομένης ἀνὴρ πολυπράγμων ἐπιφανῇ , καθάπερ ὄψον γαλῆς παραδραμούσης αἴρουσιν ἐκ μέσου καὶ ἀποκρύπτουσιν · ὥστε πολλάκις τὰ τοῖς ἄλλοις ῥητὰ καὶ θεατὰ τούτοις μόνοις ἄρρητα καὶ ἀθέατα γίγνεσθαι . διὸ καὶ πίστεως ἁπάσης ἔρημος ὁ πολυπράγμων ἐστίν · οἰκέταις γοῦν καὶ ξένοις πιστεύομεν μᾶλλον ἐπιστολὰς καὶ γράμματα καὶ σφραγῖδας ἢ φίλοις καὶ οἰκείοις πολυπράγμοσιν . ὁ δὲ Βελλεροφόντης ἐκεῖνος οὐδὲ καθʼ ἑαυτοῦ γράμματα κομίζων ἔλυσεν , ἀλλʼ ἀπέσχετο τῆς ἐπιστολῆς τοῦ βασιλέως ὡς τῆς γυναικὸς διὰ τὴν αὐτὴν ἐγκράτειαν . ἀκρασίας γὰρ τὸ πολυπραγμονεῖν ὡς καὶ τὸ μοιχεύειν , καὶ πρὸς τῇ ἀκρασίᾳ δεινῆς ἀνοίας καὶ ἀφροσύνης · τὸ γὰρ τοσαύτας παρελθόντα κοινὰς καὶ δεδημοσιωμένας γυναῖκας ; ἐπὶ τὴν κατάκλειστον ὠθεῖσθαι καὶ πολυτελῆ , πολλάκις ἂν οὕτω τύχῃ καὶ ἄμορφον οὖσαν , ὑπερβολὴ μανίας καὶ παραφροσύνης . ταὐτὸ δʼ οἱ πολυπράγμονες ποιοῦσι · πολλὰ καὶ καλὰ θεάματα καὶ ἀκούσματα καὶ σχολὰς καὶ διατριβὰς παρελθόντες , ἐπιστόλια διορύττουσιν ἀλλότρια καὶ παραβάλλουσι γειτόνων τοίχοις τὰ ὦτα καὶ συμψιθυρίζουσιν οἰκέταις καὶ γυναίοις , πολλάκις μὲν οὐδʼ ἀκινδύνως ἀεὶ δʼ ἀδόξως .
Lemmas: ὁ μέν οὖν πολυμάθεια ὁ πολυλογία ἕπομαι συμβαίνω · διό καί Πυθαγόρας τάσσω ὁ νέος πενταέτιδα σιωπή , ἐχεμυθία προσαγορεύω . ὁ δέ περιεργία ὁ κακολογία ἀνάγκη συνακολουθέω ὅς γάρ ἡδύς ἀκούω ἡδύς λαλέω , καί ὅς παρά ἄλλος σπουδή συλλέγω πρός ἕτερος μετά χαρά ἐκφέρω . ὅθεν αὐτός μετά ὁ ἄλλος κακός ὁ νόσημα καί πρός ὁ ἐπιθυμία ἐμποδών εἰμί · πᾶς γάρ αὐτός φυλάσσω καί ἀποκρύπτω , καί οὔτε πράσσω τις πολυπράγμων ὁράω οὔτε λέγω ἀκούω ἡδύς ἔχω · ἀλλά καί βουλή ἀνατίθημι καί σκέψις πρᾶγμα ὑπερβάλλω , μέχρι ἄν ἐκποδών ὁ τοιοῦτος γίγνομαι · ἐάν ἤ λόγος τις ἀπόρρητος πάρειμι ἤ πρᾶξις σπουδαῖος περαίνω ἀνήρ πολυπράγμων ἐπιφαίνω , καθά ὄψον γαλέη παρατρέχω ἀείρω ἐκ μέσος καί ἀποκρύπτω · ὥστε πολλάκις ὁ ὁ ἄλλος ῥητός καί θεατός οὗτος μόνος ἄρρητος καί ἀθέατος γίγνομαι . διό καί πίστις ἅπας ἐρῆμος ὁ πολυπράγμων εἰμί · οἰκέτης γοῦν καί ξένος πιστεύω μάλα ἐπιστολή καί γράμμα καί σφραγίς ἤ φίλος καί οἰκεῖος πολυπράγμων . ὁ δέ Βελλεροφόντης ἐκεῖνος οὐδέ κατά ἑαυτοῦ γράμμα κομίζω λύω , ἀλλά ἀπέχω ὁ ἐπιστολή ὁ βασιλεύς ὡς ὁ γυνή διά ὁ αὐτός ἐγκράτεια . ἀκρασία γάρ ὁ πολυπραγμονέω ὡς καί ὁ μοιχεύω , καί πρός ὁ ἀκρασία δεινός ἄνοια καί ἀφροσύνη · ὁ γάρ τοσοῦτος παρέρχομαι κοινός καί δημοσιόω γυνή ; ἐπί ὁ κατάκλειστος ὠθέω καί πολυτελής , πολλάκις ἄν οὕτως τυγχάνω καί ἄμορφος εἰμί , ὑπερβολή μανία καί παραφροσύνη . αὐτός δέ ὁ πολυπράγμων ποιέω · πολύς καί καλός θέαμα καί ἄκουσμα καί σχολή καί διατριβή παρέρχομαι , ἐπιστόλιον διορύσσω ἀλλότριος καί παραβάλλω γείτων τοῖχος ὁ οὖς καί συμψιθυρίζω οἰκέτης καί γύναιον , πολλάκις μέν οὐδέ ἀκίνδυνος ἀεί δέ ἄδοξος .