plutarchus.de-communibus-notitiis-adversus-stoicos-1058e-1086b 12
ἔοικε δʼ ἡμᾶς ἀπαλλάττειν τοῦ περὶ τούτων ἔτι πλείονα λέγειν ὁ κολοφὼν αὐτὸς , ὃν ὁ Χρύσιππος τοῖς δόγμασιν ἐπιτέθεικεν . ὄντων γὰρ ἐν τῇ φύσει τῶν μὲν ἀγαθῶν τῶν δὲ κακῶν τῶν δὲ καὶ μεταξὺ καὶ καλουμένων ἀδιαφόρων , οὐδεὶς ἔστιν ἀνθρώπων , ὃς οὐ βούλεται τἀγαθὸν ἔχειν μᾶλλον ἢ τὸ ἀδιάφορον καὶ τὸ ἀδιάφορον ἢ τὸ κακόν . ἀλλὰ καὶ τοὺς θεοὺς δήπου ποιούμεθα μάρτυρας , αἰτούμενοι ταῖς εὐχαῖς παρʼ αὐτῶν μάλιστα μὲν κτῆσιν ἀγαθῶν , εἰ δὲ μή , κακῶν ἀποφυγήν , τὸ δὲ μήτʼ ἀγαθὸν μήτε κακὸν ἀντὶ μὲν τἀγαθοῦ μὴ θέλοντες ἔχειν ἀντὶ δὲ τοῦ κακοῦ θέλοντες . ὁ δὲ τὴν φύσιν ἐναλλάττων καὶ τὴν τάξιν ἀναστρέφων ἐκ τῆς μέσης χώρας τὸ μέσον εἰς τὴν ἐσχάτην μετατίθησι , τὸ δʼ ἔσχατον εἰς τὴν μέσην ἐπανάγει καὶ μετοικίζει , καθάπερ οἱ τύραννοι τοῖς κακοῖς προεδρίαν διδοὺς καὶ νομοθετῶν πρῶτον διώκειν τάγαθὸν δεύτερον δὲ τὸ κακόν , ἔσχατον δὲ καὶ χείριστον ἡγεῖσθαι τὸ μήτʼ ἀγαθὸν μήτε κακόν · ὥσπερ εἴ τις μετὰ τὰ οὐράνια τὰ ἐν Ἅιδου τιθείη , τὴν δὲ γῆν καὶ τὰ περὶ γῆν εἰς τὸν τάρταρον ἀπώσειε τῆλε μάλʼ , ἧχι βάθιστον ὑπὸ χθονὸς ἔστι βέρεθρον . εἰπὼν οὖν ἐν τῷ τρίτῳ περὶ Φύσεως ὅτι λυσιτελεῖ ζῆν ἄφρονα ἢ μὴ βιοῦν , κἂν μηδέποτε μέλλῃ φρονήσειν ἐπιφέρει κατὰ λέξιν τοιαῦτα γὰρ τἀγαθά ἐστι τοῖς ἀνθρώποις , ὥστε τρόπον τινὰ καὶ τὰ κακὰ τῶν ἄλλων ἀνὰ μέσον προτερεῖν · ἔστι δʼ οὐ ταῦτα προτεροῦντα , ἀλλʼ ὁ λόγος μεθʼ οὗ βιοῦν ἐπιβάλλει μᾶλλον , εἰ καὶ ἄφρονες ; ἐσόμεθα δῆλον οὖν , εἰ καὶ ἄδικοι , καὶ παράνομοι καὶ θεοῖς ἐχθροὶ καὶ κακοδαίμονες · οὐδὲν γὰρ ἄπεστι τούτων τοῖς ἀφρόνως βιοῦσιν . ἐπιβάλλει τοίνυν κακοδαιμονεῖν μᾶλλον ἢ μὴ κακοδαιμονεῖν καὶ βλάπτεσθαι μᾶλλον ἢ μὴ βλάπτεσθαι καὶ ἀδικεῖν ἢ μὴ ἀδικεῖν καὶ παρανομεῖν ἢ μὴ παρανομεῖν ; τουτέστιν ἐπιβάλλει τὰ μὴ ἐπιβάλλοντα ποιεῖν καὶ καθήκει ζῆν καὶ παρὰ τὸ καθῆκον . ναί χεῖρον γάρ ἐστι τὸ ἄλογον καὶ τὸ ἀναίσθητον εἶναι τοῦ ἀφραίνειν εἶτα τί παθόντες οὐχ ὁμολογοῦσιν εἶναι κακόν , ὃ τοῦ κακοῦ χεῖρόν ἐστι ; διὰ τί φευκτὸν ἀποφαίνουσι μόνον τὴν ἀφροσύνην , εἰ οὐχ ἧττον ἀλλὰ καὶ μᾶλλον ἐπιβάλλον ἐστὶ φεύγειν τὴν μὴ δεχομένην τὸ ἀφραίνειν διάθεσιν ;
Lemmas: ἔοικα δέ ἐγώ ἀπαλλάσσω ὁ περί οὗτος ἔτι πολύς λέγω ὁ κολοφών αὐτός , ὅς ὁ Χρύσιππος ὁ δόγμα ἐπιτίθημι . εἰμί γάρ ἐν ὁ φύσις ὁ μέν ἀγαθός ὁ δέ κακός ὁ δέ καί μεταξύ καί καλέω ἀδιάφορος , οὐδείς εἰμί ἄνθρωπος , ὅς οὐ βούλομαι ἀγαθός ἔχω μάλα ἤ ὁ ἀδιάφορος καί ὁ ἀδιάφορος ἤ ὁ κακός . ἀλλά καί ὁ θεός δήπου ποιέω μάρτυς , αἰτέω ὁ εὐχή παρά αὐτός μάλα μέν κτῆσις ἀγαθός , εἰ δέ μή , κακός ἀποφυγή , ὁ δέ μήτε ἀγαθός μήτε κακός ἀντί μέν ἀγαθός μή ἐθέλω ἔχω ἀντί δέ ὁ κακός ἐθέλω . ὁ δέ ὁ φύσις ἐναλλάσσω καί ὁ τάξις ἀναστρέφω ἐκ ὁ μέσος χώρα ὁ μέσος εἰς ὁ ἔσχατος μετατίθημι , ὁ δέ ἔσχατος εἰς ὁ μέσος ἐπανάγω καί μετοικίζω , καθά ὁ τύραννος ὁ κακός προεδρία δίδωμι καί νομοθετέω πρῶτος διώκω τἀγαθόν δεύτερος δέ ὁ κακός , ἔσχατος δέ καί κακός ἡγέομαι ὁ μήτε ἀγαθός μήτε κακός · ὥσπερ εἰ τις μετά ὁ οὐράνιος ὁ ἐν ᾍδης τίθημι , ὁ δέ γῆ καί ὁ περί γῆ εἰς ὁ τάρταρος ἀπωθέω τῆλε μάλα , ἧχι βαθύς ὑπό χθών εἰμί βάραθρον . λέγω οὖν ἐν ὁ τρίτος περί Φύσις ὅτι λυσιτελέω ζάω ἄφρων ἤ μή βιόω , ἐάν μηδέποτε μέλλω φρονέω ἐπιφέρω κατά λέξις τοιοῦτος γάρ ἀγαθός εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ὥστε τρόπος τις καί ὁ κακός ὁ ἄλλος ἀνά μέσος προτερέω · εἰμί δέ οὐ οὗτος προσερέω , ἀλλά ὁ λόγος μετά ὅς βιόω ἐπιβάλλω μάλα , εἰ καί ἄφρων ; εἰμί δῆλος οὖν , εἰ καί ἄδικος , καί παράνομος καί θεός ἐχθρός καί κακοδαίμων · οὐδείς γάρ ἄπειμι οὗτος ὁ ἀφρόνως βιόω . ἐπιβάλλω τοίνυν κακοδαιμονάω μάλα ἤ μή κακοδαιμονάω καί βλάπτω μάλα ἤ μή βλάπτω καί ἀδικέω ἤ μή ἀδικέω καί παρανομέω ἤ μή παρανομέω ; τουτέστι ἐπιβάλλω ὁ μή ἐπιβάλλω ποιέω καί καθήκω ζάω καί παρά ὁ καθήκω . ναί κακός γάρ εἰμί ὁ ἄλογος καί ὁ ἀναίσθητος εἰμί ὁ ἀφραίνω εἶτα τίς πάσχω οὐ ὁμολογέω εἰμί κακός , ὅς ὁ κακός κακός εἰμί ; διά τίς φευκτός ἀποφαίνω μόνος ὁ ἀφροσύνη , εἰ οὐ ἥσσων ἀλλά καί μάλα ἐπιβάλλω εἰμί φεύγω ὁ μή δέχομαι ὁ ἀφραίνω διάθεσις ;