plutarchus.de-communibus-notitiis-adversus-stoicos-1058e-1086b 7
ἔτι δὲ μᾶλλον , οἶμαι , φανεῖταί σοι παρὰ τὴν κοινὴν ἔννοιαν , εἰ τῶν μεγίστων ἀγαθῶν ὁ φρόνιμος μήτʼ ἀπόντων μήτʼ εἰ πάρεστιν αὐτῷ φροντίζοι , ἀλλʼ οἷός ἐστιν ἐν τοῖς ἀδιαφόροις καὶ τῇ περὶ ταῦτα πραγματείᾳ καὶ οἰκονομίᾳ , τοιοῦτος ἂν κἀν τούτοις εἴη . πάντες γὰρ δήπουθεν εὐρυεδοῦς ὅσοι καρπὸν αἰνύμεθα χθονός , οὗ μὲν καὶ παρόντος ὄνησίς ἐστι καὶ μὴ παρόντος ὥσπερ ἔνδεια καὶ ὄρεξις , αἱρετὸν καὶ ἀγαθὸν καὶ ὠφέλιμον νοοῦμεν · ἐφʼ ᾧ δʼ οὐδὲν ἄν τις πραγματεύσαιτο μὴ παιδιᾶς ἕνεκεν μηδὲ ῥᾳστώνης , τοῦτʼ ἀδιάφορον . ἄλλῳ γὰρ οὐδενὶ τοῦ φιλοπόνου τὸν κενόσπουδον ἀφορίζομεν ἐν τοῖς ἔργοις ὄντα πολλάκις , ἢ τῷ τὸν μὲν εἰς ἀνωφελῆ πονεῖν καὶ ἀδιαφόρως , τὸν δʼ ἕνεκά του τῶν συμφερόντων καὶ λυσιτελῶν . ἀλλʼ οὗτοί γε τοὐναντίον · ὁ γὰρ σοφὸς αὐτοῖς καὶ φρόνιμος ἐν πολλαῖς καταλήψεσι καὶ μνήμαις καταλήψεων γεγονὼς ὀλίγας πρὸς αὑτὸν ἡγεῖται τῶν τʼ ἄλλων οὐ πεφροντικὼς οὐδʼ ἔλαττον ἔχειν οῦδὲ πλέον οἴεται , μνημονεύων ὅτι πέρυσι κατάληψιν ἔλαβε πταρνυμένου Δίωνος ἢ σφαιρίζοντος Θέωνος . καίτοι πᾶσα κατάληψις ἐν τῷ σοφῷ καὶ μνήμη τὸ ἀσφαλὲς ἔχουσα καὶ βέβαιον εὐθύς ἐστιν ἐπιστήμη καὶ ἀγαθὸν μέγα καὶ μέγιστον . ἆρʼ οὖν ὁμοίως ὑγιείας ἐπιλειπούσης , αἰσθητηρίου κάμνοντος , οὐσίας ἀπολλυμένης ἀφρόντιστός ἐστι καὶ πρὸς αὑτὸν οὐδὲν ἡγούμενος τούτων ὁ σοφός · ἢ νοσῶν μὲν ἰατροῖς τελεῖ μισθοὺς χρημάτων δʼ ἕνεκα πρὸς Λεύκωνα πλεῖ τὸν ἐν Βοσπόρῳ δυνάστην καὶ πρὸς Ἰδάνθυρσον ἀποδημεῖ τὸν Σκύθην ὥς φησι Χρύσιππος , τῶν δʼ αἰσθήσεων ἔστιν ἃς ἀποβαλὼν οὐδὲ ζῆν ὑπομένει ; πῶς οὖν οὐχ ὁμολογοῦσι παρὰ τὰς ἐννοίας φιλοσοφεῖν , ἐπὶ τοῖς ἀδιαφόροις τοσαῦτα πραγματευόμενοι καὶ σπουδάζοντες , ἀγαθῶν δὲ μεγάλων καὶ παρόντων καὶ μὴ παρόντων ἀδιαφόρως ἔχοντες ;
Lemmas: ἔτι δέ μάλα , οἴομαι , φαίνω σύ παρά ὁ κοινός ἔννοια , εἰ ὁ μέγας ἀγαθός ὁ φρόνιμος μήτε ἄπειμι μήτε εἰ πάρειμι αὐτός φροντίζω , ἀλλά οἷος εἰμί ἐν ὁ ἀδιάφορος καί ὁ περί οὗτος πραγματεία καί οἰκονομία , τοιοῦτος ἄν ἐν οὗτος εἰμί . πᾶς γάρ δήπουθεν εὐρυεδής ὅσος καρπός αἴνυμαι χθών , ὅς μέν καί πάρειμι ὄνησις εἰμί καί μή πάρειμι ὥσπερ ἔνδεια καί ὄρεξις , αἱρετός καί ἀγαθός καί ὠφέλιμος νοέω · ἐπί ὅς δέ οὐδείς ἄν τις πραγματεύομαι μή παιδιά ἕνεκα μηδέ ῥᾳστώνη , οὗτος ἀδιάφορος . ἄλλος γάρ οὐδείς ὁ φιλόπονος ὁ κενόσπουδος ἀφορίζω ἐν ὁ ἔργον εἰμί πολλάκις , ἤ ὁ ὁ μέν εἰς ἀνωφελής πονέω καί ἀδιάφορος , ὁ δέ ἕνεκα τις ὁ συμφέρω καί λυσιτελής . ἀλλά οὗτος γε ἐναντίος · ὁ γάρ σοφός αὐτός καί φρόνιμος ἐν πολύς κατάληψις καί μνήμη κατάληψις γίγνομαι ὀλίγος πρός ἑαυτοῦ ἡγέομαι ὁ τε ἄλλος οὐ φροντίζω οὐδέ ἐλαχύς ἔχω οὐδέ πολύς οἴομαι , μνημονεύω ὅτι πέρυσι κατάληψις λαμβάνω πτάρνυμαι Δίων ἤ σφαιρίζω Θέων . καίτοι πᾶς κατάληψις ἐν ὁ σοφός καί μνήμη ὁ ἀσφαλής ἔχω καί βέβαιος εὐθύς εἰμί ἐπιστήμη καί ἀγαθός μέγας καί μέγας . ἆρα οὖν ὅμοιος ὑγίεια ἐπιλείπω , αἰσθητήριον κάμνω , οὐσία ἀπόλλυμι ἀφρόντιστος εἰμί καί πρός ἑαυτοῦ οὐδείς ἡγέομαι οὗτος ὁ σοφός · ἤ νοσέω μέν ἰατρός τελέω μισθός χρῆμα δέ ἕνεκα πρός Λεύκων πλέω ὁ ἐν Βόσπορος δυνάστης καί πρός Ἰδάνθυρσος ἀποδημέω ὁ Σκύθης ὡς φημί Χρύσιππος , ὁ δέ αἴσθησις εἰμί ὅς ἀποβάλλω οὐδέ ζάω ὑπομένω ; πῶς οὖν οὐ ὁμολογέω παρά ὁ ἔννοια φιλοσοφέω , ἐπί ὁ ἀδιάφορος τοσοῦτος πραγματεύομαι καί σπουδάζω , ἀγαθός δέ μέγας καί πάρειμι καί μή πάρειμι ἀδιάφορος ἔχω ;