plutarchus.de-communibus-notitiis-adversus-stoicos-1058e-1086b 17
Ἀλλὰ πολλὰ μὲν λέγεται , τὰ δὲ νῦν τοῖς ἀναγκαίοις χρηστέον . πρῶτον μὲν οὖν εὔηθες οἴεσθαι φρονήσεως ἕνεκα γένεσιν κακῶν ὑποστῆναι καὶ ἀγαθῶν . ὄντων γὰρ ἀγαθῶν καὶ κακῶν ἐπιγίνεται φρόνησις , ὥσπερ ἰατρικὴ νοσερῶν ὑποκειμένων καὶ ὑγιεινῶν . οὐ γὰρ τάγαθὸν ὑφίσταται καὶ τὸ κακόν , ἵνα γένηται φρόνησις , ἀλλʼ ᾗ τἀγαθὸν καὶ τὸ κακὸν ὄντα καὶ ὑφεστῶτα κρίνομεν , ὠνομάσθη φρόνησις · ὥσπερ ὄψις ἡ λευκῶν καὶ μελάνων , αἴσθησις , οὐ γενομένων ὅπως ἔχοιμεν ὄψιν ἡμεῖς , ἀλλὰ μᾶλλον ἡμῶν πρὸς τὸ,τὰ τοιαῦτα κρίνειν ὄψεως δεηθέντων . δεύτερον , ὅταν ἐκπυρώσωσι τὸν κόσμον οὗτοι , κακὸν μὲν οὐδʼ ὁτιοῦν ἀπολείπεται , τὸ δʼ ὅλον φρόνιμόν ἐστι τηνικαῦτα καὶ σοφόν · ἔστι τοίνυν φρόνησις , οὐκ ὄντος κακοῦ · καὶ οὐκ ἀνάγκη κακὸν ὑπάρχειν , εἰ φρόνησις ἔνι . εἰ δὲ δὴ πάντως δεῖ τὴν φρόνησιν ἀγαθῶν εἶναι καὶ κακῶν ἐπιστήμην , τί δεινόν , εἰ τῶν κακῶν ἀναιρεθέντων οὐκ ἔσται φρόνησις ἑτέραν τʼ ἀντʼ ἐκείνης ἀρετὴν ἕξομεν , οὐκ ἀγαθῶν καὶ κακῶν ἀλλʼ ἀγαθῶν μόνων ἐπιστήμην οὖσαν ; ὥσπερ εἰ τῶν χρωμάτων τὸ μέλαν ἐξαπόλοιτο παντάπασιν , εἶτά τις βιάζοιτο καὶ τὴν ὄψιν ἀπολωλέναι , λευκῶν γὰρ οὐκ εἶναι καὶ μελάνων αἴσθησιν τί κωλύει φάναι πρὸς αὐτόν , ὅτι δεινὸν οὐδέν , εἰ τὴν μὲν ὑπὸ σοῦ λεγομένην ὄψιν οὐκ ἔχομεν , ἄλλη δὲ πάρεστιν ἀντʼ ἐκείνης αἴσθησις ἡμῖν καὶ δύναμις , λευκῶν ἀντιλαμβανόμεθα καὶ μὴ λευκῶν χρωμάτων ; ἐγὼ μὲν γὰρ οὔτε γεῦσιν οἶμαι φροῦδον ἂν γενέσθαι , πικρῶν ἐπιλιπόντων , οὔθʼ ἁφήν , ἀλγηδόνος ἀναιρεθείσης , οὔτε φρόνησιν , κακοῦ μὴ παρόντος · ἀλλʼ ἐκείνας τε μένειν αἰσθήσεις γλυκέων καὶ ἡδέων καὶ τῶν μὴ τοιούτων ἀντιλαμβανομένας , ταύτην τε τὴν φρόνησιν ἀγαθῶν καὶ μὴ ἀγαθῶν ἐπιστήμην οὖσαν . οἷς δὲ μὴ δοκεῖ , τοὔνομα λαβόντες ἀπολιπέτωσαν ἡμῖν τὸ πρᾶγμα .
Lemmas: ἀλλά πολύς μέν λέγω , ὁ δέ νῦν ὁ ἀναγκαῖος χράω . πρῶτος μέν οὖν εὐήθης οἴομαι φρόνησις ἕνεκα γένεσις κακός ὑφίστημι καί ἀγαθός . εἰμί γάρ ἀγαθός καί κακός ἐπιγίγνομαι φρόνησις , ὥσπερ ἰατρικός νοσερός ὑπόκειμαι καί ὑγιεινός . οὐ γάρ τἀγαθόν ὑφίστημι καί ὁ κακός , ἵνα γίγνομαι φρόνησις , ἀλλά ᾗ ἀγαθός καί ὁ κακός εἰμί καί ὑφίστημι κρίνω , ὀνομάζω φρόνησις · ὥσπερ ὄψις ὁ λευκός καί μέλας , αἴσθησις , οὐ γίγνομαι ὅπως ἔχω ὄψις ἐγώ , ἀλλά μάλα ἐγώ πρός Ἰτός τοιοῦτος κρίνω ὄψις δέω . δεύτερος , ὅταν ἐκπυρόω ὁ κόσμος οὗτος , κακός μέν οὐδέ ὁστισοῦν ἀπολείπω , ὁ δέ ὅλος φρόνιμος εἰμί τηνικαῦτα καί σοφός · εἰμί τοίνυν φρόνησις , οὐ εἰμί κακός · καί οὐ ἀνάγκη κακός ὑπάρχω , εἰ φρόνησις ἔνειμι . εἰ δέ δή πάντως δέω ὁ φρόνησις ἀγαθός εἰμί καί κακός ἐπιστήμη , τίς δεινός , εἰ ὁ κακός ἀναιρέω οὐ εἰμί φρόνησις ἕτερος τε ἀντί ἐκεῖνος ἀρετή ἔχω , οὐ ἀγαθός καί κακός ἀλλά ἀγαθός μόνος ἐπιστήμη εἰμί ; ὥσπερ εἰ ὁ χρῶμα ὁ μέλας ἐξαπόλλυμι παντάπασι , εἶτα τις βιάζω καί ὁ ὄψις ἀπόλλυμι , λευκός γάρ οὐ εἰμί καί μέλας αἴσθησις τίς κωλύω φημί πρός αὐτός , ὅτι δεινός οὐδείς , εἰ ὁ μέν ὑπό σύ λέγω ὄψις οὐ ἔχω , ἄλλος δέ πάρειμι ἀντί ἐκεῖνος αἴσθησις ἐγώ καί δύναμις , λευκός ἀντιλαμβάνω καί μή λευκός χρῶμα ; ἐγώ μέν γάρ οὔτε γεῦσις οἴομαι φροῦδος ἄν γίγνομαι , πικρός ἐπιλείπω , οὔτε ἁφή , ἀλγηδών ἀναιρέω , οὔτε φρόνησις , κακός μή πάρειμι · ἀλλά ἐκεῖνος τε μένω αἴσθησις γλυκύς καί ἡδύς καί ὁ μή τοιοῦτος ἀντιλαμβάνω , οὗτος τε ὁ φρόνησις ἀγαθός καί μή ἀγαθός ἐπιστήμη εἰμί . ὅς δέ μή δοκέω , ὄνομα λαμβάνω ἀπολιμπάνω ἐγώ ὁ πρᾶγμα .