plutarchus.de-communibus-notitiis-adversus-stoicos-1058e-1086b 22
Ταῦτα μὲν οὖν ἄφες . ἡ δὲ πολυτίμητος ὠφέλεια τίς ἐστιν , ἣν ὡς μέγα τι τοῖς σοφοῖς ἐξαίρετον φυλάσσοντες , οὐδʼ ὄνομα λείπουσιν αὐτῆς τοῖς μὴ σοφοῖς . . ἂν εἷς σοφὸς ὁπουδήποτε προτείνῃ τὸν δάκτυλον φρονίμως , οἱ κατὰ τὴν οἰκουμένην σοφοὶ πάντες ὠφελοῦνται . τοῦτο τῆς ὠφελείας ἔργον αὐτῶν , εἰς τοῦτο τοῖς κοινοῖς ὠφελήμασι τῶν σοφῶν αἱ ἀρεταὶ τελευτῶσιν . ἐλήρει δʼ Ἀριστοτέλης , ἐλήρει δὲ,Ξενοκράτης , ὠφελεῖσθαι μὲν ἀνθρώπους ὑπὸ θεῶν ὠφελεῖσθαι δʼ ὑπὸ γονέων ὠφελεῖσθαι δʼ ὑπὸ καθηγητῶν ἀποφαινόμενοι , τὴν δὲ θαυμαστὴν ἀγνοοῦντες ὠφέλειαν , ἣν οἱ σοφοὶ κινουμένων κατʼ ἀρετὴν ἀλλήλων ὠφελοῦνται , κἂν μὴ συνῶσι μηδὲ γιγνώσκοντες τυγχάνωσι . καὶ μὴν πάντες ἄνθρωποι τὰς ἐκλογὰς καὶ τὰς τηρήσεις καὶ τὰς οἰκονομίας , ὅταν χρήσιμοι ὦσι καὶ ὠφέλιμοι , τότε χρησίμους καὶ ὠφελίμους ὑπολαμβάνουσι καὶ κλεῖδας ὠνεῖται καὶ ἀποθήκας φυλάττει χρηματικὸς ἀνήρ πλούτου διοίγων θάλαμον ἥδιστον χερί · τὸ δʼ ἐκλέγεσθαι τὰ πρὸς μηδὲν ὠφέλιμα καὶ τηρεῖν ἐπιμελῶς καὶ πολυπόνως οὐ σεμνὸν οὐδὲ καλὸν ἀλλὰ καὶ καταγέλαστόν ἐστιν . ὁ οὖν Ὀδυσσεύς , εἰ τὸν δεσμὸν ἐκεῖνον ἐκμαθὼν παρὰ τῆς Κίρκης , κατεσημαίνετο διʼ αὐτοῦ μὴ τὰ παρʼ Ἀλκινόου δῶρα , τρίποδας καὶ λέβητας καὶ εἵματα καὶ χρυσὸν ἀλλὰ συρφετόν τινα καὶ λίθους καὶ συναγαγὼν τὴν περὶ ταῦτα πραγματείαν καὶ κτῆσιν αὐτῶν καὶ τήρησιν εὐδαιμονικὸν ἔργον ἡγεῖτο καὶ μακάριον , τίς ἂν ἐζήλωσε τὴν ἀνόητον ταύτην πρόνοιαν καὶ κενόσπουδον ἐπιμέλειαν ; ἀλλὰ μὴν τοῦτο τῆς Στωικῆς ὁμολογίας τὸ καλόν ἐστι καὶ σεμνὸν καὶ μακάριον , ἕτερον δʼ οὐδὲν ἀλλʼ ἐκλογὴ καὶ τήρησις ἀνωφελῶν πραγμάτων καὶ ἀδιαφόρων τοιαῦτα γὰρ τὰ κατὰ φύσιν καὶ τὰ ἐκτὸς ἔτι μᾶλλον · εἴ γε κρασπέδοις καὶ ἀμίσι χρυσαῖς καὶ νὴ Δία ληκύθοις , ὅταν τύχωσι , παραβάλλουσι τὸν μέγιστον πλοῦτον · εἶθʼ ὥσπερ οἱ θεῶν τινων ἢ δαιμόνων ἱερὰ δόξαντες ὑπερηφάνως καθυβρίσαι καὶ λοιδορῆσαι μετανοήσαντες εὐθὺς ὑποπίπτουσι καὶ κάθηνται ταπεινοὶ κατευλογοῦντες καὶ μεγαλύνοντες τὸ θεῖον · οὕτως ἐκεῖνοι νεμέσει τινὶ τῆς μεγαλαυχίας ταύτης καὶ κενολογίας περιπεσόντες αὖθις ἐν τούτοις ἐξετάζονται τοῖς ἀδιαφόροις καὶ μηδὲν πρὸς αὐτούς , μέγα βοῶντες ὡς ἕν ἐστιν ἀγαθὸν καὶ καλὸν καὶ σεμνόν , ἡ τούτων ἐκλογὴ καὶ περὶ ταῦτα οἰκονομία , καὶ τούτων μὴ τυγχάνοντας οὐκ ἄξιόν ἐστι βιοῦν ἀλλʼ ἀποσφάττειν ἑαυτοὺς ἢ ἀποκαρτερεῖν , πολλὰ τῇ ἀρετῇ χαίρειν φράσαντας . τὸν τοίνυν Θέογνιν αὐτοὶ παντελῶς ἀγεννῆ καὶ μικρὸν ἡγοῦνται , λέγοντα χρὴ πενίην φεύγοντα καὶ ἐς μεγακήτεα πόντον ῥιπτεῖν , καὶ πετρῶν , Κύρνε , κατʼ ἠλιβάτων οὕτως ἀποδειλιῶντα πρὸς τὴν πενίαν ἀδιάφορον οὖσαν · ἀλλʼ αὐτοί γε ταὐτὰ πεζῷ λόγῳ παρακελεύονται καὶ λέγουσιν , ὅτι χρὴ νόσον φεύγοντα μεγάλην καὶ ἀλγηδόνα σύντονον , ἐὰν μὴ παρῇ ξίφος ἢ κώνειον , εἰς θάλατταν ἀφεῖναι καὶ κατὰ πετρῶν ῥιπτεῖν ἑαυτόν · ὧν οὐδέτερον βλαβερὸν οὐδὲ κακὸν οὐδʼ ἀσύμφορόν ἐστιν , οὐδὲ κακοδαίμονας ποιεῖ τοὺς περιπίπτοντας .
Lemmas: οὗτος μέν οὖν ἀφίημι . ὁ δέ πολυτίμητος ὠφέλεια τίς εἰμί , ὅς ὡς μέγας τις ὁ σοφός ἐξαιρετός φυλάσσω , οὐδέ ὄνομα λείπω αὐτός ὁ μή σοφός . . ἐάν εἷς σοφός ὁπουδήποτε προτείνω ὁ δάκτυλος φρόνιμος , ὁ κατά ὁ οἰκουμένη σοφός πᾶς ὠφελέω . οὗτος ὁ ὠφέλεια ἔργον αὐτός , εἰς οὗτος ὁ κοινός ὠφέλημα ὁ σοφός ὁ ἀρετή τελευτάω . ληρέω δέ Ἀριστοτέλης , ληρέω δὲ,Ξενοκράτης , ὠφελέω μέν ἄνθρωπος ὑπό θεός ὠφελέω δέ ὑπό γονεύς ὠφελέω δέ ὑπό καθηγητής ἀποφαίνω , ὁ δέ θαυμαστός ἀγνοέω ὠφέλεια , ὅς ὁ σοφός κινέω κατά ἀρετή ἀλλήλων ὠφελέω , ἐάν μή σύνειμι μηδέ γιγνώσκω τυγχάνω . καί μήν πᾶς ἄνθρωπος ὁ ἐκλογή καί ὁ τήρησις καί ὁ οἰκονομία , ὅταν χρήσιμος εἰμί καί ὠφέλιμος , τότε χρήσιμος καί ὠφέλιμος ὑπολαμβάνω καί κλείς ὠνέομαι καί ἀποθήκη φυλάσσω χρηματικός ἀνήρ πλοῦτος διοίγνυμι θάλαμος ἡδύς χείρ · ὁ δέ ἐκλέγω ὁ πρός μηδείς ὠφέλιμος καί τηρέω ἐπιμελής καί πολύπονος οὐ σεμνός οὐδέ καλός ἀλλά καί καταγέλαστος εἰμί . ὁ οὖν Ὀδυσσεύς , εἰ ὁ δεσμός ἐκεῖνος ἐκμανθάνω παρά ὁ Κίρκη , κατασημαίνω διά αὐτός μή ὁ παρά Ἀλκίνοος δῶρον , τρίπους καί λέβης καί εἷμα καί χρυσός ἀλλά συρφετός τις καί λίθος καί συνάγω ὁ περί οὗτος πραγματεία καί κτῆσις αὐτός καί τήρησις εὐδαιμονικός ἔργον ἡγέομαι καί μακάριος , τίς ἄν ζηλόω ὁ ἀνόητος οὗτος πρόνοια καί κενόσπουδος ἐπιμέλεια ; ἀλλά μήν οὗτος ὁ Στωϊκός ὁμολογία ὁ καλός εἰμί καί σεμνός καί μακάριος , ἕτερος δέ οὐδείς ἀλλά ἐκλογή καί τήρησις ἀνωφελής πρᾶγμα καί ἀδιάφορος τοιοῦτος γάρ ὁ κατά φύσις καί ὁ ἐκτός ἔτι μάλα · εἰ γε κράσπεδον καί ἀμίς χρύσεος καί νή Ζεύς λήκυθος , ὅταν τυγχάνω , παραβάλλω ὁ μέγας πλοῦτος · εἶτα ὥσπερ ὁ θεός τις ἤ δαίμων ἱερός δοκέω ὑπερήφανος καθυβρίζω καί λοιδορέω μετανοέω εὐθύς ὑποπίπτω καί κάθημαι ταπεινός κατευλογέω καί μεγαλύνω ὁ θεῖος · οὕτως ἐκεῖνος νέμεσις τις ὁ μεγαλαυχία οὗτος καί κενολογία περιπίπτω αὖθις ἐν οὗτος ἐξετάζω ὁ ἀδιάφορος καί μηδείς πρός αὐτός , μέγας βοάω ὡς εἷς εἰμί ἀγαθός καί καλός καί σεμνός , ὁ οὗτος ἐκλογή καί περί οὗτος οἰκονομία , καί οὗτος μή τυγχάνω οὐ ἄξιος εἰμί βιόω ἀλλά ἀποσφάζω ἑαυτοῦ ἤ ἀποκαρτερέω , πολύς ὁ ἀρετή χαίρω φράζω . ὁ τοίνυν Θέογνις αὐτός παντελής ἀγεννής καί μικρός ἡγέομαι , λέγω χρή πενία φεύγω καί εἰς μεγακήτης πόντος ῥίπτω , καί πέτρα , Κύρνος , κατά ἠλίβατος οὕτως ἀποδειλιάω πρός ὁ πενία ἀδιάφορος εἰμί · ἀλλά αὐτός γε αὐτός πεζός λόγος παρακελεύομαι καί λέγω , ὅτι χρή νόσος φεύγω μέγας καί ἀλγηδών σύντονος , ἐάν μή παρέρχομαι ξίφος ἤ κώνειον , εἰς θάλασσα ἀφίημι καί κατά πέτρα ῥίπτω ἑαυτοῦ · ὅς οὐδέτερος βλαβερός οὐδέ κακός οὐδέ ἀσύμφορος εἰμί , οὐδέ κακοδαίμων ποιέω ὁ περιπίπτω .