plutarchus.de-communibus-notitiis-adversus-stoicos-1058e-1086b 41
παρὰ τὴν ἔννοιάν ἐστι χρόνον εἶναι μέλλοντα καὶ παρῳχημένον , ἐνεστῶτα δὲ μὴ εἶναι χρόνον , ἀλλὰ τὸ μὲν ἄρτι καὶ τὸ πρῴην ὑφεστάναι , τὸ δὲ νῦν ὅλως μηδὲν εἶναι . καὶ μὴν τοῦτο συμβαίνει τοῖς Στωικοῖς ἐλάχιστον χρόνον μὴ ἀπολείπουσι μηδὲ τὸ νῦν ἀμερὲς εἶναι βουλομένοις , ἀλλʼ ὅ τι ἄν τις ὡς ἐνεστὼς οἴηται λαβὼν διανοεῖσθαι , τούτου τὸ μὲν μέλλον τὸ δὲ παρῳχημένον εἶναι φάσκουσιν ὥστε μηδὲν κατὰ τὸ νῦν ὑπομένειν μηδὲ λείπεσθαι μόριον χρόνου παρόντος , ἄν , ὃς λέγεται παρεῖναι , τούτου τὰ μὲν εἰς τὰ μέλλοντα τὰ δʼ εἰς τὰ παρῳχημένα διανέμηται . δυεῖν οὖν συμβαίνει θάτερον , ἢ τὸ ἦν χρόνος καὶ ἔσται χρόνος τιθέντας ἀναιρεῖν τὸ ἔστι χρόνος · ἢ ἔστι χρόνος ἐνεστηκώς , οὗ τὸ μὲν ἐνειστήκει τὸ δʼ ἐνστήσεται καὶ λέγειν ὅτι τοῦ ὑπάρχοντος τὸ μὲν μέλλον ἐστὶ τὸ δὲ παρῳχημένον , καὶ τοῦ νῦν τὸ μὲν πρότερον τὸ δʼ ὕστερον ὥστε νῦν εἶναι τὸ μηδέπω νῦν καὶ τὸ μηκέτι νῦν · οὐκέτι γὰρ νῦν τὸ παρῳχημένον καὶ οὐδέπω νῦν τὸ μέλλον . ἀνάγκη δʼ οὕτω διαιροῦσι λέγειν αὐτοῖς , ὅτι καὶ τοῦ σήμερον τὸ μὲν ἐχθὲς τὸ δʼ αὔριον καὶ τοῦ τῆτες τὸ μὲν πέρυσι τὸ δʼ εἰς νέωτα , καὶ τοῦ ἅμα τὸ μὲν πρότερον τὸ δʼ ὕστερον . οὐδὲν γὰρ ἐπιεικέστερα τούτων κυκῶσι , ταὐτὰ ποιοῦντες τὸ μηδέπω καὶ τὸ ἤδη καὶ τὸ μηκέτι καὶ τὸ νῦν καὶ τὸ μὴ νῦν · οἱ δʼ ἄλλοι πάντες ἄνθρωποι καὶ τὸ ἄρτι καὶ τὸ μετὰ μικρόν , ὡς ἕτερα τοῦ νῦν μόρια , καὶ τὸ μὲν μετὰ τὸ νῦν τὸ δὲ πρὸ τοῦ νῦν τίθενται καὶ νοοῦσι καὶ νομίζουσι . τούτων Ἀρχέδημος μὲν ἀρχήν τινα καὶ συμβολὴν εἶναι λέγων τοῦ παρῳχημένου καὶ τοῦ ἐπιφερομένου τὸ νῦν λέληθεν αὑτὸν ὡς ἔοικε τὸν πάντα χρόνον ἀναιρῶν . εἰ γὰρ τὸ νῦν οὐ χρόνος ἐστὶν ἀλλὰ πέρας χρόνου πᾶν δὲ μόριον χρόνου τοιοῦτον οἷον τὸ νῦν ἐστιν , οὐδὲν φαίνεται μέρος ἔχων ὁ σύμπας χρόνος ἀλλʼ εἰς πέρατα διόλου καὶ συμβολὰς καὶ ὁρμὰς ἀναλυόμενος . Χρύσιππος δὲ βουλόμενος φιλοτεχνεῖν περὶ τὴν διαίρεσιν ἐν μὲν τῷ περὶ τοῦ Κενοῦ καὶ ἄλλοις τισὶ ʼτὸ μὲν παρῳχημένον τοῦ χρόνου καὶ τὸ μέλλον οὐχ ὑπάρχειν ἀλλʼ ὑφεστηκέναι φησί , μόνον δʼ ὑπάρχειν τὸ ἐνεστηκός ἐν δὲ τῷ τρίτῳ καὶ τετάρτῳ καὶ πέμπτῳ περὶ τῶν Μερῶν τίθησι τοῦ ἐνεστηκότος χρόνου τὸ μὲν μέλλον εἶναι τὸ δὲ παρεληλυθός . ὥστε συμβαίνει τὸ ὑπάρχον αὐτῷ τοῦ χρόνου διαιρεῖν εἰς τὰ μὴ ὑπάρχοντα τοῦ ὑπάρχοντος , μᾶλλον δʼ ὅλως τοῦ χρόνου μηδὲν ἀπολείπειν ὑπάρχον , εἰ τὸ ἐνεστηκὸς οὐδὲν ἔχει μέρος , ὃ μὴ μέλλον ἐστὶν ἢ παρῳχημένον .
Lemmas: παρά ὁ ἔννοια εἰμί χρόνος εἰμί μέλλω καί παροίχομαι , ἐνίστημι δέ μή εἰμί χρόνος , ἀλλά ὁ μέν ἄρτι καί ὁ πρῴην ὑφίστημι , ὁ δέ νῦν ὅλος μηδείς εἰμί . καί μήν οὗτος συμβαίνω ὁ Στωϊκός ἐλαχύς χρόνος μή ἀπολείπω μηδέ ὁ νῦν ἀμερής εἰμί βούλομαι , ἀλλά ὅς τις ἄν τις ὡς ἐνίστημι οἴομαι λαμβάνω διανοέω , οὗτος ὁ μέν μέλλω ὁ δέ παροίχομαι εἰμί φάσκω ὥστε μηδείς κατά ὁ νῦν ὑπομένω μηδέ λείπω μόριον χρόνος πάρειμι , ἐάν , ὅς λέγω πάρειμι , οὗτος ὁ μέν εἰς ὁ μέλλω ὁ δέ εἰς ὁ παροίχομαι διανεμέω . δύο οὖν συμβαίνω ἕτερος , ἤ ὁ εἰμί χρόνος καί εἰμί χρόνος τίθημι ἀναιρέω ὁ εἰμί χρόνος · ἤ εἰμί χρόνος ἐνίστημι , ὅς ὁ μέν ἐνίστημι ὁ δέ ἐνίστημι καί λέγω ὅτι ὁ ὑπάρχω ὁ μέν μέλλω εἰμί ὁ δέ παροίχομαι , καί ὁ νῦν ὁ μέν πρότερος ὁ δέ ὕστερον ὥστε νῦν εἰμί ὁ μηδέπω νῦν καί ὁ μηκέτι νῦν · οὐκέτι γάρ νῦν ὁ παροίχομαι καί οὐδέπω νῦν ὁ μέλλω . ἀνάγκη δέ οὕτως διαιρέω λέγω αὐτός , ὅτι καί ὁ σήμερον ὁ μέν χθές ὁ δέ αὔριον καί ὁ τῆτες ὁ μέν πέρυσι ὁ δέ εἰς νέωτα , καί ὁ ἅμα ὁ μέν πρότερος ὁ δέ ὕστερον . οὐδείς γάρ ἐπιεικής οὗτος κυκάω , αὐτός ποιέω ὁ μηδέπω καί ὁ ἤδη καί ὁ μηκέτι καί ὁ νῦν καί ὁ μή νῦν · ὁ δέ ἄλλος πᾶς ἄνθρωπος καί ὁ ἄρτι καί ὁ μετά μικρός , ὡς ἕτερος ὁ νῦν μόριον , καί ὁ μέν μετά ὁ νῦν ὁ δέ πρό ὁ νῦν τίθημι καί νοέω καί νομίζω . οὗτος Ἀρχέδημος μέν ἀρχή τις καί συμβολή εἰμί λέγω ὁ παροίχομαι καί ὁ ἐπιφέρω ὁ νῦν λανθάνω ἑαυτοῦ ὡς ἔοικα ὁ πᾶς χρόνος ἀναιρέω . εἰ γάρ ὁ νῦν οὐ χρόνος εἰμί ἀλλά πέρας χρόνος πᾶς δέ μόριον χρόνος τοιοῦτος οἷος ὁ νῦν εἰμί , οὐδείς φαίνω μέρος ἔχω ὁ σύμπας χρόνος ἀλλά εἰς πέρας διόλου καί συμβολή καί ὁρμή ἀναλύω . Χρύσιππος δέ βούλομαι φιλοτεχνέω περί ὁ διαίρεσις ἐν μέν ὁ περί ὁ Κενός καί ἄλλος τις ὅς μέν παροίχομαι ὁ χρόνος καί ὁ μέλλω οὐ ὑπάρχω ἀλλά ὑφίστημι φημί , μόνος δέ ὑπάρχω ὁ ἐνίστημι ἐν δέ ὁ τρίτος καί τέταρτος καί πέμπτος περί ὁ Μέρα τίθημι ὁ ἐνίστημι χρόνος ὁ μέν μέλλω εἰμί ὁ δέ παρέρχομαι . ὥστε συμβαίνω ὁ ὑπάρχω αὐτός ὁ χρόνος διαιρέω εἰς ὁ μή ὑπάρχω ὁ ὑπάρχω , μάλα δέ ὅλος ὁ χρόνος μηδείς ἀπολείπω ὑπάρχω , εἰ ὁ ἐνίστημι οὐδείς ἔχω μέρος , ὅς μή μέλλω εἰμί ἤ παροίχομαι .