plutarchus.de-cohibenda-ira-452f-464d 14
δεῖ δὲ μήτε παίζοντας αὐτῇ διδόναι τόπον , ἔχθραν γὰρ ἐπάγει τῇ φιλοφροσύνῃ · μήτε κοινολογουμένους , φιλονεικίαν γὰρ ἐκ φιλολογίας ἀπεργάζεται · μήτε δικάζοντας , ὕβριν γὰρ τῇ ἐξουσίᾳ προστίθησι · μήτε παιδεύοντας , ἀθυμίαν γὰρ ἐμποιεῖ καὶ μισολογίαν μήτʼ εὐτυχοῦντας , αὔξει γὰρ τὸν φθόνον · μήτε δυστυχοῦντας , ἀφαιρεῖ γὰρ τὸν ἔλεον , ὅταν δυσκολαίνωσι καὶ μάχωνται τοῖς συναχθομένοις · ὡς ὁ Πρίαμος ἔρρετε , λωβητῆρες , ἐλεγχέες · οὔ νυ καὶ ὑμῖν ἔστι γόος , ὅτι μʼ ἤλθετε κηδήσοντες ; ἡ δʼ εὐκολία τοῖς μὲν βοηθεῖ τὰ δʼ ἐπικοσμεῖ τὰ δὲ συνηδύνει , περιγίγνεται δὲ τῇ πραότητι καὶ θυμοῦ καὶ δυσκολίας ἁπάσης · ὥσπερ Εὐκλείδης , τοῦ ἀδελφοῦ πρὸς αὐτὸν ἐκ διαφορᾶς εἰπόντος ἀπολοίμην , εἰ μή σε τιμωρησαίμην · ἐγὼ δέ φήσας ἀπολοίμην , εἰ μή σε πείσαιμι διέτρεψε παραχρῆμα καὶ μετέθηκε . πολέμων δέ , λοιδοροῦντος αὐτὸν ἀνθρώπου φιλολίθου καὶ περὶ σφραγίδια πολυτελῆ νοσοῦντος , ἀπεκρίνατο μὲν οὐδὲν τῶν σφραγιδίων δʼ ἑνὶ προσεῖχε τὸν νοῦν καὶ κατεμάνθανεν · ἡσθεὶς οὖν ὁ ἄνθρωπος μὴ οὕτως εἶπεν ὦ Πολέμων , ἀλλʼ ὑπʼ αὐγὰς θεῶ , καὶ πολύ σοι βέλτιον φανεῖται ὁ δʼ Ἀρίστιππος , ὀργῆς αὐτῷ πρὸς Αἰσχίνην γενομένης καί τινος εἰπόντος ὦ Ἀρίστιππε , ποῦ ὑμῶν ἡ φιλία ; καθεύδει φησὶν ἐγὼ δʼ αὐτὴν ἐγερῶ · καὶ τῷ Αἰσχίνῃ προσελθὼν εἶπεν οὕτω σοι δοκῶ παντάπασιν ἀτυχής τις εἶναι καὶ ἀνήκεστος , ὥστε μὴ νουθεσίας τυχεῖν ; ὁ δʼ Αἰσχίνης οὐδέν ἔφη θαυμαστόν , εἰ πρὸς πάντα μου τῇ φύσει διαφέρων κἀνταῦθα τὸ δέον πρότερος συνεῖδες . καὶ γὰρ κάπρον φριξαύχενʼ οὐ μόνον γυνή , παῖς δʼ ἂν νεογνὸς χειρὶ προσκνήθων νέᾳ κλίναι παλαιστοῦ παντὸς εὐμαρέστερον . ἀλλʼ ἡμεῖς ἀγριαίνοντα τιθασεύομεν ζῷα καὶ πραΰνομεν , λυκιδεῖς καὶ σκύμνους λεόντων ἐν ταῖς ἀγκάλαις περιφέροντες , εἶτα τέκνα καὶ φίλους καὶ συνήθεις ἐκβάλλομεν ὑπʼ ὀργῆς · οἰκέταις δὲ καὶ πολίταις τὸν θυμὸν ὥσπερ θηρίον ἐφίεμεν οὐ καλῶς ὑποκοριζόμενοι μισοπονηρίαν , ἀλλʼ ὥσπερ , οἶμαι , τῶν ἄλλων παθῶν τῆς ψυχῆς καὶ νοσημάτων τὸ μὲν πρόνοιαν τὸ δʼ ἐλευθεριότητα τὸ δʼ εὐσέβειαν καλοῦντες οὐδενὸς ἀπαλλαγῆναι δυνάμεθα .
Lemmas: δέω δέ μήτε παίζω αὐτός δίδωμι τόπος , ἔχθρα γάρ ἐπάγω ὁ φιλοφροσύνη · μήτε κοινολογέομαι , φιλονικία γάρ ἐκ φιλολογία ἀπεργάζομαι · μήτε δικάζω , ὕβρις γάρ ὁ ἐξουσία προστίθημι · μήτε παιδεύω , ἀθυμία γάρ ἐμποιέω καί μισολογία μήτε εὐτυχέω , αὐξάνω γάρ ὁ φθόνος · μήτε δυστυχέω , ἀφαιρέω γάρ ὁ ἔλεος , ὅταν δυσκολαίνω καί μάχομαι ὁ συνάχθομαι · ὡς ὁ Πρίαμος ἔρρω , λωβητήρ , ἐλεγχής · οὐ νυν καί σύ εἰμί γόος , ὅτι ἐγώ ἔρχομαι κήδω ; ὁ δέ εὐκολία ὁ μέν βοηθέω ὁ δέ ἐπικοσμέω ὁ δέ συνηδύνω , περιγίγνομαι δέ ὁ πραότης καί θυμός καί δυσκολία ἅπας · ὥσπερ Εὐκλείδης , ὁ ἀδελφός πρός αὐτός ἐκ διαφορά λέγω ἀπόλλυμι , εἰ μή σύ τιμωρέω · ἐγώ δέ φημί ἀπόλλυμι , εἰ μή σύ πείθω διατρέπω παραχρῆμα καί μετατίθημι . πόλεμος δέ , λοιδορέω αὐτός ἄνθρωπος φιλόλιθος καί περί σφραγίδιον πολυτελής νοσέω , ἀποκρίνω μέν οὐδείς ὁ σφραγίδιον δέ εἷς προσέχω ὁ νόος καί καταμανθάνω · ἥδομαι οὖν ὁ ἄνθρωπος μή οὕτως λέγω ὦ Πολέμων , ἀλλά ὑπό αὐγή θεάομαι , καί πολύς σύ ἀγαθός φαίνω ὁ δέ Ἀρίστιππος , ὀργή αὐτός πρός Αἰσχίνης γίγνομαι καί τις λέγω ὦ Ἀρίστιππος , ποῦ σύ ὁ φιλία ; καθεύδω φημί ἐγώ δέ αὐτός ἐγείρω · καί ὁ Αἰσχίνης προσέρχομαι λέγω οὕτως σύ δοκέω παντάπασι ἀτυχής τις εἰμί καί ἀνήκεστος , ὥστε μή νουθεσία τυγχάνω ; ὁ δέ Αἰσχίνης οὐδείς φημί θαυμαστός , εἰ πρός πᾶς ἐγώ ὁ φύσις διαφέρω ἐνταῦθα ὁ δέω πρότερος συνοράω . καί γάρ κάπρος φριξαύχην οὐ μόνος γυνή , παῖς δέ ἄν νεογνός χείρ προσκνήθω νέος κλίνη παλαιστής πᾶς εὐμαρής . ἀλλά ἐγώ ἀγριαίνω τιθασεύω ζῷον καί πραύνω , λυκιδεύς καί σκύμνος λέων ἐν ὁ ἀγκάλη περιφέρω , εἶτα τέκνον καί φίλος καί συνήθης ἐκβάλλω ὑπό ὀργή · οἰκέτης δέ καί πολίτης ὁ θυμός ὥσπερ θηρίον ἐφίημι οὐ καλός ὑποκορίζομαι μισοπονηρία , ἀλλά ὥσπερ , οἴομαι , ὁ ἄλλος πάθος ὁ ψυχή καί νόσημα ὁ μέν πρόνοια ὁ δέ ἐλευθεριότης ὁ δέ εὐσέβεια καλέω οὐδείς ἀπαλλάσσω δύναμαι .