plutarchus.de-cohibenda-ira-452f-464d 1
καλῶς μοι δοκοῦσιν , ὦ Φουνδάνε , ποιεῖν οἱ ζωγράφοι διὰ χρόνου τὰ ἔργα πρὶν ἢ συντελεῖν ἐπισκοποῦντες · ὅτι τὴν ὄψιν αὐτῶν ἀφιστάντες τῇ πολλάκις κρίσει ποιοῦσι καινὴν καὶ μᾶλλον ἁπτομένην τῆς παρὰ μικρὸν διαφορᾶς , ἣν ἀποκρύπτει τὸ συνεχὲς καὶ τὸ σύνηθες . ἐπεὶ τοίνυν οὐκ ἔστιν αὐτὸν αὑτῷ διὰ χρόνου προσελθεῖν χωρὶς γενόμενον καὶ διαστήσαντα τῆς συνεχείας τὴν αἴσθησιν , ἀλλὰ τοῦτʼ ἐστὶ τὸ μάλιστα ποιοῦν ἕκαστον αὑτοῦ φαυλότερον κριτὴν ἢ ἑτέρων · δεύτερον ἂν εἴη τὸ τοὺς φίλους ἐφορᾶν διὰ χρόνου καὶ παρέχειν ὁμοίως ἐκείνοις ἑαυτόν , οὐκ εἰ γέρων γέγονε ταχὺ καὶ τὸ σῶμα βέλτιον ἢ χεῖρον ἔσχηκεν , ἀλλὰ καὶ τὸν τρόπον καὶ τὸ ἦθος ἐπισκοπεῖν , εἴ τι χρηστὸν ὁ χρόνος προστέθεικεν ἢ τῶν φαύλων ἀφῄρηκεν . ἐγὼ γοῦν ἐνιαυτῷ μὲν ἀφιγμένος εἰς Ῥώμην δευτέρῳ , συνὼν δέ σοι μῆνα τουτονὶ πέμπτον , τὸ μὲν ἐξ ὑπαρχόντων διʼ εὐφυΐαν ἀγαθῶν ἐπίδοσιν γεγονέναι τοσαύτην καὶ αὔξησιν οὐ πάνυ θαυμαστὸν ἡγοῦμαι · τὸ δὲ σφοδρὸν ἐκεῖνο καὶ διάπυρον πρὸς ὀργὴν ὁρῶντί μοι πρᾶον οὕτω καὶ χειρόηθες τῷ λογισμῷ γεγενημένον ἐπέρχεται πρὸς τὸν θυμὸν εἰπεῖν ὢ πόποι , ἦ μάλα δὴ μαλακώτερος αὓτη δʼ ἡ μαλακότης οὐκ ἀργίαν οὐδʼ ἔκλυσιν , ἀλλʼ ὥσπερ ἡ κατειργασμένη γῆ λειότητα καὶ βάθος ἐνεργὸν ἐπὶ τὰς πράξεις ἔσχηκεν ἀντὶ τῆς φορᾶς ἐκείνης καὶ τῆς ὀξύτητος . διὸ καὶ δῆλόν ἐστιν οὐ παρακμῇ τινι διʼ ἡλικίαν τὸ θυμοειδὲς οὐδʼ αὐτομάτως ἀπομαραινόμενον , ἀλλʼ ὑπὸ λόγων τινῶν χρηστῶν θεραπευόμενον . καίτοι ʽ τὸ γὰρ ἀληθὲς εἰρήσεται πρὸς σἔ ταῦθʼ ἡμῖν Ἔρως ὁ ἑταῖρος ἀπαγγέλλων ὕποπτος ἦν τὰ μὴ προσόντα πρέποντα δὲ προσεῖναι τοῖς καλοῖς κἀγαθοῖς διʼ εὔνοιαν ἐπιμαρτυρεῖν · καίπερ , ὡς οἶσθα , οὐδαμῇ πιθανὸς ὢν τῷ πρὸς χάριν ὑφίεσθαι τοῦ δοκοῦντος . ἀλλὰ νῦν ἐκεῖνός τε τῶν ψευδομαρτυριῶν ἀφεῖται , καὶ σύ , τῆς ὁδοιπορίας σχολὴν διδούσης , δίελθʼ ἡμῖν ὥσπερ ἰατρείαν τινὰ σεαυτοῦ , χρησάμενος οὕτως εὐήνιον καὶ ἁπλοῦν καὶ τῷ λόγῳ πρᾶον καὶ ὑπήκοον ἐποιήσω τὸν θυμόν . εἶτʼ οὐ σκοπεῖς , ὦ προθυμότατε Σύλλα , μὴ καὶ αὐτὸς εὐνοίᾳ καὶ φιλίᾳ τῇ πρὸς ἡμᾶς παρορᾷς τι τῶν ἡμετέρων ; ἔρωτι μὲν γὰρ οὐδʼ αὐτῷ πολλάκις ἔχοντι κατὰ χώραν ἐν τῇ Ὁμηρικῇ πείσῃ μένοντα τὸν θυμόν , ἀλλὰ τραχύτερον ὑπὸ μισοπονηρίας , εἰκός ἐστι πραοτέρους ἡμᾶς φανῆναι , καθάπερ ἐν διαγραμμάτων μεταβολαῖς νῆταί τινες πρὸς ἑτέρας νήτας τάξιν ὑπάτων λαμβάνουσιν . οὐδέτερα τούτων , ἔστιν , ὦ Φουνδάνε · ποίει δʼ ὡς λέγω , χαριζόμενος ἡμῖν .
Lemmas: καλός ἐγώ δοκέω , ὦ φυνδανυς , ποιέω ὁ ζωγράφος διά χρόνος ὁ ἔργον πρίν ἤ συντελέω ἐπισκοπέω · ὅτι ὁ ὄψις αὐτός ἀφίστημι ὁ πολλάκις κρίσις ποιέω καινός καί μάλα ἅπτω ὁ παρά μικρός διαφορά , ὅς ἀποκρύπτω ὁ συνεχής καί ὁ συνήθης . ἐπεί τοίνυν οὐ εἰμί αὐτός ἑαυτοῦ διά χρόνος προσέρχομαι χωρίς γίγνομαι καί διίστημι ὁ συνέχεια ὁ αἴσθησις , ἀλλά οὗτος εἰμί ὁ μάλα ποιέω ἕκαστος ἑαυτοῦ φαῦλος κριτής ἤ ἕτερος · δεύτερος ἄν εἰμί ὁ ὁ φίλος ἐφοράω διά χρόνος καί παρέχω ὅμοιος ἐκεῖνος ἑαυτοῦ , οὐ εἰ γέρων γίγνομαι ταχύς καί ὁ σῶμα ἀγαθός ἤ κακός ἔχω , ἀλλά καί ὁ τρόπος καί ὁ ἦθος ἐπισκοπέω , εἰ τις χρηστός ὁ χρόνος προστίθημι ἤ ὁ φαῦλος ἀφαιρέω . ἐγώ γοῦν ἐνιαυτός μέν ἀφικνέομαι εἰς Ῥώμη δεύτερος , σύνειμι δέ σύ μείς οὗτος πέμπτος , ὁ μέν ἐκ ὑπάρχω διά εὐφυΐα ἀγαθός ἐπίδοσις γίγνομαι τοσοῦτος καί αὔξησις οὐ πάνυ θαυμαστός ἡγέομαι · ὁ δέ σφοδρός ἐκεῖνος καί διάπυρος πρός ὀργή ὁράω ἐγώ πρᾶος οὕτως καί χειροήθης ὁ λογισμός γίγνομαι ἐπέρχομαι πρός ὁ θυμός λέγω ὦ πόποι , ἦ μάλα δή μαλακός οὗτος δέ ὁ μαλακότης οὐ ἀργία οὐδέ ἔκλυσις , ἀλλά ὥσπερ ὁ κατεργάζομαι γῆ λειότης καί βάθος ἐνεργός ἐπί ὁ πρᾶξις ἔχω ἀντί ὁ φορά ἐκεῖνος καί ὁ ὀξύτης . διό καί δῆλος εἰμί οὐ παρακμή τις διά ἡλικία ὁ θυμοειδής οὐδέ αὐτόματος ἀπομαραίνομαι , ἀλλά ὑπό λόγος τις χρηστός θεραπεύω . καίτοι ʽ ὁ γάρ ἀληθής λέγω πρός σύ οὗτος ἐγώ Ἔρως ὁ ἑταῖρος ἀπαγγέλλω ὕποπτος εἰμί ὁ μή πρόσειμι πρέπω δέ πρόσειμι ὁ καλός ἀγαθός διά εὔνοια ἐπιμαρτυρέω · καίπερ , ὡς οἶδα , οὐδαμῇ πιθανός εἰμί ὁ πρός χάρις ὑφίημι ὁ δοκέω . ἀλλά νῦν ἐκεῖνος τε ὁ ψευδομαρτυρία ἀφίημι , καί σύ , ὁ ὁδοιπορία σχολή δίδωμι , διέρχομαι ἐγώ ὥσπερ ἰατρεία τις σεαυτοῦ , χράω οὕτως εὐήνιος καί ἁπλόος καί ὁ λόγος πρᾶος καί ὑπήκοος ποιέω ὁ θυμός . εἶτα οὐ σκοπέω , ὦ πρόθυμος Σύλλας , μή καί αὐτός εὔνοια καί φιλία ὁ πρός ἐγώ παροράω τις ὁ ἡμέτερος ; ἔρως μέν γάρ οὐδέ αὐτός πολλάκις ἔχω κατά χώρα ἐν ὁ Ὁμηρικός πείθω μένω ὁ θυμός , ἀλλά τραχύς ὑπό μισοπονηρία , ἔοικα εἰμί πρᾶος ἐγώ φαίνω , καθά ἐν διάγραμμα μεταβολή νήτη τις πρός ἕτερος νήτη τάξις ὕπατος λαμβάνω . οὐδέτερος οὗτος , εἰμί , ὦ φυνδανυς · ποιέω δέ ὡς λέγω , χαρίζω ἐγώ .