plutarchus.de-cohibenda-ira-452f-464d 12
αὕτη μὲν οὖν ἴσως οὐκ ὀργῆς ἰατρεία φανεῖται , διάκρουσις δὲ καὶ φυλακὴ τῶν ἐν ὀργῇ τινος ἁμαρτημάτων . καίτοι καὶ σπληνὸς οἴδημα σύμπτωμα μέν ἐστι πυρετοῦ πραϋνόμενον δὲ κουφίζει τὸν πυρετόν , ὥς φησιν Ἱερώνυμος . ἀλλʼ αὐτῆς γε τῆς ὀργῆς ἀναθεωρῶν τήν γένεσιν ἄλλους ὑπʼ ἄλλων αἰτιῶν ἐμπίπτοντας εἰς αὐτὴν ἑώρων , οἷς ἐπιεικῶς ἅπασι τοῦ καταφρονεῖσθαι καὶ ἀμελεῖσθαι παραγίγνεται . διὸ καὶ τοῖς παραιτουμένοις δεῖ βοηθεῖν πορρωτάτω τὴν πρᾶξιν ὀλιγωρίας ἀπάγοντας καὶ θρασύτητος , εἰς ἄγνοιαν ἢ ἀνάγκην ἢ πάθος ἢ δυστυχίαν τιθεμένους ὡς Σοφοκλῆς ἀλλʼ οὐ γάρ , ὦ ʼναξ , οὐδʼ ὃς ἂν βλάστῃ μένει νοῦς τοῖς κακῶς πράξασιν , ἀλλʼ ἐξίσταται . καὶ τῆς Βρισηΐδος τὴν ἀφαίρεσιν εἰς τὴν Ἄτην ἀναφέρων ὁ Ἀγαμέμνων , ὅμως ἂψ ἐθέλει ἀρέσαι , δόμεναὶ τʼ ἀπερείσιʼ ἄποινα . καὶ γὰρ τὸ δεῖσθαι τοῦ μὴ καταφρονοῦντός ἐστι , καὶ ταπεινὸς ; φανεὶς ὁ ἀδικήσας ἔλυσε τὴν τῆς ὀλιγωρίας δόξαν . οὐ δεῖ δὲ ταῦτα περιμένειν τὸν ὀργιζόμενον , ἀλλὰ τὸ τοῦ Διογένους οὗτοί σου καταγελῶσιν ὦ Διόγενες · ἐγὼ δʼ οὐ καταγελῶμαι λαμβάνειν ἐν ἑαυτῷ , καὶ καταφρονεῖσθαι μὴ νομίζειν ἀλλὰ μᾶλλον ἐκείνου καταφρονεῖν , ὡς διʼ ἀσθένειαν ἢ πλημμέλειαν ἢ προπέτειαν ἢ ῥᾳθυμίαν ἢ ἀνελευθερίαν ἢ γῆρας ἢ νεότητα πλημμελοῦντος . οἰκέταις δὲ καὶ φίλοις ἀφετέον τὸ τοιοῦτο παντάπασιν . οὐ γὰρ ὡς ἀδυνάτων οὐδʼ ὡς ἀπράκτων , ἀλλὰ διʼ ἐπιείκειαν ἢ διʼ εὔνοιαν οἱ μὲν ὡς χρηστῶν οἱ δʼ ὡς φιλούντων καταφρονοῦσι · νυνὶ δʼ οὐ μόνον πρὸς γυναῖκα καὶ δούλους καὶ φίλους ὡς καταφρονούμενοι τραχέως ἔχομεν , ἀλλὰ καὶ πανδοκεῦσι καὶ ναύταις καὶ ὀρεωκόμοις μεθύουσι πολλάκις ὑπʼ ὀργῆς συμπίπτομεν οἰόμενοι καταφρονεῖσθαι , καὶ κυσὶν ὑλακτοῦσι καὶ ὄνοις ἐμβάλλουσι χαλεπαίνομεν ὡς ἐκεῖνος ὁ βουλόμενος τύπτειν τὸν ὀνηλάτην , εἶτʼ ἀνακραγόντος ὅτι Ἀθηναῖός εἰμι , σὺ δὲ μὲν οὐκ εἶ Ἀθηναῖος τὸν ὄνον λέγων ἔτυπτε καὶ πολλὰς ἐνεφόρει πληγάς .
Lemmas: οὗτος μέν οὖν ἴσως οὐ ὀργή ἰατρεία φαίνω , διάκρουσις δέ καί φυλακή ὁ ἐν ὀργή τις ἁμάρτημα . καίτοι καί σπλήν οἴδημα σύμπτωμα μέν εἰμί πυρετός πραύνω δέ κουφίζω ὁ πυρετός , ὡς φημί Ἱερώνυμος . ἀλλά αὐτός γε ὁ ὀργή ἀναθεωρέω ὁ γένεσις ἄλλος ὑπό ἄλλος αἰτία ἐμπίπτω εἰς αὐτός ὁράω , ὅς ἐπιεικής ἅπας ὁ καταφρονέω καί ἀμελέω παραγίγνομαι . διό καί ὁ παραιτέομαι δέω βοηθέω πόρρω ὁ πρᾶξις ὀλιγωρία ἀπάγω καί θρασύτης , εἰς ἄγνοια ἤ ἀνάγκη ἤ πάθος ἤ δυστυχία τίθημι ὡς Σοφοκλῆς ἀλλά οὐ γάρ , ὦ ʼναξ , οὐδέ ὅς ἄν βλαστάνω μένω νόος ὁ κακός πράσσω , ἀλλά ἐξίστημι . καί ὁ Βρισηΐς ὁ ἀφαίρεσις εἰς ὁ Ἄτη ἀναφέρω ὁ Ἀγαμέμνων , ὅμως ἄψ ἐθέλω ἀρέσκω , δίδωμι τε ἀπερείσιος ἄποινα . καί γάρ ὁ δέω ὁ μή καταφρονέω εἰμί , καί ταπεινός ; φαίνω ὁ ἀδικέω λύω ὁ ὁ ὀλιγωρία δόξα . οὐ δέω δέ οὗτος περιμένω ὁ ὀργίζω , ἀλλά ὁ ὁ Διογένης οὗτος σύ καταγελάω ὦ Διογένης · ἐγώ δέ οὐ καταγελάω λαμβάνω ἐν ἑαυτοῦ , καί καταφρονέω μή νομίζω ἀλλά μάλα ἐκεῖνος καταφρονέω , ὡς διά ἀσθένεια ἤ πλημμέλεια ἤ προπέτεια ἤ ῥαθυμία ἤ ἀνελευθερία ἤ γῆρας ἤ νεότης πλημμελέω . οἰκέτης δέ καί φίλος ἀφετέος ὁ τοιοῦτος παντάπασι . οὐ γάρ ὡς ἀδύνατος οὐδέ ὡς ἄπρακτος , ἀλλά διά ἐπιείκεια ἤ διά εὔνοια ὁ μέν ὡς χρηστός ὁ δέ ὡς φιλέω καταφρονέω · νυνί δέ οὐ μόνος πρός γυνή καί δοῦλος καί φίλος ὡς καταφρονέω τραχύς ἔχω , ἀλλά καί πανδοκεύς καί ναύτης καί ὀρεωκόμος μεθύω πολλάκις ὑπό ὀργή συμπίπτω οἴομαι καταφρονέω , καί κύων ὑλακτέω καί ὄνος ἐμβάλλω χαλεπαίνω ὡς ἐκεῖνος ὁ βούλομαι τύπτω ὁ ὀνηλάτης , εἶτα ἀνακράζω ὅτι Ἀθηναῖος εἰμί , σύ δέ μέν οὐ εἰμί Ἀθηναῖος ὁ ὄνος λέγω τύπτω καί πολύς ἐμφορέω πληγή .