plutarchus.de-capienda-ex-inimicis-utilitate-86b-92f 10
ἐπεὶ δὲ πάσαις κορυδαλλίσι χρὴ λόφον ἐγγενέσθαι κατὰ τὸν Σιμωνίδην , καὶ πᾶσα φύσις ἀνθρώπου φέρει φιλονεικίαν καὶ ζηλοτυπίαν καὶ φθόνον , κενεοφρόνων ἀνδρῶν ἑταῖρον , ὥς φησι Πίνδαρος , οὐ μετρίως ἄν τις ὠφελοῖτο τῶν παθῶν τούτων ποιούμενος εἰς τοὺς ἐχθροὺς ἀποκαθάρσεις καὶ ἀποστρέφων ὥσπερ ὀχετοὺς πορρωτάτω τῶν ἑταίρων καὶ οἰκείων . καὶ τοῦτο , ὡς ἔοικε , συνιδὼν πολιτικὸς ἀνὴρ Ὀνομάδημος , ἐν Χίῳ τῆς κρατούσης μερίδος ἐν στάσει γενόμενος , παρῄνει τοῖς ἑταίροις μὴ πάντας ἐξελάσαι τοὺς ἀντιστασιάσαντας , ἀλλʼ ὑπολιπέσθαι τινάς , ὅπως ἔφη μὴ πρὸς τοὺς φίλους ἀρξώμεθα διαφέρεσθαι , τῶν ἐχθρῶν παντάπασιν ἀπαλλαγέντες . οὐκοῦν καὶ ἡμῶν καταναλισκόμενα ταῦτα τὰ πάθη πρὸς τοὺς ἐχθροὺς ἧττον , ἐνοχλήσει τοῖς φίλοις . οὐ γὰρ κεραμεῖ δεῖ κεραμέα φθονεῖν οὐδʼ ἀοιδὸν ἀοιδῷ καθʼ Ἡσίοδον , οὐδὲ γείτονα ζηλοῦν οὐδʼ ἀνεψιὸν οὐδʼ ἀδελφὸν εἰς ἄφενος σπεύδοντα καὶ τυγχάνοντα χρηστῶν πραγμάτων . ἀλλʼ εἰ μηδεὶς τρόπος ἐστὶν ἄλλος ἀπαλλαγῆς ἐρίδων καὶ φθόνων καὶ φιλονεικιῶν , ἔθιζε σεαυτὸν δάκνεσθαι τῶν ἐχθρῶν εὐημερούντων , καὶ παρόξυνε καὶ χάραττε τὸ φιλόνεικον ἐν ἐκείνοις θηγόμενον . ὥσπερ γὰρ οἱ χαρίεντες γεωργοὶ τὰ ῥόδα καὶ τὰ ἴα βελτίω ποιεῖν νομίζουσι σκόροδα καὶ κρόμμυα παραφυτεύοντες ἀποκρίνεται γὰρ εἰς ἐκεῖνα πᾶν ὅσον ἔνεστι τῇ τροφῇ δριμὺ καὶ δυσῶδες , οὕτω καὶ ὁ ἐχθρὸς ἀναλαμβάνων καὶ περιέπων τὸ κακόηθες καὶ βάσκανον , εὐμενέστερον παρέξει σε τοῖς φίλοις εὖ πράττουσι καὶ ἀλυπότερον . διὸ καὶ τὰς ἁμίλλας πρὸς ἐκείνους ἐστὶ ποιητέον ὑπὲρ δόξης ἢ ἀρχῆς ἢ πορισμῶν δικαίων , μὴ δακνομένους μόνον , ἄν τι πλέον ἡμῶν ἔχωσιν , ἀλλὰ καὶ πάντα παραφυλάττοντας ἐξ ὧν πλέον ἔχουσι , καὶ πειρωμένους ὑπερβαλέσθαι ταῖς ἐπιμελείαις καὶ φιλοπονίαις καὶ τῷ σωφρονεῖν καὶ προσέχειν ἑαυτοῖς , ὡς Θεμιστοκλῆς ἔλεγεν οὐκ ἐᾶν αὐτὸν καθεύδειν τὴν ἐν Μαραθῶνι Μιλτιάδου νίκην . ὁ μὲν γὰρ εὐτυχίᾳ διαφέρειν αὐτοῦ τὸν ἐχθρὸν ἡγούμενος ἐν ἀρχαῖς ἢ συνηγορίαις ἢ πολιτείαις ἢ παρὰ φίλοις καὶ ἡγεμόσιν , ἐκ τοῦ πράττειν τι καὶ ζηλοῦν εἰς τὸ βασκαίνειν παντάπασι καὶ ἀθυμεῖν καταδυόμενος , ἀργῷ τῷ φθόνῳ καὶ ἀπράκτῳ σύνεστιν · ὁ δὲ μὴ τυφλούμενος περὶ τὸ μισούμενον ἀλλὰ καὶ βίου καὶ ἤθους καὶ λόγων καὶ ἔργων γιγνόμενος θεατὴς ; δίκαιος τὰ πλεῖστα κατόψεται τῶν ζηλουμένων , ἐξ ἐπιμελείας καὶ προνοίας καὶ πράξεων χρηστῶν περιγιγνόμενα τοῖς κεκτημένοις , καὶ πρὸς ταῦτα συντείνων ἐπασκήσει τὸ φιλότιμον αὑτοῦ καὶ φιλόκαλον , τὸ δὲ χασμῶδες ἐκκόψει καὶ ῥᾴθυμον .
Lemmas: ἐπεί δέ πᾶς κορυδαλλίς χρή λόφος ἐγγίγνομαι κατά ὁ Σιμωνίδης , καί πᾶς φύσις ἄνθρωπος φέρω φιλονικία καί ζηλοτυπία καί φθόνος , κενεόφρων ἀνήρ ἑταῖρος , ὡς φημί Πίνδαρος , οὐ μέτριος ἄν τις ὠφελέω ὁ πάθος οὗτος ποιέω εἰς ὁ ἐχθρός ἀποκάθαρσις καί ἀποστρέφω ὥσπερ ὀχετός πόρρω ὁ ἑταῖρος καί οἰκεῖος . καί οὗτος , ὡς ἔοικα , συνοράω πολιτικός ἀνήρ Ὀνομάδημος , ἐν Χίος ὁ κρατέω μερίς ἐν στάσις γίγνομαι , παραινέω ὁ ἑταῖρος μή πᾶς ἐξελαύνω ὁ ἀντιστασιάζω , ἀλλά ὑπολείπω τις , ὅπως φημί μή πρός ὁ φίλος ἄρχω διαφέρω , ὁ ἐχθρός παντάπασι ἀπαλλάσσω . οὐκοῦν καί ἐγώ καταναλίσκω οὗτος ὁ πάθος πρός ὁ ἐχθρός ἥσσων , ἐνοχλέω ὁ φίλος . οὐ γάρ κεραμεύς δέω κεραμεύς φθονέω οὐδέ ἀοιδός ἀοιδός κατά Ἡσίοδος , οὐδέ γείτων ζηλόω οὐδέ ἀνεψιός οὐδέ ἀδελφός εἰς ἄφενος σπεύδω καί τυγχάνω χρηστός πρᾶγμα . ἀλλά εἰ μηδείς τρόπος εἰμί ἄλλος ἀπαλλαγή ἔρις καί φθόνος καί φιλονικία , ἐθίζω σεαυτοῦ δάκνω ὁ ἐχθρός εὐημερέω , καί παροξύνω καί χαράσσω ὁ φιλόνικος ἐν ἐκεῖνος θήγω . ὥσπερ γάρ ὁ χαρίεις γεωργός ὁ ῥόδον καί ὁ ἴον ἀγαθός ποιέω νομίζω σκόροδον καί κρόμμυον παραφυτεύω ἀποκρίνω γάρ εἰς ἐκεῖνος πᾶς ὅσος ἔνειμι ὁ τροφή δριμύς καί δυσώδης , οὕτως καί ὁ ἐχθρός ἀναλαμβάνω καί περιέπω ὁ κακοήθης καί βάσκανος , εὐμενής παρέχω σύ ὁ φίλος εὖ πράσσω καί ἄλυπος . διό καί ὁ ἅμιλλα πρός ἐκεῖνος εἰμί ποιέω ὑπέρ δόξα ἤ ἀρχή ἤ πορισμός δίκαιος , μή δάκνω μόνος , ἐάν τις πολύς ἐγώ ἔχω , ἀλλά καί πᾶς παραφυλάσσω ἐκ ὅς πολύς ἔχω , καί πειράω ὑπερβάλλω ὁ ἐπιμέλεια καί φιλοπονία καί ὁ σωφρονέω καί προσέχω ἑαυτοῦ , ὡς Θεμιστοκλῆς λέγω οὐ ἐάω αὐτός καθεύδω ὁ ἐν Μαραθών Μιλτιάδης νίκη . ὁ μέν γάρ εὐτυχία διαφέρω αὐτός ὁ ἐχθρός ἡγέομαι ἐν ἀρχή ἤ συνηγορία ἤ πολιτεία ἤ παρά φίλος καί ἡγεμών , ἐκ ὁ πράσσω τις καί ζηλόω εἰς ὁ βασκαίνω παντάπασι καί ἀθυμέω καταδύω , ἀργός ὁ φθόνος καί ἄπρακτος σύνειμι · ὁ δέ μή τυφλόω περί ὁ μισέω ἀλλά καί βίος καί ἦθος καί λόγος καί ἔργον γίγνομαι θεατής ; δίκαιος ὁ πολύς καθοράω ὁ ζηλέω , ἐκ ἐπιμέλεια καί πρόνοια καί πρᾶξις χρηστός περιγίγνομαι ὁ κτάομαι , καί πρός οὗτος συντείνω ἐπασκέω ὁ φιλότιμος ἑαυτοῦ καί φιλόκαλος , ὁ δέ χασμώδης ἐκκόπτω καί ῥᾴθυμος .