plutarchus.de-capienda-ex-inimicis-utilitate-86b-92f 2
ἐξήρκει τοῖς παλαιοῖς ὑπὸ τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἀγρίων ζῴων μὴ ἀδικεῖσθαι , καὶ τοῦτο τῶν πρὸς τὰ θηρία τέλος ἦν ἀγώνων ἐκείνοις · οἱ δʼ ὕστερον ἤδη χρῆσθαι μαθόντες αὐτοῖς καὶ ὠφελοῦνται σαρξὶ τρεφόμενοι καὶ θριξὶν ἀμφιεννύμενοι καὶ χολαῖς καὶ πυτίαις ἰατρευόμενοι καὶ δέρμασιν ὁπλίζοντες ἑαυτούς , ὥστʼ ἄξιον εἶναι δεδιέναι μὴ τῶν θηρίων ἐπιλιπόντων τῷ ἀνθρώπῳ θηριώδης ὁ βίος αὐτοῦ γένηται καὶ ἄπορος καὶ ἀνήμερος . ἐπεὶ τοίνυν τοῖς μὲν ἄλλοις ἱκανόν ἐστι τὸ μὴ πάσχειν ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν , κακῶς , τοὺς δὲ νοῦν ἔχοντας ὁ Ξενοφῶν καὶ ὠφελεῖσθαί φησιν ἀπὸ τῶν διαφερομένων , ἀπιστεῖν μὲν οὐ χρή , ζητεῖν δὲ μέθοδον καὶ τέχνην διʼ ἧς τοῦτο περιέσται τὸ καλὸν οἷς χωρὶς ἐχθροῦ ζῆν ἀδύνατόν ἐστιν . οὐ δύναται πᾶν ἐξημερῶσαι δένδρον ὁ γεωργὸς οὐδὲ πᾶν τιθασεῦσαι θηρίον ὁ κυνηγός · ἐζήτησαν οὖν καθʼ ἑτέρας χρείας ὁ μὲν ἐκ τῶν ἀκάρπων ὁ δʼ ἀπὸ τῶν ἀγρίων ὠφελεῖσθαι . τῆς θαλάττης τὸ ὕδωρ ἄποτόν ἐστι καὶ πονηρόν , ἀλλʼ ἰχθῦς τρέφει καὶ πόμπιμόν ἐστι πάντῃ καὶ πορεύσιμον ὄχημα τοῖς κομιζομένοις · τοῦ δὲ σατύρου τὸ πῦρ , ὡς πρῶτον ὤφθη , βουλομένου φιλῆσαι καὶ περιβαλεῖν , ὁ Προμηθεύς τράγος ἔφη γένειον ἆρα πενθήσεις σύ γε καὶ γὰρ κάει τὸν ἁψάμενον , ἀλλὰ φῶς παρέχει καὶ θερμότητα καὶ τέχνης ἁπάσης ὄργανόν ἐστι τοῖς χρῆσθαι μαθοῦσι . σκόπει δὴ καὶ τὸν ἐχθρόν , εἰ βλαβερὸς ὢν τἄλλα καὶ δυσμεταχείριστος , ἁμωσγέπως ἁφὴν ἐνδίδωσιν αὑτοῦ καὶ χρῆσιν οἰκείαν καὶ ὠφέλιμός ἐστι . καὶ τῶν πραγμάτων ἄφιλα πολλὰ καὶ ἀπεχθῆ καὶ ἀντίπαλα τοῖς ἐντυγχάνουσιν ἀλλʼ ὁρᾷς ὅτι καὶ νόσοις ἔνιοι σώματος εἰς ἀπραγμοσύνην ἐχρήσαντο , καὶ πόνοι πολλοῖς προσπεσόντες ἔρρωσαν καὶ ἤσκησαν . ἔνιοι δὲ καὶ πατρίδος ; στέρησιν καὶ χρημάτων ἀποβολὴν ἐφόδιον σχολῆς ἐποιήσαντο καὶ φιλοσοφίας , ὡς Διογένης καὶ Κράτης Ζήνων δέ , τῆς ναυκληρίας αὐτῷ συντριβείσης , πυθόμενος εἶπεν εὖ γʼ ὦ τύχη ποιεῖς , εἰς τὸν τρίβωνα συνελαύνουσα ἡμᾶς . ὥσπερ γὰρ τὰ ῥωμαλεώτατα τοὺς στομάχους καὶ ὑγιεινότατα τῶν ζῴων ὄφεις ἐσθίοντα καταπέττει καὶ σκορπίους , ἔστι δʼ ἃ καὶ λίθοις καὶ ὀστράκοις τρέφεται μεταβάλλουσι δὲ διʼ εὐτονίαν καὶ θερμότητα πνεύματος , οἱ δὲ σικχοὶ καὶ νοσώδεις ἄρτον καὶ οἶνον προσφερόμενοι ναυτιῶσιν , οὕτως οἱ μὲν ἀνόητοι καὶ τὰς φιλίας διαφθείρουσιν , οἱ δὲ φρόνιμοι καὶ ταῖς ἔχθραις ἐμμελῶς χρῆσθαι δύνανται .
Lemmas: ἐξαρκέω ὁ παλαιός ὑπό ὁ ἀλλόφυλος καί ἄγριος ζῷον μή ἀδικέω , καί οὗτος ὁ πρός ὁ θηρίον τέλος εἰμί ἀγών ἐκεῖνος · ὁ δέ ὕστερον ἤδη χράω μανθάνω αὐτός καί ὠφελέω σάρξ τρέφω καί θρίξ ἀμφιέννυμι καί χολή καί πυτία ἰατρεύω καί δέρμα ὁπλίζω ἑαυτοῦ , ὥστε ἄξιος εἰμί δείδω μή ὁ θηρίον ἐπιλείπω ὁ ἄνθρωπος θηριώδης ὁ βίος αὐτός γίγνομαι καί ἄπορος καί ἀνήμερος . ἐπεί τοίνυν ὁ μέν ἄλλος ἱκανός εἰμί ὁ μή πάσχω ὑπό ὁ ἐχθρός , κακός , ὁ δέ νόος ἔχω ὁ Ξενοφῶν καί ὠφελέω φημί ἀπό ὁ διαφέρω , ἀπιστέω μέν οὐ χρή , ζητέω δέ μέθοδος καί τέχνη διά ὅς οὗτος περίειμι ὁ καλός ὅς χωρίς ἐχθρός ζάω ἀδύνατος εἰμί . οὐ δύναμαι πᾶς ἐξημερόω δένδρον ὁ γεωργός οὐδέ πᾶς τιθασεύω θηρίον ὁ κυνηγός · ζητέω οὖν κατά ἕτερος χρεία ὁ μέν ἐκ ὁ ἄκαρπος ὁ δέ ἀπό ὁ ἄγριος ὠφελέω . ὁ θάλασσα ὁ ὕδωρ ἄποτος εἰμί καί πονηρός , ἀλλά ἰχθῦς τρέφω καί πόμπιμος εἰμί πάντῃ καί πορεύσιμος ὄχημα ὁ κομίζω · ὁ δέ σάτυρος ὁ πῦρ , ὡς πρῶτος ὁράω , βούλομαι φιλέω καί περιβάλλω , ὁ Προμηθεύς τράγος φημί γένειον ἆρα πενθέω σύ γε καί γάρ καίω ὁ ἅπτω , ἀλλά φάος παρέχω καί θερμότης καί τέχνη ἅπας ὄργανον εἰμί ὁ χράω μανθάνω . σκοπέω δή καί ὁ ἐχθρός , εἰ βλαβερός εἰμί ἄλλος καί δυσμεταχείριστος , ἀμῶς ἁφή ἐνδίδωμι ἑαυτοῦ καί χρῆσις οἰκεῖος καί ὠφέλιμος εἰμί . καί ὁ πρᾶγμα ἄφιλος πολύς καί ἀπεχθής καί ἀντίπαλος ὁ ἐντυγχάνω ἀλλά ὁράω ὅτι καί νόσος ἔνιοι σῶμα εἰς ἀπραγμοσύνη χράω , καί πόνος πολύς προσπίπτω ῥώννυμι καί ἀσκέω . ἔνιοι δέ καί πατρίς ; στέρησις καί χρῆμα ἀποβολή ἐφόδιον σχολή ποιέω καί φιλοσοφία , ὡς Διογένης καί Κράτης Ζήνων δέ , ὁ ναυκληρία αὐτός συντρίβω , πυνθάνομαι λέγω εὖ γε ὦ τύχη ποιέω , εἰς ὁ τρίβων συνελαύνω ἐγώ . ὥσπερ γάρ ὁ ῥωμαλέος ὁ στόμαχος καί ὑγιεινός ὁ ζῷον ὄφις ἐσθίω καταπέσσω καί σκορπίος , εἰμί δέ ὅς καί λίθος καί ὄστρακον τρέφω μεταβάλλω δέ διά εὐτονία καί θερμότης πνεῦμα , ὁ δέ σικχός καί νοσώδης ἄρτος καί οἶνος προσφέρω ναυτιάω , οὕτως ὁ μέν ἀνόητος καί ὁ φιλία διαφθείρω , ὁ δέ φρόνιμος καί ὁ ἔχθρα ἐμμελής χράω δύναμαι .