plutarchus.de-animae-procreatione-in-timaeo-1012b-1030c 6
τὴν δὲ τῆς ψυχῆς ἐν Φιλήβῳ μὲν ἀπειρίαν κέκληκεν , ἀριθμοῦ καὶ λόγου στέρησιν οὖσαν , ἐλλείψεώς τε καὶ ὑπερβολῆς καὶ διαφορᾶς καὶ ἀνομοιότητος ἐν αὑτῇ πέρας οὐδὲν οὐδὲ μέτρον ἔχουσαν · ἐν δὲ Τιμαίῳ τὴν τῇ ἀμερίστῳ συγκεραννυμένην φύσει καὶ περὶ τὰ σώματα γίγνεσθαι λεγομένην μεριστὴν οὔτε πλῆθος ἐν μονάσι καὶ στιγμαῖς οὔτε μήκη καὶ πλάτη λέγεσθαι νομιστέον , ἃ σώμασι προσήκει καὶ σωμάτων μᾶλλον ἢ τῆς ψυχῆς ἐστιν , ἀλλὰ τὴν ἄτακτον καὶ ἀόριστον αὐτοκίνητον δὲ καὶ κινητικὴν ἀρχὴν ἐκείνην , ἣν πολλαχοῦ μὲν ἀνάγκην ἐν δὲ τοῖς Νόμοις ἄντικρυς ψυχὴν ἄτακτον εἴρηκε καὶ κακοποιόν · αὕτη γὰρ ἦν ψυχὴ καθʼ ἑαυτήν , νοῦ δὲ καὶ λογισμοῦ καὶ ἁρμονίας ἔμφρονος μετέσχεν , ἵνα κόσμου ψυχὴ γένηται . καὶ γὰρ τὸ πανδεχὲς καὶ ὑλικὸν ἐκεῖνο μέγεθος μὲν ἐκέκτητο καὶ διάστημα καὶ χώραν , κάλλους δὲ καὶ μορφῆς καὶ σχημάτων μετριότητος ἐνδεῶς εἶχεν · ἔλαχε δὲ τούτων , ἵνα γῆς καὶ θαλάττης καὶ οὐρανοῦ καὶ ἀστέρων φυτῶν τε καὶ ζῴων παντοδαπὰ σώματα καὶ ὄργανα γίγνηται κοσμηθέν . οἱ δὲ τὴν ἐν Τιμαίῳ λεγομένην ἀνάγκην , ἐν δὲ Φιλήβῳ περὶ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον ἐλλείψεως καὶ ὑπερβολῆς ἀμετρίαν καὶ ἀπειρίαν τῇ ὕλῃ προστιθέντες ἀλλὰ μὴ τῇ ψυχῇ , ποῦ θήσονται τὸ τὴν ὕλην ἀεὶ μὲν ἄμορφον καὶ ἀσχημάτιστον ὑπʼ αὐτοῦ λέγεσθαι καὶ πάσης ποιότητος καὶ δυνάμεως οἰκείας ἔρημον , εἰκάζεσθαι δʼ ἀώδεσιν ἐλαίοις , ἃ πρὸς τὰς βαφὰς οἱ μυρεψοὶ λαμβάνουσιν ; οὐ γὰρ οἷόν τε τὸ ἄποιον καὶ ἀργὸν ἐξ αὑτοῦ καὶ ἀρρεπὲς αἰτίαν κακοῦ καὶ ἀρχὴν ὑποτίθεσθαι τὸν Πλάτωνα καὶ καλεῖν ἀπειρίαν αἰσχρὰν καὶ κακοποιόν , αὖθις δʼ ἀνάγκην πολλὰ τῷ θεῷ δυσμαχοῦσαν καὶ ἀφηνιάζουσαν . ἡ γάρ ἀναστρέφουσα τὸν οὐρανόν , ὥσπερ ἐν Πολιτικῷ λέγεται , καὶ ἀνελίττουσα πρὸς τοὐναντίον ἀνάγκη καὶ σύμφυτος ἐπιθυμία καὶ τὸ τῆς πάλαι ποτὲ φύσεως σύντροφον πολλῆς μετέχον ἀταξίας , πρὶν εἰς τὸν νῦν κόσμον ἀφικέσθαι , πόθεν ἐγγέγονε τοῖς πράγμασιν , εἰ τὸ μὲν ὑποκείμενον ἄποιος ἦν ὕλη καὶ ἄμοιρος αἰτίας ἁπάσης , ὁ δὲ δημιουργὸς ἀγαθὸς καὶ πάντα βουλόμενος αὑτῷ κατὰ δύναμιν ἐξομοιῶσαι , τρίτον δὲ παρὰ ταῦτα μηδέν ; αἱ γὰρ Στωικαὶ καταλαμβάνουσιν ἡμᾶς ἀπορίαι , τὸ κακὸν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος ἀναιτίως καὶ ἀγενήτως ἐπεισάγοντας ἐπεὶ τῶν γʼ ὄντων οὔτε τἀγαθὸν οὔτε τὸ ἄποιον εἰκός ἐστιν οὐσίαν κακοῦ καὶ γένεσιν παρασχεῖν ἀλλὰ ταὐτὸ Πλάτων οὐκ ἔπαθε τοῖς ὕστερον , οὐδὲ παριδὼν ὡς ἐκεῖνοι τὴν μεταξὺ τῆς ὕλης καὶ τοῦ θεοῦ τρίτην ἀρχὴν καὶ δύναμιν ὑπέμεινε τῶν λόγων τὸν ἀτοπώτατον , ἐπεισόδιον οὐκ οἶδʼ ὅπως ποιοῦντα τὴν τῶν κακῶν φύσιν ἀπʼ αὐτομάτου κατὰ συμβεβηκός . Ἐπικούρῳ μὲν γὰρ οὐδʼ ἀκαρὲς ἐγκλῖναι τὴν ἄτομον συγχωροῦσιν , ὡς ἀναίτιον ἐπεισάγοντι κίνησιν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος · αὐτοὶ δὲ κακίαν καὶ κακοδαιμονίαν τοσαύτην ἑτέρας τε περὶ σῶμα μυρίας ἀτοπίας καὶ δυσχερείας , αἰτίαν ἐν ταῖς ἀρχαῖς οὐκ ἐχούσας , κατʼ ἐπακολούθησιν γεγονέναι λέγουσιν .
Lemmas: ὁ δέ ὁ ψυχή ἐν Φίληβος μέν ἀπειρία καλέω , ἀριθμός καί λόγος στέρησις εἰμί , ἔλλειψις τε καί ὑπερβολή καί διαφορά καί ἀνομοιότης ἐν ἑαυτοῦ πέρας οὐδείς οὐδέ μέτρον ἔχω · ἐν δέ Τίμαιος ὁ ὁ ἀμέριστος συγκεράννυμι φύσις καί περί ὁ σῶμα γίγνομαι λέγω μεριστός οὔτε πλῆθος ἐν μονάς καί στιγμή οὔτε μῆκος καί πλάτος λέγω νομίζω , ὅς σῶμα προσήκω καί σῶμα μάλα ἤ ὁ ψυχή εἰμί , ἀλλά ὁ ἄτακτος καί ἀόριστος αὐτοκίνητος δέ καί κινητικός ἀρχή ἐκεῖνος , ὅς πολλαχοῦ μέν ἀνάγκη ἐν δέ ὁ Νόμος ἄντικρυς ψυχή ἄτακτος λέγω καί κακοποιός · οὗτος γάρ εἰμί ψυχή κατά ἑαυτοῦ , νόος δέ καί λογισμός καί ἁρμονία ἔμφρων μετέχω , ἵνα κόσμος ψυχή γίγνομαι . καί γάρ ὁ πανδεχής καί ὑλικός ἐκεῖνος μέγεθος μέν κτάομαι καί διάστημα καί χώρα , κάλλος δέ καί μορφή καί σχῆμα μετριότης ἐνδεής ἔχω · λαγχάνω δέ οὗτος , ἵνα γῆ καί θάλασσα καί οὐρανός καί ἀστήρ φυτόν τε καί ζῷον παντοδαπός σῶμα καί ὄργανον γίγνομαι κοσμέω . ὁ δέ ὁ ἐν Τίμαιος λέγω ἀνάγκη , ἐν δέ Φίληβος περί ὁ μάλα καί ἥσσων ἔλλειψις καί ὑπερβολή ἀμετρία καί ἀπειρία ὁ ὕλη προστίθημι ἀλλά μή ὁ ψυχή , ποῦ τίθημι ὁ ὁ ὕλη ἀεί μέν ἄμορφος καί ἀσχημάτιστος ὑπό αὐτός λέγω καί πᾶς ποιότης καί δύναμις οἰκεῖος ἐρῆμος , εἰκάζω δέ ἀώδης ἔλαιον , ὅς πρός ὁ βαφή ὁ μυρεψός λαμβάνω ; οὐ γάρ οἷος τε ὁ ἄποιος καί ἀργός ἐκ ἑαυτοῦ καί ἀρρεπής αἰτία κακός καί ἀρχή ὑποτίθημι ὁ Πλάτων καί καλέω ἀπειρία αἰσχρός καί κακοποιός , αὖθις δέ ἀνάγκη πολύς ὁ θεός δυσμαχέω καί ἀφηνιάζω . ὁ γάρ ἀναστρέφω ὁ οὐρανός , ὥσπερ ἐν Πολιτικός λέγω , καί ἀνελίσσω πρός ἐναντίος ἀνάγκη καί σύμφυτος ἐπιθυμία καί ὁ ὁ πάλαι ποτέ φύσις σύντροφος πολύς μετέχω ἀταξία , πρίν εἰς ὁ νῦν κόσμος ἀφικνέομαι , πόθεν ἐγγίγνομαι ὁ πρᾶγμα , εἰ ὁ μέν ὑπόκειμαι ἄποιος εἰμί ὕλη καί ἄμοιρος αἰτία ἅπας , ὁ δέ δημιουργός ἀγαθός καί πᾶς βούλομαι ἑαυτοῦ κατά δύναμις ἐξομοιόω , τρίτος δέ παρά οὗτος μηδείς ; ὁ γάρ Στωϊκός καταλαμβάνω ἐγώ ἀπορία , ὁ κακός ἐκ ὁ μή εἰμί ἀναίτιος καί ἀγένητος ἐπεισάγω ἐπεί ὁ γε εἰμί οὔτε ἀγαθός οὔτε ὁ ἄποιος ἔοικα εἰμί οὐσία κακός καί γένεσις παρέχω ἀλλά αὐτός Πλάτων οὐ πάσχω ὁ ὕστερον , οὐδέ παροράω ὡς ἐκεῖνος ὁ μεταξύ ὁ ὕλη καί ὁ θεός τρίτος ἀρχή καί δύναμις ὑπομένω ὁ λόγος ὁ ἄτοπος , ἐπεισόδιον οὐ οἶδα ὅπως ποιέω ὁ ὁ κακός φύσις ἀπό αὐτόματος κατά συμβαίνω . Ἐπίκουρος μέν γάρ οὐδέ ἀκαρής ἐγκλίνω ὁ ἄτομος συγχωρέω , ὡς ἀναίτιος ἐπεισάγω κίνησις ἐκ ὁ μή εἰμί · αὐτός δέ κακία καί κακοδαιμονία τοσοῦτος ἕτερος τε περί σῶμα μυρίος ἀτοπία καί δυσχέρεια , αἰτία ἐν ὁ ἀρχή οὐ ἔχω , κατά ἐπακολούθησις γίγνομαι λέγω .