plutarchus.de-animae-procreatione-in-timaeo-1012b-1030c 26
αὗται μὲν οὖν δυνάμεις τῆς τοῦ παντὸς εἰσι ψυχῆς αἳ δʼ εἰς θνητὰ καὶ παθητὰ παρεισίασιν ὄργανα ἄφθαρτοι φθαρτῶν αὐταὶ σωμάτων , ἐν ταύταις τὸ τῆς δυαδικῆς καὶ ἀορίστου μερίδος ἐπιφαίνεται μᾶλλον εἶδος , τὸ δὲ τῆς ἁπλῆς καὶ μοναδικῆς ἀμυδρότερον ὑποδέδυκεν . οὐ μὴν ῥᾳδίως ἄν τις οὔτε πάθος ἀνθρώπου παντάπασιν ἀπηλλαγμένον λογισμοῦ κατανοήσειεν οὔτε διανοίας κίνησιν , μηδὲν ἐπιθυμίας ἢ φιλοτιμίας ἢ τοῦ χαίροντος ἢ λυπουμένου πρόσεστι . διὸ τῶν φιλοσόφων οἱ μὲν τὰ πάθη λόγους . ποιοῦσιν , ὡς πᾶσαν ἐπιθυμίαν καὶ λύπην καὶ ὀργὴν κρίσεις οὔσας · οἱ δὲ τὰς ἀρετὰς ἀποφαίνουσι παθητικάς · καὶ γὰρ ἀνδρείᾳ τὸ φοβούμενον καὶ σωφροσύνῃ τὸ ἡδόμενον καὶ δικαιοσύνῃ τὸ κερδαλέον εἶναι . καὶ μὴν θεωρητικῆς γε τῆς ψυχῆς οὔσης ἅμα καὶ πρακτικῆς καὶ θεωρούσης δὲ τὰ καθόλου καὶ τὰ καθʼ ἕκαστα καὶ νοεῖν μὲν ἐκεῖνα ταῦτα δʼ αἰσθάνεσθαι δοκούσης , ὁ κοινὸς λόγος ἀεὶ περί τε ταὐτὸν ἐντυγχάνων τῷ θατέρῳ καὶ ταὐτῷ περὶ θάτερον ἐπιχειρεῖ μὲν ὅροις καὶ διαιρέσεσι χωρίζειν τὸ ἓν καὶ τὰ πολλὰ καὶ τὸ ἀμερὲς καὶ μεριστόν , οὐ δύναται δὲ καθαρῶς ἐν οὐδετέρῳ γενέσθαι διὰ τὸ καὶ τὰς ἀρχὰς ἐναλλὰξ ἐμπεπλέχθαι καὶ καταμεμῖχθαι διʼ ἀλλήλων . καὶ διὰ τοῦτο τῆς οὐσίας τὴν ἐκ τῆς ἀμερίστου καὶ τῆς μεριστῆς ὁ θεὸς ὑποδοχὴν τῷ ταὐτῷ καὶ τῷ θατέρῳ συνέστησεν , ἵνʼ ἐν διαφορᾷ τάξις γένηται τοῦτο γὰρ ἦν γενέσθαι ἐπεὶ χωρὶς τούτων τὸ μὲν ταὐτὸν οὐκ εἶχε διαφοράν , ὥστʼ οὐδὲ κίνησιν οὐδὲ γένεσιν · τὸ θάτερον δὲ τάξιν οὐκ εἶχεν , ὥστʼ οὐδὲ σύστασιν οὐδὲ γένεσιν . καὶ γὰρ εἰ τῷ ταὐτῷ συμβέβηκεν ἑτέρῳ εἶναι τοῦ ἑτέρου καὶ τῷ ἑτέρῳ πάλιν αὑτῷ ταὐτόν , οὐδὲν ἡ τοιαύτη μέθεξις ἀλλήλων ποιεῖ γόνιμον , ἀλλὰ δεῖται τρίτης τινὸς οἷον ὕλης ὑποδεχομένης καὶ διατιθεμένης ὑπʼ ἀμφοτέρων . αὕτη δʼ ἐστίν , ἣν πρώτην συνέστησε τῷ περὶ τὰ νοητὰ μονίμῳ τοῦ περὶ τὰ σώματα κινητικοῦ τὸ ἄπειρον ὁρίσας
Lemmas: αὐτός μέν οὖν δύναμις ὁ ὁ πᾶς εἰμί ψυχή ὁ δέ εἰς θνητός καί παθητός παρείσειμι ὄργανον ἄφθαρτος φθαρτός αὐτός σῶμα , ἐν αὐτός ὁ ὁ δυαδικός καί ἀόριστος μερίς ἐπιφαίνω μᾶλλον εἶδος , ὁ δέ ὁ ἁπλόος καί μοναδικός ἀμυδρός ὑποδύω . οὐ μήν ῥᾴδιος ἄν τις οὔτε πάθος ἄνθρωπος παντάπασι ἀπαλλάσσω λογισμός κατανοέω οὔτε διάνοια κίνησις , μηδείς ἐπιθυμία ἤ φιλοτιμία ἤ ὁ χαίρω ἤ λυπέω πρόσειμι . διό ὁ φιλόσοφος ὁ μέν ὁ πάθος λόγος . ποιέω , ὡς πᾶς ἐπιθυμία καί λύπη καί ὀργή κρίσις εἰμί · ὁ δέ ὁ ἀρετή ἀποφαίνω παθητικός · καί γάρ ἀνδρεία ὁ φοβέω καί σωφροσύνη ὁ ἥδομαι καί δικαιοσύνη ὁ κερδαλέος ἔρχομαι . καί μήν θεωρητικός γε ὁ ψυχή σέω ἅμα καί πρακτικός καί θεωρέω δέ ὁ καθόλου καί ὁ κατά ἕκαστος καί νοέω μέν ἐκεῖνος οὗτος δέ αἰσθάνομαι δοκέω , ὁ κοινός λόγος ἀεί περί τε αὐτός ἐντυγχάνω ὁ ἕτερος καί αὐτός περί ἕτερος ἐπιχειρέω μέν ὅρος καί διαίρεσις χωρίζω ὁ εἷς καί ὁ πολύς καί ὁ ἀμερής καί μεριστός , οὐ δύναμαι δέ καθαρός ἐν οὐδέτερος γίγνομαι διά ὁ καί ὁ ἀρχή ἐναλλάξ ἐμπλέκω καί καταμείγνυμι διά ἀλλήλων . καί διά οὗτος ὁ οὐσία ὁ ἐκ ὁ ἀμέριστος καί ὁ μεριστός ὁ θεός ὑποδοχή ὁ αὐτός καί ὁ ἕτερος συνίστημι , ἵνα ἐν διαφορά τάξις γίγνομαι οὗτος γάρ εἰμί γίγνομαι ἐπεί Χωρὶς οὗτος ὁ μέν αὐτός οὐ ἔχω διαφορά , ὥστε οὐδέ κίνησις οὐδέ γένεσις · ὁ ἕτερος δέ τάξις οὐ ἔχω , ὥστε οὐδέ σύστασις οὐδέ γένεσις . καί γάρ εἰ ὁ αὐτός συμβαίνω ἕτερος ἔρχομαι ὁ ἕτερος καί ὁ ἕτερος πάλιν ἑαυτοῦ αὐτός , οὐδείς ὁ τοιοῦτος μέθεξις ἀλλήλων ποιέω γόνιμος , ἀλλά δέω τρίτος τις οἷος ὕλη ὑποδέχομαι καί διατίθημι ὑπό ἀμφότερος . οὗτος δέ εἰμί , ὅς πρῶτος συνίστημι ὁ περί ὁ νοητός μόνιμος ὁ περί ὁ σῶμα κινητικός ὁ ἤπειρος ὁρίζω