plutarchus.de-alexandri-magni-fortuna-aut-virtute-326d-345b 1.9
οὐκοῦν πρώτη μὲν ἡ τῆς στρατείας ὑπόθεσις φιλόσοφον τὸν ἄνδρα συνίστησιν , οὐχ ἑαυτῷ τρυφὴν καὶ πολυτέλειαν ἀλλὰ πᾶσιν ἀνθρώποις ὁμόνοιαν καὶ εἰρήνην καὶ κοινωνίαν πρὸς ἀλλήλους παρασκευάσαι διανοηθέντα . δεύτερον δʼ αὐτοῦ καὶ τὰς φωνὰς ἴδωμεν , ἐπεὶ καὶ τὰ τῶν ἄλλων ἤθη βασιλέων καὶ δυναστῶν μάλιστα ταῖς φωναῖς αἱ ψυχαὶ προβάλλουσιν . Ἀντίγονος ὁ γέρων , σοφιστοῦ τινος αὐτῷ σύγγραμμα προσδιδόντος περὶ δικαιοσύνης , ἀβέλτερος εἶ , εἶπεν , ὃς ὁρῶν με τὰς ἀλλοτρίας πόλεις τύπτοντα λέγεις περὶ δικαιοσύνης . Διονύσιος δʼ ὁ τύραννος ἐκέλευε τοὺς μὲν παῖδας ἀστραγάλοις τοὺς δʼ ἄνδρας ὅρκοις ἐξαπατᾶν . τοῖς δὲ Σαρδαναπάλλου μνημείοις ἐπιγέγραπται ταῦτʼ ἔχω ὅσσʼ ἔφαγον καὶ ἐφύβρισα . τίς οὐκ ἂν εἴποι τῶν ἀποφθεγμάτων τούτων τῷ μὲν ἀποφαίνεσθαι φιληδονίαν , τῷ δʼ ἀθεότητα , τῷ δʼ ἀδικίαν καὶ πλεονεξίαν ; τῶν δʼ Ἀλεξάνδρου φωνῶν ἂν ἀφέλῃς τὸ διάδημα καὶ τὸν Ἄμμωνα καὶ τὴν εὐγένειαν , Σωκράτους ἢ Πλάτωνος ἢ Πυθαγόρου σοι φανοῦνται . μὴ γὰρ ἃς οἱ ποιηταὶ ταῖς εἰκόσιν αὐτοῦ καὶ τοῖς ἀνδριᾶσι μεγαληγορίας ἐπεχάραττον , οὐ τῆς μετριότητος ἀλλὰ τῆς δυνάμεως τῆς Ἀλεξάνδρου στοχαζόμενοι , σκοπῶμεν αὐδασοῦντι δʼ ἔοικεν ὁ χάλκεος εἰς Δία λεύσσων , γᾶν ὑπʼ ἐμοὶ τίθεμαι · Ζεῦ , σὺ δʼ Ὄλυμπον ἔχε . καὶ ἄλλου ἀνδρός , ἐγὼ Διὸς μὲν υἱός . ταῦτα μὲν οὖν , ὡς ἔφην , οἱ ποιηταὶ κολακεύοντες αὐτοῦ τὴν τύχην προσεῖπον . τῶν δʼ ἀληθινῶν ἀποφθεγμάτων Ἀλεξάνδρου πρῶτον ἄν τις τὰ παιδικὰ διέλθοι . ποδωκέστατος γὰρ τῶν ἐφʼ ἡλικίας νέων γενόμενος καὶ τῶν ἑταίρων αὐτὸν ἐπʼ Ὀλύμπια παρορμώντων , ἠρώτησεν , εἰ βασιλεῖς ἀγωνίζονται · τῶν δʼ οὐ φαμένων , ἄδικον εἶπεν εἶναι τὴν ἅμιλλαν , ἐν ᾗ νικήσει μὲν ἰδιώτας , νικηθήσεται δὲ βασιλεύς . τοῦ δὲ πατρὸς Φιλίππου λόγχῃ τὸν μηρὸν ἐν Τριβαλλοῖς διαπαρέντος , καὶ τὸν μὲν κίνδυνον διαφυγόντος , ἀχθομένου δὲ τῇ χωλότητι , θάρρει , πάτερ , ἔφη , καὶ πρόιθι φαιδρῶς , ἵνα τῆς ἀρετῆς κατὰ βῆμα μνημονεύῃς . ταῦτʼ οὐκ ἔστι διανοίας φιλοσόφου καὶ διὰ τὸν ἐπὶ τοῖς καλοῖς ἐνθουσιασμὸν ἤδη τῶν τοῦ σώματος ἐλαττωμάτων κατεξανισταμένης ; πῶς γὰρ αὐτὸν οἴει τοῖς ἰδίοις ἀγάλλεσθαι τραύμασι , καθʼ ἕκαστον μέρος ἔθνους μνημονεύοντα καὶ νίκης καὶ πόλεων ἁλισκομένων καὶ βασιλέων παραδιδόντων , οὐκ ἐγκαλυπτόμενον οὐδὲ κατακρύπτοντα τὰς οὐλάς , ἀλλʼ ὥσπερ εἰκόνας ἐγκεχαραγμένας ἀρετῆς καὶ ἀνδραγαθίας περιφέροντα ;
Lemmas: οὐκοῦν πρῶτος μέν ὁ ὁ στρατεία ὑπόθεσις φιλόσοφος ὁ ἀνήρ συνίστημι , οὐ ἑαυτοῦ τρυφή καί πολυτέλεια ἀλλά πᾶς ἄνθρωπος ὁμόνοια καί εἰρήνη καί κοινωνία πρός ἀλλήλων παρασκευάζω διανοέω . δεύτερος δέ αὐτός καί ὁ φωνή ὁράω , ἐπεί καί ὁ ὁ ἄλλος ἦθος βασιλεύς καί δυνάστης μάλα ὁ φωνή ὁ ψυχή προβάλλω . Ἀντίγονος ὁ γέρων , σοφιστής τις αὐτός σύγγραμμα προσδίδωμι περί δικαιοσύνη , ἀβέλτερος εἰμί , λέγω , ὅς ὁράω ἐγώ ὁ ἀλλότριος πόλις τύπτω λέγω περί δικαιοσύνη . Διονύσιος δέ ὁ τύραννος κελεύω ὁ μέν παῖς ἀστράγαλος ὁ δέ ἀνήρ ὅρκος ἐξαπατάω . ὁ δέ Σαρδανάπαλλος μνημεῖον ἐπιγράφω οὗτος ἔχω ὅσος ἐσθίω καί ἐφυβρίζω . τίς οὐ ἄν λέγω ὁ ἀπόφθεγμα οὗτος ὁ μέν ἀποφαίνω φιληδονία , ὁ δέ ἀθεότης , ὁ δέ ἀδικία καί πλεονεξία ; ὁ δέ Ἀλέξανδρος φωνή ἐάν ἀφαιρέω ὁ διάδημα καί ὁ Ἄμμων καί ὁ εὐγένεια , Σωκράτης ἤ Πλάτων ἤ Πυθαγόρας σύ φαίνω . μή γάρ ὅς ὁ ποιητής ὁ εἰκών αὐτός καί ὁ ἀνδριάς μεγαληγορία ἐπιχαράσσω , οὐ ὁ μετριότης ἀλλά ὁ δύναμις ὁ Ἀλέξανδρος στοχάζομαι , σκοπέω αὐδάω δέ ἔοικα ὁ χάλκεος εἰς Ζεύς λεύσσω , γῆ ὑπό ἐγώ τίθημι · Ζεύς , σύ δέ Ὄλυμπος ἔχω . καί ἄλλος ἀνήρ , ἐγώ Ζεύς μέν υἱός . οὗτος μέν οὖν , ὡς φημί , ὁ ποιητής κολακεύω αὐτός ὁ τύχη προσλέγω . ὁ δέ ἀληθινός ἀπόφθεγμα Ἀλέξανδρος πρῶτος ἄν τις ὁ παιδικός διέρχομαι . ποδώκης γάρ ὁ ἐπί ἡλικία νέος γίγνομαι καί ὁ ἑταῖρος αὐτός ἐπί Ὀλυμπία παρορμάω , ἐρωτάω , εἰ βασιλεύς ἀγωνίζομαι · ὁ δέ οὐ φημί , ἄδικος λέγω εἰμί ὁ ἅμιλλα , ἐν ὅς νικάω μέν ἰδιώτης , νικάω δέ βασιλεύς . ὁ δέ πατήρ Φίλιππος λόγχη ὁ μηρός ἐν Τριβαλλοί διαπαρίημι , καί ὁ μέν κίνδυνος διαφεύγω , ἄχθομαι δέ ὁ χωλότης , θαρσέω , πατήρ , φημί , καί πρόειμι φαιδρός , ἵνα ὁ ἀρετή κατά βῆμα μνημονεύω . οὗτος οὐ εἰμί διάνοια φιλόσοφος καί διά ὁ ἐπί ὁ καλός ἐνθουσιασμός ἤδη ὁ ὁ σῶμα ἐλάττωμα κατεξανίσταμαι ; πῶς γάρ αὐτός οἴομαι ὁ ἴδιος ἀγάλλω τραῦμα , κατά ἕκαστος μέρος ἔθνος μνημονεύω καί νίκη καί πόλις ἁλίσκομαι καί βασιλεύς παραδίδωμι , οὐ ἐγκαλύπτω οὐδέ κατακρύπτω ὁ οὐλή , ἀλλά ὥσπερ εἰκών ἐγχαράσσω ἀρετή καί ἀνδραγαθία περιφέρω ;