plutarchus.de-alexandri-magni-fortuna-aut-virtute-326d-345b 2.4
εἴπωμεν οὖν ὅτι μικροὺς ἡ Τύχη καὶ περιδεεῖς ποιεῖ καὶ ταπεινόφρονας ; ἀλλʼ οὐ δίκαιον οὔτε κακίαν εἰς ἀτυχίαν οὔτʼ ἀνδρείαν καὶ φρόνησιν εἰς εὐτυχίαν τινὰ τίθεσθαι . μέγα δὲ τῷ ἄρχειν Ἀλέξανδρον ἡ Τύχη · καὶ γὰρ ἔνδοξος ἐν ἐκείνῳ καὶ ἀήττητος καὶ μεγαλόφρων καὶ ἀνύβριστος καὶ φιλάνθρωπος εἶτʼ ἐκλιπόντος εὐθὺς ὁ Λεωσθένης ἔλεγε τὴν δύναμιν ἐμπλανωμένην ἑαυτῇ καὶ περιπίπτουσαν ἐοικέναι τῷ Κύκλωπι μετὰ τὴν τύφλωσιν ἐκτείνοντι πανταχοῖ τὰς χεῖρας ἐπʼ οὐδένα σκοπὸν φερομένας · οὕτως ἐρρέμβετο κενεμβατοῦν καὶ σφαλλόμενον ὑπʼ ἀναρχίας τὸ μέγεθος αὐτῆς . μᾶλλον δʼ ὥσπερ τὰ νεκρὰ σώματα , τῆς ψυχῆς ἐκλιπούσης , οὐκέτι συνέστηκεν οὐδὲ συμπέφυκεν , ἀλλʼ ἐξίσταται καὶ διαλύεται ἀπʼ ἀλλήλων καὶ ἄπεισι καὶ φεύγει · οὕτως ἀφεῖσα τὸν Ἀλέξανδρον ἡ δύναμις ἤσπαιρεν , ἐπάλλετο , ἐφλέγμαινε Περδίκκαις καὶ Μελεάγροις καὶ Σελεύκοις καὶ Ἀντιγόνοις , ὥσπερ πνεύμασι θερμοῖς ἔτι καὶ σφυγμοῖς διᾴττουσι καὶ διαφερομένοις · τέλος δʼ ἀπομαραινομένη καὶ φθίνουσα περὶ αὑτὴν οἷον εὐλάς τινας ἀνέζεσεν ἀγεννῶν βασιλέων καὶ ἡγεμόνων ψυχορραγούντων . αὐτὸς μὲν οὖν ταῦθʼ , ὡς ἔοικεν , Ἡφαιστίωνι διενεχθέντι πρὸς Κρατερὸν ἐπιτιμῶν , τίς δʼ , εἶπεν , ἡ σὴ δύναμις ἢ πρᾶξις , ἂν σού τις ἀφέλῃ τὸν Ἀλέξανδρον ; ἐγὼ δὲ τοῦτʼ εἰπεῖν πρὸς τὴν τότε Τύχην οὐκ ὀκνήσω , τί σου τὸ μέγεθος , τίς δʼ ἡ δόξα , ποῦ δʼ ἡ δύναμις , ποῦ δὲ τὸ ἀνίκητον , ἂν σού τις ἀφέλῃ τὸν Ἀλέξανδρον ; τουτέστιν ἂν σοὺ τις ἀφέλῃ τῶν ὅπλων τὴν ἐμπειρίαν , τοῦ πλούτου τὴν φιλοτιμίαν , τῆς πολυτελείας τὴν ἐγκράτειαν , ὧν ἀγωνίζῃ τὸ θάρσος , ἐν οἷς κρατεῖς τὴν πραότητα ; ποίησον ἄλλον εἰ δύνασαι μέγαν , τοῖς χρήμασι μὴ χαριζόμενον , τοῖς στρατεύμασι μὴ προκινδυνεύοντα , τοὺς φίλους μὴ τιμῶντα , τοὺς αἰχμαλώτους μὴ ἐλεοῦντα , ταῖς ἡδοναῖς μὴ σωφρονοῦντα , τοῖς καιροῖς μὴ ἀγρυπνοῦντα , ταῖς νίκαις μὴ εὐδιάλλακτον , τοῖς κατορθώμασι μὴ φιλάνθρωπον . τίς μέγας ἐν ἐξουσίαις μετʼ ἀβελτερίας καὶ μοχθηρίας ; ἄφελε τὴν ἀρετὴν τοῦ εὐτυχοῦντος , καὶ πανταχοῦ μικρός ἐστιν , ἐν χάρισι διὰ σμικρολογίαν , ἐν πόνοις διὰ μαλακίαν , παρὰ θεοῖς διὰ δεισιδαιμονίαν , πρὸς ἀγαθοὺς διὰ φθόνον , ἐν ἀνδράσι διὰ φόβον , ἐν γυναιξὶ διὰ φιληδονίαν . ὥσπερ γὰρ οἱ φαῦλοι τεχνῖται βάσεις μεγάλας μικροῖς ὑφιστάντες ἀναθήμασιν ἐλέγχουσιν αὐτῶν καὶ τὰς μικρότητας , οὕτως ἡ Τύχη , ὅταν μικρὸν ἦθος ἐξάρῃ πράγμασιν ἔχουσιν ὄγκον τινὰ καὶ περιφάνειαν , ἐπιδείκνυσι μᾶλλον καὶ καταισχύνει σφαλλόμενον καὶ σαλευόμενον ὑπὸ κουφότητος .
Lemmas: λέγω οὖν ὅτι μικρός ὁ Τύχη καί περιδεής ποιέω καί ταπεινόφρων ; ἀλλά οὐ δίκαιος οὔτε κακία εἰς ἀτυχία οὔτε ἀνδρεία καί φρόνησις εἰς εὐτυχία τις τίθημι . μέγας δέ ὁ ἄρχω Ἀλέξανδρος ὁ Τύχη · καί γάρ ἔνδοξος ἐν ἐκεῖνος καί ἀήσσητος καί μεγαλόφρων καί ἀνύβριστος καί φιλάνθρωπος εἶτα ἐκλείπω εὐθύς ὁ Λεωσθένης λέγω ὁ δύναμις ἐμπλανάομαι ἑαυτοῦ καί περιπίπτω ἔοικα ὁ Κύκλωψ μετά ὁ τύφλωσις ἐκτείνω πανταχοῖ ὁ χείρ ἐπί οὐδείς σκοπός φέρω · οὕτως ῥέμβομαι κενεμβατέω καί σφάλλω ὑπό ἀναρχία ὁ μέγεθος αὐτός . μάλα δέ ὥσπερ ὁ νεκρός σῶμα , ὁ ψυχή ἐκλείπω , οὐκέτι συνίστημι οὐδέ συμφύω , ἀλλά ἐξίστημι καί διαλύω ἀπό ἀλλήλων καί ἀπέρχομαι καί φεύγω · οὕτως ἀφίημι ὁ Ἀλέξανδρος ὁ δύναμις ἀσπαίρω , πάλλω , φλεγμαίνω Περδίκκας καί Μελέαγρος καί Σέλευκος καί Ἀντίγονος , ὥσπερ πνεῦμα θερμός ἔτι καί σφυγμός διαίσσω καί διαφέρω · τέλος δέ ἀπομαραίνομαι καί φθίω περί ἑαυτοῦ οἷος εὐλή τις ἀναζέω ἀγεννής βασιλεύς καί ἡγεμών ψυχορραγέω . αὐτός μέν οὖν οὗτος , ὡς ἔοικα , Ἡφαιστίων διαφέρω πρός Κρατερός ἐπιτιμάω , τίς δέ , λέγω , ὁ σός δύναμις ἤ πρᾶξις , ἐάν σύ τις ἀφαιρέω ὁ Ἀλέξανδρος ; ἐγώ δέ οὗτος λέγω πρός ὁ τότε Τύχη οὐ ὀκνέω , τίς σύ ὁ μέγεθος , τίς δέ ὁ δόξα , ποῦ δέ ὁ δύναμις , ποῦ δέ ὁ ἀνίκητος , ἐάν σύ τις ἀφαιρέω ὁ Ἀλέξανδρος ; τουτέστι ἐάν σύ τις ἀφαιρέω ὁ ὅπλον ὁ ἐμπειρία , ὁ πλοῦτος ὁ φιλοτιμία , ὁ πολυτέλεια ὁ ἐγκράτεια , ὅς ἀγωνίζομαι ὁ θάρσος , ἐν ὅς κρατέω ὁ πραότης ; ποιέω ἄλλος εἰ δύναμαι μέγας , ὁ χρῆμα μή χαρίζω , ὁ στράτευμα μή προκινδυνεύω , ὁ φίλος μή τιμάω , ὁ αἰχμάλωτος μή ἐλεέω , ὁ ἡδονή μή σωφρονέω , ὁ καιρός μή ἀγρυπνέω , ὁ νίκη μή εὐδιάλλακτος , ὁ κατόρθωμα μή φιλάνθρωπος . τίς μέγας ἐν ἐξουσία μετά ἀβελτερία καί μοχθηρία ; ἀφαιρέω ὁ ἀρετή ὁ εὐτυχέω , καί πανταχοῦ μικρός εἰμί , ἐν χάρις διά μικρολογία , ἐν πόνος διά μαλακία , παρά θεός διά δεισιδαιμονία , πρός ἀγαθός διά φθόνος , ἐν ἀνήρ διά φόβος , ἐν γυνή διά φιληδονία . ὥσπερ γάρ ὁ φαῦλος τεχνίτης βάσις μέγας μικρός ὑφίστημι ἀνάθημα ἐλέγχω αὐτός καί ὁ μικρότης , οὕτως ὁ Τύχη , ὅταν μικρός ἦθος ἐξαίρω πρᾶγμα ἔχω ὄγκος τις καί περιφάνεια , ἐπιδείκνυμι μάλα καί καταισχύνω σφάλλω καί σαλεύω ὑπό κουφότης .