plutarchus.de-alexandri-magni-fortuna-aut-virtute-326d-345b 2.11
ἄτοπόν τι δόξω λέγειν , ἐρῶ δʼ ἀληθές · παρὰ μικρὸν διὰ τὴν Τύχην Ἀλέξανδρος ἀπώλεσε τὸ δοκεῖν Ἄμμωνος εἶναι . τίς γὰρ ἂν ἐκ θεῶν γεγονὼς ἐπισφαλεῖς οὕτω καὶ πολυπόνους καὶ τλήμονας ἐξεμόχθησεν ἄθλους πλὴν ὁ Διὸς Ἡρακλῆς ; ἀλλʼ ἐκείνῳ μὲν εἷς ἀνὴρ ὑβριστὴς ἐπέταττε λέοντας αἱρεῖν καὶ κάπρους διώκειν καὶ σοβεῖν ὄρνιθας ἵνα μὴ σχολάζῃ τοῖς μείζοσι περιιών , Ἀνταίους κολάζειν καὶ Βουσίριδας παύειν μιαιφονοῦντας · Ἀλεξάνδρῳ δʼ ἐπέταττε ἡ Ἀρετὴ τὸν βασιλικὸν καὶ θεῖον ἆθλον , οὗ τέλος ἦν οὐ χρυσὸς ὑπὸ μυρίων καμήλων περικομιζόμενος οὐδὲ τρυφαὶ Μηδικαὶ καὶ τράπεζαι καὶ γυναῖκες οὐδὲ Χαλυβώνιος οἶνος οὐδʼ Ὑρκανικοὶ ἰχθύες , ἀλλʼ ἑνὶ κόσμῳ κοσμήσαντα πάντας ἀνθρώπους μιᾶς ὑπηκόους ἡγεμονίας καὶ μιᾶς ἐθάδας διαίτης καταστῆσαι . τοῦτον ἐκ παιδὸς ἔμφυτον ἔχων ἔρωτα , συντρεφόμενον καὶ συναυξανόμενον , ὡς ἀφίκοντο πρέσβεις παρὰ τοῦ Περσῶν βασιλέως πρὸς Φίλιππον , ὁ δʼ οὐκ ἔνδημος ἦν , φιλοφρονούμενος καὶ ξενίζων αὐτοὺς Ἀλέξανδρος οὐδὲν ἠρώτα παιδικόν , οἷον οἱ ἄλλοι , περὶ τῆς χρυσῆς ἀναδενδράδος ἢ τῶν κρεμαστῶν κήπων ἢ πῶς ὁ βασιλεὺς κεκόσμηται , ἀλλʼ ὅλος ἐν τοῖς κυριωτάτοις ἦν τῆς ἡγεμονίας , διαπυνθανόμενος πόση δύναμις ἡ Περσῶν , ποῦ τεταγμένος βασιλεὺς ἐν ταῖς μάχαις διαγωνίζεται ( καθάπερ Ὀδυσσεὺς ἐκεῖνος , ποῦ δέ οἱ ἔντεα κεῖται ἀρήια , ποῦ δέ οἱ ἵπποι ; ) , τίνες ὁδοὶ βραχύταται τοῖς ἄνω πορευομένοις ἀπὸ θαλάττης · ὥστε τοὺς ξένους ἐκπεπλῆχθαι καὶ λέγειν ὡς ὁ παῖς οὗτος βασιλεὺς μέγας , ὁ δʼ ἡμέτερος πλούσιος . ἐπεὶ δὲ Φιλίππου τελευτήσαντος ὥρμητο διαβαλεῖν καὶ ταῖς ἐλπίσιν ἤδη καὶ ταῖς παρασκευαῖς ἐμπεφυκὼς ἔσπευδεν ἅψασθαι τῆς Ἀσίας , ἐνίστατο δὴ ἡ Τύχη καὶ ἀπέστρεφε καὶ ἀνθεῖλκεν ὀπίσω καὶ μυρίας περιέβαλλεν ἀσχολίας καὶ διατριβὰς ἐπιλαμβανομένη · πρῶτον αὐτῷ τὰ βαρβαρικὰ τῶν προσοίκων διετάραξεν , Ἰλλυρικοὺς καὶ Τριβαλλικοὺς μηχανωμένη πολέμους . οἷς μέχρι Σκυθίας τῆς παρʼ Ἴστρον ἀποσπασθεὶς ἀπὸ τῶν ἄνω πράξεων καὶ περιδραμὼν καὶ κατεργασάμενος πάντα κινδύνοις καὶ ἀγῶσι μεγάλοις , αὖθις ὥρμητο καὶ ἔσπευδε πρὸς τὴν διάβασιν · ἡ δὲ πάλιν αὐτῷ τὰς Θήβας ἐνέσεισε καὶ πόλεμον Ἑλληνικὸν ἐμποδὼν κατέβαλε , καὶ δεινὴν πρὸς ἄνδρας ὁμοφύλους καὶ συγγενεῖς διὰ φόνου καὶ σιδήρου καὶ πυρὸς ἀνάγκην ἀμύνης , ἀτερπέστατον τέλος ἔχουσαν . ἐκ τούτου διέβαινεν , ὡς μὲν Φύλαρχός φησιν , ἡμερῶν τριάκοντʼ ἔχων ἐφόδιον , ὡς δʼ Ἀριστόβουλος , ἑβδομήκοντα τάλαντα · τῶν δʼ οἴκοι κτημάτων καὶ προσόδων βασιλικῶν διένειμε τὰς πλείστας τοῖς ἑταίροις , μόνος δὲ Περδίκκας οὐδὲν ἔλαβε διδόντος , ἀλλʼ ἠρώτησε , σαυτῷ δὲ τί καταλείπεις , Ἀλέξανδρε ; τοῦ δʼ εἰπόντος ὅτι τὰς ἐλπίδας , οὐκοῦν , ἔφη , καὶ ἡμεῖς τούτων μεθέξομεν · οὐ γάρ δίκαιον τὰ σὰ λαμβάνειν , ἀλλὰ τὰ Δαρείου περιμένειν .
Lemmas: ἄτοπος τις δοκέω λέγω , λέγω δέ ἀληθής · παρά μικρός διά ὁ Τύχη Ἀλέξανδρος ἀπόλλυμι ὁ δοκέω Ἄμμων εἰμί . τίς γάρ ἄν ἐκ θεός γίγνομαι ἐπισφαλής οὕτως καί πολύπονος καί τλήμων ἐκμοχθέω ἆθλος πλήν ὁ Ζεύς Ἡρακλῆς ; ἀλλά ἐκεῖνος μέν εἷς ἀνήρ ὑβριστής ἐπιτάσσω λέων αἱρέω καί κάπρος διώκω καί σοβέω ὄρνις ἵνα μή σχολάζω ὁ μέγας περιέρχομαι , Ἀνταῖος κολάζω καί Βούσιρις παύω μιαιφονέω · Ἀλέξανδρος δέ ἐπιτάσσω ὁ Ἀρετή ὁ βασιλικός καί θεῖος ἆθλον , ὅς τέλος εἰμί οὐ χρυσός ὑπό μυρίος κάμηλος περικομίζω οὐδέ τρυφή Μηδικός καί τράπεζα καί γυνή οὐδέ Χαλυβώνιος οἶνος οὐδέ Ὑρκανικός ἰχθῦς , ἀλλά εἷς κόσμος κοσμέω πᾶς ἄνθρωπος εἷς ὑπήκοος ἡγεμονία καί εἷς ἐθάς δίαιτα καθίστημι . οὗτος ἐκ παῖς ἔμφυτος ἔχω ἔρως , συντρέφω καί συναυξάνω , ὡς ἀφικνέομαι πρέσβυς παρά ὁ Πέρσης βασιλεύς πρός Φίλιππος , ὁ δέ οὐ ἔνδημος εἰμί , φιλοφρονέομαι καί ξενίζω αὐτός Ἀλέξανδρος οὐδείς ἐρωτάω παιδικός , οἷος ὁ ἄλλος , περί ὁ χρύσεος ἀναδενδράς ἤ ὁ κρεμαστός κῆπος ἤ πῶς ὁ βασιλεύς κοσμέω , ἀλλά ὅλος ἐν ὁ κύριος εἰμί ὁ ἡγεμονία , διαπυνθάνομαι πόσος δύναμις ὁ Πέρσης , ποῦ τάσσω βασιλεύς ἐν ὁ μάχη διαγωνίζομαι ( καθά Ὀδυσσεύς ἐκεῖνος , ποῦ δέ ἕ ἔντεα κεῖμαι ἄρειος , ποῦ δέ ὁ ἵππος ; ) , τίς ὁδός βραχύς ὁ ἄνω πορεύω ἀπό θάλασσα · ὥστε ὁ ξένος ἐκπλήσσω καί λέγω ὡς ὁ παῖς οὗτος βασιλεύς μέγας , ὁ δέ ἡμέτερος πλούσιος . ἐπεί δέ Φίλιππος τελευτάω ὁρμάω διαβάλλω καί ὁ ἐλπίς ἤδη καί ὁ παρασκευή ἐμφύω σπεύδω ἅπτω ὁ Ἀσία , ἐνίστημι δή ὁ Τύχη καί ἀποστρέφω καί ἀνθέλκω ὀπίσω καί μυρίος περιβάλλω ἀσχολία καί διατριβή ἐπιλαμβάνω · πρῶτος αὐτός ὁ βαρβαρικός ὁ πρόσοικος διαταράσσω , Ἰλλυρικός καί Τριβαλλοί μηχανάομαι πόλεμος . ὅς μέχρι Σκυθία ὁ παρά Ἴστρος ἀποσπάω ἀπό ὁ ἄνω πρᾶξις καί περιτρέχω καί κατεργάζομαι πᾶς κίνδυνος καί ἀγών μέγας , αὖθις ὁρμάω καί σπεύδω πρός ὁ διάβασις · ὁ δέ πάλιν αὐτός ὁ Θῆβαι ἐνσείω καί πόλεμος Ἑλληνικός ἐμποδών καταβάλλω , καί δεινός πρός ἀνήρ ὁμόφυλος καί συγγενής διά φόνος καί σίδηρος καί πῦρ ἀνάγκη ἄμυνα , ἀτερπής τέλος ἔχω . ἐκ οὗτος διαβαίνω , ὡς μέν Φύλαρχος φημί , ἡμέρα τριάκοντα ἔχω ἐφόδιον , ὡς δέ Ἀριστόβουλος , ἑβδομήκοντα τάλαντον · ὁ δέ οἴκοι κτῆμα καί πρόσοδος βασιλικός διανέμω ὁ πολύς ὁ ἑταῖρος , μόνος δέ Περδίκκας οὐδείς λαμβάνω δίδωμι , ἀλλά ἐρωτάω , σεαυτοῦ δέ τίς καταλείπω , Ἀλέξανδρος ; ὁ δέ λέγω ὅτι ὁ ἐλπίς , οὐκοῦν , φημί , καί ἐγώ οὗτος μετέχω · οὐ γάρ δίκαιος ὁ σός λαμβάνω , ἀλλά ὁ Δαρεῖος περιμένω .