plutarchus.de-alexandri-magni-fortuna-aut-virtute-326d-345b 2.1
διέφυγεν ἡμᾶς , ὡς ἔοικε , χθὲς εἰπεῖν ὅτι καὶ τέχνας πολλὰς καὶ φύσεις μεγάλας ὁ κατʼ Ἀλέξανδρον χρόνος ἐνεγκεῖν εὐτύχησεν · ἢ τοῦτο μὲν οὐ τῆς Ἀλεξάνδρου τύχης γέγονεν ἀλλὰ τῆς ἐκείνων , μάρτυρα λαβεῖν καὶ θεατὴν τὸν ἄριστα κρῖναι τὸ κατορθούμενον καὶ μάλιστʼ ἀμείψασθαι δυνάμενον . λέγεται γοῦν ὅτι χρόνοις ὕστερον Ἀρχεστράτου γενομένου ποιητοῦ χαρίεντος , ἐν δὲ πενίᾳ καὶ ἀδοξίᾳ διάγοντος εἶπέ τις πρὸς αὐτόν , ἀλλʼ εἰ κατʼ Ἀλέξανδρον ἐγένου , κατὰ στίχον ἄν σοι Κύπρον ἢ Φοινίκην ἔδωκεν . οἶμαι δὲ καὶ τῶν τότε τεχνιτῶν οὐ κατʼ Ἀλέξανδρον ἀλλὰ διʼ Ἀλέξανδρον τοὺς πρώτους γενέσθαι . καρπῶν μὲν γὰρ εὐφορίαν εὐκρασία ποιεῖ καὶ λεπτότης τοῦ περιέχοντος ἀέρος , τεχνῶν δὲ καὶ φύσεων ἀγαθῶν αὔξησιν εὐμένεια καὶ τιμὴ καὶ φιλανθρωπία βασιλέως ἐκκαλεῖται · καὶ τοὐναντίον ὑπὸ φθόνου καὶ σμικρολογίας ἢ φιλονεικίας τῶν κρατούντων σβέννυται καὶ φθίνει πᾶν τὸ τοιοῦτο . Διονύσιος γοῦν ὁ τύραννος , ὥς φασι , κιθαρῳδοῦ τινος εὐδοκιμοῦντος ἀκούων ἐπηγγείλατο δωρεὰν αὐτῷ τάλαντον · τῇ δʼ ὑστεραίᾳ τοῦ ἀνθρώπου τὴν ὑπόσχεσιν ἀπαιτοῦντος , χθές , εἶπεν , εὐφραινόμενος ὑπὸ σοῦ παρʼ ὃν ᾖδες χρόνον εὔφρανα κἀγώ σε ταῖς ἐλπίσιν · ὥστε τὸν μισθὸν ὧν ἔτερπες ἀπελάμβανες εὐθὺς ἀντιτερπόμενος . Ἀλέξανδρος δʼ ὁ Φεραίων τύραννος ἔδει δὲ τοῦτο μόνον αὐτὸν καλεῖσθαι καὶ μὴ καταισχύνειν τὴν ἐπωνυμίαν . ν̓ , θεώμενος τραγῳδὸν ἐμπαθέστερον ὑφʼ ἡδονῆς διετέθη πρὸς τὸν οἶκτον . ἀναπηδήσας οὖν ἐκ τοῦ θεάτρου θᾶττον ἢ βάδην ἀπῄει , δεινὸν εἶναι λέγων , εἰ τοσούτους ἀποσφάττων πολίτας ὀφθήσεται τοῖς Ἑκάβης καὶ Πολυξένης πάθεσιν ἐπιδακρύων . οὗτος μὲν οὖν μικροῦ καὶ δίκην ἐπράξατο τὸν τραγῳδόν , ὅτι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ καθάπερ σίδηρον ἐμάλαξεν . Ἀρχελάῳ δὲ δοκοῦντι γλισχροτέρῳ περὶ τὰς δωρεὰς εἶναι Τιμόθεος ᾄδων ἐνεσήμαινε πολλάκις τουτὶ τὸ κομμάτιονσὺ δὲ τὸν γηγενέταν ἄργυρον αἰνεῖς . ὁ δʼ Ἀρχέλαος οὐκ ἀμούσως ἀντεφώνησε , σὺ δέ γʼ αἰτεῖς . ὁ δὲ τῶν Σκυθῶν βασιλεὺς Ἀτέας Ἰσμηνίαν τὸν αὐλητὴν λαβὼν αἰχμάλωτον , ἐκέλευσε παρὰ πότον αὐλῆσαι . θαυμαζόντων δὲ τῶν ἄλλων καὶ κροτούντων , αὐτὸς ὤμοσεν ἀκροᾶσθαι τοῦ ἵππου χρεμετίζοντος ἥδιον . οὕτω μακρὰν ἀπεσκηνώκει τὰ ὦτα τῶν Μουσῶν , καὶ τὴν ψυχὴν ἐν ταῖς φάτναις εἶχεν , οὐχ ἵππων ἀλλʼ ὄνων ἐπιτηδειοτέραν ἀκούειν . τίς ἂν οὖν παρὰ τοιούτοις βασιλεῦσιν αὔξησις ἢ τιμὴ τέχνης γένοιτο καὶ Μούσης τοιαύτης ; ἀλλʼ οὐδὲ παρὰ τοῖς ἀντιτέχνοις ἐθέλουσιν εἶναι , καὶ διὰ τοῦτο βασκανίᾳ καὶ δυσμενείᾳ τοὺς ἀληθῶς τεχνίτας καθαιροῦσιν . οἷος ἦν πάλιν αὖ Διονύσιος ὁ τὸν ποιητὴν Φιλόξενον εἰς τὰς λατομίας ἐμβαλών , ὅτι τραγῳδίαν αὐτοῦ διορθῶσαι κελευσθεὶς εὐθὺς ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ὅλην μέχρι τῆς κορωνίδος περιέγραψεν . ἦν δὲ καὶ Φίλιππος ἐν τούτοις ὑπʼ ὀψιμαθίας ἑαυτοῦ μικρότερος καὶ νεοπρεπέστερος · ὅθεν καί φασι πρός τινα ψάλτην περὶ κρουμάτων αὐτοῦ διαφερομένου καὶ δοκοῦντος ἐξελέγχειν , ἠρέμα μειδιάσαντα τὸν ἄνθρωπον εἰπεῖν , μὴ γένοιτό σοι , βασιλεῦ , ἀθλίως οὕτως , ἵνα ταῦτα ἐμοῦ βέλτιον εἰδῇς .
Lemmas: διαφεύγω ἐγώ , ὡς ἔοικα , χθές λέγω ὅτι καί τέχνη πολύς καί φύσις μέγας ὁ κατά Ἀλέξανδρος χρόνος φέρω εὐτυχέω · ἤ οὗτος μέν οὐ ὁ Ἀλέξανδρος τύχη γίγνομαι ἀλλά ὁ ἐκεῖνος , μάρτυς λαμβάνω καί θεατής ὁ ἀγαθός κρίνω ὁ κατορθόω καί μάλα ἀμείβω δύναμαι . λέγω γοῦν ὅτι χρόνος ὕστερον Ἀρχέστρατος γίγνομαι ποιητής χαρίεις , ἐν δέ πενία καί ἀδοξία διάγω λέγω τις πρός αὐτός , ἀλλά εἰ κατά Ἀλέξανδρος γίγνομαι , κατά στίχος ἄν σύ Κύπρος ἤ Φοινίκη δίδωμι . οἴομαι δέ καί ὁ τότε τεχνίτης οὐ κατά Ἀλέξανδρος ἀλλά διά Ἀλέξανδρος ὁ πρῶτος γίγνομαι . καρπός μέν γάρ εὐφορία εὐκρασία ποιέω καί λεπτότης ὁ περιέχω ἀήρ , τέχνη δέ καί φύσις ἀγαθός αὔξησις εὐμένεια καί τιμή καί φιλανθρωπία βασιλεύς ἐκκαλέω · καί ἐναντίος ὑπό φθόνος καί μικρολογία ἤ φιλονικία ὁ κρατέω σβέννυμι καί φθίω πᾶς ὁ τοιοῦτος . Διονύσιος γοῦν ὁ τύραννος , ὡς φημί , κιθαρῳδός τις εὐδοκιμέω ἀκούω ἐπαγγέλλω δωρεάν αὐτός τάλαντον · ὁ δέ ὑστεραῖος ὁ ἄνθρωπος ὁ ὑπόσχεσις ἀπαιτέω , χθές , λέγω , εὐφραίνω ὑπό σύ παρά ὅς ἀείδω χρόνος εὐφραίνω ἐγώ σύ ὁ ἐλπίς · ὥστε ὁ μισθός ὅς τέρπω ἀπολαμβάνω εὐθύς ἀντιτέρπω . Ἀλέξανδρος δέ ὁ Φεραῖος τύραννος δέω δέ οὗτος μόνος αὐτός καλέω καί μή καταισχύνω ὁ ἐπωνυμία . ν , θεάομαι τραγῳδός ἐμπαθής ὑπό ἡδονή διατίθημι πρός ὁ οἶκτος . ἀναπηδάω οὖν ἐκ ὁ θέατρον ταχύς ἤ βάδην ἀπέρχομαι , δεινός εἰμί λέγω , εἰ τοσοῦτος ἀποσφάζω πολίτης ὁράω ὁ Ἑκάβη καί Πολυξένη πάθος ἐπιδακρύω . οὗτος μέν οὖν μικρός καί δίκη πράσσω ὁ τραγῳδός , ὅτι ὁ ψυχή αὐτός καθά σίδηρος μαλάσσω . Ἀρχέλαος δέ δοκέω γλίσχρος περί ὁ δωρεά εἰμί Τιμόθεος ἀείδω ἐνσημαίνομαι πολλάκις οὗτος ὁ κομματίζω δέ ὁ γηγενέτης ἄργυρος αἰνέω . ὁ δέ Ἀρχέλαος οὐ ἄμουσος ἀντιφωνέω , σύ δέ γε αἰτέω . ὁ δέ ὁ Σκύθης βασιλεύς Ἀτέας Ἰσμηνίας ὁ αὐλητής λαμβάνω αἰχμάλωτος , κελεύω παρά πότος αὐλέω . θαυμάζω δέ ὁ ἄλλος καί κροτέω , αὐτός ὄμνυμι ἀκροάομαι ὁ ἵππος χρεμετίζω ἡδύς . οὕτως μακρός ἀποσκηνόω ὁ οὖς ὁ Μοῦσα , καί ὁ ψυχή ἐν ὁ φάτνη ἔχω , οὐ ἵππος ἀλλά ὄνος ἐπιτήδειος ἀκούω . τίς ἄν οὖν παρά τοιοῦτος βασιλεύς αὔξησις ἤ τιμή τέχνη γίγνομαι καί Μοῦσα τοιοῦτος ; ἀλλά οὐδέ παρά ὁ ἀντίτεχνος ἐθέλω εἰμί , καί διά οὗτος βασκανία καί δυσμένεια ὁ ἀληθής τεχνίτης καθαιρέω . οἷος εἰμί πάλιν αὖ Διονύσιος ὁ ὁ ποιητής Φιλόξενος εἰς ὁ λατομία ἐμβάλλω , ὅτι τραγῳδία αὐτός διορθόω κελεύω εὐθύς ἀπό ὁ ἀρχή ὅλος μέχρι ὁ κορωνίς περιγράφω . εἰμί δέ καί Φίλιππος ἐν οὗτος ὑπό ὀψιμαθία ἑαυτοῦ μικρός καί νεοπρεπής · ὅθεν καί φημί πρός τις ψάλτης περί κροῦμα αὐτός διαφέρω καί δοκέω ἐξελέγχω , ἠρέμα μειδιάω ὁ ἄνθρωπος λέγω , μή γίγνομαι σύ , βασιλεύς , ἄθλιος οὕτως , ἵνα οὗτος ἐγώ ἀγαθός οἶδα .