plutarchus.de-alexandri-magni-fortuna-aut-virtute-326d-345b 2.8
ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἄν τις ἀπείποι λέγων , οἷς ἀποδείκνυται κάλλιστα καὶ βασιλικώτατα τὴν ἐξουσίαν διατιθέμενος . καὶ γάρ εἰ διὰ Τύχην μέγας γέγονε , μείζων ἐστίν , ὅτι τῇ Τύχῃ καλῶς κέχρηται · καὶ ὅσῳ τις ἂν μᾶλλον αὐτοῦ τὴν Τύχην ἐπαινῇ , τοσούτῳ μᾶλλον αὔξει τὴν ἀρετήν , διʼ ἣν ἄξιος τῆς Τύχης ἐγένετο . οὐ μὴν ἀλλʼ ἤδη πρὸς τὰ πρῶτα τῆς αὐξήσεως αὐτοῦ καὶ τὰς ἀρχὰς τῆς δυνάμεως βαδίζω , καὶ σκοπῶ τί τὸ τῆς Τύχης ἔργον ἐν ἐκείνοις γέγονε , διʼ ὅ φασιν Ἀλέξανδρον ὑπὸ τῆς Τύχης μέγαν γεγονέναι . πῶς γὰρ οὐχὶ τὸν ἄτρωτον , ὦ Ζεῦ , τὸν ἀναίμακτον , τὸν ἀστράτευτον , ὃν χρεμετίσας ἵππος εἰς τὸν Κύρου θρόνον ἐκάθισεν , ὡς Δαρεῖον τὸν Ὑστάσπου πρότερον ; ἢ κολακευθεὶς ἀνὴρ ὑπὸ τῆς γυναικός , ὡς Ξέρξην Δαρεῖος ὑπʼ Ἀτόσσης ; ἐπὶ θύρας αὐτῷ τὸ διάδημα τῆς βασιλείας ἦλθεν , ὥσπερ Ὀάρσῃ διὰ Βαγώαν , καὶ στολὴν ἐκδυσάμενος ἀστάνδου περιέθετο τὴν βασιλικὴν καὶ ὀρθοπαγῆ κίταριν ; ἐξαίφνης καὶ ἀπροσδοκήτως κλήρῳ λαχὼν τῆς οἰκουμένης ἐβασίλευσεν , ὡς Ἀθήνησι κλήρῳ θεσμοθετοῦσι καὶ ἄρχουσι ; βούλει μαθεῖν πῶς βασιλεύουσιν ἄνθρωποι διὰ Τύχην ; ἐξέλιπὲ ποτʼ Ἀργείοις τὸ Ἡρακλειδῶν γένος , ἐξ οὗ βασιλεύεσθαι πάτριον ἦν αὐτοῖς · ζητοῦσι δὲ καὶ διαπυνθανομένοις ὁ θεὸς ἔχρησεν ἀετὸν δείξειν · καὶ μεθʼ ἡμέρας ὀλίγας ἀετὸς ὑπερφανεὶς καὶ κατάρας ἐπὶ τὴν Αἴγωνος οἰκίαν ἐκάθισε , καὶ βασιλεὺς ᾑρέθη Αἴγων . Πἀλιν ἐν Πἀφῳ , τοῦ βασιλεύοντος ἀδίκου καὶ πονηροῦ φανέντος ι ἐκβαλὼν τοῦτον Ἀλέξανδρος ἕτερον ἐζήτει , τοῦ Κινυραδῶν γένους ἤδη φθίνειν καὶ ἀπολείπειν δοκοῦντος . ἕνα δʼ οὖν ἔφασαν περιεῖναι πένητα καὶ ἄδοξον ἄνθρωπον ἐν κήπῳ τινὶ παρημελημένως διατρεφόμενον . ἐπὶ τοῦτον οἱ πεμφθέντες ἧκον , εὑρέθη δὲ πρασιαῖς ὕδωρ ἐπαντλῶν · καὶ διεταράχθη τῶν στρατιωτῶν ἐπιλαμβανομένων αὐτοῦ καὶ βαδίζειν κελευόντων . ἀχθεὶς δὲ ; πρὸς Ἀλέξανδρον ἐν εὐτελεῖ σινδονίσκῃ βασιλεὺς ἀνηγορεύθη καὶ πορφύραν ἔλαβε , καὶ εἷς ἦν τῶν ἑταίρων προσαγορευομένων · ἐκαλεῖτο δʼ Ἀβδαλώνυμος . οὕτως αἱ τύχαι ποιοῦσι βασιλεῖς , μετ αμφιέζουσι , μεταγράφουσι ταχύ καὶ ῥᾳδίως , μὴ προσδεχομένους μηδʼ ἐλπίζοντας .
Lemmas: ἀλλά οὗτος μέν ἄν τις ἀπολέγω λέγω , ὅς ἀποδείκνυμι καλός καί βασιλικός ὁ ἐξουσία διατίθημι . καί γάρ εἰ διά Τύχη μέγας γίγνομαι , μέγας εἰμί , ὅτι ὁ Τύχη καλός χράω · καί ὅσος τις ἄν μάλα αὐτός ὁ Τύχη ἐπαινέω , τοσοῦτος μάλα αὐξάνω ὁ ἀρετή , διά ὅς ἄξιος ὁ Τύχη γίγνομαι . οὐ μήν ἀλλά ἤδη πρός ὁ πρῶτος ὁ αὔξησις αὐτός καί ὁ ἀρχή ὁ δύναμις βαδίζω , καί σκοπέω τίς ὁ ὁ Τύχη ἔργον ἐν ἐκεῖνος γίγνομαι , διά ὅς φημί Ἀλέξανδρος ὑπό ὁ Τύχη μέγας γίγνομαι . πῶς γάρ οὐ ὁ ἄτρωτος , ὦ Ζεύς , ὁ ἀναίμακτος , ὁ ἀστράτευτος , ὅς χρεμετίζω ἵππος εἰς ὁ Κῦρος θρόνος καθίζω , ὡς Δαρεῖος ὁ Ὑστάσπης πρότερος ; ἤ κολακεύω ἀνήρ ὑπό ὁ γυνή , ὡς Ξέρξης Δαρεῖος ὑπό Ἄτοσσα ; ἐπί θύρα αὐτός ὁ διάδημα ὁ βασίλεια ἔρχομαι , ὥσπερ Ὀάρσης διά Βαγώας , καί στολή ἐκδύω ἀστάνδης περιτίθημι ὁ βασιλικός καί ὀρθοπαγής κίθαρις ; ἐξαίφνης καί ἀπροσδόκητος κλῆρος λαγχάνω ὁ οἰκουμένη βασιλεύω , ὡς Ἀθήνησι κλῆρος θεσμοθετέω καί ἄρχω ; βούλομαι μανθάνω πῶς βασιλεύω ἄνθρωπος διά Τύχη ; ἐκλείπω ποτέ Ἀργεῖος ὁ Ἡρακλείδαι γένος , ἐκ ὅς βασιλεύω πάτριος εἰμί αὐτός · ζητέω δέ καί διαπυνθάνομαι ὁ θεός χράω ἀετός δείκνυμι · καί μετά ἡμέρα ὀλίγος ἀετός ὑπερφαίνομαι καί καταίρω ἐπί ὁ Αἴγων οἰκία καθίζω , καί βασιλεύς αἱρέω Αἴγων . πάλιν ἐν Πάφος , ὁ βασιλεύω ἄδικος καί πονηρός φαίνω ι ἐκβάλλω οὗτος Ἀλέξανδρος ἕτερος ζητέω , ὁ Κινυράδης γένος ἤδη φθίω καί ἀπολείπω δοκέω . εἷς δέ οὖν φημί περίειμι πένης καί ἄδοξος ἄνθρωπος ἐν κῆπος τις παρημελημένως διατρέφω . ἐπί οὗτος ὁ πέμπω ἥκω , εὑρίσκω δέ πρασιά ὕδωρ ἐπαντλέω · καί διαταράσσω ὁ στρατιώτης ἐπιλαμβάνω αὐτός καί βαδίζω κελεύω . ἄγω δέ ; πρός Ἀλέξανδρος ἐν εὐτελής σινδονίσκη βασιλεύς ἀναγορεύω καί πορφύρα λαμβάνω , καί εἷς εἰμί ὁ ἑταῖρος προσαγορεύω · καλέω δέ Ἀβδαλώνυμος . οὕτως ὁ τύχη ποιέω βασιλεύς , μετά ἀμφιέζω , μεταγράφω ταχύς καί ῥᾴδιος , μή προσδέχομαι μηδέ ἐλπίζω .