plutarchus.de-alexandri-magni-fortuna-aut-virtute-326d-345b 2.5
ὅθεν οὐκ ἐν τῇ κτήσει τῶν ἀγαθῶν ἀλλʼ ἐν τῇ χρήσει τὸ μέγʼ ἐστίν , ἐπεὶ καὶ νήπια βρέφη κληρονομεῖ βασιλείας πατρῴας καὶ ἀρχάς , ὡς Χάριλλος , ὃν Λυκοῦργος ἅμα τῷ σπαργάνῳ κομίσας εἰς τὸ φιδίτιον ἀνθʼ ἑαυτοῦ βασιλέα τῆς Σπάρτης ἀνηγόρευσε · καὶ οὐκ ἦν μέγας ὁ νήπιος , ἀλλʼ ὁ τῷ νηπίῳ τὸ πατρῷον ἀποδοὺς γέρας καὶ μὴ σφετερισάμενος μηδʼ ἀποστερήσας . Ἀριδαῖον δὲ τίς ἂν ἐποίησε μέγαν ; ὃν οὐδὲν νηπίου διαφέροντα μόνον δὲ σπαργανωθέντα πορφύρᾳ Μελέαγρος εἰς τὸν Ἀλεξάνδρου θρόνον ἔθηκεν , εὖ γε ποιῶν , ἵνʼ ὀφθῇ παρʼ ἡμέρας ὀλίγας πῶς ἀρετῇ βασιλεύουσιν ἄνθρωποι καὶ πῶς τύχῃ . ἀγωνιστῇ γὰρ ἡγεμονίας ὑποκριτὴν ἐπεισήγαγε , μᾶλλον δʼ ὡς ἐπὶ σκηνῆς τὸ διάδημα κωφὸν διεξῆλθε τῆς οἰκουμένης . καί κε γυνὴ φέροι ἄχθος , ἐπεί κεν ἀνὴρ ἀναθείη . τοὐναντίον μὲν οὖν εἴποι τις ἂν ὅτι ἀναλαβεῖν καὶ ἀναθέσθαι δύναμιν καὶ πλοῦτον καὶ ἀρχὴν καὶ γυναικός ἐστι καὶ παιδός · Ὀάρσῃ καὶ Δαρείῳ Βαγώας ὁ εὐνοῦχος ἀράμενος ἐπέθηκε τὴν Περσῶν βασιλείαν τὸ δὲ λαβόντα μεγάλην ἐξουσίαν ἐνεγκεῖν καὶ μεταχειρίσασθαι καὶ μὴ συντριβῆναι μηδὲ διαστραφῆναι τῷ βάρει καὶ μεγέθει τῶν πραγμάτων , ἀνδρός ἐστιν ἀρετὴν καὶ νοῦν καὶ φρόνημʼ ἔχοντος · ἣν Ἀλέξανδρος ἔσχεν , ᾧ μέθην τινὲς ἐγκαλοῦσι καὶ οἴνωσιν . ὁ δʼ ἦν μέγας , ἐν τοῖς πράγμασι νήφων καὶ μὴ μεθυσθεὶς μηδὲ βακχευθεὶς ὑπʼ ἐξουσίας καὶ δυνάμεως , ἧς μικρὸν ἕτεροι μεταλαβόντες καὶ ἀπογευσάμενοι κρατεῖν ἑαυτῶν οὐ δύνανται · κακοὶ γὰρ ἐμπλησθέντες ἢ νομίσματος , ἢ πόλεος ἐμπεσόντες εἰς τιμάς τινας , σκιρτῶσιν , ἀδόκητʼ εὐτυχησάντων δόμων . Κλεῖτος ἐν Ἀμοργῷ τρεῖς ἢ τέτταρας Ἑλληνικὰς ἀνατρέψας τριήρεις Ποσειδῶν ἀνηγορεύθη καὶ τρίαιναν ἐφόρει . Δημήτριος δέ , ᾧ τῆς Ἀλεξάνδρου δυνάμεως ἡ Τύχη σμικρὸν ἀποσπάσασα προσέθηκε , Καταιβάτης καλούμενος ὑπήκουε , καὶ πρέσβεις πρὸς αὐτὸν οὐκ ἔπεμπον ἀλλὰ θεωροὺς αἱ πόλεις , καὶ τὰς ἀποκρίσεις χρησμοὺς προσηγόρευον . Λυσίμαχος τὰ περὶ Θρᾴκην ὥσπερ ἐσχατιάς τινας τῆς βασιλείας κατασχὼν εἰς τοσοῦτον ὑπεροψίας ἔφθασε καὶ θρασύτητος , ὥστʼ εἰπεῖν , νῦν Βυζάντιοι πρὸς ἐμὲ ἥκουσιν , ὅτε τῇ λόγχῃ τοῦ οὐρανοῦ ἅπτομαι . παρὼν δὲ Πασιάδης ὁ Βυζάντιος , ὑπάγωμεν , ἔφη μὴ τῇ ἐπιδορατίδι τὸν οὐρανὸν τρυπήσῃ . καίτοι τί ἂν περὶ τούτων λέγοι τις , οἷς ἐξῆν διʼ Ἀλέξανδρον μέγα φρονεῖν , ὅπου καὶ Κλέαρχος Ἡρακλείας τύραννος γενόμενος σκηπτὸν ἐφόρει , καὶ τῶν υἱῶν ἕνα Κεραυνὸν ὠνόμασε ; Διονύσιος δὲ ὁ νεώτερος Ἀπόλλωνος υἱὸν ἑαυτὸν ὠνόμασεν , ἐπιγράψας Δωρίδος ἐκ μητρὸς Φοίβου κοινώμασι βλαστών . ὁ δὲ πατὴρ αὐτοῦ τῶν μὲν πολιτῶν μυρίους ἢ καὶ πλείους ἀνελών , προδοὺς δὲ τὸν ἀδελφὸν ὑπὸ φθόνου τοῖς πολεμίοις , οὐκ ἀναμείνας δὲ τὴν μητέρα γραῦν οὖσαν ὀλίγαις ἡμέραις ἀποθανεῖν ὕστερον ἀλλʼ ἀποπνίξας , ἐν δὲ τραγῳδίᾳ γράψας αὐτὸς ἡ γάρ τυραννὶς ἀδικίας μήτηρ ἔφυ · ὅμως τῶν θυγατέρων τὴν μὲν Ἀρετὴν τὴν δὲ Σωφροσύνην ὠνόμασε τὴν δὲ Δικαιοσύνην . οἱ δʼ Εὐεργέτας οἱ δὲ Καλλινίκους οἱ δὲ Σωτῆρας οἱ δὲ Μεγάλους ἀνηγόρευσαν ἑαυτούς . γάμους δʼ αὐτῶν ἐπαλλήλους ὥσπερ ἵππων ἐν ἀγέλαις γυναικῶν ἀνέδην διημερευόντων , καὶ φθορὰς παίδων καὶ τυμπανισμοὺς ἐν ἀνδρογύνοις καὶ κυβείας μεθημερινὰς καὶ αὐλήσεις ἐν θεάτροις , καὶ νύκτα μὲν ἐν δείπνοις ἡμέραν δʼ ἐν ἀρίστοις ἐπιλείπουσαν , οὐδεὶς ἂν ἐφίκοιτο τῷ λόγῳ διελθεῖν .
Lemmas: ὅθεν οὐ ἐν ὁ κτῆσις ὁ ἀγαθός ἀλλά ἐν ὁ χρῆσις ὁ μέγας εἰμί , ἐπεί καί νήπιος βρέφος κληρονομέω βασιλεία πατρῷος καί ἀρχή , ὡς Χάριλλος , ὅς Λυκοῦργος ἅμα ὁ σπάργανον κομίζω εἰς ὁ φιδίτιον ἀντί ἑαυτοῦ βασιλεύς ὁ Σπάρτη ἀναγορεύω · καί οὐ εἰμί μέγας ὁ νήπιος , ἀλλά ὁ ὁ νήπιος ὁ πατρῷος ἀποδίδωμι γέρας καί μή σφετερίζω μηδέ ἀποστερέω . Ἀριδαῖος δέ τίς ἄν ποιέω μέγας ; ὅς οὐδείς νήπιος διαφέρω μόνος δέ σπαργανόω πορφύρα Μελέαγρος εἰς ὁ Ἀλέξανδρος θρόνος τίθημι , εὖ γε ποιέω , ἵνα ὁράω παρά ἡμέρα ὀλίγος πῶς ἀρετή βασιλεύω ἄνθρωπος καί πῶς τύχη . ἀγωνιστής γάρ ἡγεμονία ὑποκριτής ἐπεισάγω , μάλα δέ ὡς ἐπί σκηνή ὁ διάδημα κωφός διεξέρχομαι ὁ οἰκουμένη . καί ἄν γυνή φέρω ἄχθος , ἐπεί ἄν ἀνήρ ἀνατίθημι . ἐναντίος μέν οὖν λέγω τις ἄν ὅτι ἀναλαμβάνω καί ἀνατίθημι δύναμις καί πλοῦτος καί ἀρχή καί γυνή εἰμί καί παῖς · Ὀάρσης καί Δαρεῖος Βαγώας ὁ εὐνοῦχος ἀείρω ἐπιτίθημι ὁ Πέρσης βασιλεία ὁ δέ λαμβάνω μέγας ἐξουσία φέρω καί μεταχειρίζω καί μή συντρίβω μηδέ διαστρέφω ὁ βάρος καί μέγεθος ὁ πρᾶγμα , ἀνήρ εἰμί ἀρετή καί νόος καί φρόνημα ἔχω · ὅς Ἀλέξανδρος ἔχω , ὅς μέθη τις ἐγκαλέω καί οἴνωσις . ὁ δέ εἰμί μέγας , ἐν ὁ πρᾶγμα νήφω καί μή μεθύσκω μηδέ Βακχεύω ὑπό ἐξουσία καί δύναμις , ὅς μικρός ἕτερος μεταλαμβάνω καί ἀπογεύω κρατέω ἑαυτοῦ οὐ δύναμαι · κακός γάρ ἐμπίμπλημι ἤ νόμισμα , ἤ πόλις ἐμπίπτω εἰς τιμή τις , σκιρτάω , ἀδόκητος εὐτυχέω δόμος . Κλεῖτος ἐν Ἀμοργός τρεῖς ἤ τέσσαρες Ἑλληνικός ἀνατρέπω τριήρης Ποσειδῶν ἀναγορεύω καί τρίαινα φορέω . Δημήτριος δέ , ὅς ὁ Ἀλέξανδρος δύναμις ὁ Τύχη μικρός ἀποσπάω προστίθημι , Καταιβάτης καλέω ὑπακούω , καί πρέσβυς πρός αὐτός οὐ πέμπω ἀλλά θεωρός ὁ πόλις , καί ὁ ἀπόκρισις χρησμός προσαγορεύω . Λυσίμαχος ὁ περί Θρᾴκη ὥσπερ ἐσχατιά τις ὁ βασιλεία κατέχω εἰς τοσοῦτος ὑπεροψία φθάνω καί θρασύτης , ὥστε λέγω , νῦν Βυζάντιος πρός ἐγώ ἥκω , ὅτε ὁ λόγχη ὁ οὐρανός ἅπτω . πάρειμι δέ Πασιάδης ὁ Βυζάντιος , ὑπάγω , φημί μή ὁ ἐπιδορατίς ὁ οὐρανός τρυπάω . καίτοι τίς ἄν περί οὗτος λέγω τις , ὅς ἔξεστι διά Ἀλέξανδρος μέγας φρονέω , ὅπου καί Κλέαρχος Ἡράκλεια τύραννος γίγνομαι σκηπτός φορέω , καί ὁ υἱός εἷς Κεραυνός ὀνομάζω ; Διονύσιος δέ ὁ νέος Ἀπόλλων υἱός ἑαυτοῦ ὀνομάζω , ἐπιγράφω Δωρίς ἐκ μήτηρ Φοῖβος κοίνωμα βλαστάνω . ὁ δέ πατήρ αὐτός ὁ μέν πολίτης μυρίος ἤ καί πολύς ἀναιρέω , προδίδωμι δέ ὁ ἀδελφός ὑπό φθόνος ὁ πολέμιος , οὐ ἀναμένω δέ ὁ μήτηρ γραῦς εἰμί ὀλίγος ἡμέρα ἀποθνῄσκω ὕστερον ἀλλά ἀποπνίγω , ἐν δέ τραγῳδία γράφω αὐτός ὁ γάρ τυραννίς ἀδικία μήτηρ φύω · ὅμως ὁ θυγάτηρ ὁ μέν Ἀρετή ὁ δέ Σωφροσύνη ὀνομάζω ὁ δέ Δικαιοσύνη . ὁ δέ Εὐεργέτης ὁ δέ Καλλίνικος ὁ δέ Σωτήρ ὁ δέ Μεγάλος ἀναγορεύω ἑαυτοῦ . γάμος δέ αὐτός ἐπάλληλος ὥσπερ ἵππος ἐν ἀγέλη γυνή ἀνέδην διημερεύω , καί φθορά παῖς καί τυμπανισμός ἐν ἀνδρόγυνος καί κυβεία μεθημερινός καί αὔλησις ἐν θέατρον , καί νύξ μέν ἐν δεῖπνον ἡμέρα δέ ἐν ἀγαθός ἐπιλείπω , οὐδείς ἄν ἐφικνέομαι ὁ λόγος διέρχομαι .