plutarchus.de-alexandri-magni-fortuna-aut-virtute-326d-345b 2.7
οὕτω νικῶσιν ἀρετῇ . πρόσγραψον , εἰ βούλει , τῇ Τύχῃ τὰ Ἄρβηλα καὶ τὴν Κιλικίαν , καὶ τἄλλα , ἃ γέγονε βίας ἔργα καὶ πολέμου Τύχη τὴν Τύρον ἔσεισεν αὐτῷ , καὶ Τύχη τὴν Αἴγυπτον ἀνέῳξε · διὰ Τύχην Ἁλικαρνασσὸς ἔπεσε καὶ Μίλητος ἑάλω καὶ Μαζαῖος Εὐφράτην ἔρημον ἀπέλιπε καὶ νεκρῶν τὸ Βαβυλώνιον ἐπλήσθη πεδίον · ἀλλʼ οὔτι γε σώφρων ἀπὸ Τύχης οὔτʼ ἐγκρατὴς διὰ Τύχην , οὔτʼ ἀνάλωτον ὑφʼ ἡδονῆς ἡ Τύχη καὶ ἄτρωτον ἐπιθυμίαις κατακλείσασα τὴν ψυχὴν ἐφρούρει . καὶ μὴν ταῦτα ἦν , οἷς αὐτὸν ἐτρέψατο Δαρεῖον · τἄλλα δʼ ὅπλων ἦσαν ἧτται καὶ ἵππων καὶ μάχαι καὶ φόνοι καὶ φυγαὶ ἀνδρῶν . τὴν δὲ μεγάλην καὶ ἀναντίρρητον ἧτταν ἡττήθη Δαρεῖος καὶ ἐνέκλινεν ἀρετῇ καὶ μεγαλοφροσύνῃ καὶ ἀνδρείᾳ καὶ δικαιοσύνῃ , θαυμάσας τὸ ἐν ἡδονῇ καὶ πόνοις καὶ χάρισιν ἀνίκητον . ἐπεὶ ἔν γε πέλταις καὶ σαρίσσαις καὶ ἀλαλαγμοῖς καὶ συρράξεσιν ὅπλων ἀνίκητος ἦν καὶ Ἀντιγένης ὁ Δεινομένους καὶ Ἀντιγένης ὁ Πελληναῖος καὶ Φιλώτας ὁ Παρμενίωνος , ἀλλὰ πρὸς ἡδονὰς καὶ γύναια καὶ χρυσίον καὶ ἀργύριον οὐθέν τι βελτίους τῶν αἰχμαλώτων ἀλλὰ Ταρρίας μὲν ὅτε τῶν χρεῶν ἠλευθέρου Μακεδόνας Ἀλέξανδρος καὶ διελύετο τοῖς δανείσασιν ὑπὲρ πάντων , ψευσάμενος ὀφείλειν καὶ δανειστήν τινα φάσκοντα εἶναι τῇ τραπέζῃ προς αγαγών · εἶτα φωραθεὶς ὀλίγου διέφθειρεν αὐτὸς ἑαυτόν , εἰ μὴ γνοὺς Ἀλέξανδρος ἀφῆκε τῆς αἰτίας αὐτὸν καὶ συνεχώρησεν ἔχειν τἀργύριον , ἀναμνησθεὶς ὅτι Φιλίππου προσμαχομένου Περίνθῳ βέλει πληγεὶς εἰς τὸν ὀφθαλμὸν , οὐ παρέσχεν οὐδʼ ὑπέμεινεν ἐξαιρεθῆναι τὸ βέλος αὑτοῦ πρὶν ἢ τρέψασθαι τοὺς πολεμίους . Ἀντιγένης δὲ τοῖς ἀποπεμφθεῖσιν εἰς Μακεδονίαν διὰ νόσον καὶ πήρωσιν ἀναμείξας ἑαυτὸν καὶ ἀπογραψάμενος , ὡς ἐλήφθη μηδὲν κακὸν ἔχων , ἀλλὰ προσποιούμενος ἀρρωστίαν τινά , ἀνὴρ πολεμικὸς καὶ τραυμάτων τὸ σῶμα μεστὸς ὀφθεὶς ἠνίασε τὸν Ἀλέξανδρον πυνθανομένου δὲ τὴν · αἰτίαν , ὡμολόγησε Τελεσίππας ἐρᾶν καὶ συνακολουθεῖν ἐπὶ θάλατταν ἀπιούσης μὴ δυνάμενος ἀπολειφθῆναι . καὶ τίνος , ἔφη , τὸ γύναιόν ἐστιν , ὁ Ἀλέξανδρος , καὶ πρὸς τίνα δεῖ διαλέγεσθαι ; τοῦ δʼ Ἀντιγένους εἰπόντος ὡς ἐλευθέρα ἐστίν , οὐκοῦν , εἶπε , πείθωμεν αὐτὴν καταμένειν , ἐπαγγελλόμενοι καὶ διδόντες . οὕτω παντὶ μᾶλλον ἐρῶντι συγγνώμην εἶχεν ἢ αὑτῷ . καὶ μὴν καὶ Φιλώτας ὁ Παρμενίωνος τροφόν τινα τῶν κακῶν εἶχε τὴν ἀκρασίαν . Ἀντιγόνα γὰρ ἦν Πελλαῖον γύναιον ἐν τοῖς περὶ Δαμασκὸν αἰχμαλώτοις , ἡλώκει δʼ ὑπʼ Αὐτοφραδάτου πρότερον εἰς Σαμοθρᾴκην διαπλεύσασα , τὴν δʼ ὄψιν ἦν ἱκανή , καὶ τὸν Φιλώταν ἁψάμενον αὐτῆς εἶχε μάλα . καὶ δὴ ὁ σιδάρεος ἐκεῖνος πεπαινόμενος οὐκ ἐκράτει τῶν λογισμῶν ἐν ταῖς ἡδοναῖς , ἀλλʼ ἀνοιγόμενος ἐξέφερε πολλὰ τῶν ἀπορρήτων πρὸς αὐτήν · τί ʼγὰρ ἦν ἐκεῖνος ὁ Φίλιππος , εἰ μὴ Παρμενίων ; τί δʼ Ἀλέξανδρος οὗτος , εἰ μὴ Φιλώτας ; ποῦ δʼ ὁ Ἄμμων , ποῦ δʼ οἱ δράκοντες , ἂν ἡμεῖς μὴ θέλωμεν ; τούτους τοὺς λόγους ἡ Ἀντιγόνα ἐξήνεγκε πρός τινα τῶν συνήθων γυναικῶν , ἐκείνη δὲ πρὸς Κρατερόν · κρατερὸς δὲ πρὸς Ἀλέξανδρον αὐτὴν εἰσήγαγε τὴν Ἀντιγόναν κρύφα , καὶ τοῦ μὲν σώματος οὐκ ἔθιγεν ἀλλʼ ἀπέσχετο · τὸν δὲ Φιλώταν ὑποικουρῶν διʼ αὐτῆς ὅλον ἐφώρασε , καὶ πλέον ἢ ἑπτὰ ἐτῶν διαγενομένων , οὐκ ἐν οἴνῳ ποτὲ τὴν ὑπόνοιαν ταύτην ἐξέφηνεν ὁ μεθύων , οὐ δι’ ὀργὴν ὁ θυμοειδής , οὐ πρὸς φίλον ὁ πάντα πιστεύων Ἡφαιστίωνι καὶ πάντων μεταδιδούς . λέγεται γὰρ ὅτι καὶ τῆς μητρὸς ἀπόρρητον ἐπιστολὴν λύσαντος αὐτοῦ καὶ σιωπῇ πρὸς ἑαυτὸν ἀναγιγνώσκοντος , Ἡφαιστίων ἀτρέμα παραβάλλων τὴν κεφαλὴν συνανεγίγνωσκεν · ὁ δὲ κωλῦσαι μὲν οὐχ ὑπέμεινεν , ἐξελὼν δὲ τὸν δακτύλιον προσέθηκε τὴν σφραγῖδα τῷ στόματι τοῦ Ἡφαιστίωνος .
Lemmas: οὕτως νικάω ἀρετή . προσγράφω , εἰ βούλομαι , ὁ Τύχη ὁ Ἄρβηλα καί ὁ Κιλικία , καί ἄλλος , ὅς γίγνομαι βία ἔργον καί πόλεμος τύχη ὁ Τύρος σείω αὐτός , καί Τύχη ὁ Αἴγυπτος ἀνοίγνυμι · διά Τύχη Ἁλικαρνασσός πίπτω καί Μίλητος ἁλίσκομαι καί Μαζαῖος Εὐφράτης ἐρῆμος ἀπολείπω καί νεκρός ὁ Βαβυλώνιος πίμπλημι πεδίον · ἀλλά οὔτι γε σώφρων ἀπό Τύχη οὔτε ἐγκρατής διά Τύχη , οὔτε ἀνάλωτος ὑπό ἡδονή ὁ Τύχη καί ἄτρωτος ἐπιθυμία κατακλείω ὁ ψυχή φρουρέω . καί μήν οὗτος εἰμί , ὅς αὐτός τρέπω Δαρεῖος · ἄλλος δέ ὅπλον εἰμί ἧσσα καί ἵππος καί μάχη καί φόνος καί φυγή ἀνήρ . ὁ δέ μέγας καί ἀναντίρρητος ἧσσα ἡσσάομαι Δαρεῖος καί ἐγκλίνω ἀρετή καί μεγαλοφροσύνη καί ἀνδρεία καί δικαιοσύνη , θαυμάζω ὁ ἐν ἡδονή καί πόνος καί χάρις ἀνίκητος . ἐπεί ἐν γε πέλτη καί σάρισα καί ἀλαλαγμός καί σύρραξις ὅπλον ἀνίκητος εἰμί καί Ἀντιγένης ὁ Δεινομένης καί Ἀντιγένης ὁ Πελληναῖος καί Φιλώτας ὁ Παρμενίων , ἀλλά πρός ἡδονή καί γύναιον καί χρυσίον καί ἀργύριον οὐδείς τις ἀγαθός ὁ αἰχμάλωτος ἀλλά Ταρρίας μέν ὅτε ὁ χρέος ἐλευθερόω Μακεδών Ἀλέξανδρος καί διαλύω ὁ δανείζω ὑπέρ πᾶς , ψεύδω ὀφείλω καί δανειστής τις φάσκω εἰμί ὁ τράπεζα προς ἄγω · εἶτα φωράω ὀλίγος διαφθείρω αὐτός ἑαυτοῦ , εἰ μή γιγνώσκω Ἀλέξανδρος ἀφίημι ὁ αἰτία αὐτός καί συγχωρέω ἔχω ἀργύριον , ἀναμιμνῄσκω ὅτι Φίλιππος προσμάχομαι Πέρινθος βέλος πλήσσω εἰς ὁ ὀφθαλμός , οὐ παρέχω οὐδέ ὑπομένω ἐξαιρέω ὁ βέλος ἑαυτοῦ πρίν ἤ τρέπω ὁ πολέμιος . Ἀντιγένης δέ ὁ ἀποπέμπω εἰς Μακεδονία διά νόσος καί πήρωσις ἀναμίγνυμι ἑαυτοῦ καί ἀπογράφω , ὡς λαμβάνω μηδείς κακός ἔχω , ἀλλά προσποιέω ἀρρωστία τις , ἀνήρ πολεμικός καί τραῦμα ὁ σῶμα μεστός ὁράω ἀνιάω ὁ Ἀλέξανδρος πυνθάνομαι δέ ὁ · αἰτία , ὁμολογέω Τελέσιππα ἐράω καί συνακολουθέω ἐπί θάλασσα ἀπέρχομαι μή δύναμαι ἀπολείπω . καί τίς , φημί , ὁ γύναιον εἰμί , ὁ Ἀλέξανδρος , καί πρός τίς δέω διαλέγω ; ὁ δέ Ἀντιγένης λέγω ὡς ἐλεύθερος εἰμί , οὐκοῦν , λέγω , πείθω αὐτός καταμένω , ἐπαγγέλλω καί δίδωμι . οὕτως πᾶς μάλα ἐράω συγγνώμη ἔχω ἤ ἑαυτοῦ . καί μήν καί Φιλώτας ὁ Παρμενίων τροφός τις ὁ κακός ἔχω ὁ ἀκρασία . Ἀντιγόνη γάρ εἰμί Πελλαῖος γύναιον ἐν ὁ περί Δαμασκός αἰχμάλωτος , ἁλίσκομαι δέ ὑπό Αὐτοφραδάτης πρότερος εἰς Σαμοθρᾴκη διαπλέω , ὁ δέ ὄψις εἰμί ἱκανός , καί ὁ Φιλώτας ἅπτω αὐτός ἔχω μάλα . καί δή ὁ σιδήρεος ἐκεῖνος πεπαίνω οὐ κρατέω ὁ λογισμός ἐν ὁ ἡδονή , ἀλλά ἀνοίγνυμι ἐκφέρω πολύς ὁ ἀπόρρητος πρός αὐτός · τίς ἄγαρ εἰμί ἐκεῖνος ὁ Φίλιππος , εἰ μή Παρμενίων ; τίς δέ Ἀλέξανδρος οὗτος , εἰ μή Φιλώτας ; ποῦ δέ ὁ Ἄμμων , ποῦ δέ ὁ δράκων , ἐάν ἐγώ μή ἐθέλω ; οὗτος ὁ λόγος ὁ Ἀντιγόνη ἐκφέρω πρός τις ὁ συνήθης γυνή , ἐκεῖνος δέ πρός Κρατερός · Κρατερός δέ πρός Ἀλέξανδρος αὐτός εἰσάγω ὁ Ἀντιγόνη κρύφα , καί ὁ μέν σῶμα οὐ θιγγάνω ἀλλά ἀπέχω · ὁ δέ Φιλώτας ὑποικουρέω διά αὐτός ὅλος φωράω , καί πολύς ἤ ἑπτά ἔτος διαγίγνομαι , οὐ ἐν οἶνος ποτέ ὁ ὑπόνοια οὗτος ἐκφαίνω ὁ μεθύω , οὐ διά ὀργή ὁ θυμοειδής , οὐ πρός φίλος ὁ πᾶς πιστεύω Ἡφαιστίων καί πᾶς μεταδίδωμι . λέγω γάρ ὅτι καί ὁ μήτηρ ἀπόρρητος ἐπιστολή λύω αὐτός καί σιωπή πρός ἑαυτοῦ ἀναγιγνώσκω , Ἡφαιστίων ἀτρέμας παραβάλλω ὁ κεφαλή συναναγιγνώσκω · ὁ δέ κωλύω μέν οὐ ὑπομένω , ἐξαιρέω δέ ὁ δακτύλιος προστίθημι ὁ σφραγίς ὁ στόμα ὁ Ἡφαιστίων .