plutarchus.consolatio-ad-apollonium-sp-101f-122a 33
ἀποβλέπειν δὲ καὶ πρὸς τοὺς εὐγενῶς καὶ μεγαλοφρόνως τοὺς ἐπὶ τοῖς υἱοῖς γενομένους θανάτους καὶ πράως ὑποστάντας , Ἀναξαγόραν τὸν Κλαζομένιον καὶ Δημοσθένη τὸν Ἀθηναῖον καὶ Δίωνα τὸν Συρακόσιον καὶ τὸν βασιλέα Ἀντίγονον , καὶ συχνοὺς ἄλλους τῶν τε παλαιῶν καὶ τῶν καθʼ ἡμᾶς . τούτων γὰρ Ἀναξαγόραν παρειλήφαμεν , ὥς φασι , φυσιολογοῦντα καὶ διαλεγόμενον τοῖς γνωρίμοις , ἀκούσαντα παρά τινος τῶν ἀναγγειλάντων αὐτῷ τὴν περὶ τὸν υἱὸν τελευτήν , μικρὸν ἐπισχόντα πρὸς τοὺς παρόντας εἰπεῖν ᾔδειν ὅτι θνητὸν ἐγέννησα τὸν υἱόν . Περικλέα δὲ τὸν Ὀλύμπιον προσαγορευθέντα διὰ τὴν περὶ τὸν λόγον καὶ τὴν σύνεσιν ὑπερβεβλημένην δύναμιν , πυθόμενον ἀμφοτέρους αὐτοῦ τοὺς υἱοὺς μετηλλαχέναι τὸν βίον , Πάραλόν τε καὶ Ξάνθιππον , ὥς φησι Πρωταγόρας εἰπεῖν οὕτως τῶν γὰρ υἱέων νεηνιέων ἐόντων καὶ καλῶν , ἐν ὀκτὼ δὲ τῇσι πάσῃσι ἡμέρῃσι ἀποθανόντων νηπενθέως ἀνέτλη · εὐδίης γὰρ εἴχετο , ἐξ ἧς πολλὸν ὤνητο κατὰ πᾶσαν ἡμέρην εἰς εὐποτμίην καὶ ἀνωδυνίην καὶ τὴν ἐν τοῖσι πολλοῖσι δόξαν · πᾶς γάρ τίς μιν ὁρέων τὰ ἑωυτοῦ πένθεα ἐρρωμένως φέροντα , μεγαλόφρονά τε καὶ ἀνδρήιον ἐδόκεε εἶναι καὶ ἑωυτοῦ κρέσσω , κάρτα εἰδὼς τὴν ἑωυτοῦ ἐν τοιοῖσδε πράγμασι ἀμηχανίην τοῦτον γὰρ εὐθὺς μετὰ τὴν προσαγγελίαν ἀμφοτέρων τῶν υἱέων οὐδὲν ἧττον ἐστεφανωμένον κατὰ τὸ πάτριον ἔθος καὶ λευχειμονοῦντα δημηγορεῖν βουλὰς τʼ ἐξάρχοντʼ ἀγαθὰς πρός τε τὸν πόλεμον ἐπιπαρορμῶντα τοὺς Ἀθηναίους . Ξενοφῶντα δὲ τὸν Σωκρατικὸν θύοντά ποτε , παρὰ τῶν ἀγγέλων τῶν ἀπὸ τοῦ πολέμου πυθόμενον ὅτι ὁ υἱὸς αὐτοῦ Γρύλλος ἀγωνιζόμενος ἐτελεύτησε , περιελόμενον τὸν στέφανον ἐξετάζειν τίνα τρόπον ἐτελεύτησε . τῶν δὲ ἀπαγγειλάντων ὅτι γενναίως ἀριστεύων καὶ πολλοὺς τῶν πολεμίων κατακτείνας , μικρὸν παντελῶς διασιωπήσαντα χρόνον καὶ τῷ λογισμῷ τὸ πάθος παρακατασχόντα , ἐπιθέμενον πάλιν τὸν στέφανον ἐπιτελεῖν τὴν θυσίαν , καὶ πρὸς τοὺς ἀγγέλους εἰπεῖν ὅτι θεοῖς ηὐξάμην οὐκ ἀθάνατον οὐδὲ πολυχρόνιον γενέσθαι μοι τὸν υἱὸν τὸ γὰρ τοιοῦτον ἄδηλον εἰ συμφέρει , ἀγαθὸν δὲ καὶ φιλόπατριν , ὃ δὴ καὶ γέγονεν . Δίωνα δὲ τὸν Συρακόσιον συνεδρεύοντα μετὰ τῶν φίλων , κατὰ τὴν οἰκίαν θορύβου γενομένου καὶ μεγάλης κραυγῆς , πυθόμενον τὴν αἰτίαν καὶ τὸ συμβεβηκὸς ἀκούσαντα ὅτι ὁ υἱὸς αὐτοῦ καταπεσὼν ἀπὸ τοῦ στέγους ἐτελεύτησεν , οὐδὲν ἐκπλαγέντα τὸ μὲν σωμάτιον κελεῦσαι τοῦ μεταλλάξαντος ταῖς γυναιξὶ παραδοῦναι πρὸς τὴν νόμιμον ταφήν , αὐτὸν δὲ περὶ ὧν διεσκέπτετο μὴ παραλιπεῖν . τοῦτον ζηλῶσαι λέγεται καὶ Δημοσθένην τὸν ῥήτορα , τὴν μόνην καὶ ἀγαπητὴν ἀπολέσαντα θυγατέρα , περὶ ἧς φησιν Αἰσχίνης , κατηγορεῖν αὐτοῦ δόξας , ταυτί . ἑβδόμην δʼ ἡμέραν τῆς θυγατρὸς αὐτῷ τετελευτηκυίας , πρὶν πενθῆσαι καὶ τὰ νομιζόμενα ποιῆσαι , στεφανωσάμενος καὶ λευκὴν ἐσθῆτα ἀναλαβὼν ἐβουθύτει καὶ παρενόμει , τὴν μόνην ὁ δείλαιος καὶ πρώτην αὐτὸν πατέρα προσειποῦσαν ἀπολέσας . οὗτος μὲν οὖν ῥητορικῶς προθέμενος αὐτοῦ κατηγορῆσαι ταῦτα διεξῆλθεν , ἀγνοῶν ὅτι διὰ τούτων αὐτὸν ἐπαινεῖ τὸ πενθεῖν παρωσάμενον καὶ τὸ φιλόπατρι πρὸ τῆς τῶν ἀναγκαίων συμπαθείας ἐπιδειξάμενον . Ἀντίγονον δὲ τὸν βασιλέα πυθόμενον τὴν Ἀλκυονέως τοῦ υἱοῦ τελευτὴν ἐν παρατάξει γενομένην μεγαλοφρόνως τε πρὸς τοὺς ἀπαγγείλαντας αὐτῷ τὴν συμφορὰν ἀπιδεῖν καὶ μικρὸν ἐπισχόντα καὶ κατηφιάσαντα προσειπεῖν ὦ Ἀλκυονεῦ , ὀψίτερον μετήλλαξας τὸν βίον , οὕτως ἀφειδῶς ἐξορμῶν πρὸς τοὺς πολεμίους καὶ οὔτε τῆς ἑαυτοῦ σωτηρίας οὔτε τῶν ἐμῶν παραινέσεων φροντίζων Τούτους δὴ τοὺς ἄνδρας θαυμάζουσι μὲν τῆς μεγαλοφροσύνης πάντες καὶ ἄγανται , μιμεῖσθαι δʼ ἐπὶ τῶν ἔργων οὐ δύνανται διὰ τὴν ἐκ τῆς ἀπαιδευσίας ἀσθένειαν τῆς ψυχῆς . πλὴν πολλῶν ὄντων παραδειγμάτων τῶν διὰ τῆς ἱστορίας ἡμῖν παραδιδομένων τῆς τε Ἑλληνικῆς καὶ τῆς Ῥωμαϊκῆς τῶν γενναίως καὶ καλῶς ἐν ταῖς τῶν ἀναγκαίων τελευταῖς διαγενομένων ἀποχρήσει τὰ εἰρημένα πρὸς τὴν ἀπόθεσιν τοῦ πάντων ἀνιαροτάτου πένθους καὶ τῆς ἐν τούτῳ πρὸς οὐδὲν χρήσιμον ματαιοπονίας .
Lemmas: ἀποβλέπω δέ καί πρός ὁ εὐγενής καί μεγαλόφρων ὁ ἐπί ὁ υἱός γίγνομαι θάνατος καί πρᾶος ὑφίστημι , Ἀναξαγόρας ὁ Κλαζομένιος καί Δημοσθένης ὁ Ἀθηναῖος καί Δίων ὁ Συρακούσιος καί ὁ βασιλεύς Ἀντίγονος , καί συχνός ἄλλος ὁ τε παλαιός καί ὁ κατά ἐγώ . οὗτος γάρ Ἀναξαγόρας παραλαμβάνω , ὡς φημί , φυσιολογέω καί διαλέγω ὁ γνώριμος , ἀκούω παρά τις ὁ ἀναγγέλλω αὐτός ὁ περί ὁ υἱός τελευτή , μικρός ἐπέχω πρός ὁ πάρειμι λέγω ᾜδειν ὅτι θνητός γεννάω ὁ υἱός . Περικλῆς δέ ὁ Ὀλύμπιος προσαγορεύω διά ὁ περί ὁ λόγος καί ὁ σύνεσις ὑπερβάλλω δύναμις , πυνθάνομαι ἀμφότερος αὐτός ὁ υἱός μεταλλάσσω ὁ βίος , Πάραλος τε καί Ξάνθιππος , ὡς φημί Πρωταγόρας λέγω οὕτως ὁ γάρ υἱός νεανίας εἰμί καί καλός , ἐν ὀκτώ δέ ὁ πᾶς ἡμέρα ἀποθνῄσκω νηπενθής ἀνατλῆναι · εὐδία γάρ ἔχω , ἐκ ὅς πολύς ὠνέομαι κατά πᾶς ἡμέρα εἰς εὐποτμία καί ἀνωδυνία καί ὁ ἐν ὁ πολύς δόξα · πᾶς γάρ τις μιν ὁράω ὁ ἑαυτοῦ πένθος ἐρρωμένος φέρω , μεγαλόφρων τε καί ἀνδρήϊον δοκέω εἰμί καί ἑαυτοῦ κρατύς , κάρτα οἶδα ὁ ἑαυτοῦ ἐν τοιόσδε πρᾶγμα ἀμηχανία οὗτος γάρ εὐθύς μετά ὁ προσαγγελία ἀμφότερος ὁ υἱός οὐδείς ἥσσων στεφανόω κατά ὁ πάτριος ἔθος καί λευχειμονέω δημηγορέω βουλή τε ἐξάρχω ἀγαθός πρός τε ὁ πόλεμος ἐπιπαρορμάω ὁ Ἀθηναῖος . Ξενοφῶν δέ ὁ Σωκρατικός θύω ποτέ , παρά ὁ ἄγγελος ὁ ἀπό ὁ πόλεμος πυνθάνομαι ὅτι ὁ υἱός αὐτός Γρύλλος ἀγωνίζομαι τελευτάω , περιαιρέω ὁ στέφανος ἐξετάζω τίς τρόπος τελευτάω . ὁ δέ ἀπαγγέλλω ὅτι γενναῖος ἀριστεύω καί πολύς ὁ πολέμιος κατακτείνω , μικρός παντελής διασιωπάω χρόνος καί ὁ λογισμός ὁ πάθος παρακατέχω , ἐπιτίθημι πάλιν ὁ στέφανος ἐπιτελέω ὁ θυσία , καί πρός ὁ ἄγγελος λέγω ὅτι θεός εὔχομαι οὐ ἀθάνατος οὐδέ πολυχρόνιος γίγνομαι ἐγώ ὁ υἱός ὁ γάρ τοιοῦτος ἄδηλος εἰ συμφέρω , ἀγαθός δέ καί φιλόπατρις , ὅς δή καί γίγνομαι . Δίων δέ ὁ Συρακούσιος συνεδρεύω μετά ὁ φίλος , κατά ὁ οἰκία θόρυβος γίγνομαι καί μέγας κραυγή , πυνθάνομαι ὁ αἰτία καί ὁ συμβαίνω ἀκούω ὅτι ὁ υἱός αὐτός καταπίπτω ἀπό ὁ στέγος τελευτάω , οὐδείς ἐκπλήσσω ὁ μέν σωμάτιον κελεύω ὁ μεταλλάσσω ὁ γυνή παραδίδωμι πρός ὁ νόμιμος ταφή , αὐτός δέ περί ὅς διασκοπέω μή παραλείπω . οὗτος ζηλόω λέγω καί Δημοσθένης ὁ ῥήτωρ , ὁ μόνος καί ἀγαπητός ἀπόλλυμι θυγάτηρ , περί ὅς φημί Αἰσχίνης , κατηγορέω αὐτός δοκέω , οὗτος . ἕβδομος δέ ἡμέρα ὁ θυγάτηρ αὐτός τελευτάω , πρίν πενθέω καί ὁ νομίζω ποιέω , στεφανόω καί λευκός ἐσθής ἀναλαμβάνω βουθυτέω καί παρανομέω , ὁ μόνος ὁ δείλαιος καί πρῶτος αὐτός πατήρ προσλέγω ἀπόλλυμι . οὗτος μέν οὖν ῥητορικός προτίθημι αὐτός κατηγορέω οὗτος διεξέρχομαι , ἀγνοέω ὅτι διά οὗτος αὐτός ἐπαινέω ὁ πενθέω παρωθέω καί ὁ φιλόπατρις πρό ὁ ὁ ἀναγκαῖος συμπάθεια ἐπιδείκνυμι . Ἀντίγονος δέ ὁ βασιλεύς πυνθάνομαι ὁ Ἀλκυονεύς ὁ υἱός τελευτή ἐν παράταξις γίγνομαι μεγαλόφρων τε πρός ὁ ἀπαγγέλλω αὐτός ὁ συμφορά ἀφοράω καί μικρός ἐπέχω καί κατηφιάω προσλέγω ὦ Ἀλκυονεύς , ὀψίτερος μεταλλάσσω ὁ βίος , οὕτως ἀφειδής ἐξορμάω πρός ὁ πολέμιος καί οὔτε ὁ ἑαυτοῦ σωτηρία οὔτε ὁ ἐμός παραίνεσις φροντίζω οὗτος δή ὁ ἀνήρ θαυμάζω μέν ὁ μεγαλοφροσύνη πᾶς καί ἄγαμαι , μιμέομαι δέ ἐπί ὁ ἔργον οὐ δύναμαι διά ὁ ἐκ ὁ ἀπαιδευσία ἀσθένεια ὁ ψυχή . πλήν πολύς εἰμί παράδειγμα ὁ διά ὁ ἱστορία ἐγώ παραδίδωμι ὁ τε Ἑλληνικός καί ὁ Ῥωμαῖος ὁ γενναῖος καί καλός ἐν ὁ ὁ ἀναγκαῖος τελευτή διαγίγνομαι ἀποχράω ὁ λέγω πρός ὁ ἀπόθεσις ὁ πᾶς ἀνιαρός πένθος καί ὁ ἐν οὗτος πρός οὐδείς χρήσιμος ματαιοπονία .