plutarchus.consolatio-ad-apollonium-sp-101f-122a 6
κράτιστον δὴ πρὸς ἀλυπίαν φάρμακον ὁ λόγος καὶ ἡ διὰ τούτου παρασκευὴ πρὸς πάσας τοῦ βίου τὰς μεταβολάς . χρὴ γὰρ οὐ μόνον ἑαυτὸν εἰδέναι θνητὸν ὄντα τὴν φύσιν , ἀλλὰ καὶ ὅτι θνητῷ σύγκληρός ἐστι βίῳ καὶ πράγμασι ῥᾳδίως μεθισταμένοις πρὸς τοὐναντίον . ἀνθρώπων γὰρ ὄντως θνητὰ μὲν καὶ ἐφήμερα τὰ σώματα , θνηταὶ δὲ τύχαι καὶ πάθη καὶ πάνθʼ ἁπλῶς ; τὰ κατὰ τὸν βίον , ἅπερ οὐκ ἔστι φυγεῖν βροτὸν οὐδʼ ὑπαλύξαι τὸ παράπαν ἀλλὰ Ταρτάρου πυθμὴν πιέζει σʼ ἀφανοῦς σφυρηλάτοις ἀνάγκαις ὥς φησι Πίνδαρος . ὅθεν ὀρθῶς ὁ Φαληρεὺς Δημήτριος εἰπόντος Εὐριπίδου ὁ δʼ ὄλβος οὐ βέβαιος ἀλλʼ ἐφήμερος καὶ ὅτι μίκρʼ ἄττα τὰ σφάλλοντα , καὶ μίʼ ἡμέρα τὰ μὲν καθεῖλεν ὑψόθεν , τὰ δʼ ἦρʼ ἄνω τὰ μὲν ἄλλα καλῶς ἔφη λέγειν αὐτόν , βέλτιον δʼ ἄν ἔχου ἦν , εἰ μὴ μίαν ἡμέραν ἀλλὰ στιγμὴν εἶπε χρόνου κύκλος γὰρ αὑτὸς καρπίμοις τε γῆς φυτοῖς γένει βροτῶν τε . τοῖς μὲν αὔξεται βίος , τῶν δὲ φθίνει τε κἀκθερίζεται πάλιν . ὁ δὲ Πίνδαρος ἐν ἄλλοις τί δέ τις ; τί δʼ οὔ τις ; σκιᾶς ὄναρ ἄνθρωπος ἐμφαντικῶς σφόδρα καὶ φιλοτέχνως ὑπερβολῇ χρησάμενος τὸν τῶν ἀνθρώπων βίον ἐδήλωσε . τί γὰρ σκιᾶς ἀσθενέστερον ; τὸ δὲ ταύτης ὄναρ οὐδʼ ἂν ἐκφράσαι τις ἕτερος δυνηθείη σαφῶς . τούτοις δʼ ἑπόμενος καὶ ὁ Κράντωρ παραμυθούμενος ἐπὶ τῇ τῶν τέκνων τελευτῇ τὸν Ἱπποκλέα φησὶ ταῦτα γὰρ πᾶσα αὕτη ἡ ἀρχαία φιλοσοφία λέγει τε καὶ παρακελεύεται . ὧν εἰ δή τι ἄλλο μὴ ἀποδεχόμεθα , τό γε πολλαχῆ εἶναι ἐργώδη καὶ δύσκολον τὸν βίον ἄγαν ἀληθές . καὶ γὰρ εἰ μὴ φύσει τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον , ὑπὸ γʼ ἡμῶν εἰς τοῦτʼ ἀφῖκται διαφθορᾶς . ἥ τʼ ἄδηλος αὕτη τύχη πόρρωθεν ἡμῖν καὶ ἔτʼ ἀπʼ ἀρχῆς ἠκολούθηκεν οὐδʼ ἐφʼ ἑνὶ ὑγιεῖ , φυομένοις τε μίγνυταί τις ἐν πᾶσι κακοῦ μοῖρα · τὰ γάρ τοι σπέρματα εὐθὺς θνητὰ ὄντα ταύτης κοινωνεῖ τῆς αἰτίας , ἐξ ἧς ἀφυΐα μὲν ψυχῆς , νόσοι δὲ καὶ κήδεα καὶ μοῖρα θνητῶν ἐκεῖθεν ἡμῖν ἕρπει . τοῦ δὴ χάριν ἐτραπόμεθα δεῦρο ; ἵνʼ εἰδείημεν ὅτι καινὸν ἀτυχεῖν οὐδὲν ἀνθρώπῳ ἀλλὰ πάντες ταὐτὸ πεπόνθαμεν . ἄσκοπος γὰρ ἡ τύχη φησὶν ὁ Θεόφραστος καὶ δεινὴ παρελέσθαι τὰ προπεπονημένα καὶ μεταρρῖψαι τὴν δοκοῦσαν εὐημερίαν , οὐδένα καιρὸν ἔχουσα τακτόν ταῦτα δὲ καὶ ἄλλα τοιαῦτα καὶ καθʼ ἑαυτὸν ἑκάστῳ λογίσασθαι ῥᾴδιον , καὶ ἄλλων ἀκοῦσαι παλαιῶν καὶ σοφῶν ἀνδρῶν · ὧν πρῶτος μέν ἐστιν ὁ θεῖος Ὅμηρος , εἰπών οὐδὲν ἀκιδνότερον γαῖα τρέφει ἀνθρώποιο . οὐ μὲν γάρ ποτέ φησι κακὸν πείσεσθαι ὀπίσσω , ὄφρʼ ἀρετὴν παρέχωσι θεοὶ καὶ γούνατʼ ὀρώρῃ ἀλλʼ ὅτε δὴ καὶ λυγρὰ θεοὶ μάκαρες τελέσωσι , καὶ τὰ φέρει ἀεκαζόμενος τετληότι θυμῷ καὶ τοῖος γὰρ νόος ἐστὶν ἐπιχθονίων ἀνθρώπων , οἷον ἐπʼ ἦμαρ ἄγῃσι πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε καὶ ἐν ἄλλοις Τυδεΐδη μεγάθυμε , τίη γενεὴν ἐρεείνεις ; οἵη περ φύλλων γενεή , τοίη δὲ καὶ ἀνδρῶν . φύλλα τὰ μὲν τʼ ἄνεμος χαμάδις χέει , ἄλλα δέ θʼ ὕλη τηλεθόωσα φύει , ἔαρος δʼ ἐπιγίγνεται ὥρη ὣς ἀνδρῶν γενεὴ ἡ μὲν φύει ἡ δʼ ἀπολήγει ταύτῃ δʼ ὅτι καλῶς ἐχρήσατο τῇ εἰκόνι τοῦ ἀνθρωπείου βίου δῆλον ἐξ ὧν ἐν ἄλλῳ τόπῳ φησὶν οὕτω βροτῶν ἕνεκα πτολεμίζω δειλῶν , οἳ φύλλοισιν ἐοικότες , ἄλλοτε μέν τε ζαφλεγέες τελέθουσιν ἀρούρης καρπὸν ἔδοντες · , ἄλλοτε δὲ φθινύθουσιν ἀκήριοι , οὐδέ τις ἀλκὴ Σιμωνίδης δʼ ὁ τῶν μελῶν ποιητής , Παυσανίου τοῦ βασιλέως τῶν Λακεδαιμονίων μεγαλαυχουμένου συνεχῶς ἐπὶ ταῖς αὑτοῦ πράξεσι καὶ κελεύοντος ἀπαγγεῖλαί τι αὐτῷ σοφὸν μετὰ χλευασμοῦ , συνεὶς αὐτοῦ τὴν ὑπερηφανίαν συνεβούλευε μεμνῆσθαι ὅτι ἄνθρωπός ἐστι · Φίλιππος δʼ ὁ τῶν Μακεδόνων βασιλεὺς τριῶν αὐτῷ προσαγγελθέντων εὐτυχημάτων ὑφʼ καιρόν , πρώτου μὲν ὅτι τεθρίππῳ νενίκηκεν Ὀλύμπια , δευτέρου δʼ ὅτι Παρμενίων ὁ στρατηγὸς μάχῃ Δαρδανεῖς ἐνίκησε , τρίτου δʼ ὅτι ἄρρεν αὐτῷ παιδίον ἐκύησεν Ὀλυμπιάς , ἀνατείνας εἰς τὸν οὐρανὸν τὰς χεῖρας ὦ δαῖμον εἶπε , μέτριόν τι τούτοις ἀντίθες ἐλάττωμα , εἰδὼς ὅτι τοῖς μεγάλοις εὐτυχήμασι φθονεῖν πέφυκεν ἡ τύχη . Θηραμένης δʼ ὁ γενόμενος Ἀθήνησι τῶν τριάκοντα τυράννων , συμπεσούσης τῆς οἰκίας ἐν μετὰ πλειόνων ἐδείπνει , μόνος σωθεὶς καὶ πρὸς πάντων εὐδαιμονιζόμενος , ἀναφωνήσας μεγάλῃ τῇ φωνῇ ὦ τύχη εἶπεν , εἰς τίνα με καιρὸν ἄρα φυλάττεις ; μετʼ οὐ πολὺν δὲ χρόνον καταστρεβλωθεὶς ὑπὸ τῶν συντυράννων ἐτελεύτησεν .
Lemmas: κρατύς δή πρός ἀλυπία φάρμακον ὁ λόγος καί ὁ διά οὗτος παρασκευή πρός πᾶς ὁ βίος ὁ μεταβολή . χρή γάρ οὐ μόνος ἑαυτοῦ οἶδα θνητός εἰμί ὁ φύσις , ἀλλά καί ὅτι θνητός σύγκληρος εἰμί βίος καί πρᾶγμα ῥᾴδιος μεθίστημι πρός ἐναντίος . ἄνθρωπος γάρ ὄντως θνητός μέν καί ἐφήμερος ὁ σῶμα , θνητός δέ τύχη καί πάθος καί πᾶς ἁπλῶς ; ὁ κατά ὁ βίος , ὅς οὐ εἰμί φεύγω βροτός οὐδέ ὑπαλύσκω ὁ παράπαν ἀλλά Τάρταρος πυθμήν πιέζω σύ ἀφανής σφυρήλατος ἀνάγκη ὡς φημί Πίνδαρος . ὅθεν ὀρθός ὁ Φαληρεύς Δημήτριος λέγω Εὐριπίδης ὁ δέ ὄλβος οὐ βέβαιος ἀλλά ἐφήμερος καί ὅτι μικρός τις ὁ σφάλλω , καί εἷς ἡμέρα ὁ μέν καθαιρέω ὑψόθεν , ὁ δέ ἔρομαι ἄνω ὁ μέν ἄλλος καλός φημί λέγω αὐτός , ἀγαθός δέ ἄν ἔχω εἰμί , εἰ μή εἷς ἡμέρα ἀλλά στιγμή λέγω χρόνος κύκλος γάρ αὐτός κάρπιμος τε γῆ φυτόν γένος βροτός τε . ὁ μέν αὐξάνω βίος , ὁ δέ φθίω τε ἐκθερίζω πάλιν . ὁ δέ Πίνδαρος ἐν ἄλλος τίς δέ τις ; τίς δέ οὐ τις ; σκιά ὄναρ ἄνθρωπος ἐμφαντικός σφόδρα καί φιλότεχνος ὑπερβολή χράω ὁ ὁ ἄνθρωπος βίος δηλόω . τίς γάρ σκιά ἀσθενής ; ὁ δέ οὗτος ὄναρ οὐδέ ἄν ἐκφράζω τις ἕτερος δύναμαι σαφής . οὗτος δέ ἕπομαι καί ὁ Κράντωρ παραμυθέομαι ἐπί ὁ ὁ τέκνον τελευτή ὁ Ἱπποκλῆς φημί οὗτος γάρ πᾶς οὗτος ὁ ἀρχαῖος φιλοσοφία λέγω τε καί παρακελεύομαι . ὅς εἰ δή τις ἄλλος μή ἀποδέχομαι , ὁ γε πολλαχῆ εἰμί ἐργώδης καί δύσκολος ὁ βίος ἄγαν ἀληθής . καί γάρ εἰ μή φύσις οὗτος ἔχω ὁ τρόπος , ὑπό γε ἐγώ εἰς οὗτος ἀφικνέομαι διαφθορά . ἤ τε ἄδηλος οὗτος τύχη πρόσωθεν ἐγώ καί ἔτι ἀπό ἀρχή ἀκολουθέω οὐδέ ἐπί εἷς ὑγιής , φύω τε μείγνυμι τις ἐν πᾶς κακός μοῖρα · ὁ γάρ τοι σπέρμα εὐθύς θνητός εἰμί οὗτος κοινωνέω ὁ αἰτία , ἐκ ὅς ἀφυία μέν ψυχή , νόσος δέ καί κῆδος καί μοῖρα θνητός ἐκεῖθεν ἐγώ ἕρπω . τίς δή χάριν τρέπω δεῦρο ; ἵνα οἶδα ὅτι καινός ἀτυχέω οὐδείς ἄνθρωπος ἀλλά πᾶς αὐτός πάσχω . ἄσκοπος γάρ ὁ τύχη φημί ὁ Θεόφραστος καί δεινός παραιρέω ὁ προπονέω καί μεταρρίπτω ὁ δοκέω εὐημερία , οὐδείς καιρός ἔχω τακτός οὗτος δέ καί ἄλλος τοιοῦτος καί κατά ἑαυτοῦ ἕκαστος λογίζομαι ῥᾴδιος , καί ἄλλος ἀκούω παλαιός καί σοφός ἀνήρ · ὅς πρῶτος μέν εἰμί ὁ θεῖος Ὅμηρος , λέγω οὐδείς ἀκιδνός γῆ τρέφω ἄνθρωπος . οὐ μέν γάρ ποτέ φημί κακός πάσχω ὀπίσω , ὄφρα ἀρετή παρέχω θεός καί γόνυ ὄρνυμι ἀλλά ὅτε δή καί λυγρός θεός μάκαρ τελέω , καί ὁ φέρω ἀεκαζόμενος τλάω θυμός καί τοῖος γάρ νόος εἰμί ἐπιχθόνιος ἄνθρωπος , οἷος ἐπί ἦμαρ ἄγω πατήρ ἀνήρ τε θεός τε καί ἐν ἄλλος Τυδεΐδης μεγάθυμος , τίη γενεά ἐρεείνω ; οἷος περ φύλλον γενεά , τοῖος δέ καί ἀνήρ . φύλλον ὁ μέν τε ἄνεμος χαμάδις χέω , ἄλλος δέ τε ὕλη τηλεθάω φύω , ἔαρ δέ ἐπιγίγνομαι ὥρα ὡς ἀνήρ γενεά ὁ μέν φύω ὁ δέ ἀπολήγω οὗτος δέ ὅτι καλός χράω ὁ εἰκών ὁ ἀνθρώπειος βίος δῆλος ἐκ ὅς ἐν ἄλλος τόπος φημί οὕτως βροτός ἕνεκα πολεμέω δειλός , ὅς φύλλον ἔοικα , ἄλλοτε μέν τε ζαφλεγής τελέθω ἄρουρα καρπός ἐσθίω · , ἄλλοτε δέ φθινύθω ἀκήριος , οὐδέ τις ἀλκή Σιμωνίδης δέ ὁ ὁ μέλος ποιητής , Παυσανίας ὁ βασιλεύς ὁ Λακεδαιμόνιος μεγαλαυχέω συνεχής ἐπί ὁ ἑαυτοῦ πρᾶξις καί κελεύω ἀπαγγέλλω τις αὐτός σοφός μετά χλευασμός , συνίημι αὐτός ὁ ὑπερηφανία συμβουλεύω μιμνῄσκω ὅτι ἄνθρωπος εἰμί · Φίλιππος δέ ὁ ὁ Μακεδών βασιλεύς τρεῖς αὐτός προσαγγέλλω εὐτύχημα ὑπό καιρός , πρῶτος μέν ὅτι τέθριππος νικάω Ὀλύμπιος , δεύτερος δέ ὅτι Παρμενίων ὁ στρατηγός μάχη Δαρδανεύς νικάω , τρίτος δέ ὅτι ἄρσην αὐτός παιδίον κυέω Ὀλυμπιάς , ἀνατείνω εἰς ὁ οὐρανός ὁ χείρ ὦ δαίμων λέγω , μέτριος τις οὗτος ἀντιτίθημι ἐλάττωμα , οἶδα ὅτι ὁ μέγας εὐτύχημα φθονέω φύω ὁ τύχη . θηραμένης δέ ὁ γίγνομαι Ἀθήνησι ὁ τριάκοντα τύραννος , συμπίπτω ὁ οἰκία ἐν μετά πολύς δειπνέω , μόνος σῴζω καί πρός πᾶς εὐδαιμονίζω , ἀναφωνέω μέγας ὁ φωνή ὦ τύχη λέγω , εἰς τίς ἐγώ καιρός ἄρα φυλάσσω ; μετά οὐ πολύς δέ χρόνος καταστρεβλόω ὑπό ὁ συντύραννος τελευτάω .