plutarchus.consolatio-ad-apollonium-sp-101f-122a 13
εἴ γε μὴν ἀποδημίᾳ προσέοικεν ὁ θάνατος , οὐδʼ οὕτως ἐστὶ κακόν μήποτε δὲ καὶ τοὐναντίον ἀγαθόν . τὸ γὰρ ἀδούλωτον τῇ σαρκὶ καὶ τοῖς ταύτης πάθεσι διάγειν , ὑφʼ ὧν κατασπώμενος ὁ νοῦς τῆς θνητῆς ἀναπίμπλαται φλυαρίας , εὔδαιμόν τι καὶ μακάριον . μυρίας μὲν γὰρ ἡμῖν φησὶν ὁ Πλάτων ἀσχολίας παρέχει τὸ σῶμα διὰ τὴν ἀναγκαίαν τροφὴν ἔτι δʼ ἐάν τινες νόσοι προσπέσωσιν , ἐμποδίζουσιν ἡμῖν τὴν τοῦ ὄντος θήραν , ἐρώτων δὲ καὶ ἐπιθυμιῶν καὶ φόβων καὶ εἰδώλων παντοδαπῶν καὶ φλυαρίας ἐμπίπλησιν ἡμᾶς , ὥστε τὸ λεγόμενον ὡς ἀληθῶς τῷ ὄντι ὑπʼ αὐτοῦ οὐδὲ φρονῆσαι ἡμῖν ἐγγίγνεται οὐδέποτʼ οὐδέν . καὶ γὰρ πολέμους καὶ στάσεις καὶ μάχας οὐδὲν ἄλλο παρέχει ἢ τὸ σῶμα καὶ αἱ τούτου ἐπιθυμίαι · διὰ γὰρ τὴν τῶν χρημάτων κτῆσιν πάντες οἱ πόλεμοι γίγνονται · τὰ δὲ χρήματα ἀναγκαζόμεθα κτᾶσθαι διὰ τὸ σῶμα , δουλεύοντες τῇ τούτου θεραπείᾳ · καὶ ἐκ τούτου ἀσχολίαν ἄγομεν φιλοσοφίας πέρι διὰ ταῦτα πάντα . τὸ δʼ ἔσχατον πάντων , ὅτι ἐάν τις ἡμῖν καὶ σχολὴ γένηται ἀπʼ αὐτοῦ καὶ τραπώμεθα πρὸς τὸ σκοπεῖν τι , ἐν ταῖς ζητήσεσι πανταχοῦ παραπῖπτον θόρυβον παρέχει καὶ ταραχὴν καὶ ἐκπλήττει , ὥστε μὴ δύνασθαι ὑπʼ αὐτοῦ καθορᾶν τἀληθές , ἀλλὰ τῷ ὄντι ἡμῖν δέδεικται ὅτι εἰ μέλλομέν ποτε καθαρῶς τι εἴσεσθαι , ἀπαλλακτέον αὐτοῦ καὶ αὐτῇ τῇ ψυχῇ θεατέον αὐτὰ τὰ πράγματα · καὶ τότε , ὡς ἔοικεν , ἡμῖν ἔσται οὗ ἐπιθυμοῦμεν καὶ οὗ φαμεν ἐρᾶν ( ἔστι δὲ φρόνησις ) , ἐπειδὰν τελευτήσωμεν , ὡς ὁ λόγος σημαίνει , ζῶσι δʼ οὔ . εἰ γὰρ μὴ οἷόν τε μετὰ τοῦ σώματος μηδὲν καθαρῶς γνῶναι , δυοῖν θάτερον , ἢ οὐδαμοῦ ἔστι κτήσασθαι τὸ εἰδέναι ἢ τελευτήσασι τότε γὰρ αὐτὴ καθʼ αὑτὴν ἔσται ἡ ψυχὴ χωρὶς τοῦ σώματος , πρότερον δʼ οὔ . καὶ ἐν ᾧ ἂν ζῶμεν , οὕτως , ὡς ἔοικεν , ἐγγυτάτω ἐσόμεθα τοῦ εἰδέναι , ἐὰν ὅτι μάλιστα μηδὲν ὁμιλῶμεν τῷ σώματι μηδὲ κοινωνῶμεν , ὅτι μὴ πᾶσα ἀνάγκη , μηδὲ ἀναπιμπλώμεθα τῆς τούτου φύσεως , ἀλλὰ καθαρεύωμεν ἀπʼ αὐτοῦ , ἕως ἂν ὁ θεὸς αὐτὸς ἀπολύσῃ ἡμᾶς . καὶ οὕτω μὲν ἀπαλλαττόμενοι τῆς τοῦ σώματος ἀφροσύνης , ὡς τὸ εἰκός , μετὰ τοιούτων ἐσόμεθα , διʼ ἡμῶν αὐτῶν πᾶν τὸ εἰλικρινὲς ὁρῶντες · τοῦτο δʼ ἐστὶ τὸ ἀληθές . μὴ καθαρῷ γὰρ καθαροῦ ἐφάπτεσθαι μὴ οὐ θεμιτὸν ᾖ . ὥστʼ εἰ καὶ προσέοικε μετάγειν εἰς ἕτερον τόπον ὁ θάνατος , οὐκ ἔστι κακόν · μήποτε γὰρ καὶ τῶν ἀγαθῶν ἀναφαίνηται , καθάπερ ἀπέδειξεν ὁ Πλάτων . διὸ καὶ πάνυ δαιμονίως ὁ Σωκράτης πρὸς τοὺς δικαστὰς τοιαῦτʼ ἔφη τὸ γὰρ δεδιέναι , ὦ ἄνδρες , τὸν θάνατον οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ δοκεῖν σοφὸν εἶναι μὴ ὄντα · δοκεῖν γὰρ εἰδέναι ἐστὶν ἃ οὐκ οἶδεν . οἶδε μὲν γὰρ οὐδεὶς ; τὸν θάνατον οὐδʼ εἰ τυγχάνει τῷ ἀνθρώπῳ μέγιστον πάντων ὄν τῶν ἀγαθῶν , δεδίασι δʼ ὡς εὖ εἰδότες ὅτι μέγιστον τῶν κακῶν ἐστιν . οὐκ ἀπᾴδειν δʼ ἔοικε τούτων οὐδʼ ὁ εἰπών μηδεὶς φοβείσθω θάνατον ἀπόλυσιν πόνων , ἀλλὰ καὶ κακῶν τῶν μεγίστων .
Lemmas: εἰ γε μήν ἀποδημία προσέοικα ὁ θάνατος , οὐδέ οὕτως εἰμί κακός μήποτε δέ καί ἐναντίος ἀγαθός . ὁ γάρ ἀδούλωτος ὁ σάρξ καί ὁ οὗτος πάθος διάγω , ὑπό ὅς κατασπάω ὁ νόος ὁ θνητός ἀναπίμπλημι φλυαρία , εὐδαίμων τις καί μακάριος . μυρίος μέν γάρ ἐγώ φημί ὁ Πλάτων ἀσχολία παρέχω ὁ σῶμα διά ὁ ἀναγκαῖος τροφή ἔτι δέ ἐάν τις νόσος προσπίπτω , ἐμποδίζω ἐγώ ὁ ὁ εἰμί θήρα , ἔρως δέ καί ἐπιθυμία καί φόβος καί εἴδωλον παντοδαπής καί φλυαρία ἐμπίμπλημι ἐγώ , ὥστε ὁ λέγω ὡς ἀληθής ὁ εἰμί ὑπό αὐτός οὐδέ φρονέω ἐγώ ἐγγίγνομαι οὐδέποτε οὐδείς . καί γάρ πόλεμος καί στάσις καί μάχη οὐδείς ἄλλος παρέχω ἤ ὁ σῶμα καί ὁ οὗτος ἐπιθυμία · διά γάρ ὁ ὁ χρῆμα κτῆσις πᾶς ὁ πόλεμος γίγνομαι · ὁ δέ χρῆμα ἀναγκάζω κτάομαι διά ὁ σῶμα , δουλεύω ὁ οὗτος θεραπεία · καί ἐκ οὗτος ἀσχολία ἄγω φιλοσοφία περί διά οὗτος πᾶς . ὁ δέ ἔσχατος πᾶς , ὅτι ἐάν τις ἐγώ καί σχολή γίγνομαι ἀπό αὐτός καί τρέπω πρός ὁ σκοπέω τις , ἐν ὁ ζήτησις πανταχοῦ παραπίπτω θόρυβος παρέχω καί ταραχή καί ἐκπλήσσω , ὥστε μή δύναμαι ὑπό αὐτός καθοράω ἀληθής , ἀλλά ὁ εἰμί ἐγώ δείκνυμι ὅτι εἰ μέλλω ποτέ καθαρός τις οἶδα , ἀπαλλακτέον αὐτός καί αὐτός ὁ ψυχή θεατέον αὐτός ὁ πρᾶγμα · καί τότε , ὡς ἔοικα , ἐγώ εἰμί ὅς ἐπιθυμέω καί ὅς φημί ἐράω ( εἰμί δέ φρόνησις ) , ἐπειδάν τελευτάω , ὡς ὁ λόγος σημαίνω , ζάω δέ οὐ . εἰ γάρ μή οἷος τε μετά ὁ σῶμα μηδείς καθαρός γιγνώσκω , δύο ἕτερος , ἤ οὐδαμοῦ εἰμί κτάομαι ὁ οἶδα ἤ τελευτάω τότε γάρ αὐτός κατά ἑαυτοῦ εἰμί ὁ ψυχή χωρίς ὁ σῶμα , πρότερος δέ οὐ . καί ἐν ὅς ἄν ζάω , οὕτως , ὡς ἔοικα , ἐγγύς εἰμί ὁ οἶδα , ἐάν ὅτι μάλα μηδείς ὁμιλέω ὁ σῶμα μηδέ κοινωνέω , ὅτι μή πᾶς ἀνάγκη , μηδέ ἀναπίμπλημι ὁ οὗτος φύσις , ἀλλά καθαρεύω ἀπό αὐτός , ἕως ἄν ὁ θεός αὐτός ἀπολύω ἐγώ . καί οὕτως μέν ἀπαλλάσσω ὁ ὁ σῶμα ἀφροσύνη , ὡς ὁ ἔοικα , μετά τοιοῦτος εἰμί , διά ἐγώ αὐτός πᾶς ὁ εἰλικρινής ὁράω · οὗτος δέ εἰμί ὁ ἀληθής . μή καθαρός γάρ καθαρός ἐφάπτω μή οὐ θεμιτός εἰμί . ὥστε εἰ καί προσέοικα μετάγω εἰς ἕτερος τόπος ὁ θάνατος , οὐ εἰμί κακός · μήποτε γάρ καί ὁ ἀγαθός ἀναφαίνω , καθά ἀποδείκνυμι ὁ Πλάτων . διό καί πάνυ δαιμόνιος ὁ Σωκράτης πρός ὁ δικαστής τοιοῦτος φημί ὁ γάρ δείδω , ὦ ἀνήρ , ὁ θάνατος οὐδείς ἄλλος εἰμί ἤ δοκέω σοφός εἰμί μή εἰμί · δοκέω γάρ οἶδα εἰμί ὅς οὐ οἶδα . οἶδα μέν γάρ οὐδείς ; ὁ θάνατος οὐδέ εἰ τυγχάνω ὁ ἄνθρωπος μέγας πᾶς εἰμί ὁ ἀγαθός , δείδω δέ ὡς εὖ οἶδα ὅτι μέγας ὁ κακός εἰμί . οὐ ἀπᾴδω δέ ἔοικα οὗτος οὐδέ ὁ λέγω μηδείς φοβέω θάνατος ἀπόλυσις πόνος , ἀλλά καί κακός ὁ μέγας .