ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
plutarchus.aquane-ignis-sit-utilior-sp-955d-958e 1
Ἀριστον μὲν ὔδωρ ὁ δὲ χρυσὸς αἰθόμενον πῦρ φησιν ὁ Πίνδαρος · ὥσθʼ οὗτος μὲν δευτέραν ἄντικρυς τῷ πυρὶ χώραν ἔδωκε · συμφωνεῖ δὲ καὶ Ἡσίοδος εἰπών ἤτοι μὲν πρώτιστα χάος γένετο · τοῖς πλείστοις γὰρ ὠνομακέναι δοκεῖ τὸ ὕδωρ τοῦτον τὸν τρόπον παρὰ τὴν χύσιν . ἀλλὰ τὸ μὲν τῶν μαρτύρων ἑκατέροις ἴσον · ἐπεὶ καὶ τὸ πῦρ εἰσιν οἱ τοῦ παντὸς ἀρχὴν ἀποφαινόμενοι , καὶ οἷον σπέρμα τοῦτʼ ἐξ ἑαυτοῦ τε πάντα ποιεῖν καὶ εἰς ἑαυτὸ ἐκλαμβάνειν κατὰ τὴν ἐκπύρωσιν . ἀφέμενοι δὲ τῶν ἀνδρῶν , σκεψώμεθα τοὺς εἰς ἑκάτερον λόγους πῇ μᾶλλον ἄγουσιν ἡμᾶς .
Lemmas: ἀγαθός μέν ὕδωρ ὁ δέ χρυσός αἴθω πῦρ φημί ὁ Πίνδαρος · ὥστε οὗτος μέν δεύτερος ἄντικρυς ὁ πῦρ χώρα δίδωμι · συμφωνέω δέ καί Ἡσίοδος λέγω ἤτοι μέν πρῶτος χάος γίγνομαι · ὁ πολύς γάρ ὀνομάζω δοκέω ὁ ὕδωρ οὗτος ὁ τρόπος παρά ὁ χύσις . ἀλλά ὁ μέν ὁ μάρτυς ἑκάτερος ἴσος · ἐπεί καί ὁ πῦρ εἰμί ὁ ὁ πᾶς ἀρχή ἀποφαίνω , καί οἷος σπέρμα οὗτος ἐκ ἑαυτοῦ τε πᾶς ποιέω καί εἰς ἑαυτοῦ ἐκλαμβάνω κατά ὁ ἐκπύρωσις . ἀφίημι δέ ὁ ἀνήρ , σκοπέω ὁ εἰς ἑκάτερος λόγος πῇ μάλα ἄγω ἐγώ .
plutarchus.aquane-ignis-sit-utilior-sp-955d-958e 2
Ἆρ᾽ οὖν οὐ χρησιμώτερον ἐκεῖνο , οὗ πὰντοτε καὶ διηνεκῶς δεόμεθα καὶ πλείστου , καθάπερ ἐργαλεῖον καὶ ὄργανον , καὶ νὴ Δία φίλος ὁ πάσης ὥρας καὶ παντὸς καιροῦ παρὼν ἕτοιμος ; καὶ μὴν τὸ μὲν πῦρ οὐ πάντοτε χρήσιμον , ἔστι δʼ ὅτε καὶ βαρυνόμεθα καὶ ἀποσπώμεθα · τοῦ δʼ ὕδατος χρεία καὶ χειμῶνος καὶ θέρους καὶ νοσοῦσι καὶ ὑγιαίνουσι , νυκτὸς καὶ μεθʼ ἡμέραν καὶ οὐκ ἔστιν ὅτε ἄνθρωπος οὐ δεῖται · ἀμέλει τοὺς ἀποθανόντας ἀλίβαντας καλοῦσιν ὡς ἐνδεεῖς λιβάδος τουτέστιν ὑγρότητος , καὶ παρὰ τοῦτο τοὺς στερουμένους τοῦ ζῆν . καὶ ἄνευ μὲν πυρὸς ἦν πολλά , ὕδατος δʼ οὐδέποτʼ ἄνθρωπος . ἔτι δὲ τὸ ἐξ ἀρχῆς καὶ ἅμα τῇ πρώτῃ καταβολῇ τῶν ἀνθρώπων χρησιμώτερον τοῦ ὕστερον εὑρεθέντος · δῆλον γὰρ ὡς τὸ μὲν ὅντως ἀναγκαῖον ἡ φύσις ἔδωκε · τὸ δὲ περιουσίᾳ τῆς χρήσεως τέχνη καὶ μηχανή τις εὗρεν . ὕδωρ μὲν οὖν οὐκ ἔστιν εἰπεῖν ὅτʼ οὐκ ἦν ἀνθρώποις οὐδέ τις εὑρετὴς λέγεται θεῶν ἢ ἡρώων σχεδὸν γὰρ γενομένων εὐθὺς ὑπῆρχε καὶ τὸ γεγενῆσθαι παρεῖχεν . ἡ δὲ πυρὸς χρῆσις ἐχθές φασι καὶ πρῴην ὑπὸ Προμηθέως · · ʼ βίος πυρός , οὐκ ἄνευ δʼ ὕδατος ἦν . καὶ τὸ μὲν πλάσμα τοῦτο μὴ εἶναι ποιητικὸν ἀποδείκνυσιν ὁ καθʼ ἡμᾶς βίος · ἔστι γὰρ ἀνθρώπων γένη τινὰ χωρὶς πυρὸς ποιούμενα τὴν δίαιταν , ἄοικα καὶ ἀνέστια καὶ ὑπαίθρια · καὶ Διογένης δʼ ὁ κύων ἣκιστα προσεχρῆτο πυρί , ὥστε καὶ πολύποδα καταπιὼν ὠμόν οὕτως ὑπὲρ ὑμῶν εἶπεν ὦ ἄνδρες , παραβάλλομαι . χωρὶς δʼ ὕδατος οὔτε καλόν τις ἐνόμισε ζῆν οὔτε δυνατόν .
Lemmas: ἆρα οὖν οὐ χρήσιμος ἐκεῖνος , ὅς πάντοτε καί διηνεκής δέω καί πολύς , καθά ἐργαλεῖον καί ὄργανον , καί νή Ζεύς φίλος ὁ πᾶς ὥρα καί πᾶς καιρός πάρειμι ἑτοῖμος ; καί μήν ὁ μέν πῦρ οὐ πάντοτε χρήσιμος , εἰμί δέ ὅτε καί βαρύνω καί ἀποσπάω · ὁ δέ ὕδωρ χρεία καί χειμών καί θέρος καί νοσέω καί ὑγιαίνω , νύξ καί μετά ἡμέρα καί οὐ εἰμί ὅτε ἄνθρωπος οὐ δέω · ἀμέλει ὁ ἀποθνῄσκω ἀλίβας καλέω ὡς ἐνδεής λιβάς τουτέστι ὑγρότης , καί παρά οὗτος ὁ στερέω ὁ ζάω . καί ἄνευ μέν πῦρ εἰμί πολύς , ὕδωρ δέ οὐδέποτε ἄνθρωπος . ἔτι δέ ὁ ἐκ ἀρχή καί ἅμα ὁ πρῶτος καταβολή ὁ ἄνθρωπος χρήσιμος ὁ ὕστερον εὑρίσκω · δῆλος γάρ ὡς ὁ μέν ὄντως ἀναγκαῖος ὁ φύσις δίδωμι · ὁ δέ περιουσία ὁ χρῆσις τέχνη καί μηχανή τις εὑρίσκω . ὕδωρ μέν οὖν οὐ εἰμί λέγω ὅτε οὐ εἰμί ἄνθρωπος οὐδέ τις εὑρετής λέγω θεός ἤ ἥρως σχεδόν γάρ γίγνομαι εὐθύς ὑπάρχω καί ὁ γίγνομαι παρέχω . ὁ δέ πῦρ χρῆσις χθές φημί καί πρῴην ὑπό Προμηθεύς · · ʼ βίος πῦρ , οὐ ἄνευ δέ ὕδωρ εἰμί . καί ὁ μέν πλάσμα οὗτος μή εἰμί ποιητικός ἀποδείκνυμι ὁ κατά ἐγώ βίος · εἰμί γάρ ἄνθρωπος γένος τις χωρίς πῦρ ποιέω ὁ δίαιτα , ἄοικος καί ἀνέστιος καί ὑπαίθριος · καί Διογένης δέ ὁ κύων ἦκα προσχράομαι πῦρ , ὥστε καί πολύπους καταπίνω ὠμός οὕτως ὑπέρ σύ λέγω ὦ ἀνήρ , παραβάλλω . χωρίς δέ ὕδωρ οὔτε καλός τις νομίζω ζάω οὔτε δυνατός .
plutarchus.aquane-ignis-sit-utilior-sp-955d-958e 3
καὶ τί μικρολογοῦμαι τὴν τῶν ἀνθρώπων ἐπερχόμενος φύσιν ; πολλῶν γὰρ ὄντων , μᾶλλον δʼ ἀπείρων γενῶν , τὸ τῶν ἀνθρώπων σχεδὸν μόνον οἶδε πυρὸς χρῆσιν , τὰ δὲ λοιπὰ ἀπύροις χρῆται διαίταις καὶ τροφαῖς , καὶ βίος αὐτοῖς · νεμομένοις , ἱπταμένοις , ἕρπουσιν , ἀπὸ ῥιζῶν καὶ καρπῶν καὶ σαρκῶν ἄνευ πυρός · ὕδατος δὲ χωρὶς οὐκ ἔναλον οὐδὲ χερσαῖον οὐκ αἰθέριον καὶ γὰρ τὰ σαρκο βόρα τῶν ζῴων , ὧν ἔνιά φησι μὴ πίνειν Ἀριστοτέλης , τῷ γʼ ἐντὸς ὑγρῷ χρώμενα διαζῇ . τοῦτʼ οὖν χρησιμώτερον , οὗ μηδεμία ζωῆς φύσις ἄνευ ἵσταται καὶ διαμένει .
Lemmas: καί τίς μικρολογέομαι ὁ ὁ ἄνθρωπος ἐπέρχομαι φύσις ; πολύς γάρ εἰμί , μάλα δέ ἄπειρος γένος , ὁ ὁ ἄνθρωπος σχεδόν μόνος οἶδα πῦρ χρῆσις , ὁ δέ λοιπός ἄπυρος χράω δίαιτα καί τροφή , καί βίος αὐτός · νέμω , πέτομαι , ἕρπω , ἀπό ῥίζα καί καρπός καί σάρξ ἄνευ πῦρ · ὕδωρ δέ χωρίς οὐ ἔναλος οὐδέ χερσαῖος οὐ αἰθέριος καί γάρ ὁ Σαρκό βορά ὁ ζῷον , ὅς ἔνιοι φημί μή πίνω Ἀριστοτέλης , ὁ γε ἐντός ὑγρός χράω διαζάω . οὗτος οὖν χρήσιμος , ὅς μηδείς ζωή φύσις ἄνευ ἵστημι καί διαμένω .
plutarchus.aquane-ignis-sit-utilior-sp-955d-958e 4
μετίωμεν ἀπὸ τῶν χρωμένων ἐπὶ ταῦθʼ οἷς χρώμεθα , φυτὰ καὶ καρπούς . τούτων ἃ μὲν οὐδʼ ὅλως θερμοῦ μετείληφεν , ἃ δʼ ἣκιστα καὶ ἀδήλως · ἡ δʼ ὑγρὰ φύσις βλαστάνοντα πάντα παρέχεται , αὐξανόμενα καὶ καρποφοροῦντα καὶ τί δεῖ καταριθμεῖσθαι με καὶ οἶνον καὶ ἔλαιον καὶ τὰ λοιπὰ πάνθʼ ὅσα τρυγῶμεν καὶ ἀμέλγομεν καὶ βλίττομεν ἐν φανερῷ κείμενα , ὅπου γε καὶ ὁ πυρός , δοκῶν εἶναι τῆς ξηρᾶς τροφῆς , μεταβολῇ καὶ σήψει καὶ διαχύσει τοῦ ὑγροῦ γίγνεται ;
Lemmas: μετέρχομαι ἀπό ὁ χράω ἐπί οὗτος ὅς χράω , φυτόν καί καρπός . οὗτος ὅς μέν οὐδέ ὅλος θερμός μεταλαμβάνω , ὅς δέ ἦκα καί ἄδηλος · ὁ δέ ὑγρός φύσις βλαστάνω πᾶς παρέχω , αὐξάνω καί καρποφορέω καί τίς δέω καταριθμέω ἐγώ καί οἶνος καί ἔλαιον καί ὁ λοιπός πᾶς ὅσος τρυγάω καί ἀμέλγω καί βλίττω ἐν φανερός κεῖμαι , ὅπου γε καί ὁ πῦρ , δοκέω εἰμί ὁ ξηρός τροφή , μεταβολή καί σῆψις καί διάχυσις ὁ ὑγρός γίγνομαι ;
plutarchus.aquane-ignis-sit-utilior-sp-955d-958e 5
καὶ μὴν καὶ χρησιμώτερον ὃ μηδέποτε βλάπτει . πῦρ μὲν οὖν ῥέον ὀλεθριώτατον , ἡ δʼ ὕδατος φύσις οὐδέποτε βλαβερά . καὶ μὴν δυεῖν ὠφελιμώτερον τὸ εὐτελέστερον καὶ χωρίς τινος παρασκευῆς τὴν ἐξ αὑτοῦ παρέχον ὠφέλειαν ἡ μὲν οὖν ἀπὸ τοῦ πυρὸς χορηγίας δεῖται καὶ ὕλης · διὰ τοῦτο μετέχουσιν αὐτοῦ πλέον πλούσιοι πενήτων , βασιλεῖς ἰδιωτῶν τὸ δʼ ὕδωρ καὶ τοῦτʼ ἔχει φιλάνθρωπον , τὴν ἰσότητα , τὸ ὅμοιον · οὐ δεῖται γὰρ ὀργάνων οὐδʼ ἐργαλείων , ἀπροσδεές , αὐτοτελὲς ἀγαθόν .
Lemmas: καί μήν καί χρήσιμος ὅς μηδέποτε βλάπτω . πῦρ μέν οὖν ῥέω ὀλέθριος , ὁ δέ ὕδωρ φύσις οὐδέποτε βλαβερός . καί μήν δύο ὠφέλιμος ὁ εὐτελής καί χωρίς τις παρασκευή ὁ ἐκ ἑαυτοῦ παρέχω ὠφέλεια ὁ μέν οὖν ἀπό ὁ πῦρ χορηγία δέω καί ὕλη · διά οὗτος μετέχω αὐτός πολύς πλούσιος πένης , βασιλεύς ἰδιώτης ὁ δέ ὕδωρ καί οὗτος ἔχω φιλάνθρωπος , ὁ ἰσότης , ὁ ὅμοιος · οὐ δέω γάρ ὄργανον οὐδέ ἐργαλεῖον , ἀπροσδεής , αὐτοτελής ἀγαθός .
plutarchus.aquane-ignis-sit-utilior-sp-955d-958e 6
ἔτι μήν , ὃ πολλαπλασιαζόμενον τὴν ὠφέλειαν ἀπόλλυσιν , ἀχρηστότερον τοιοῦτον δὲ τὸ πῦρ , οἷον θηρίον παμφάγον καὶ δάπανον τῶν παρακειμένων , καὶ μεθόδῳ καὶ τέχνῃ μᾶλλον καὶ μετριότητι ἢ τῇ αὑτοῦ φύσει ὠφέλιμον · τὸ δʼ ὕδωρ οὐδέποτε φοβερόν . καὶ μὴν δυεῖν τὸ μετὰ τοῦ ἑτέρου χρησιμώτερον πῦρ μὲν οὖν οὐκ ἐπιδέχεται τὸ ὑγρὸν οὐδὲ τῇ διʼ αὐτοῦ κοινωνίᾳ χρήσιμον , ὕδωρ δʼ ἐστὶ μετὰ πυρὸς ; ὠφέλιμον τὰ γοῦν θερμὰ τῶν ὑδάτων ἀκέσιμα καὶ πρὸς θεραπείαν εὐαίσθητα . καὶ πῦρ μὲν ὑγρὸν οὐκ ἄν τις εὕροι , ὕδωρ , δʼ ὡς ψυχρὸν οὕτω καὶ θερμὸν ὠφέλιμον ἀνθρώπῳ .
Lemmas: ἔτι μήν , ὅς πολλαπλασιάζω ὁ ὠφέλεια ἀπόλλυμι , ἄχρηστος τοιοῦτος δέ ὁ πῦρ , οἷος θηρίον παμφάγος καί δάπανος ὁ παράκειμαι , καί μέθοδος καί τέχνη μάλα καί μετριότης ἤ ὁ ἑαυτοῦ φύσις ὠφέλιμος · ὁ δέ ὕδωρ οὐδέποτε φοβερός . καί μήν δύο ὁ μετά ὁ ἕτερος χρήσιμος πῦρ μέν οὖν οὐ ἐπιδέχομαι ὁ ὑγρός οὐδέ ὁ διά αὐτός κοινωνία χρήσιμος , ὕδωρ δέ εἰμί μετά πῦρ ; ὠφέλιμος ὁ γοῦν θερμός ὁ ὕδωρ ἀκέσιμος καί πρός θεραπεία εὐαίσθητος . καί πῦρ μέν ὑγρός οὐ ἄν τις εὑρίσκω , ὕδωρ , δέ ὡς ψυχρός οὕτως καί θερμός ὠφέλιμος ἄνθρωπος .
plutarchus.aquane-ignis-sit-utilior-sp-955d-958e 7
καὶ μήν , τεττάρων ὄντων τῶν στοιχείων , τὸ ὕδωρ ἐξ ἑαυτοῦ πέμπτον , ὡς ἄν τις εἴποι , πεποίηκε στοιχεῖον τὴν θάλασσαν , οὐδὲν ἧττον ἐκείνων ὠφέλιμον τῶν τʼ ἄλλων ἕνεκεν καὶ μάλιστα τῆς ἐπιμιξίας · ἄγριον οὖν ἡμῶν ὄντα καὶ ἀσύμβολον τὸν βίον τοῦτο τὸ στοιχεῖον συνῆψε καὶ τέλειον ἐποίησε , διορθούμενον ταῖς παρʼ ἀλλήλων ἐπικουρίαις καὶ ἀντιδόσεσι , κοινωνίαν δʼ ἐργαζόμενον καὶ φιλίαν . Ἡράκλειτος μὲν οὖν εἰ μὴ ἥλιος φησὶν ἦν , εὐφρόνη ἂν ἦν ἔστι δʼ εἰπεῖν , ὡς , εἰ μὴ θάλαττα ἦν , πάντων ἂν ἀγριώτατον ζῷον κἀνδεέστατον ὁ ἄνθρωπος ἦν . νυνὶ δὲ τοῦτο μὲν παρʼ Ἰνδῶν ἄμπελον τοῖς Ἕλλησιν , ἐκ δὲ τῆς Ἑλλάδος καρπῶν χρῆσιν τοῖς ἐπέκεινα τῆς θαλάσσης ἔδωκεν , ἐκ Φοινίκης δὲ γράμματα μνημόσυνα λήθης ἐκόμισεν , ἄοινον δὲ καὶ ἄκαρπον καὶ ἀπαίδευτον ἐκώλυσεν εἶναι τὸ πλεῖστον ἀνθρώπων γένος . πῶς οὖν οὐ χρησιμώτερον ὕδωρ στοιχείῳ περιττεῦον ;
Lemmas: καί μήν , τέσσαρες εἰμί ὁ στοιχεῖον , ὁ ὕδωρ ἐκ ἑαυτοῦ πέμπτος , ὡς ἄν τις λέγω , ποιέω στοιχεῖον ὁ θάλασσα , οὐδείς ἥσσων ἐκεῖνος ὠφέλιμος ὁ τε ἄλλος ἕνεκα καί μάλα ὁ ἐπιμιξία · ἄγριος οὖν ἐγώ εἰμί καί ἀσύμβολος ὁ βίος οὗτος ὁ στοιχεῖον συνάπτω καί τέλειος ποιέω , διορθόω ὁ παρά ἀλλήλων ἐπικουρία καί ἀντίδοσις , κοινωνία δέ ἐργάζομαι καί φιλία . Ἡράκλειτος μέν οὖν εἰ μή ἥλιος φημί εἰμί , εὐφρόνη ἄν εἰμί εἰμί δέ λέγω , ὡς , εἰ μή θάλασσα εἰμί , πᾶς ἄν ἄγριος ζῷον ἐνδεής ὁ ἄνθρωπος εἰμί . νυνί δέ οὗτος μέν παρά Ἰνδός ἄμπελος ὁ Ἕλλην , ἐκ δέ ὁ Ἑλλάς καρπός χρῆσις ὁ ἐπέκεινα ὁ θάλασσα δίδωμι , ἐκ Φοινίκη δέ γράμμα μνημόσυνον λήθη κομίζω , ἄοινος δέ καί ἄκαρπος καί ἀπαίδευτος κωλύω εἰμί ὁ πολύς ἄνθρωπος γένος . πῶς οὖν οὐ χρήσιμος ὕδωρ στοιχεῖον περισσεύω ;
plutarchus.aquane-ignis-sit-utilior-sp-955d-958e 8
ἢ πρὸς τοὐναντίον ἄν τις ἐντεῦθεν ἔχων λέγοι ; διότι τέτταρα μὲν στοιχεῖα θεῷ καθάπερ τεχνίτῃ πρὸς τὴν τῶν ὅλων ἐργασίαν ὑποκείμενα , τούτων δ’ αὖ πάλιν ἀλλήλοις διαφορά , πλὴν γῆ μὲν καὶ ὕδωρ ὑποβέβληται δίκην ὕλης ποιούμενα καὶ πλαττόμενα καὶ μετέχοντα κόσμου καὶ τάξεως καὶ τοῦ φύειν γε , φασί , καὶ γεννᾶν , ὅσον ἂν μεταλάβῃ παρʼ ἑτέρων , πνεῦμά μὲν καὶ πῦρ ποιούντων καὶ δημιουργούντων καὶ κείμενα νεκρὰ τέως ἐπὶ τὴν γένεσιν ἀνιστάντων τῶν δὲ δυεῖν τούτων αὖθις τὸ πῦρ ἄρχει καὶ ἡγεμονεύει . δῆλον δʼ ἐκ τῆς ἐπαγωγῆς · γῆ τε γὰρ ἄνευ θερμῆς οὐσίας ἄγονος καὶ ἄκαρπος · τὸ δὲ πῦρ ἐκραὸς καὶ διαχέαν παρίστησιν εἰς τὴν γένεσιν ὀργῶντα οὐδεμίαν γὰρ αἰτίαν εὕροι τις ἄν , διʼ ἣν ἄγονοι πέτραι καὶ τὰ κατεσκληκότα τῶν ὀρῶν πᾶσιν ἢ ὅτι πυρὸς οὐδʼ ὅλως ἢ ὀλίγον μετέσχηκε .
Lemmas: ἤ πρός ἐναντίος ἄν τις ἐντεῦθεν ἔχω λέγω ; διότι τέσσαρες μέν στοιχεῖον θεός καθά τεχνίτης πρός ὁ ὁ ὅλος ἐργασία ὑπόκειμαι , οὗτος δέ αὖ πάλιν ἀλλήλων διαφορά , πλήν γῆ μέν καί ὕδωρ ὑποβάλλω δίκη ὕλη ποιέω καί πλήσσω καί μετέχω κόσμος καί τάξις καί ὁ φύω γε , φημί , καί γεννάω , ὅσος ἄν μεταλαμβάνω παρά ἕτερος , πνεῦμα μέν καί πῦρ ποιέω καί δημιουργέω καί κεῖμαι νεκρός τέως ἐπί ὁ γένεσις ἀνίστημι ὁ δέ δύο οὗτος αὖθις ὁ πῦρ ἄρχω καί ἡγεμονεύω . δῆλος δέ ἐκ ὁ ἐπαγωγή · γῆ τε γάρ ἄνευ θερμός οὐσία ἄγονος καί ἄκαρπος · ὁ δέ πῦρ ἐκραὸς καί διαχέω παρίστημι εἰς ὁ γένεσις ὀργάω οὐδείς γάρ αἰτία εὑρίσκω τις ἄν , διά ὅς ἄγονος πέτρα καί ὁ κατασκλῆναι ὁ ὄρος πᾶς ἤ ὅτι πῦρ οὐδέ ὅλος ἤ ὀλίγος μετέχω .
plutarchus.aquane-ignis-sit-utilior-sp-955d-958e 10
ἀπʼ ἄλλης ἀρχῆς . πρὸς μὲν τὴν πυρὸς ὡς πυρὸς χρῆσιν ὕδατος οὐ προσδεόμεθα , ἀλλὰ τοὐναντίον ἐμποδὼν γίγνεται κατασβέννυσι γὰρ καὶ διαφθείρει . ὕδατος δὲ τοῖς πλείστοις χρῆσις οὐκ ἔστιν ἄνευ πυρός · θερμανθὲν γὰρ ὡφελιμώτερον , οὕτω δὲ βλαβερόν . ὥστε δυεῖν ἄμεινον ὃ ἀφʼ ἑαυτοῦ παρέχεται χρείαν , τοῦ ἑτέρου μὴ προσδεόμενον . ἔτι ὕδωρ μὲν μοναχῶς ὠφέλιμον κατὰ θίξιν λουσαμένοις ἢ νιψαμένοις , τὸ δὲ πῦρ διὰ πάσης αἰσθήσεως · καὶ γὰρ διὰ τῆς ἁφῆς καὶ πόρρωθεν ὁρώμενον , ὥστε προσεῖναι τοῖς ἄλλοις τῆς χρείας αὐτοῦ καὶ τὴν πολυτέλειαν .
Lemmas: ἀπό ἄλλος ἀρχή . πρός μέν ὁ πῦρ ὡς πῦρ χρῆσις ὕδωρ οὐ προσδέω , ἀλλά ἐναντίος ἐμποδών γίγνομαι κατασβέννυμι γάρ καί διαφθείρω . ὕδωρ δέ ὁ πολύς χρῆσις οὐ εἰμί ἄνευ πῦρ · θερμαίνω γάρ ὠφέλιμος , οὕτως δέ βλαβερός . ὥστε δύο ἀγαθός ὅς ἀπό ἑαυτοῦ παρέχω χρεία , ὁ ἕτερος μή προσδέω . ἔτι ὕδωρ μέν μοναχῶς ὠφέλιμος κατά θίξις λούω ἤ νίζω , ὁ δέ πῦρ διά πᾶς αἴσθησις · καί γάρ διά ὁ ἁφή καί πρόσωθεν ὁράω , ὥστε πρόσειμι ὁ ἄλλος ὁ χρεία αὐτός καί ὁ πολυτέλεια .
plutarchus.aquane-ignis-sit-utilior-sp-955d-958e 11
τὸ γὰρ λέγειν ὡς ἔστι ποτὲ ὁ ἄνθρωπος ἄνευ πυρὸς οὐδʼ ὅλως δύναται γενέσθαι ὁ ἄνθρωπος . διαφοραὶ δʼ εἰσὶν ἐν γένει καθάπερ καὶ ἐν ἄλλοις . καὶ τὴν θάλατταν ἡ θερμότης ὠφελιμωτέραν ἐποίησεν , ὡς μᾶλλον καταθερῆ τῶν ὑδάτων , ἐπεὶ κατʼ αὑτό γε τῶν λοιπῶν οὐδὲν διέφερε . καὶ οἱ μὴ προσδεόμενοι δὲ τοῦ ἔξωθεν πυρὸς οὐχ ὡς ἀπροσδεεῖς τοῦτο πάσχουσιν , ἀλλὰ περιουσίᾳ καὶ πλεονασμῷ τοῦ ἐν αὑτοῖς θερμοῦ · ὥστε καὶ κατὰ τοῦθʼ ὑπερέχειν τὴν τοῦ πυρὸς χρείαν , ὡς εἰκός . τὸ μὲν ὕδωρ οὐδέποτε τοιοῦτον , ὥστε μὴ δεῖσθαι τῶν ἐκτός , τὸ δὲ πῦρ ὑπʼ ἀρετῆς πολλῆς καὶ αὔταρκες , ὡς οὖν στρατηγὸς ἀμείνων ὁ παρασκευάσας τὴν πόλιν μὴ δεῖσθαι τῶν ἔξωθεν συμμάχων , οὕτω καὶ στοιχεῖον τὸ τῆς ἔξωθεν ἐπικουρίας παρέχον πολλάκις μὴ δεόμενον ὑπερέχον . τοῦτο ῥητέον καὶ περὶ τῶν ἄλλων ζῴων , ὅσα μὴ πυρὸς δεῖται . καίτοι γʼ εἰς τοὐναντίον λάβοι τις ἄν , τὸ χρησιμώτερον εἶναι τοῦτο , ᾧ χρώμεθα μόνοι οἱ καὶ μάλιστα τὸ βέλτιον ἐκ λογισμοῦ λαβεῖν δυνάμενοι · ἐπεὶ τί λόγου χρησιμώτερον ἢ μᾶλλον ἀνθρώποις λυσιτελέστερον ; ἀλλʼ οὐ πάρεστι τοῖς ἀλόγοις . τί οὖν ; διὰ τοῦθʼ ἧττον ὠφέλιμον ἐκ τῆς προνοίας τοῦ βελτίονος εὑρεθέν ;
Lemmas: ὁ γάρ λέγω ὡς εἰμί ποτέ ὁ ἄνθρωπος ἄνευ πῦρ οὐδέ ὅλος δύναμαι γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος . διαφορά δέ εἰμί ἐν γένος καθά καί ἐν ἄλλος . καί ὁ θάλασσα ὁ θερμότης ὠφέλιμος ποιέω , ὡς μάλα εταθερής ὁ ὕδωρ , ἐπεί κατά ἑαυτοῦ γε ὁ λοιπός οὐδείς διαφέρω . καί ὁ μή προσδέω δέ ὁ ἔξωθεν πῦρ οὐ ὡς ἀπροσδεής οὗτος πάσχω , ἀλλά περιουσία καί πλεονασμός ὁ ἐν ἑαυτοῦ θερμός · ὥστε καί κατά οὗτος ὑπερέχω ὁ ὁ πῦρ χρεία , ὡς ἔοικα . ὁ μέν ὕδωρ οὐδέποτε τοιοῦτος , ὥστε μή δέω ὁ ἐκτός , ὁ δέ πῦρ ὑπό ἀρετή πολύς καί αὐτάρκης , ὡς οὖν στρατηγός ἀγαθός ὁ παρασκευάζω ὁ πόλις μή δέω ὁ ἔξωθεν σύμμαχος , οὕτως καί στοιχεῖον ὁ ὁ ἔξωθεν ἐπικουρία παρέχω πολλάκις μή δέω ὑπερέχω . οὗτος λέγω καί περί ὁ ἄλλος ζῷον , ὅσος μή πῦρ δέω . καίτοι γε εἰς ἐναντίος λαμβάνω τις ἄν , ὁ χρήσιμος εἰμί οὗτος , ὅς χράω μόνος ὁ καί μάλα ὁ ἀγαθός ἐκ λογισμός λαμβάνω δύναμαι · ἐπεί τίς λόγος χρήσιμος ἤ μάλα ἄνθρωπος λυσιτελής ; ἀλλά οὐ πάρειμι ὁ ἄλογος . τίς οὖν ; διά οὗτος ἥσσων ὠφέλιμος ἐκ ὁ πρόνοια ὁ ἀγαθός εὑρίσκω ;
plutarchus.aquane-ignis-sit-utilior-sp-955d-958e 12
ἐπεὶ δὲ κατὰ τοῦτο τοῦ λόγου γεγόναμεν , τί τέχνης τῷ βίῳ λυσιτελέστερον ; τέχνης δὲ πάσας καὶ ἀνεῦρε τὸ πῦρ καὶ σῴζει διὸ καὶ τὸν Ἥφαιστον ἀρχηγὸν αὐτῶν ποιοῦσι . καὶ μὴν ὀλίγου χρόνου καὶ βίου τοῖς ἀνθρώποις δεδομένου , ὁ μὲν Ἀρίστων φησὶν ὅτι ὁ ὕπνος οἷον τελώνης τὸ ἣμισυ ἀφαιρεῖ τούτου · ἐγὼ δʼ ἂν εἴποιμι διόπερ σκότος ἐγρήγορεν ἀεὶ διὰ νυκτός , ἀλλʼ οὐδὲν ὄφελος ἀπὸ τῆς ἐγρηγόρσεως , εἰ μὴ τὸ πῦρ τὰ τῆς ἡμέρας ἡμῖν παρεῖχεν ἀγαθά , καὶ τὴν ἡμέρας καὶ νυκτὸς ἐξῄρει διαφοράν . εἰ τοίνυν τοῦ ζῆν οὐδὲν ἀνθρώποις λυσιτελέστερον καὶ τοῦτο πολλαπλασιάζει τὸ πῦρ , πῶς οὐκ καὶ εἴη πάντων ὠφελιμώτατον ;
Lemmas: ἐπεί δέ κατά οὗτος ὁ λόγος γίγνομαι , τίς τέχνη ὁ βίος λυσιτελής ; τέχνη δέ πᾶς καί ἀνευρίσκω ὁ πῦρ καί σῴζω διό καί ὁ Ἥφαιστος ἀρχηγός αὐτός ποιέω . καί μήν ὀλίγος χρόνος καί βίος ὁ ἄνθρωπος δίδωμι , ὁ μέν Ἀρίστων φημί ὅτι ὁ ὕπνος οἷος τελώνης ὁ ἥμισυς ἀφαιρέω οὗτος · ἐγώ δέ ἄν λέγω διόπερ σκότος ἐγείρω ἀεί διά νύξ , ἀλλά οὐδείς ὄφελος ἀπό ὁ ἐγρήγορσις , εἰ μή ὁ πῦρ ὁ ὁ ἡμέρα ἐγώ παρέχω ἀγαθός , καί ὁ ἡμέρα καί νύξ ἐξαιρέω διαφορά . εἰ τοίνυν ὁ ζάω οὐδείς ἄνθρωπος λυσιτελής καί οὗτος πολλαπλασιάζω ὁ πῦρ , πῶς οὐ καί εἰμί πᾶς ὠφέλιμος ;
plutarchus.aquane-ignis-sit-utilior-sp-955d-958e 13
καὶ μήν , οὗ πλείστου κρᾶσις τῆς τῶν αἰσθήσεων μετείληφεν , οὐκ ἂν εἴη λυσιτελέστατον ; οὐχ ὁρᾷς οὖν , ὡς τῇ μὲν ὑγρᾷ φύσει οὐδεμία τῶν αἰσθήσεων κατʼ αὑτὴν προσχρῆται χωρὶς πνεύματος ἢ πυρὸς ἐγκεκραμένου , τοῦ δὲ πυρὸς ἅπασα μὲν αἴσθησις , οἷον τὸ ζωτικὸν ἐνεργαζομένου , μετείληφεν , ἐξαιρέτως δʼ ἡ ὄψις , ἣτις ὀξυτάτη τῶν διὰ σώματός ἐστιν αἰσθήσεων , πυρὸς ἔξαμμα οὖσα καὶ ὅτι θεῶν πίστιν παρέσχηκεν ἔτι τε , Πλάτων φησί , δυνάμεθα κατασχηματίζειν πρὸς τὰς τῶν ἐν οὐρανῷ κινήσεις τὴν ψυχὴν διὰ τῆς ὄψεως ;
Lemmas: καί μήν , ὅς πολύς κρᾶσις ὁ ὁ αἴσθησις μεταλαμβάνω , οὐ ἄν εἰμί λυσιτελής ; οὐ ὁράω οὖν , ὡς ὁ μέν ὑγρός φύσις οὐδείς ὁ αἴσθησις κατά ἑαυτοῦ προσχράομαι χωρίς πνεῦμα ἤ πῦρ ἐγκεράννυμι , ὁ δέ πῦρ ἅπας μέν αἴσθησις , οἷος ὁ ζωτικός ἐνεργάζομαι , μεταλαμβάνω , ἐξαιρετός δέ ὁ ὄψις , ὅστις ὀξύς ὁ διά σῶμα εἰμί αἴσθησις , πῦρ ἔξαμμα εἰμί καί ὅτι θεός πίστις παρέχω ἔτι τε , Πλάτων φημί , δύναμαι κατασχηματίζω πρός ὁ ὁ ἐν οὐρανός κίνησις ὁ ψυχή διά ὁ ὄψις ;