plutarchus.amatorius-748e-771e 25
Κιουίλιος γάρ , ὁ τὴν ἐν Γαλατίᾳ κινήσας ἀπόστασιν , ἄλλους τε πολλοὺς ὡς εἰκὸς ἔσχε κοινωνοὺς καὶ Σαβῖνον ἄνδρα νέον οὐκ ἀγεννῆ , πλούτῳ δὲ καὶ δόξῃ ἀνθρώπων πάντων ἐπιφανέστατον . ἁψάμενοι δὲ πραγμάτων μεγάλων ἐσφάλησαν καὶ δίκην δώσειν προσδοκῶντες οἱ μὲν αὑτοὺς ἀνῄρουν , οἱ δὲ φεύγοντες ἡλίσκοντο . τῷ δὲ Σαβίνῳ τὰ μὲν ἄλλα πράγματα ῥᾳδίως παρεῖχεν ἐκποδὼν γενέσθαι καὶ καταφυγεῖν εἰς τοὺς βαρβάρους · ἣν δὲ γυναῖκα πασῶν ἀρίστην ἠγμένος ἦν — ἐκεῖ μὲν Ἐμπονὴν ἐκάλουν , Ἑλληνιστὶ δʼ ἄν τις Ἡρωίδα προσαγορεύσειεν · — οὔτʼ ἀπολιπεῖν δυνατὸς ἦν οὔτε μεθʼ ἑαυτοῦ κομίζειν . ἔχων οὖν κατʼ ἀγρὸν ἀποθήκας χρημάτων ὀρυκτὰς ὑπογείους , ἃς δύο μόνοι τῶν ἀπελευθέρων συνῄδεσαν , τοὺς μὲν ἄλλους ἀπήλλαξεν οἰκέτας , ὡς μέλλων φαρμάκοις ἀναιρεῖν ἑαυτόν , δύο δὲ πιστοὺς παραλαβὼν εἰς τὰ ὑπόγεια κατέβη · πρὸς δὲ τὴν γυναῖκα Μαρτιάλιον ἔπεμψεν ἀπελεύθερον ἀπαγγελοῦντα τεθνάναι μὲν ὑπὸ φαρμάκων , συμπεφλέχθαι δὲ μετὰ τοῦ σώματος τὴν ἔπαυλιν · ἐβούλετο γὰρ τῷ πένθει χρῆσθαι τῆς γυναικὸς ἀληθινῷ πρὸς πίστιν τῆς λεγομένης τελευτῆς ὃ καὶ συνέβη · ῥίψασα γάρ , ὅπως ἔτυχε , τὸ σῶμα μετʼ οἴκτων καὶ ὀλοφυρμῶν ἡμέρας τρεῖς καὶ νύκτας ἄσιτος διεκαρτέρησε . ταῦτα δʼ ὁ Σαβῖνος πυνθανόμενος καὶ φοβηθείς , μὴ διαφθείρῃ παντάπασιν ἑαυτήν , ἐκέλευσε φράσαι κρύφα τὸν Μαρτιάλιον πρὸς αὐτήν , ὅτι ζῇ καὶ κρύπτεται , δεῖται δʼ αὐτῆς ὀλίγον ἐμμεῖναι τῷ πένθει , καὶ μηδὲ πιθανὴν ἐν τῇ προσποιήσει γενέσθαι . τὰ μὲν οὖν ἄλλα παρὰ τῆς γυναικὸς ἐναγωνίως συνετραγῳδεῖτο τῇ δόξῃ τοῦ πάθους · ἐκεῖνον δʼ ἰδεῖν ποθοῦσα νυκτὸς ᾤχετο , καὶ πάλιν ἐπανῆλθεν · ἐκ δὲ τούτου λανθάνουσα τοὺς ἄλλους ὀλίγον ἀπέδει συζῆν ἐν Ἅιδου τἀνδρὶ πλέον ἑξῆς ἑπτὰ μηνῶν ἐν οἷς κατασκευάσασα τὸν Σαβῖνον ἐσθῆτι καὶ κουρᾷ καὶ καταδέσει τῆς κεφαλῆς ἄγνωστον εἰς Ῥώμην ἐκόμισε μεθʼ ἑαυτῆς τινῶν ἐλπίδων ἐνδεδομένων . πράξασα δʼ οὐδὲν αὖθις ἐπανῆλθε , καὶ τὰ μὲν πολλὰ ἐκείνῳ συνῆν ὑπὸ γῆς , διὰ χρόνου δʼ εἰς πόλιν ἐφοίτα ταῖς φίλαις ὁρωμένη καὶ οἰκείαις γυναιξί . τὸ δὲ πάντων ἀπιστότατον , ἔλαθε κυοῦσα λουομένη μετὰ τῶν γυναικῶν · τὸ γὰρ φάρμακον , ᾧ τὴν κόμην αἱ γυναῖκες ἐναλειφόμεναι ποιοῦσι χρυσοειδῆ καὶ πυρράν , ἔχει λίπασμα σαρκοποιὸν ἢ χαυνωτικὸν σαρκός , ὥσθʼ οἷον διάχυσὶν τινα ἢ διόγκωσιν ἐμποιεῖν · ἀφθόνῳ δὴ χρωμένη τούτῳ πρὸς τὰ λοιπὰ μέρη τοῦ σώματος , αἰρόμενον καὶ ἀναπιμπλάμενον ἀπέκρυπτε τὸν τῆς γαστρὸς ὄγκον . τὰς δʼ ὠδῖνας αὐτὴ καθʼ ἑαυτὴν διήνεγκεν , ὥσπερ ἐν φωλεῷ λέαινα καταδῦσα πρὸς τὸν ἄνδρα , καὶ τοὺς γενομένους ὑπεθρέψατο σκύμνους ἄρρενας · δύο γὰρ ἔτεκε . τῶν δʼ υἱῶν ὁ μὲν ἐν Αἰγύπτῳ πεσὼν ἐτελεύτησεν , ὁ δʼ ἕτερος ἄρτι καὶ πρῴην γέγονεν ἐν Δελφοῖς παρʼ ἡμῖν ὄνομα Σαβῖνος . ἀποκτείνει μὲν οὖν αὐτὴν ὁ Καῖσαρ · ἀποκτείνας δὲ δίδωσι δίκην , ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ τοῦ γένους παντὸς ἄρδην ἀναιρεθέντος . οὐδὲν γὰρ ἤνεγκεν ἡ τόθʼ ἡγεμονία σκυθρωπότερον οὐδὲ μᾶλλον ἑτέραν εἰκὸς ἦν καὶ θεοὺς καὶ δαίμονας ὄψιν ἀποστραφῆναι · καίτοι τὸν οἶκτον ἐξῄρει τῶν θεωμένων τὸ θαρραλέον αὐτῆς καὶ μεγαλήγορον , ᾧ καὶ μάλιστα παρώξυνε τὸν Οὐεσπασιανόν , ὡς ἀπέγνω τῆς σωτηρίας πρὸς αὐτὸν ἀλλαγὴν κελεύουσα · βεβιωκέναι γὰρ ὑπὸ σκότῳ καὶ κατὰ γῆς ἥδιον ἢ βασιλεύειν ἐκείνῳ .
Lemmas: Κιουίλιος γάρ , ὁ ὁ ἐν Γαλατίη κινέω ἀπόστασις , ἄλλος τε πολύς ὡς ἔοικα ἔχω κοινωνός καί Σαβῖνος ἀνήρ νέος οὐ ἀγεννής , πλοῦτος δέ καί δόξα ἄνθρωπος πᾶς ἐπιφανής . ἅπτω δέ πρᾶγμα μέγας σφάλλω καί δίκη δίδωμι προσδοκάω ὁ μέν ἑαυτοῦ ἀναιρέω , ὁ δέ φεύγω ἁλίσκομαι . ὁ δέ Σαβῖνος ὁ μέν ἄλλος πρᾶγμα ῥᾴδιος παρέχω ἐκποδών γίγνομαι καί καταφεύγω εἰς ὁ βάρβαρος · ὅς δέ γυνή πᾶς ἀγαθός ἄγω εἰμί — ἐκεῖ μέν Ἐμπονή καλέω , Ἑλληνιστί δέ ἄν τις Ἡρωΐς προσαγορεύω · — οὔτε ἀπολείπω δυνατός εἰμί οὔτε μετά ἑαυτοῦ κομίζω . ἔχω οὖν κατά ἀγρός ἀποθήκη χρῆμα ὀρυκτός ὑπόγειος , ὅς δύο μόνος ὁ ἀπελεύθερος σύνοιδα , ὁ μέν ἄλλος ἀπαλλάσσω οἰκέτης , ὡς μέλλω φάρμακον ἀναιρέω ἑαυτοῦ , δύο δέ πιστός παραλαμβάνω εἰς ὁ ὑπόγειος καταβαίνω · πρός δέ ὁ γυνή Μαρτίαλιος πέμπω ἀπελεύθερος ἀπαγγέλλω θνῄσκω μέν ὑπό φάρμακον , συμπεφ́γω δέ μετά ὁ σῶμα ὁ ἔπαυλις · βούλομαι γάρ ὁ πένθος χράω ὁ γυνή ἀληθινός πρός πίστις ὁ λέγω τελευτή ὅς καί συμβαίνω · ῥίπτω γάρ , ὅπως τυγχάνω , ὁ σῶμα μετά οἶκτος καί ὀλοφυρμός ἡμέρα τρεῖς καί νύξ ἄσιτος διακαρτερέω . οὗτος δέ ὁ Σαβῖνος πυνθάνομαι καί φοβέω , μή διαφθείρω παντάπασι ἑαυτοῦ , κελεύω φράζω κρύφα ὁ Μαρτίαλιος πρός αὐτός , ὅτι ζάω καί κρύπτω , δέω δέ αὐτός ὀλίγος ἐμμένω ὁ πένθος , καί μηδέ πιθανός ἐν ὁ προσποίησις γίγνομαι . ὁ μέν οὖν ἄλλος παρά ὁ γυνή ἐναγώνιος συντραγῳδέω ὁ δόξα ὁ πάθος · ἐκεῖνος δέ ὁράω ποθέω νύξ οἴχομαι , καί πάλιν ἐπανέρχομαι · ἐκ δέ οὗτος λανθάνω ὁ ἄλλος ὀλίγος ἀποδέω συζάω ἐν ᾍδης ἀνήρ πολύς ἑξῆς ἑπτά μείς ἐν ὅς κατασκευάζω ὁ Σαβῖνος ἐσθής καί κουρά καί κατάδεσις ὁ κεφαλή ἄγνωστος εἰς Ῥώμη κομίζω μετά ἑαυτοῦ τις ἐλπίς ἐνδίδωμι . πράσσω δέ οὐδείς αὖθις ἐπανέρχομαι , καί ὁ μέν πολύς ἐκεῖνος σύνειμι ὑπό γῆ , διά χρόνος δέ εἰς πόλις φοιτάω ὁ φίλος ὁράω καί οἰκεῖος γυνή . ὁ δέ πᾶς ἄπιστος , λανθάνω κυέω λούω μετά ὁ γυνή · ὁ γάρ φάρμακον , ὅς ὁ κόμη ὁ γυνή ἐναλείφω ποιέω χρυσοειδής καί πυρρός , ἔχω λίπασμα σαρκοποιός ἤ χαυνωτικός σάρξ , ὥστε οἷος διάχυσις τις ἤ διόγκωσις ἐμποιέω · ἄφθονος δή χράω οὗτος πρός ὁ λοιπός μέρος ὁ σῶμα , ἀείρω καί ἀναπίμπλημι ἀποκρύπτω ὁ ὁ γαστήρ ὄγκος . ὁ δέ ὠδίς αὐτός κατά ἑαυτοῦ διαφέρω , ὥσπερ ἐν φωλεός λέαινα καταδύω πρός ὁ ἀνήρ , καί ὁ γίγνομαι ὑποτρέφω σκύμνος ἄρσην · δύο γάρ τίκτω . ὁ δέ υἱός ὁ μέν ἐν Αἴγυπτος πίπτω τελευτάω , ὁ δέ ἕτερος ἄρτι καί πρῴην γίγνομαι ἐν Δελφοί παρά ἐγώ ὄνομα Σαβῖνος . ἀποκτείνω μέν οὖν αὐτός ὁ Καῖσαρ · ἀποκτείνω δέ δίδωμι δίκη , ἐν ὀλίγος χρόνος ὁ γένος πᾶς ἄρδην ἀναιρέω . οὐδείς γάρ φέρω ὁ τότε ἡγεμονία σκυθρωπός οὐδέ μάλα ἕτερος ἔοικα εἰμί καί θεός καί δαίμων ὄψις ἀποστρέφω · καίτοι ὁ οἶκτος ἐξαιρέω ὁ θεάομαι ὁ θαρσαλέος αὐτός καί μεγαλήγορος , ὅς καί μάλα παροξύνω ὁ Οὐεσπασιανός , ὡς ἀπογιγνώσκω ὁ σωτηρία πρός αὐτός ἀλλαγή κελεύω · βιόω γάρ ὑπό σκότος καί κατά γῆ ἡδύς ἤ βασιλεύω ἐκεῖνος .