plutarchus.amatorius-748e-771e 4
γενομένου δὲ γέλωτος , ὁ Πρωτογένης ἐγὼ δέ σοι δοκῶ εἶπεν ἔρωτι νῦν πολεμεῖν , οὐχ ὑπὲρ Ἔρωτος διαμάχεσθαι πρὸς ἀκολασίαν καὶ ὕβριν αἰσχίστοις πράγμασι καὶ πάθεσιν εἰς τὰ κάλλιστα καὶ σεμνότατα τῶν ὀνομάτων εἰσβιαζομένην καὶ ὁ Δαφναῖος αἴσχιστα δὲ καλεῖς ἔφη γάμον καὶ σύνοδον ἀνδρὸς καὶ γυναικός , ἧς οὐ γέγονεν οὐδʼ ἔστιν ἱερωτέρα κατάζευξις ; ἀλλὰ ταῦτα μέν εἶπεν ὁ Πρωτογένης ἀναγκαῖα πρὸς γένεσιν ὄντα σεμνύνουσιν οὐ φαύλως οἱ νομοθέται καὶ κατευλογοῦσι πρὸς τοὺς πολλούς · ἀληθινοῦ δʼ Ἔρωτος οὐδʼ ὁτιοῦν τῇ γυναικωνίτιδι μέτεστιν , οὐδʼ ἐρᾶν ὑμᾶς ἔγωγέ φημι τοὺς γυναιξὶ προσπεπονθότας ἢ παρθένοις , ὥσπερ οὐδὲ μυῖαι γάλακτος οὐδὲ μέλιτται κηρίων ἐρῶσιν , οὐδὲ σιτευταὶ καὶ μάγειροι φίλα φρονοῦσι πιαίνοντες ὑπὸ σκότῳ μόσχους καὶ ὄρνιθας . ἀλλʼ ὥσπερ ἐπὶ σιτίον ἄγει καὶ ὄψον ἡ φύσις μετρίως καὶ ἱκανῶς τὴν ὄρεξιν , ἡ δʼ ὑπερβολὴ πάθος ἐνεργασαμένη λαιμαργία τις ἢ φιλοψία καλεῖται · οὕτως ἔνεστι τῇ φύσει τὸ δεῖσθαι τῆς ἀπʼ ἀλλήλων ἡδονῆς γυναῖκας καὶ ἄνδρας , τὴν δʼ ἐπὶ τοῦτο κινοῦσαν ὁρμὴν σφοδρότητι καὶ ῥώμῃ γενομένην πολλὴν καὶ δυσκάθεκτον οὐ προσηκόντως Ἔρωτα καλοῦσιν . ἔρως γὰρ εὐφυοῦς καὶ νέας ψυχῆς ἁψάμενος εἰς ἀρετὴν διὰ φιλίας τελευτᾷ · ταῖς δὲ πρὸς γυναῖκας ἐπιθυμίαις ταύταις , ἂν ἄριστα πέσωσιν , ἡδονὴν περίεστι καρποῦσθαι καὶ ἀπόλαυσιν ὥρας καὶ σώματος , ὡς ἐμαρτύρησεν Ἀρίστιππος , τῷ κατηγοροῦντι Λαΐδος πρὸς αὐτὸν ὡς οὐ φιλούσης ἀποκρινάμενος , ὅτι καὶ τὸν οἶνον οἴεται καὶ τὸν ἰχθῦν μὴ φιλεῖν αὐτόν , ἀλλʼ ἡδέως ἑκατέρῳ χρῆται · τέλος γὰρ ἐπιθυμίας ἡδονὴ καὶ ἀπόλαυσις . ἔρως δὲ προσδοκίαν φιλίας ἀποβαλὼν οὐκ ἐθέλει παραμένειν οὐδὲ θεραπεύειν ἐφʼ ὥρᾳ τὸ λυποῦν καὶ ἀκμάζον , εἰ καρπὸν ἤθους οἰκεῖον εἰς φιλίαν καὶ ἀρετὴν οὐκ ἀποδίδωσιν . ἀκούεις δέ τινος τραγικοῦ γαμέτου λέγοντος πρὸς τὴν γυναῖκα μισεῖς ; ἐγὼ δὲ ῥᾳδίως μισήσομαι , πρὸς κέρδος ἕλκων τὴν ἐμὴν ἀτιμίαν . τούτου γὰρ οὐδέν ἐστιν ἐρωτικώτερος ὁ μὴ διὰ κέρδος ἀλλʼ ἀφροδισίων ἕνεκα καὶ συνουσίας ὑπομένων γυναῖκα μοχθηρὰν καὶ ἄστοργον ὥσπερ Στρατοκλεῖ τῷ ῥήτορι Φιλιππίδης ὁ κωμικὸς ἐπεγγελῶν ἐποίησεν ἀποστρεφομένης τὴν κορυφὴν φιλεῖς μόλις εἰ δʼ οὖν καὶ τοῦτο τὸ πάθος δεῖ καλεῖν Ἔρωτα , θῆλυν καὶ νόθον ὥσπερ εἰς Κυνόσαργες συντελοῦντα τὴν γυναικωνῖτιν · μᾶλλον δʼ ὥσπερ ἀετὸν τινα λέγουσι γνήσιον καὶ ὀρεινόν , ὃν Ὅμηρος μέλανα καὶ θηρευτήν προσεῖπεν ἄλλα δὲ γένη νόθων ἐστὶν ἰχθῦς περὶ ἕλη καὶ ὄρνιθας ἀργοὺς λαμβανόντων , ἀπορούμενοι δὲ πολλάκις ἀναφθέγγονταί τι λιμῶδες καὶ ὀδυρτικόν · οὕτως εἷς Ἔρως ὁ γνήσιος ὁ παιδικός ἐστιν , οὐ πόθῳ στίλβων , ὡς ἔφη τὸν παρθένιον Ἀνακρέων , οὐδὲ μύρων ἀνάπλεως καὶ γεγανωμένος , ἀλλὰ λιτὸν αὐτὸν ὄψει καὶ ἄθρυπτον ἐν σχολαῖς φιλοσόφοις ἤ που περὶ γυμνάσια καὶ παλαίστρας περὶ θήραν νέων ὀξὺ μάλα καὶ γενναῖον ἐγκελευόμενον πρὸς ἀρετὴν τοῖς ἀξίοις ἐπιμελείας . τὸν δʼ ὑγρὸν τοῦτον καὶ οἰκουρὸν ἐν κόλποις διατρίβοντα καὶ κλινιδίοις γυναικῶν ἀεὶ διώκοντα τὰ μαλθακὰ καὶ θρυπτόμενον ἡδοναῖς ἀνάνδροις καὶ ἀφίλοις καὶ ἀνενθουσιάστοις καταβάλλειν ἄξιον , ὡς καὶ Σόλων κατέβαλε · δούλοις μὲν γὰρ ἐρᾶν ἀρρένων παίδων ὠν ἀπεῖπε καὶ ξηραλοιφεῖν , χρῆσθαι δὲ συνουσίαις γυναικῶν οὐκ ἐκώλυσε · καλὸν γὰρ ἡ φιλία καὶ ἀστεῖον , ἡ δʼ ἡδονὴ κοινὸν κἀνελεύθερον . ὅθεν οὐ δούλων ἐρᾶν παίδων ἐλευθέριόν ἐστιν οὐδʼ ἀστεῖον οὐ συνουσίας γὰρ οὗτος ὁ ἔρως , καθάπερ τῶν γυναικῶν .
Lemmas: γίγνομαι δέ γέλως , ὁ Πρωτογένης ἐγώ δέ σύ δοκέω λέγω ἔρως νῦν πολεμέω , οὐ ὑπέρ Ἔρως διαμάχομαι πρός ἀκολασία καί ὕβρις αἰσχρός πρᾶγμα καί πάθος εἰς ὁ καλός καί σεμνός ὁ ὄνομα εἰσβιάζομαι καί ὁ Δαφναῖος αἰσχρός δέ καλέω φημί γάμος καί σύνοδος ἀνήρ καί γυνή , ὅς οὐ γίγνομαι οὐδέ εἰμί ἱερός κατάζευξις ; ἀλλά οὗτος μέν λέγω ὁ Πρωτογένης ἀναγκαῖος πρός γένεσις εἰμί σεμνύνω οὐ φαῦλος ὁ νομοθέτης καί κατευλογέω πρός ὁ πολύς · ἀληθινός δέ Ἔρως οὐδέ ὁστισοῦν ὁ γυναικωνῖτις μέτειμι , οὐδέ ἐράω σύ ἐγώ φημί ὁ γυνή προσπάσχω ἤ παρθένος , ὥσπερ οὐδέ μυῖα γάλα οὐδέ μέλισσα κηρίον ἐράω , οὐδέ σιτευτής καί μάγειρος φίλος φρονέω πιαίνω ὑπό σκότος μόσχος καί ὄρνις . ἀλλά ὥσπερ ἐπί σιτίον ἄγω καί ὄψον ὁ φύσις μέτριος καί ἱκανός ὁ ὄρεξις , ὁ δέ ὑπερβολή πάθος ἐνεργάζομαι λαιμαργία τις ἤ φιλοψία καλέω · οὕτως ἔνειμι ὁ φύσις ὁ δέω ὁ ἀπό ἀλλήλων ἡδονή γυνή καί ἀνήρ , ὁ δέ ἐπί οὗτος κινέω ὁρμή σφοδρότης καί ῥώμη γίγνομαι πολύς καί δυσκάθεκτος οὐ προσηκόντως Ἔρως καλέω . ἔρως γάρ εὐφυής καί νέος ψυχή ἅπτω εἰς ἀρετή διά φιλία τελευτάω · ὁ δέ πρός γυνή ἐπιθυμία οὗτος , ἐάν ἀγαθός πίπτω , ἡδονή περίειμι καρπόω καί ἀπόλαυσις ὥρα καί σῶμα , ὡς μαρτυρέω Ἀρίστιππος , ὁ κατηγορέω Λαίς πρός αὐτός ὡς οὐ φιλέω ἀποκρίνω , ὅτι καί ὁ οἶνος οἴομαι καί ὁ ἰχθῦς μή φιλέω αὐτός , ἀλλά ἡδύς ἑκάτερος χράω · τέλος γάρ ἐπιθυμία ἡδονή καί ἀπόλαυσις . ἔρως δέ προσδοκία φιλία ἀποβάλλω οὐ ἐθέλω παραμένω οὐδέ θεραπεύω ἐπί ὥρα ὁ λυπέω καί ἀκμάζω , εἰ καρπός ἦθος οἰκεῖος εἰς φιλία καί ἀρετή οὐ ἀποδίδωμι . ἀκούω δέ τις τραγικός γαμέτης λέγω πρός ὁ γυνή μισέω ; ἐγώ δέ ῥᾴδιος μισέω , πρός κέρδος ἕλκω ὁ ἐμός ἀτιμία . οὗτος γάρ οὐδείς εἰμί ἐρωτικός ὁ μή διά κέρδος ἀλλά ἀφροδίσιος ἕνεκα καί συνουσία ὑπομένω γυνή μοχθηρός καί ἄστοργος ὥσπερ Στρατοκλῆς ὁ ῥήτωρ Φιλιππίδης ὁ κωμικός ἐπεγγελάω ποιέω ἀποστρέφω ὁ κορυφή φιλέω μόλις εἰ δέ οὖν καί οὗτος ὁ πάθος δέω καλέω Ἔρως , θῆλυς καί νόθος ὥσπερ εἰς Κυνόσαργες συντελέω ὁ γυναικωνῖτις · μάλα δέ ὥσπερ ἀετός τις λέγω γνήσιος καί ὀρεινός , ὅς Ὅμηρος μέλας καί θηρευτής προσλέγω ἄλλος δέ γένος νόθος εἰμί ἰχθῦς περί ἕλος καί ὄρνις ἀργός λαμβάνω , ἀπορέω δέ πολλάκις ἀναφθέγγομαι τις λιμώδης καί ὀδυρτικός · οὕτως εἷς Ἔρως ὁ γνήσιος ὁ παιδικός εἰμί , οὐ πόθος στίλβω , ὡς φημί ὁ παρθένιος Ἀνακρέων , οὐδέ μύρον ἀνάπλεος καί γανόω , ἀλλά λιτός αὐτός ὁράω καί ἄθρυπτος ἐν σχολή φιλόσοφος ἤ που περί γυμνάσιον καί παλαίστρα περί θήρα νέος ὀξύς μάλα καί γενναῖος ἐγκελεύω πρός ἀρετή ὁ ἄξιος ἐπιμέλεια . ὁ δέ ὑγρός οὗτος καί οἰκουρός ἐν κόλπος διατρίβω καί κλινίδιον γυνή ἀεί διώκω ὁ μαλθακός καί θρύπτω ἡδονή ἄνανδρος καί ἄφιλος καί ἀνενθουσίαστος καταβάλλω ἄξιος , ὡς καί Σόλων καταβάλλω · δοῦλος μέν γάρ ἐράω ἄρσην παῖς εἰμί ἀπολέγω καί ξηραλοιφέω , χράω δέ συνουσία γυνή οὐ κωλύω · καλός γάρ ὁ φιλία καί ἀστεῖος , ὁ δέ ἡδονή κοινός ἀνελεύθερος . ὅθεν οὐ δοῦλος ἐράω παῖς ἐλευθέριος εἰμί οὐδέ ἀστεῖος οὐ συνουσία γάρ οὗτος ὁ ἔρως , καθά ὁ γυνή .