plutarchus.amatorius-748e-771e 24
τὸ δʼ ἐμπαθὲς ἐν ἀρχῇ καὶ δάκνον , ὦ μακάριε Ζεύξιππε , μὴ φοβηθῇς ὡς ἕλκος ἢ ὀδαξησμὸν · καίτοι καὶ μεθʼ ἕλκους ἴσως οὐδὲν ἢ δεινὸν ὥσπερ τὰ δένδρα συμφυῆ γενέσθαι πρὸς γυναῖκα χρηστήν . ἕλκωσις δὲ καὶ κυήσεως ἀρχή · μῖξις γὰρ οὐκ ἔστι τῶν μὴ πρὸς ἄλληλα πεπονθότων . ταράττει δὲ καὶ μαθήματα παῖδας ἀρχομένους καὶ φιλοσοφία νέους · ἀλλʼ οὔτε τούτοις ἀεὶ παραμένει τὸ δηκτικὸν οὔτε τοῖς ἐρῶσιν , ἀλλʼ ὥσπερ ὑγρῶν πρὸς ἄλληλα συμπεσόντων ποιεῖν τινα δοκεῖ ζέσιν ἐν ἀρχῇ καὶ τάραξιν ὁ Ἔρως , εἶτα χρόνῳ καταστήσας καὶ καθαιρεθεὶς τὴν βεβαιοτάτην διάθεσιν παρέσχεν . αὕτη γάρ ἐστιν ὡς ἀληθῶς ἡ διʼ ὅλων λεγομένη κρᾶσις , ἡ τῶν ἐρώντων · ἡ δὲ τῶν ἄλλως συμβιούντων ταῖς κατʼ Ἐπίκουρον ἁφαῖς καὶ περιπλοκαῖς ἔοικε , συγκρούσεις λαμβάνουσα καὶ ἀποπηδήσεις , ἑνότητα δʼ οὐ ποιοῦσα τοιαύτην , οἵαν Ἔρως ποιεῖ γαμικῆς κοινωνίας ἐπιλαβόμενος . οὔτε γὰρ ἡδοναὶ μείζονες ἀπʼ ἄλλων οὔτε χρεῖαι συνεχέστεραι πρὸς ἄλλους οὔτε φιλίας τὸ καλὸν ἑτέρας ἔνδοξον οὕτω καὶ ζηλωτόν , ὡς ὅθʼ ὁμοφρονέοντε νοήμασιν οἶκον ἔχητον ἀνὴρ ἠδὲ γυνή · καὶ γὰρ ὁ νόμος βοηθεῖ καὶ γεννήσεως κοινῆς καὶ τοὺς θεοὺς Ἔρωτος ἡ φύσις ἀποδείκνυσι δεομένους . οὕτω γάρ ἐρᾶν μὲν ὄμβρου γαῖαν οἱ ποιηταὶ λέγουσι καὶ γῆς οὐρανόν , ἐρᾶν δʼ ἡλίου σελήνην οἱ φυσικοὶ καὶ συγγίγνεσθαι καὶ κυεῖσθαι · καὶ γῆν δʼ ἀνθρώπων μητέρα καὶ ζῴων καὶ φυτῶν ἁπάντων γένεσιν οὐκ ἀναγκαῖον ἀπολέσθαι ποτὲ καὶ σβεσθῆναι παντάπασιν , ὅταν ὁ δεινὸς ἔρως ἢ ἵμερος τοῦ θεοῦ τὴν ὕλην ἀπολίπῃ καὶ παύσηται ποθοῦσα καὶ διώκουσα τὴν ἐκεῖθεν ἀρχὴν καὶ κίνησιν ; ἀλλʼ ἵνα μὴ μακρὰν ἀποπλανᾶσθαι δοκῶμεν ἢ κομιδῇ φλυαρεῖν , οἶσθα τοὺς παιδικοὺς ἔρωτας ὡς εἰς ἀβεβαιότητα πολλὰ λέγουσι καὶ σκώπτουσι λέγοντες , ὥσπερ ᾠὸν αὐτῶν τριχὶ διαιρεῖσθαι τὴν φιλίαν , αὐτοὺς δὲ νομάδων δίκην ἐνεαρίζοντας τοῖς τεθηλόσι καὶ ἀνθηροῖς εἶθʼ ὡς ἐκ γῆς πολεμίας ἀναστρατοπεδεύειν · ἔτι δὲ φορτικώτερον ὁ σοφιστὴς Βίων τὰς τῶν καλῶν τρίχας Ἁρμοδίους ἐκάλει καὶ Ἀριστογείτονας , ὡς ἅμα καλῆς τυραννίδος ἀπαλλαττομένους ὑπʼ αὐτῶν τοὺς ἐραστάς . ταῦτα μὲν οὐ δικαίως κατηγορεῖται τῶν γνησίων ἐραστῶν · τὰ δʼ ὑπʼ Εὐριπίδου ῥηθέντʼ ἐστὶ κομψά · ἔφη γὰρ Ἀγάθωνα τὸν καλὸν ἢδη γενειῶντα περιβάλλων καὶ κατασπαζόμενος , ὅτι τῶν καλῶν καὶ τὸ μετόπωρον ἐκδέχεται μόνον οὐδὲν πολιῶσα ἀκμάζων καὶ ῥυτίσιν , ἀλλʼ ἄχρι τάφων καὶ μνημάτων παραμένει · καὶ συζυγίας ὀλίγας ἔστι παιδικῶν , μυρίας δὲ γυναικείων ἐρώτων καταριθμήσασθαι , πάσης πίστεως κοινωνίαν πιστῶς ἅμα καὶ προθύμως συνδιαφερούσας · βούλομαι δʼ ἕν τι τῶν καθʼ ἡμᾶς ἐπὶ Καίσαρος Οὐεσπασιανοῦ γεγονότων διελθεῖν .
Lemmas: ὁ δέ ἐμπαθής ἐν ἀρχή καί δάκνω , ὦ μακάριος Ζεύξιππος , μή φοβέω ὡς ἕλκος ἤ ὀδαξησμός · καίτοι καί μετά ἕλκος ἴσως οὐδείς ἤ δεινός ὥσπερ ὁ δένδρον συμφυής γίγνομαι πρός γυνή χρηστός . ἕλκωσις δέ καί κύησις ἀρχή · μῖξις γάρ οὐ εἰμί ὁ μή πρός ἀλλήλων πάσχω . ταράσσω δέ καί μάθημα παῖς ἄρχω καί φιλοσοφία νέος · ἀλλά οὔτε οὗτος ἀεί παραμένω ὁ δηκτικός οὔτε ὁ ἐράω , ἀλλά ὥσπερ ὑγρός πρός ἀλλήλων συμπίπτω ποιέω τις δοκέω ζέσις ἐν ἀρχή καί τάραξις ὁ Ἔρως , εἶτα χρόνος καθίστημι καί καθαιρέω ὁ βέβαιος διάθεσις παρέχω . οὗτος γάρ εἰμί ὡς ἀληθής ὁ διά ὅλος λέγω κρᾶσις , ὁ ὁ ἐράω · ὁ δέ ὁ ἄλλος συμβιόω ὁ κατά Ἐπίκουρος ἁφή καί περιπλοκή ἔοικα , σύγκρουσις λαμβάνω καί ἀποπήδησις , ἑνότης δέ οὐ ποιέω τοιοῦτος , οἷος Ἔρως ποιέω γαμικός κοινωνία ἐπιλαμβάνω . οὔτε γάρ ἡδονή μέγας ἀπό ἄλλος οὔτε χρεία συνεχής πρός ἄλλος οὔτε φιλία ὁ καλός ἕτερος ἔνδοξος οὕτως καί ζηλωτός , ὡς ὅτε ὁμοφρονέω νόημα οἶκος ἔχω ἀνήρ ἠδέ γυνή · καί γάρ ὁ νόμος βοηθέω καί γέννησις κοινός καί ὁ θεός Ἔρως ὁ φύσις ἀποδείκνυμι δέω . οὕτως γάρ ἐράω μέν ὄμβρος γῆ ὁ ποιητής λέγω καί γῆ οὐρανός , ἐράω δέ ἥλιος σελήνη ὁ φυσικός καί συγγίγνομαι καί κυέω · καί γῆ δέ ἄνθρωπος μήτηρ καί ζῷον καί φυτόν ἅπας γένεσις οὐ ἀναγκαῖος ἀπόλλυμι ποτέ καί σβέννυμι παντάπασι , ὅταν ὁ δεινός ἔρως ἤ ἵμερος ὁ θεός ὁ ὕλη ἀπολείπω καί παύω ποθέω καί διώκω ὁ ἐκεῖθεν ἀρχή καί κίνησις ; ἀλλά ἵνα μή μακρός ἀποπλανάω δοκέω ἤ κομιδῇ φλυαρέω , οἶδα ὁ παιδικός ἔρως ὡς εἰς ἀβεβαιότης πολύς λέγω καί σκώπτω λέγω , ὥσπερ ᾠόν αὐτός θρίξ διαιρέω ὁ φιλία , αὐτός δέ νομάς δίκη ἐνεαρίζω ὁ θάλλω καί ἀνθηρός εἶτα ὡς ἐκ γῆ πολέμιος ἀναστρατοπεδεύω · ἔτι δέ φορτικός ὁ σοφιστής Βίων ὁ ὁ καλός θρίξ Ἁρμόδιος καλέω καί Ἀριστογείτων , ὡς ἅμα καλός τυραννίς ἀπαλλάσσω ὑπό αὐτός ὁ ἐραστής . οὗτος μέν οὐ δίκαιος κατηγορέω ὁ γνήσιος ἐραστής · ὁ δέ ὑπό Εὐριπίδης λέγω εἰμί κομψός · φημί γάρ Ἀγάθων ὁ καλός ἤδη γενειάω περιβάλλω καί κατασπάζομαι , ὅτι ὁ καλός καί ὁ μετόπωρον ἐκδέχομαι μόνος οὐδείς πολιάζω ἀκμάζω καί ῥυτίς , ἀλλά ἄχρι τάφος καί μνῆμα παραμένω · καί συζυγία ὀλίγος εἰμί παιδικός , μυρίος δέ γυναικεῖος ἔρως καταριθμέω , πᾶς πίστις κοινωνία πιστός ἅμα καί πρόθυμος συνδιαφέρω · βούλομαι δέ εἷς τις ὁ κατά ἐγώ ἐπί Καῖσαρ Οὐεσπασιανός γίγνομαι διέρχομαι .