plutarchus.aetia-physica-911c-919e 5
διὰ τί τῶν χυμῶν , ὀκτὼ τῷ γένει ὄντων , ἕνα μόνον , τὸν ἁλμυρόν , ἀπʼ οὐδενὸς καρποῦ γεννώμενον ὁρῶμεν ; καίτοι καὶ τὸν πικρὸν ἡ ἐλαία φέρει πρῶτον καὶ τὸν ὀξὺν ὁ βότρυς , · εἶτα μεταβάλλων ὁ μὲν γίνεται λιπαρὸς ὁ δʼ οἰνώδης · μεταβάλλει δὲ καὶ ὁ στρυφνὸς ἐν ταῖς φοινικοβαλάνοις καὶ ὁ αὐστηρὸς ἐν ταῖς ῥόαις εἰς τὸν γλυκύν · ἔνιαι δὲ ῥόαι καὶ μῆλα τὸν ὀξὺν ἁπλῶς φέρουσιν , ὁ δὲ δριμὺς ἐν ταῖς ῥίζαις καὶ σπέρμασι πολύς ἐστι . πότερον οὖν οὐκ ἔστιν ἁλμυροῦ γένεσις ἀλλὰ φθορὰ τῶν ἄλλων τὸ ἁλμυρόν , διὸ καὶ πᾶσιν ἄτροφον τοῖς . ἀπὸ φυτῶν καὶ σπερμάτων τρεφομένοις , ἥδυσμα δʼ ἐνίοις γίνεται τῷ τὸ πλήσμιον ἀφαιρεῖν τῶν τρεφόντων · ἤ , καθάπερ τῆς θαλάττης ἕψοντες ἀφαιροῦσι τὸ ἁλυκὸν καὶ δηκτικόν , ἐν τοῖς θερμοῖς ὑπὸ θερμότητος ἐξαμαυροῦται τὸ ἁλμυρόν · ἢ χυμὸς μέν ἐστιν , ὡς Πλάτων εἶπεν , ὕδωρ ἠθημένον διὰ φυτοῦ , διηθουμένη δὲ καὶ θάλαττα τὸ ἁλμυρὸν ἀποβάλλει ; γεῶδες γὰρ καὶ παχυμερές ἐστιν , ὅθεν ὀρύττοντες παρὰ τὸν αἰγιαλὸν ἐντυγχάνουσι ποτίμοις λιβαδίοις , πολλοὶ δὲ καὶ κηρίνοις ἀγγείοις ἀναλαμβάνουσιν ἐκ τῆς θαλάττης ὕδωρ γλυκὺ διηθούμενον , ἀποκρινομένου τοῦ ἁλυκοῦ καὶ γεώδους · ἡ δὲ διʼ ἀργίλου προδιαγωγὴ παντάπασι τὴν θάλατταν διηθουμένην πότιμον ἀποδίδωσι τῷ κατέχειν ἐν ἑαυτῇ καὶ μὴ διιέναι τὸ γεῶδες . οὕτω δὲ τούτων ἐχόντων , εἰκός ἐστι τὰ φυτὰ μήτʼ ἔξωθεν ἀναλαμβάνειν ἁλμυρίδα μήτʼ , ἂν ἐν αὐτοῖς λάβῃ γένεσιν , ἐκκρίνειν εἰς τὸν καρπόν · οἱ γὰρ πόροι διὰ λεπτότητα τὸ γεῶδες καὶ παχυμερὲς οὐ διηθοῦσιν . ἢ τῆς πικρότητος εἶδος τὴν ἁλμυρότητα θετέον , ὡς Ὅμηρος στόματος δʼ ἐξέπτυσεν ἅλμην πικρήν , ἥ οἱ πολλὸν ἀπὸ κρατὸς κελάρυζε ; καὶ ὁ Πλάτων φησὶν ἀμφοτέρους ῥύπτειν καὶ ἀποτήκειν τοὺς χυμούς , ἧττον δὲ ταῦτα ποιεῖν τὸν ἁλυκὸν καὶ οὐ τραχὺν εἶναι · δόξει δὲ τὸ πικρὸν τοῦ ἁλυκοῦ ξηρότητος ὑπερβολῇ διαφέρειν , ἐπεὶ ξηραντικόν ἐστι καὶ τὸ ἁλυκόν .
Lemmas: διά τίς ὁ χυμός , ὀκτώ ὁ γένος εἰμί , εἷς μόνος , ὁ ἁλμυρός , ἀπό οὐδείς καρπός γεννάω ὁράω ; καίτοι καί ὁ πικρός ὁ ἔλαιον φέρω πρῶτον καί ὁ ὀξύς ὁ βότρυς , · εἶτα μεταβάλλω ὁ μέν γίγνομαι λιπαρός ὁ δέ οἰνώδης · μεταβάλλω δέ καί ὁ στρυφνός ἐν ὁ φοινικοβάλανος καί ὁ αὐστηρός ἐν ὁ ῥόα εἰς ὁ γλυκύς · ἔνιοι δέ ῥόα καί μῆλον ὁ ὀξύς ἁπλῶς φέρω , ὁ δέ δριμύς ἐν ὁ ῥίζα καί σπέρμα πολύς εἰμί . πότερος οὖν οὐ εἰμί ἁλμυρός γένεσις ἀλλά φθορά ὁ ἄλλος ὁ ἁλμυρός , διό καί πᾶς ἄτροφος ὁ . ἀπό φυτόν καί σπέρμα τρέφω , ἥδυσμα δέ ἔνιοι γίγνομαι ὁ ὁ πλήσμιον ἀφαιρέω ὁ τρέφω · ἤ , καθά ὁ θάλασσα ἕψω ἀφαιρέω ὁ ἁλυκός καί δηκτικός , ἐν ὁ θερμός ὑπό θερμότης ἐξαμαυρόω ὁ ἁλμυρός · ἤ χυμός μέν εἰμί , ὡς Πλάτων λέγω , ὕδωρ ἠθέω διά φυτόν , διηθέω δέ καί θάλασσα ὁ ἁλμυρός ἀποβάλλω ; γεώδης γάρ καί παχυμερής εἰμί , ὅθεν ὀρύσσω παρά ὁ αἰγιαλός ἐντυγχάνω πότιμος λιβάδιον , πολύς δέ καί κήρινος ἀγγεῖον ἀναλαμβάνω ἐκ ὁ θάλασσα ὕδωρ γλυκύς διηθέω , ἀποκρίνω ὁ ἁλυκός καί γεώδης · ὁ δέ διά ἄργιλλος προδιαγωγή παντάπασι ὁ θάλασσα διηθέω πότιμος ἀποδίδωμι ὁ κατέχω ἐν ἑαυτοῦ καί μή διΐημι ὁ γεώδης . οὕτως δέ οὗτος ἔχω , ἔοικα εἰμί ὁ φυτόν μήτε ἔξωθεν ἀναλαμβάνω ἁλμυρίς μήτε , ἐάν ἐν αὐτός λαμβάνω γένεσις , ἐκκρίνω εἰς ὁ καρπός · ὁ γάρ πόρος διά λεπτότης ὁ γεώδης καί παχυμερής οὐ διηθέω . ἤ ὁ πικρότης εἶδος ὁ ἁλμυρότης τίθημι , ὡς Ὅμηρος στόμα δέ ἐκπτύω ἅλμη πικρός , ὅς ἕ πολύς ἀπό κράς κελαρύζω ; καί ὁ Πλάτων φημί ἀμφότερος ῥύπτω καί ἀποτήκω ὁ χυμός , ἧττον δέ οὗτος ποιέω ὁ ἁλυκός καί οὐ τραχύς εἰμί · δοκέω δέ ὁ πικρός ὁ ἁλυκός ξηρότης ὑπερβολή διαφέρω , ἐπεί ξηραντικός εἰμί καί ὁ ἁλυκός .