plutarchus.adversus-colotem-1107d-1127e 28
ἀλλʼ ἵνα τἄλλα ἐάσω , τί μᾶλλον ἐναργὲς οὕτως ἐστὶ καὶ πεπιστευμένον , ὡς τὸ παρορᾶν καὶ παρακούειν ἐν πάθεσιν ἐκστατικοῖς καὶ μελαγχολικοῖς ὄντα , ὅταν ἡ διάνοια τοιαῦτα πάσχῃ καὶ ταράττηται αἳ δέ με δᾳδοφόροι μελανείμονες ὄμμα πυροῦσι καὶ ἔχουσα ; ταῦτα μέντοι καὶ πολλὰ τούτων ἕτερα τραγικώτερα τοῖς Ἐμπεδοκλέους ἐοικότα τεράσμασιν , ὧν καταγελῶσιν , εἱλίποδʼ ἀκριτόχειρα καὶ βουγενῆ ἀνδρόπρωρα , καὶ τίνα γὰρ οὐκ ὄψιν ἢ φύσιν ἔκφυλον εἰς ταὐτὸ συνενεγκόντες ἐκ τῶν ἐνυπνίων καὶ τῶν παρακοπῶν οὐδὲν εἶναί φασι παρόραμα τούτων οὐδὲ ψεῦδος οὐδʼ ἀσύστατον , ἀλλὰ φαντασίας ἀληθεῖς ἁπάσας καὶ σώματα καὶ μορφὰς ἐκ τοῦ περιέχοντος ἀφικνουμένας . εἶτʼ ἔστι τί τῶν ὄντων ἀδύνατον ἀπιστεῖν , εἰ ταῦτα πιστεύεσθαι δυνατόν ἐστιν ; ἃ γὰρ οὐδεὶς σκευοποιὸς ἢ πλάστης θαυμάτων ἢ γραφεὺς δεινὸς ἐτόλμησε μῖξαι πρὸς ἀπάτην εἰκάσματα καὶ παίγνια , ταῦθʼ ὑπάρχειν ἀπὸ σπουδῆς τιθέμενοι , μᾶλλον δʼ ὅλως , εἰ ταῦτα μὴ ὑπάρχοι , πίστιν οἴχεσθαι καὶ βεβαιότητα καὶ κρίσιν ἀληθείας φάσκοντες αὐτοὶ καταβάλλουσιν εἰς ἀσάφειαν πάντα πράγματα καὶ ταῖς κρίσεσι φόβους καὶ ταῖς πράξεσιν ὑποψίας ἐπάγουσιν , εἰ τὰ πραττόμενα καὶ νομιζόμενα καὶ συνήθη καὶ ἀνὰ χεῖρας ἡμῖν ἐπὶ τῆς · αὐτῆς φαντασίας καὶ πίστεως ὀχεῖται τοῖς μανι κοῖς καὶ ἀτόποις καὶ παρανόμοις ἐκείνοις φάσμασιν . ἡ . γὰρ ἰσότης , ἣν ὑποτίθενται πᾶσι , τῶν νενομισμένων ἀφίστησι μᾶλλον ἢ προστίθησι τοῖς παραλόγοις τὴν πίστιν . ὅθεν ἴσμεν οὐκ ὀλίγους τῶν φιλοσόφων ἥδιον ἂν θεμένους τὸ μηδεμίαν ἢ τὸ πάσας ἀληθεῖς εἶναι τὰς φαντασίας , καὶ μᾶλλον ἂν οἷς οὐ παρατυγχάνουσι διαπιστήσαντας ἀνθρώποις καὶ πράγμασι καὶ λόγοις ἁπλῶς ἅπασιν ἢ μίαν ἐκείνων ἀληθῆ καὶ ὑπάρχουσαν εἶναι φαντασίαν πεισθέντας , ἃς λυττῶντες ἢ κορυβαντιῶντες ἢ κοιμώμενοι λαμβάνουσιν . ἃ τοίνυν ἔστι μὲν ἀναιρεῖν , ἔστι δʼ ὡς οὐκ ἔστιν ἐπέχειν περὶ αὐτῶν , εἰ μηδὲν ἄλλο , τήν γε διαφωνίαν ταύτην λαβόντας αἰτίαν ἀποχρῶσαν ὑπονοίας πρὸς τὰ πράγματα καὶ οὐδʼ οὕτως ; ὑγιὲς οὐδέν , ἀσάφειαν δὲ καὶ ταραχὴν ἔχοντα πᾶσαν . ταῖς μέν γε περὶ κόσμων ἀπειρίαις καὶ ἀτόμων φύσεως καὶ ἀμερῶν καὶ παρεγκλίσεων διαφοραῖς , εἰ καὶ πάνυ πολλοὺς διαταράττουσιν , ἔνεστιν ὅμως παραμυθία , τὸ μηδὲν ἐγγὺς εἶναι , μᾶλλον δʼ ὅλως ἐπέκεινα τῆς αἰσθήσεως ἀπῳκίσθαι τῶν ζητουμένων ἕκαστον · ἡ δʼ ἐν ὀφθαλμοῖς αὕτη καὶ ἀκοαῖς καὶ χερσὶν ἀπιστία καὶ ἄγνοια καὶ ταραχὴ περὶ τὰ αἰσθητὰ καὶ τὰς φαντασίας , εἴτʼ ἀληθεῖς εἰσιν εἴτε ψευδεῖς , τίνα δόξαν οὐ σαλεύει ; ποίαν δʼ οὐκ ἄνω καὶ κάτω ποιεῖ συγκατάθεσιν καὶ κρίσιν ; εἰ γὰρ οὐ κραιπαλῶντες οὐδὲ φαρμακῶντες ἄνθρωποι καὶ παρακόπτοντες , ἀλλὰ νήφοντες καὶ ὑγιαίνοντες καὶ γράφοντες περὶ ἀληθείας καὶ κανόνων καὶ κριτηρίων , ἐν τοῖς ἐναργεστάτοις πάθεσι καὶ κινήμασι τῆς αἰσθήσεως ἢ τὸ ἀνύπαρκτον ἀληθὲς ἢ ψεῦδος καὶ ἀνύπαρκτον ἡγοῦνται τἀληθές , οὐκ εἰ περὶ πάντων ἡσυχάζουσιν , ἀλλʼ εἴ τισιν ὅλως ἀνθρώποις συγκατατίθενται , θαυμάζειν ἄξιον · οὐδʼ ἄπιστον , εἰ μηδεμίαν κρίσιν ἔχουσι περὶ τῶν φαινομένων , ἀλλʼ εἰ τὰς ἐναντίας ἔχουσι . τοῦ γὰρ ἐναντία λέγειν ἀλλήλοις καὶ ἀντικείμενα τὸ μὴ τιθέναι μηδέτερον , ἀλλʼ ἐπέχειν περὶ τῶν ἀντικειμένων , ἧττον ἄν τις θαυμάσειεν · ὁ γὰρ μήτε τιθεὶς μήτʼ ἀρνούμενος ἀλλʼ ἡσυχάζων καὶ τῷ τιθέντι τὴν δόξαν ἧττον μάχεται τοῦ ἀρνουμένου καὶ τῷ ἀρνουμένῳ τοῦ τιθέντος εἰ δὲ περὶ τούτων δυνατόν ἐστιν ἐπέχειν , οὐδὲ περὶ τῶν ἄλλων ἀδύνατον , κατὰ γʼ ὑμᾶς , αἴσθησιν αἰσθήσεως καὶ φαντασίαν φαντασίας οὐδʼ ὁτιοῦν διαφέρειν ἡγουμένους .
Lemmas: ἀλλά ἵνα ἄλλος ἐάω , τίς μάλα ἐναργής οὕτως εἰμί καί πιστεύω , ὡς ὁ παροράω καί παρακούω ἐν πάθος ἐκστατικός καί μελαγχολικός εἰμί , ὅταν ὁ διάνοια τοιοῦτος πάσχω καί ταράσσω ὁ δέ ἐγώ δᾳδοφόρος μελανείμων ὄμμα πυρόω καί ἔχω ; οὗτος μέντοι καί πολύς οὗτος ἕτερος τραγικός ὁ Ἐμπεδοκλῆς ἔοικα τέρασμα , ὅς καταγελάω , εἰλίπους ἀκριτόχειρος καί βουγενής ἀνδρόπρωρον , καί τίς γάρ οὐ ὄψις ἤ φύσις ἔκφυλος εἰς αὐτός συμφέρω ἐκ ὁ ἐνύπνιον καί ὁ παρακοπή οὐδείς εἰμί φημί παρόραμα οὗτος οὐδέ ψεῦδος οὐδέ ἀσύστατος , ἀλλά φαντασία ἀληθής ἅπας καί σῶμα καί μορφή ἐκ ὁ περιέχω ἀφικνέομαι . εἶτα εἰμί τις ὁ εἰμί ἀδύνατος ἀπιστέω , εἰ οὗτος πιστεύω δυνατός εἰμί ; ὅς γάρ οὐδείς σκευοποιός ἤ πλάστης θαῦμα ἤ γραφεύς δεινός τολμάω μείγνυμι πρός ἀπάτη εἴκασμα καί παίγνιον , οὗτος ὑπάρχω ἀπό σπουδή τίθημι , μάλα δέ ὅλος , εἰ οὗτος μή ὑπάρχω , πίστις οἴχομαι καί βεβαιότης καί κρίσις ἀλήθεια φάσκω αὐτός καταβάλλω εἰς ἀσάφεια πᾶς πρᾶγμα καί ὁ κρίσις φόβος καί ὁ πρᾶξις ὑποψία ἐπάγω , εἰ ὁ πράσσω καί νομίζω καί συνήθης καί ἀνά χείρ ἐγώ ἐπί ὁ · αὐτός φαντασία καί πίστις ὀχάομαι ὁ μῆνις κέω καί ἄτοπος καί παράνομος ἐκεῖνος φάσμα . ὁ . γάρ ἰσότης , ὅς ὑποτίθημι πᾶς , ὁ νομίζω ἀφίστημι μάλα ἤ προστίθημι ὁ παράλογος ὁ πίστις . ὅθεν οἶδα οὐ ὀλίγος ὁ φιλόσοφος ἡδύς ἄν τίθημι ὁ μηδείς ἤ ὁ πᾶς ἀληθής εἰμί ὁ φαντασία , καί μάλα ἄν ὅς οὐ παρατυγχάνω διαπιστέω ἄνθρωπος καί πρᾶγμα καί λόγος ἁπλῶς ἅπας ἤ εἷς ἐκεῖνος ἀληθής καί ὑπάρχω εἰμί φαντασία πείθω , ὅς λυσσάω ἤ κορυβαντιάω ἤ κοιμάω λαμβάνω . ὅς τοίνυν εἰμί μέν ἀναιρέω , εἰμί δέ ὡς οὐ εἰμί ἐπέχω περί αὐτός , εἰ μηδείς ἄλλος , ὁ γε διαφωνία οὗτος λαμβάνω αἰτία ἀποχράω ὑπόνοια πρός ὁ πρᾶγμα καί οὐδέ οὕτως ; ὑγιής οὐδείς , ἀσάφεια δέ καί ταραχή ἔχω πᾶς . ὁ μέν γε περί κόσμος ἀπειρία καί ἄτομος φύσις καί ἀμερής καί παρέγκλισις διαφορά , εἰ καί πάνυ πολύς διαταράσσω , ἔνειμι ὅμως παραμυθία , ὁ μηδείς ἐγγύς εἰμί , μάλα δέ ὅλος ἐπέκεινα ὁ αἴσθησις ἀποικίζω ὁ ζητέω ἕκαστος · ὁ δέ ἐν ὀφθαλμός οὗτος καί ἀκοή καί χείρ ἀπιστία καί ἄγνοια καί ταραχή περί ὁ αἰσθητός καί ὁ φαντασία , εἴτε ἀληθής εἰμί εἴτε ψευδής , τίς δόξα οὐ σαλεύω ; ποῖος δέ οὐ ἄνω καί κάτω ποιέω συγκατάθεσις καί κρίσις ; εἰ γάρ οὐ κραιπαλάω οὐδέ φαρμακάω ἄνθρωπος καί παρακόπτω , ἀλλά νήφω καί ὑγιαίνω καί γράφω περί ἀλήθεια καί κανών καί κριτήριον , ἐν ὁ ἐναργής πάθος καί κίνημα ὁ αἴσθησις ἤ ὁ ἀνύπαρκτος ἀληθής ἤ ψεῦδος καί ἀνύπαρκτος ἡγέομαι ἀληθής , οὐ εἰ περί πᾶς ἡσυχάζω , ἀλλά εἰ τις ὅλος ἄνθρωπος συγκατατίθημι , θαυμάζω ἄξιος · οὐδέ ἄπιστος , εἰ μηδείς κρίσις ἔχω περί ὁ φαίνω , ἀλλά εἰ ὁ ἐναντίος ἔχω . ὁ γάρ ἐναντίος λέγω ἀλλήλων καί ἀντίκειμαι ὁ μή τίθημι μηδέτερος , ἀλλά ἐπέχω περί ὁ ἀντίκειμαι , ἥσσων ἄν τις θαυμάζω · ὁ γάρ μήτε τίθημι μήτε ἀρνέομαι ἀλλά ἡσυχάζω καί ὁ τίθημι ὁ δόξα ἥσσων μάχομαι ὁ ἀρνέομαι καί ὁ ἀρνέομαι ὁ τίθημι εἰ δέ περί οὗτος δυνατός εἰμί ἐπέχω , οὐδέ περί ὁ ἄλλος ἀδύνατος , κατά γε σύ , αἴσθησις αἴσθησις καί φαντασία φαντασία οὐδέ ὁστισοῦν διαφέρω ἡγέομαι .