plutarchus.adversus-colotem-1107d-1127e 25
ὁ δὲ Κωλώτης ; ἔοικε ταὐτὸ πάσχειν τοῖς νεωστὶ γράμματα μανθάνουσι τῶν παίδων , οἳ τοὺς χαρακτῆρας ἐν τοῖς πυξίοις ἐθιζόμενοι λέγειν , ὅταν ἔξω γεγραμμένους ἐν ἑτέροις ἴδωσιν , ἀμφιγνοοῦσι καὶ ταράττονται καὶ γὰρ οὗτος , οὓς ἐν τοῖς Ἐπικούρου γράμμασιν ἀσπάζεται καὶ ἀγαπᾷ λόγους , οὐ συνίησιν οὐδὲ γιγνώσκει λεγομένους ὑφʼ ἑτέρων . οἱ γάρ , εἰδώλου προσπίπτοντος ἡμῖν περιφεροῦς ἑτέρου δὲ κεκλασμένου , τὴν μὲν αἴσθησιν ἀληθῶς τυποῦσθαι λέγοντες , προσαποφαίνεσθαι δʼ οὐκ ἐῶντες ὅτι στρογγύλος ὁ πύργος ἐστὶν ἡ δὲ κώπη κέκλασται , τὰ πάθη τὰ αὑτῶν καὶ τὰ φαντάσματα βεβαιοῦσι τὰ δʼ ἐκτὸς οὕτως ἔχειν ὁμολογεῖν οὐκ ἐθέλουσιν ἀλλʼ ὡς ἐκείνοις τὸ ἱπποῦσθαι καὶ τὸ τοιχοῦσθαι λεκτέον οὐχ ἵππον οὐδὲ τοῖχον , οὕτως ἄρα τὸ στρογγυλοῦσθαι καὶ τὸ σκαληνοῦσθαι τὴν ὄψιν , οὐ σκαληνὸν οὐδὲ στρογγύλον ἀνάγκη τὴν κώπην καὶ τὸν πύργον λέγειν · τὸ γὰρ εἴδωλον , ὑφʼ οὗ πέπονθεν ἡ ὄψις , κεκλασμένον ἐστίν · ἡ κώπη δʼ ἀφʼ ἧς τὸ εἴδωλον οὔκ ἐστι κεκλασμένη . διαφορὰν οὖν τοῦ πάθους πρὸς τὸ ὑποκείμενον ἐκτὸς ἔχοντος , ἢ μένειν ἐπὶ τοῦ πάθους δεῖ τὴν πίστιν ἢ τὸ εἶναι τῷ φαίνεσθαι προσαποφαινομένην ἐλέγχεσθαι . τὸ δὲ δὴ βοᾶν αὐτοὺς καὶ ἀγανακτεῖν ὑπὲρ τῆς αἰσθήσεως , ὡς οὐ λέγουσι τὸ ἐκτὸς εἶναι θερμὸν ἀλλὰ τὸ ἐν αὐτῇ πάθος γεγονέναι τοιοῦτον · ἆρʼ οὐ ταὐτόν ἐστι τῷ λεγομένῳ περὶ τῆς ; γεύσεως , ὅτι τὸ ἐκτὸς οὒ φασιν εἶναι γλυκὺ πάθος δέ τι καὶ κίνημα περὶ αὐτὴν γεγονέναι τοιοῦτον ; ὁ δὲ λέγων ἀνθρωποειδῆ φαντασίαν λαμβάνειν , εἰ δʼ ἄνθρωπός ἐστι μὴ αἰσθάνεσθαι , πόθεν εἴληφε τὰς ἀφορμάς ; οὐ παρὰ τῶν λεγόντων καμπυλοειδῆ φαντασίαν λαμβάνειν , εἰ δὲ καμπύλον ἐστί , μὴ προσαποφαίνεσθαι τὴν ὄψιν μηδʼ ὅτι στρογγύλον , ἀλλʼ ὅτι φάντασμα περὶ αὐτὴν καὶ τύπωμα στρογγυλοειδὲς γέγονε ; νὴ Δία , φήσει τις , ἀλλʼ ἐγὼ τῷ πύργῳ προσελθὼν καὶ τῆς κώπης ἁψάμενος ἀποφανοῦμαι τὴν μὲν εὐθεῖαν εἶναι τὸν δὲ πολύγωνον · ἐκεῖνος δέ , κἂν ἐγγὺς γένηται , τὸ δοκεῖν καὶ τὸ φαίνεσθαι , πλέον δʼ οὐδὲν ὁμολογήσει . ναὶ μὰ Δία σοῦ γε μᾶλλον , ὦ βέλτιστε , τὸ ἀκόλουθον ὁρῶν καὶ φυλάττων , τὸ πᾶσαν εἶναι φαντασίαν ὁμοίως ἀξιόπιστον ὑπὲρ ἑαυτῆς , ὑπὲρ ἄλλου δὲ μηδεμίαν ἀλλʼ ἐπίσης ἔχειν . σοὶ δʼ οἴχεται τὸ πάσας ὑπάρχειν ἀληθεῖς , ἄπιστον δὲ καὶ ψευδῆ μηδεμίαν , εἰ ταύταις μὲν οἴει δεῖν προσαποφαίνεσθαι περὶ τῶν ἐκτός , ἐκείναις δὲ τοῦ πάσχειν πλέον οὐδὲν ἐπίστευες . εἰ μὲν γὰρ ἐπίσης ἔχουσιν ἐγγύς τε γενόμεναι καὶ μακρὰν οὖσαι πρὸς πίστιν , ἢ πάσαις δίκαιόν ἐστιν ἢ μηδὲ ταύταις ἕπεσθαι τὴν προσαποφαινομένην τὸ εἶναι κρίσιν εἰ δὲ γίγνεται διαφορὰ τοῦ πάθους ἀποστᾶσι καὶ προσελθοῦσι , ψεῦδός ἐστι τὸ μήτε φαντασίαν μήτʼ αἴσθησιν σιν ἑτέρας ἑτέραν ἐναργεστέραν ὑπάρχειν καθάπερ ἃς λέγουσιν ἐπιμαρτυρήσεις καὶ ἀντιμαρτυρήσεις οὐθέν εἰσι πρὸς τὴν αἴσθησιν ἀλλὰ πρὸς τὴν δόξαν · ὥστʼ εἰ ταύταις ἑπομένους ἀποφαίνεσθαι περὶ τῶν ἐκτὸς κελεύουσι , τῆς δόξης κρῖμα τὸ εἶναι τῆς δʼ αἰσθήσεως πάθος τὸ φαινόμενον ποιοῦντες , ἀπὸ τοῦ πάντως ἀληθοῦς τὴν κρίσιν ἐπὶ τὸ διαπῖπτον πολλάκις μεταφέρουσιν .
Lemmas: ὁ δέ Κωλώτης ; ἔοικα αὐτός πάσχω ὁ νεωστί γράμμα μανθάνω ὁ παῖς , ὅς ὁ χαρακτήρ ἐν ὁ πυξίον ἐθίζω λέγω , ὅταν ἔξω γράφω ἐν ἕτερος ὁράω , ἀμφιγνοέω καί ταράσσω καί γάρ οὗτος , ὅς ἐν ὁ Ἐπίκουρος γράμμα ἀσπάζομαι καί ἀγαπάω λόγος , οὐ συνίημι οὐδέ γιγνώσκω λέγω ὑπό ἕτερος . ὁ γάρ , εἴδωλον προσπίπτω ἐγώ περιφερής ἕτερος δέ κλάω , ὁ μέν αἴσθησις ἀληθής τυπόω λέγω , προσαποφαίνω δέ οὐ ἐάω ὅτι στρογγύλος ὁ πύργος εἰμί ὁ δέ κώπη κλάω , ὁ πάθος ὁ ἑαυτοῦ καί ὁ φάντασμα βεβαιόω ὁ δέ ἐκτός οὕτως ἔχω ὁμολογέω οὐ ἐθέλω ἀλλά ὡς ἐκεῖνος ὁ ἱππόομαι καί ὁ τοιχόομαι λεκτέος οὐ ἵππος οὐδέ τοῖχος , οὕτως ἄρα ὁ στρογγυλόω καί ὁ σκαληνόομαι ὁ ὄψις , οὐ σκαληνός οὐδέ στρογγύλος ἀνάγκη ὁ κώπη καί ὁ πύργος λέγω · ὁ γάρ εἴδωλον , ὑπό ὅς πάσχω ὁ ὄψις , κλάω εἰμί · ὁ κώπη δέ ἀπό ὅς ὁ εἴδωλον οὐ εἰμί κλάω . διαφορά οὖν ὁ πάθος πρός ὁ ὑπόκειμαι ἐκτός ἔχω , ἤ μένω ἐπί ὁ πάθος δέω ὁ πίστις ἤ ὁ εἰμί ὁ φαίνω προσαποφαίνω ἐλέγχω . ὁ δέ δή βοάω αὐτός καί ἀγανακτέω ὑπέρ ὁ αἴσθησις , ὡς οὐ λέγω ὁ ἐκτός εἰμί θερμός ἀλλά ὁ ἐν αὐτός πάθος γίγνομαι τοιοῦτος · ἆρα οὐ αὐτός εἰμί ὁ λέγω περί ὁ ; γεῦσις , ὅτι ὁ ἐκτός οὐ φημί εἰμί γλυκύς πάθος δέ τις καί κίνημα περί αὐτός γίγνομαι τοιοῦτος ; ὁ δέ λέγω ἀνθρωποειδής φαντασία λαμβάνω , εἰ δέ ἄνθρωπος εἰμί μή αἰσθάνομαι , πόθεν λαμβάνω ὁ ἀφορμή ; οὐ παρά ὁ λέγω καμπυλοειδής φαντασία λαμβάνω , εἰ δέ καμπύλος εἰμί , μή προσαποφαίνω ὁ ὄψις μηδέ ὅτι στρογγύλος , ἀλλά ὅτι φάντασμα περί αὐτός καί τύπωμα στρογγυλοειδής γίγνομαι ; νή Ζεύς , φημί τις , ἀλλά ἐγώ ὁ πύργος προσέρχομαι καί ὁ κώπη ἅπτω ἀποφαίνω ὁ μέν εὐθύς εἰμί ὁ δέ πολύγωνος · ἐκεῖνος δέ , ἐάν ἐγγύς γίγνομαι , ὁ δοκέω καί ὁ φαίνω , πολύς δέ οὐδείς ὁμολογέω . ναί μά Ζεύς σύ γε μάλα , ὦ ἀγαθός , ὁ ἀκόλουθος ὁράω καί φυλάσσω , ὁ πᾶς εἰμί φαντασία ὅμοιος ἀξιόπιστος ὑπέρ ἑαυτοῦ , ὑπέρ ἄλλος δέ μηδείς ἀλλά ἐπίσης ἔχω . σύ δέ οἴχομαι ὁ πᾶς ὑπάρχω ἀληθής , ἄπιστος δέ καί ψευδής μηδείς , εἰ οὗτος μέν οἴομαι δέω προσαποφαίνω περί ὁ ἐκτός , ἐκεῖνος δέ ὁ πάσχω πολύς οὐδείς πιστεύω . εἰ μέν γάρ ἐπίσης ἔχω ἐγγύς τε γίγνομαι καί μακρός εἰμί πρός πίστις , ἤ πᾶς δίκαιος εἰμί ἤ μηδέ οὗτος ἕπομαι ὁ προσαποφαίνω ὁ εἰμί κρίσις εἰ δέ γίγνομαι διαφορά ὁ πάθος ἀφίστημι καί προσέρχομαι , ψεῦδος εἰμί ὁ μήτε φαντασία μήτε αἴσθησις βρόχος ἕτερος ἕτερος ἐναργής ὑπάρχω καθά ὅς λέγω ἐπιμαρτύρησις καί ἀντιμαρτύρησις οὐδείς εἰμί πρός ὁ αἴσθησις ἀλλά πρός ὁ δόξα · ὥστε εἰ οὗτος ἕπομαι ἀποφαίνω περί ὁ ἐκτός κελεύω , ὁ δόξα κρῖμα ὁ εἰμί ὁ δέ αἴσθησις πάθος ὁ φαίνω ποιέω , ἀπό ὁ πάντως ἀληθής ὁ κρίσις ἐπί ὁ διαπίπτω πολλάκις μεταφέρω .