plutarchus.ad-principem-ineruditum-779d-782f 4
Ἀνάξαρχος μὲν οὖν ἐπὶ τῷ Κλείτου φόνῳ δεινοπαθοῦντα παραμυθούμενος Ἀλέξανδρον ἔφη καὶ τῷ Διὶ τὴν Δίκην εἶναι καὶ τὴν Θέμιν παρέδρους , ἵνα πᾶν πραττόμενον ὑπὸ βασιλέως θεμιτὸν δοκῇ καὶ δίκαιον · οὐκ ὀρθῶς οὐδʼ ὠφελίμως τὴν ἐφʼ οἷς ἥμαρτε μετάνοιαν αὐτοῦ τῷ πρὸς τὰ ὅμοια θαρρύνειν ἰώμενος . εἰ δὲ δεῖ ταῦτʼ εἰκάζειν , ὁ μὲν Ζεὺς οὐκ ἔχει τὴν Δίκην πάρεδρον , ἀλλʼ αὐτὸς Δίκη καὶ Θέμις ἐστὶ καὶ νόμων ὁ πρεσβύτατος καὶ τελειότατος . οἱ δὲ παλαιοὶ οὕτω λέγουσι καὶ γράφουσι καὶ διδάσκουσιν , ὡς ἄνευ Δίκης ἄρχειν μηδὲ τοῦ Διὸς καλῶς δυναμένου ἡ δέ γε παρθένος ἐστὶ καθʼ Ἡσίοδον ἀδιάφθορος , αἰδοῦς καὶ σωφροσύνης καὶ ὠφελείας σύνοικος ὅθεν αἰδοίους προσαγορεύουσι τοὺς βασιλεῖς · μάλιστα , γὰρ αἰδεῖσθαι προσήκει τοῖς ἥκιστα φοβουμένοις . φοβεῖσθαι δὲ δεῖ τὸν ἄρχοντα τοῦ παθεῖν κακῶς μᾶλλον τὸ ποιῆσαι · τοῦτο γὰρ αἴτιόν ἐστιν ἐκείνου καὶ οὗτός ἐστιν ὁ φόβος τοῦ ἄρχοντος φιλάνθρωπος καὶ οὐκ ἀγεννής · , ὑπὲρ τῶν ἀρχομένων δεδιέναι μὴ λάθωσι βλαβέντες , ὡς δὲ κύνες περὶ μῆλα δυσωρήσονται ἐν αὐλῇ , θηρὸς ἀκούσαντες κρατερόφρονος,ʼ οὐχ ὑπὲρ αὑτῶν ἀλλʼ ὑπὲρ τῶν φυλαττομένων . ὁ δʼ Ἐπαμεινώνδας , εἰς ἑορτήν τινα καὶ πότον ἀνειμένως τῶν Θηβαίων ῥυέντων , μόνος ἐφώδευε τὰ ὅπλα καὶ τὰ τείχη , νήφειν λέγων καὶ ἀγρυπνεῖν ὡς ἂν ἐξῇ τοῖς ἄλλοις μεθύειν καὶ καθεύδειν . καὶ Κάτων ἐν Ἰτύκῃ ʼτοὺς · ἄλλους ἅπαντας ἀπὸ τῆς ἣττης ἐκήρυττε πέμπειν ἐπὶ θάλατταν · καὶ ἐμβιβάσας , εὔπλοιαν εὐξάμενος ὑπὲρ αὐτῶν , εἰς οἶκον ἐπανελθὼν ἑαυτὸν ἀπέσφαξε διδάξας ὑπὲρ τίνων δεῖ τὸν ἄρχοντα ; τῷ φόβῳ χρῆσθαι καὶ τίνων δεῖ τὸν ἄρχοντα καταφρονεῖν . Κλέαρχος δʼ ὁ Ποντικὸς τύραννος εἰς κιβωτὸν ἐνδυόμενος ὥσπερ ὄφις ἐκάθευδε . καὶ Ἀριστόδημος ὁ Ἀργεῖος εἰς ὑπερῷον οἴκημα θύραν ἔχον ἐπιρρακτήν , ἧς ἐπάνω τιθεὶς τὸ κλινίδιον ἐκάθευδε μετὰ τῆς ἑταίρας · ἡ δὲ μήτηρ ἐκείνης ὑφεῖλκε κάτωθεν τὸ κλιμάκιον , εἶθʼ ἡμέρας πάλιν προσετίθει φέρουσα . πῶς οὗτος , οἴεσθε , τὸ θέατρον ἐπεφρίκει καὶ τὸ ἀρχεῖον , τὸ βουλευτήριον , τὸ συμπόσιον , ὁ τὸν θάλαμον ἑαυτῷ δεσμωτήριον πεποιηκώς ; τῷ γὰρ ὄντι δεδίασιν οἱ βασιλεῖς ὑπὲρ τῶν ἀρχομένων , οἱ δὲ τύραννοι τοὺς ἀρχομένους διὸ δυνάμει τὸ δέος συναύξουσι πλειόνων γὰρ ἄρχοντες πλείονας φοβοῦνται .
Lemmas: Ἀνάξαρχος μέν οὖν ἐπί ὁ Κλεῖτος φόνος δεινοπαθέω παραμυθέομαι Ἀλέξανδρος φημί καί ὁ Ζεύς ὁ Δίκη εἰμί καί ὁ Θέμις πάρεδρος , ἵνα πᾶς πράσσω ὑπό βασιλεύς θεμιτός δοκέω καί δίκαιος · οὐ ὀρθός οὐδέ ὠφέλιμος ὁ ἐπί ὅς ἁμαρτάνω μετάνοια αὐτός ὁ πρός ὁ ὅμοιος θαρσύνω ἰάομαι . εἰ δέ δέω οὗτος εἰκάζω , ὁ μέν Ζεύς οὐ ἔχω ὁ Δίκη πάρεδρος , ἀλλά αὐτός Δίκη καί Θέμις εἰμί καί νόμος ὁ πρέσβυς καί τέλειος . ὁ δέ παλαιός οὕτως λέγω καί γράφω καί διδάσκω , ὡς ἄνευ Δίκη ἄρχω μηδέ ὁ Ζεύς καλός δύναμαι ὁ δέ γε παρθένος εἰμί κατά Ἡσίοδος ἀδιάφθορος , αἰδώς καί σωφροσύνη καί ὠφέλεια σύνοικος ὅθεν αἰδοῖος προσαγορεύω ὁ βασιλεύς · μάλα , γάρ αἰδέομαι προσήκω ὁ ἦκα φοβέω . φοβέω δέ δέω ὁ ἄρχω ὁ πάσχω κακός μάλα ὁ ποιέω · οὗτος γάρ αἴτιος εἰμί ἐκεῖνος καί οὗτος εἰμί ὁ φόβος ὁ ἄρχω φιλάνθρωπος καί οὐ ἀγεννής · , ὑπέρ ὁ ἄρχω δείδω μή λανθάνω βλάπτω , ὡς δέ κύων περί μῆλον δυσωρέομαι ἐν αὐλή , θήρ ἀκούω κρατερόφρονος,ʼ οὐ ὑπέρ ἑαυτοῦ ἀλλά ὑπέρ ὁ φυλάσσω . ὁ δέ Ἐπαμεινώνδας , εἰς ἑορτή τις καί πότος ἀνειμένως ὁ Θηβαῖος ῥέω , μόνος ἐφοδεύω ὁ ὅπλον καί ὁ τεῖχος , νήφω λέγω καί ἀγρυπνέω ὡς ἄν ἐξέρχομαι ὁ ἄλλος μεθύω καί καθεύδω . καί Κάτων ἐν Ἰτύκη ὅς · ἄλλος ἅπας ἀπό ὁ ἧσσα κηρύσσω πέμπω ἐπί θάλασσα · καί ἐμβιβάζω , εὔπλοια εὔχομαι ὑπέρ αὐτός , εἰς οἶκος ἐπανέρχομαι ἑαυτοῦ ἀποσφάζω διδάσκω ὑπέρ τίς δέω ὁ ἄρχω ; ὁ φόβος χράω καί τίς δέω ὁ ἄρχω καταφρονέω . Κλέαρχος δέ ὁ Ποντικός τύραννος εἰς κιβωτός ἐνδύω ὥσπερ ὄφις καθεύδω . καί Ἀριστόδημος ὁ Ἀργεῖος εἰς ὑπερῷος οἴκημα θύρα ἔχω ἐπιρρακτός , ὅς ἐπάνω τίθημι ὁ κλινίδιον καθεύδω μετά ὁ ἑταίρα · ὁ δέ μήτηρ ἐκεῖνος ὑφέλκω κάτωθεν ὁ κλιμάκιον , εἶτα ἡμέρα πάλιν προστίθημι φέρω . πῶς οὗτος , οἴομαι , ὁ θέατρον φρίσσω καί ὁ ἀρχεῖον , ὁ βουλευτήριον , ὁ συμπόσιον , ὁ ὁ θάλαμος ἑαυτοῦ δεσμωτήριον ποιέω ; ὁ γάρ εἰμί δείδω ὁ βασιλεύς ὑπέρ ὁ ἄρχω , ὁ δέ τύραννος ὁ ἄρχω διό δύναμις ὁ δέος συναυξάνω πολύς γάρ ἄρχων πολύς φοβέω .