plotinus.enneades 3.2.17
ὢν δὴ τοιοῦτος οἷος καὶ πάντως ποιεῖ , πολὺ μᾶλλον τὰ ποιούμενα ποιήσει ἐναντία , ὅσῳ καὶ διέστηκε μᾶλλον : καὶ ἧττον ἓν ὁ κόσμος ὁ αἰσθητὸς ἢ ὁ λόγος αὐτοῦ , ὥστε καὶ πολὺς μᾶλλον καὶ ἡ ἐναντιότης μᾶλλον καὶ ἡ τοῦ ζῆν ἔφεσις μᾶλλον ἑκάστῳ καὶ ὁ ἔρως τοῦ εἰς ἓν μᾶλλον . φθείρει δὲ καὶ τὰ ἐρῶντα τὰ ἐρώμενα πολλάκις εἰς τὸ αὑτῶν ἀγαθὸν σπεύδοντα , ὅταν φθαρτὰ ᾖ , καὶ ἡ ἔφεσις δὲ τοῦ μέρους πρὸς τὸ ὅλον ἕλκει εἰς αὐτὸ ὃ δύναται . οὕτως οὖν καὶ οἱ ἀγαθοὶ καὶ οἱ κακοί , ὥσπερ παρὰ τῆς αὐτῆς τέχνης ὀρχουμένου τὰ ἐναντία : καὶ αὐτοῦ τὸ μέν τι μέρος ἀγαθόν , τὸ δὲ κακὸν φήσομεν , καὶ οὕτω καλῶς ἔχειν . καίτοι οὐδὲ κακοὶ ἔτι . ἢ τὸ μὲν κακοὺς εἶναι οὐκ ἀναιρεῖται , ἀλλ̓ ἢ μόνον ὅτι μὴ παῤ αὑτῶν τοιοῦτοι . ἀλλ̓ ἴσως συγγνώμη τοῖς κακοῖς : εἰ μὴ καὶ τὸ τῆς συγγνώμης καὶ μὴ ὁ λόγος ποιεῖ : ποιεῖ δὲ ὁ λόγος μηδὲ συγγνώμονας ἐπὶ τοῖς τοιούτοις εἶναι . ἀλλ̓ εἰ τὸ μὲν μέρος αὐτοῦ ἀγαθὸς ἀνήρ , τὸ δὲ ἄλλο πονηρός , καὶ πλείω μέρη ὁ πονηρός , ὥσπερ ἐν δράμασι τὰ μὲν τάττει αὐτοῖς ὁ ποιητής , τοῖς δὲ χρῆται οὖσιν ἤδη : οὐ γὰρ αὐτὸς πρωταγωνιστὴν οὐδὲ δεύτερον οὐδὲ τρίτον ποιεῖ , ἀλλὰ διδοὺς ἑκάστῳ τοὺς προσήκοντας λόγους ἤδη ἀπέδωκεν ἑκάστῳ εἰς ὃ τετάχθαι δέον : οὕτω τοι καὶ ἔστι τόπος ἑκάστῳ ὁ μὲν τῷ ἀγαθῷ , ὁ δὲ τῷ κακῷ πρέπων . ἑκάτερος οὖν κατὰ φύσιν καὶ κατὰ λόγον εἰς ἑκάτερον καὶ τὸν πρέποντα χωρεῖ τὸν τόπον ἔχων , ὃν εἵλετο . εἶτα φθέγγεται καὶ ποιεῖ ὁ μὲν ἀσεβεῖς λόγους καὶ ἔργα ʽποιῶν̓ , ὁ δὲ τὰ ἐναντία : ἦσαν γὰρ καὶ πρὸ τοῦ δράματος τοιοῦτοι οἱ ὑποκριταὶ διδόντες ἑαυτοὺς τῷ δράματι . ἐν μὲν οὖν τοῖς ἀνθρωπίνοις δράμασιν ὁ μὲν ποιητὴς ἔδωκε τοὺς λόγους , οἱ δὲ ἔχουσι παῤ αὑτῶν καὶ ἐξ αὑτῶν τό τε καλῶς καὶ τὸ κακῶς ἕκαστος — ἔστι γὰρ καὶ ἔργον αὐτοῖς μετὰ τὰς ῥήσεις τοῦ ποιητοῦ : ἐν δὲ τῷ ἀληθεστέρῳ ποιήματι , ὅ τι μιμοῦνται κατὰ μέρος ἄνθρωποι ποιητικὴν ἔχοντες φύσιν , ψυχὴ μὲν ὑποκρίνεται , ἃ δ̓ ὑποκρίνεται λαβοῦσα παρὰ τοῦ ποιητοῦ , ὥσπερ οἱ τῇδε ὑποκριταὶ τὰ προσωπεῖα , τὴν ἐσθῆτα , τοὺς κροκωτοὺς καὶ τὰ ῥάκη , οὕτω καὶ ψυχὴ αὐτὴ τὰς τύχας οὐ λαβοῦσα εἰκῇ : κατὰ λόγον δὲ καὶ αὗται : καὶ ἐναρμοσαμένη ταύτας σύμφωνος γίνεται καὶ συνέταξεν ἑαυτὴν τῷ δράματι καὶ τῷ λόγῳ παντί : εἶτα οἷον φθέγγεται τὰς πράξεις καὶ τὰ ἄλλα , ὅσα ἂν ψυχὴ κατὰ τρόπον τὸν ἑαυτῆς ποιήσειεν , ὥσπερ τινὰ ᾠδήν . καὶ ὡς ὁ φθόγγος καὶ τὸ σχῆμα παῤ αὑτοῦ καλὸν ἢ αἰσχρὸν καὶ ἢ κόσμον προσέθηκεν , ὡς δόξειεν ἄν , εἰς τὸ ποίημα ἢ προσθεὶς τὴν αὑτοῦ τῆς φωνῆς κάκην οὐκ ἐποίησε μὲν τὸ δρᾶμα ἕτερον ἢ οἷον ἦν , αὐτὸς δὲ ἀσχήμων ἐφάνη , ὁ δὲ ποιητὴς τοῦ δράματος ἀπέπεμψε κατ̓ ἀξίαν ἀτιμάσας καὶ τοῦτο ἔργον ποιῶν ἀγαθοῦ κριτοῦ , τὸν δὲ ἤγαγεν εἰς μείζους τιμὰς καί , εἰ ἔχοι , ἐπὶ τὰ καλλίω δράματα , τὸν δὲ ἕτερον , εἴ που εἶχε χείρονα , τοῦτον τὸν τρόπον εἰσελθοῦσα εἰς τόδε τὸ πᾶν ποίημα καὶ μέρος ἑαυτὴν ποιησαμένη τοῦ δράματος εἰς ὑπόκρισιν τὸ εὖ ἢ τὸ κακῶς εἰσενεγκαμένη παῤ αὑτῆς καὶ ἐν τῇ εἰσόδῳ συνταχθεῖσα καὶ τὰ ἄλλα πάντα χωρὶς ἑαυτῆς καὶ τῶν ἔργων αὑτῆς λαβοῦσα δίκας τε καὶ τιμὰς αὖ ἔχει . πρόσεστι δέ τι τοῖς ὑποκριταῖς ἅτε ἐν μείζονι τόπῳ ἢ κατὰ σκηνῆς μέτρον ὑποκρινομένοις καὶ τοῦ ποιητοῦ παντὸς τούτου ποιοῦντος κυρίους καὶ δυνάμεως οὔσης μείζονος ἐπὶ πολλὰ ἰέναι εἴδη τόπων τιμὰς καὶ ἀτιμίας ὁρίζουσι τῷ συνεπιλαμβάνειν καὶ αὐτοὺς ταῖς τιμαῖς καὶ ἀτιμίαις ἁρμόζοντος ἑκάστου τόπου τοῖς ἤθεσιν , ὡς συμφωνεῖν τῷ τοῦ παντὸς λόγῳ ἐναρμοζομένου κατὰ δίκην ἑκάστου τοῖς μέρεσι τοῖς δεξομένοις , ὥσπερ χορδῆς ἑκάστης εἰς τὸν οἰκεῖον καὶ προσήκοντα τόπον ταττομένης κατὰ λόγον τὸν τοῦ φθέγγεσθαι , ὁποῖόν ἐστιν αὐτῇ τὸ τῆς δυνάμεως εἰς τοῦτο . καὶ γὰρ ἐν τῷ ὅλῳ τὸ πρέπον καὶ τὸ καλόν , εἰ ἕκαστος οὗ δεῖ τετάξεται φθεγγόμενος κακὰ ἐν τῷ σκότῳ καὶ τῷ ταρτάρῳ : ἐνταῦθα γὰρ καλὸν τὸ οὕτω φθέγγεσθαι : καὶ τὸ ὅλον τοῦτο καλὸν οὐκ , εἰ λίθος εἴη ἕκαστος , ἀλλ̓ εἰ τὸν φθόγγον τὸν αὑτοῦ εἰσφερόμενος συντελοῖ εἰς μίαν ἁρμονίαν ζωὴν καὶ αὐτὸς φωνῶν , ἐλάττω δὲ καὶ χείρω καὶ ἀτελεστέραν : ὥσπερ οὐδὲ ἐν σύριγγι φωνὴ μία , ἀλλὰ καὶ ἐλάττων τις οὖσα καὶ ἀμυδρὰ πρὸς ἁρμονίαν τῆς πάσης σύριγγος συντελεῖ , ὅτι μεμέρισται ἡ ἁρμονία εἰς οὐκ ἴσα μέρη καὶ ἄνισοι μὲν οἱ φθόγγοι πάντες , ὁ δὲ τέλειος εἷς ἐκ πάντων . καὶ δὴ καὶ ὁ λόγος ὁ πᾶς εἷς , μεμέρισται δὲ οὐκ εἰς ἴσα : ὅθεν καὶ τοῦ παντὸς διάφοροι τόποι , βελτίους καὶ χείρους , καὶ ψυχαὶ οὐκ ἴσαι ἐναρμόττουσιν οὕτω τοῖς οὐκ ἴσοις καὶ οὕτω καὶ ἐνταῦθα συμβαίνει καὶ τοὺς τόπους ἀνομοίους καὶ τὰς ψυχὰς οὐ τὰς αὐτάς , ἀλλ̓ ἀνίσους οὔσας καὶ ἀνομοίους τοὺς τρόπους ἐχούσας , οἷον κατὰ σύριγγος ἤ τινος ἄλλου ὀργάνου ἀνομοιότητας , ἐν τόποις τε πρὸς ἀλλήλας διαφέρουσιν εἶναι καθ̓ ἕκαστον τόπον τὰ αὑτῶν συμφώνως καὶ τοῖς τόποις καὶ τῷ ὅλῳ φθεγγομένας . καὶ τὸ κακῶς αὐταῖς ἐν καλῷ κατὰ τὸ πᾶν κείσεται καὶ τὸ παρὰ φύσιν τῷ παντὶ κατὰ φύσιν καὶ οὐδὲν ἧττον φθόγγος ἐλάττων . ἀλλ̓ οὐ χεῖρον πεποίηκε τὸ ὅλον οὕτω φθεγγομένη , ὥσπερ οὐδὲ ὁ δήμιος πονηρὸς ὢν χείρω πεποίηκε τὴν εὐνομουμένην πόλιν , εἰ δεῖ καὶ ἄλλῃ χρῆσθαι εἰκόνι . δεῖ γὰρ καὶ τούτου ἐν πόλει , ʽδεῖ δὲ καὶ ἀνθρώπου τοιούτου πολλάκις,ʼ καὶ καλῶς καὶ οὗτος κεῖται .
Lemmas: εἰμί δή τοιοῦτος οἷος καί πάντως ποιέω , πολύς μάλα ὁ ποιέω ποιέω ἐναντίος , ὅσος καί διΐστημι μάλα : καί ἥσσων εἷς ὁ κόσμος ὁ αἰσθητός ἤ ὁ λόγος αὐτός , ὥστε καί πολύς μάλα καί ὁ ἐναντιότης μάλα καί ὁ ὁ ζάω ἔφεσις μάλα ἕκαστος καί ὁ ἔρως ὁ εἰς εἷς μάλα . φθείρω δέ καί ὁ ἐράω ὁ ἐράω πολλάκις εἰς ὁ ἑαυτοῦ ἀγαθός σπεύδω , ὅταν φθαρτός εἰμί , καί ὁ ἔφεσις δέ ὁ μέρος πρός ὁ ὅλος ἕλκω εἰς αὐτός ὅς δύναμαι . οὕτως οὖν καί ὁ ἀγαθός καί ὁ κακός , ὥσπερ παρά ὁ αὐτός τέχνη ὀρχέω ὁ ἐναντίος : καί αὐτός ὁ μέν τις μέρος ἀγαθός , ὁ δέ κακός φημί , καί οὕτως καλός ἔχω . καίτοι οὐδέ κακός ἔτι . ἤ ὁ μέν κακός εἰμί οὐ ἀναιρέω , ἀλλά ἤ μόνος ὅτι μή παρά ἑαυτοῦ τοιοῦτος . ἀλλά ἴσως συγγνώμη ὁ κακός : εἰ μή καί ὁ ὁ συγγνώμη καί μή ὁ λόγος ποιέω : ποιέω δέ ὁ λόγος μηδέ συγγνώμων ἐπί ὁ τοιοῦτος εἰμί . ἀλλά εἰ ὁ μέν μέρος αὐτός ἀγαθός ἀνήρ , ὁ δέ ἄλλος πονηρός , καί πολύς μέρος ὁ πονηρός , ὥσπερ ἐν δρᾶμα ὁ μέν τάσσω αὐτός ὁ ποιητής , ὁ δέ χράω εἰμί ἤδη : οὐ γάρ αὐτός πρωταγωνιστής οὐδέ δεύτερος οὐδέ τρίτος ποιέω , ἀλλά δίδωμι ἕκαστος ὁ προσήκω λόγος ἤδη ἀποδίδωμι ἕκαστος εἰς ὅς τάσσω δέω : οὕτως τοι καί εἰμί τόπος ἕκαστος ὁ μέν ὁ ἀγαθός , ὁ δέ ὁ κακός πρέπω . ἑκάτερος οὖν κατά φύσις καί κατά λόγος εἰς ἑκάτερος καί ὁ πρέπω χωρέω ὁ τόπος ἔχω , ὅς αἱρέω . εἶτα φθέγγομαι καί ποιέω ὁ μέν ἀσεβής λόγος καί ἔργον ποιέω , ὁ δέ ὁ ἐναντίος : εἰμί γάρ καί πρό ὁ δρᾶμα τοιοῦτος ὁ ὑποκριτής δίδωμι ἑαυτοῦ ὁ δρᾶμα . ἐν μέν οὖν ὁ ἀνθρώπινος δρᾶμα ὁ μέν ποιητής δίδωμι ὁ λόγος , ὁ δέ ἔχω παρά ἑαυτοῦ καί ἐκ ἑαυτοῦ ὁ τε καλός καί ὁ κακός ἕκαστος — εἰμί γάρ καί ἔργον αὐτός μετά ὁ ῥῆσις ὁ ποιητής : ἐν δέ ὁ ἀληθής ποίημα , ὅς τις μιμέομαι κατά μέρος ἄνθρωπος ποιητικός ἔχω φύσις , ψυχή μέν ὑποκρίνω , ὅς δέ ὑποκρίνω λαμβάνω παρά ὁ ποιητής , ὥσπερ ὁ τῇδε ὑποκριτής ὁ προσωπεῖον , ὁ ἐσθής , ὁ κροκωτός καί ὁ ῥάκος , οὕτως καί ψυχή αὐτός ὁ τύχη οὐ λαμβάνω εἰκῇ : κατά λόγος δέ καί οὗτος : καί ἐναρμόζω οὗτος σύμφωνος γίγνομαι καί συντάσσω ἑαυτοῦ ὁ δρᾶμα καί ὁ λόγος πᾶς : εἶτα οἷος φθέγγομαι ὁ πρᾶξις καί ὁ ἄλλος , ὅσος ἄν ψυχή κατά τρόπος ὁ ἑαυτοῦ ποιέω , ὥσπερ τις ἀοιδή . καί ὡς ὁ φθόγγος καί ὁ σχῆμα παρά ἑαυτοῦ καλός ἤ αἰσχρός καί ἤ κόσμος προστίθημι , ὡς δοκέω ἄν , εἰς ὁ ποίημα ἤ προστίθημι ὁ ἑαυτοῦ ὁ φωνή κάκη οὐ ποιέω μέν ὁ δρᾶμα ἕτερος ἤ οἷος εἰμί , αὐτός δέ ἀσχήμων φαίνω , ὁ δέ ποιητής ὁ δρᾶμα ἀποπέμπω κατά ἀξία ἀτιμάζω καί οὗτος ἔργον ποιέω ἀγαθός κριτής , ὁ δέ ἄγω εἰς μέγας τιμή καί , εἰ ἔχω , ἐπί ὁ καλός δρᾶμα , ὁ δέ ἕτερος , εἰ που ἔχω κακός , οὗτος ὁ τρόπος εἰσέρχομαι εἰς ὅδε ὁ πᾶς ποίημα καί μέρος ἑαυτοῦ ποιέω ὁ δρᾶμα εἰς ὑπόκρισις ὁ εὖ ἤ ὁ κακός εἰσφέρω παρά ἑαυτοῦ καί ἐν ὁ εἴσοδος συντάσσω καί ὁ ἄλλος πᾶς χωρίς ἑαυτοῦ καί ὁ ἔργον ἑαυτοῦ λαμβάνω δίκη τε καί τιμή αὖ ἔχω . πρόσειμι δέ τις ὁ ὑποκριτής ἅτε ἐν μέγας τόπος ἤ κατά σκηνή μέτρον ὑποκρίνομαι καί ὁ ποιητής πᾶς οὗτος ποιέω κύριος καί δύναμις εἰμί μέγας ἐπί πολύς ἔρχομαι εἶδος τόπος τιμή καί ἀτιμία ὁρίζω ὁ συνεπιλαμβάνομαι καί αὐτός ὁ τιμή καί ἀτιμία ἁρμόζω ἕκαστος τόπος ὁ ἦθος , ὡς συμφωνέω ὁ ὁ πᾶς λόγος ἐναρμόζω κατά δίκη ἕκαστος ὁ μέρος ὁ δείκνυμι , ὥσπερ χορδή ἕκαστος εἰς ὁ οἰκεῖος καί προσήκω τόπος τάσσω κατά λόγος ὁ ὁ φθέγγομαι , ὁποῖος εἰμί αὐτός ὁ ὁ δύναμις εἰς οὗτος . καί γάρ ἐν ὁ ὅλος ὁ πρέπω καί ὁ καλός , εἰ ἕκαστος οὗ δέω τάσσω φθέγγομαι κακός ἐν ὁ σκότος καί ὁ τάρταρος : ἐνταῦθα γάρ καλός ὁ οὕτως φθέγγομαι : καί ὁ ὅλος οὗτος καλός οὐ , εἰ λίθος εἰμί ἕκαστος , ἀλλά εἰ ὁ φθόγγος ὁ ἑαυτοῦ εἰσφέρω συντελέω εἰς εἷς ἁρμονία ζωή καί αὐτός φωνέω , ἐλαχύς δέ καί κακός καί ἀτελής : ὥσπερ οὐδέ ἐν σῦριγξ φωνή εἷς , ἀλλά καί ἐλαχύς τις εἰμί καί ἀμυδρός πρός ἁρμονία ὁ πᾶς σῦριγξ συντελέω , ὅτι μερίζω ὁ ἁρμονία εἰς οὐ ἴσος μέρος καί ἄνισος μέν ὁ φθόγγος πᾶς , ὁ δέ τέλειος εἷς ἐκ πᾶς . καί δή καί ὁ λόγος ὁ πᾶς εἷς , μερίζω δέ οὐ εἰς ἴσος : ὅθεν καί ὁ πᾶς διάφορος τόπος , ἀγαθός καί κακός , καί ψυχή οὐ ἴσος ἐναρμόζω οὕτως ὁ οὐ ἴσος καί οὕτως καί ἐνταῦθα συμβαίνω καί ὁ τόπος ἀνόμοιος καί ὁ ψυχή οὐ ὁ αὐτός , ἀλλά ἄνισος εἰμί καί ἀνόμοιος ὁ τρόπος ἔχω , οἷος κατά σῦριγξ ἤ τις ἄλλος ὄργανον ἀνομοιότης , ἐν τόπος τε πρός ἀλλήλων διαφέρω εἰμί κατά ἕκαστος τόπος ὁ ἑαυτοῦ συμφώνως καί ὁ τόπος καί ὁ ὅλος φθέγγομαι . καί ὁ κακός αὐτός ἐν καλός κατά ὁ πᾶς κεῖμαι καί ὁ παρά φύσις ὁ πᾶς κατά φύσις καί οὐδείς ἥσσων φθόγγος ἐλαχύς . ἀλλά οὐ κακός ποιέω ὁ ὅλος οὕτως φθέγγομαι , ὥσπερ οὐδέ ὁ δήμιος πονηρός εἰμί κακός ποιέω ὁ εὐνομέομαι πόλις , εἰ δέω καί ἄλλος χράω εἰκών . δέω γάρ καί οὗτος ἐν πόλις , ὅδε δέ καί ἄνθρωπος τοιοῦτος πολλάκις καί καλός καί οὗτος κεῖμαι .