plotinus.enneades 3.6.6
τὴν μὲν δὴ οὐσίαν τὴν νοητὴν τὴν κατὰ τὸ εἶδος ἅπασαν τεταγμένην ὡς ἀπαθῆ δεῖ εἶναι δοκεῖν εἴρηται . ἐπεὶ δὲ καὶ ἡ ὕλη ἕν τι τῶν ἀσωμάτων , εἰ καὶ ἄλλον τρόπον , σκεπτέον καὶ περὶ ταύτης τίνα τρόπον ἔχει , πότερον παθητή , ὡς λέγεται , καὶ κατὰ πάντα τρεπτή , ἢ καὶ ταύτην δεῖ ἀπαθῆ εἶναι οἴεσθαι , καὶ τίς ὁ τρόπος τῆς ἀπαθείας . πρῶτον δὴ ληπτέον ἐπὶ τοῦτο στελλομένοις καὶ περὶ τῆς φύσεως αὐτῆς λέγουσιν ὁποία τις , ὡς ἡ τοῦ ὄντος φύσις καὶ ἡ οὐσία καὶ τὸ εἶναι οὐ ταύτῃ ἔχει , ὡς οἱ πολλοὶ νομίζουσιν . ἔστι γὰρ τὸ ὄν , ὃ καὶ κατὰ ἀλήθειαν ἄν τις εἴποι ὄν , ὄντως ὄν : τοῦτο δέ ἐστιν , ὃ πάντη ἐστὶν ὄν : τοῦτο δέ , ὃ μηδὲν ἀποστατεῖ τοῦ εἶναι . τελέως δὲ ὂν οὐδενὸς δεῖται , ἵνα σώζηται καὶ ᾖ , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄλλοις αἴτιον τοῖς δοκοῦσιν εἶναι τοῦ δοκεῖν εἶναι . εἰ δὲ ταῦτα ὀρθῶς λέγεται , ἀνάγκη αὐτὸ ἐν ζωῇ καὶ ἐν τελείᾳ ζωῇ εἶναι : ἢ ἐλλεῖπον οὐ μᾶλλον ὂν ἢ μὴ ὂν ἔσται . τοῦτο δὲ νοῦς καὶ πάντη φρόνησις . καὶ ὡρισμένον ἄρα καὶ πεπερασμένον καὶ τῇ δυνάμει οὐδὲν ὅ τι μὴ οὐδὲ τοσῇδε : ἐπιλείποι γὰρ ἄν . διὸ καὶ τὸ ἀεὶ καὶ τὸ ὡσαύτως καὶ τὸ ἄδεκτον παντὸς καὶ οὐδὲν εἰς αὐτό : εἰ γάρ τι δέχοιτο , παῤ αὑτὸ ἄν τι δέχοιτο : τοῦτο δὲ μὴ ὄν . δεῖ δ̓ αὐτὸ πάντη ὂν εἶναι : ἥκειν οὖν δεῖ παῤ αὑτοῦ πάντα ἔχον εἰς τὸ εἶναι : καὶ ὁμοῦ πάντα καὶ ἓν πάντα . εἰ δὴ τούτοις ὁρίζομεν τὸ ὄν — δεῖ δέ , ἢ οὐκ ἂν ἐκ τοῦ ὄντος ἥκοι νοῦς καὶ ζωή , ἀλλὰ τῷ ὄντι ἐπακτὰ ταῦτα καὶ ἐξ οὐκ ὄντος ἔσται — καὶ τὸ μὲν ὂν ἄζων καὶ ἄνουν ἔσται , ὃ δὲ μὴ ὄν ἐστιν ἀληθῶς ταῦτα ἕξει , ὡς ἐν τοῖς χείροσι δέον ταῦτα εἶναι καὶ τοῖς ὑστέροις τοῦ ὄντος : τὸ γὰρ πρὸ τοῦ ὄντος χορηγὸν μὲν τούτων εἰς τὸ ὄν , οὐ δεόμενον δὲ αὐτὸ τούτων : εἰ οὖν τοιοῦτον τὸ ὄν , ἀνάγκη μήτε τι σῶμα αὐτὸ μήτε τὸ ὑποκείμενον τοῖς σώμασιν εἶναι , ἀλλ̓ εἶναι τούτοις τὸ εἶναι τὸ μὴ οὖσιν εἶναι . καὶ πῶς ἡ τῶν σωμάτων φύσις μὴ οὖσα , πῶς δὲ ἡ ὕλη , ἐφ̓ ἧς ταῦτα ; ὄρη καὶ πέτραι καὶ πᾶσα γῆ στερεὰ καὶ πάντα ἀντίτυπα καὶ ταῖς πληγαῖς βιαζόμενα τὰ πληττόμενα ὁμολογεῖ αὐτῶν τὴν οὐσίαν . εἰ οὖν τις λέγοι : πῶς δὲ τὰ θλίβοντα καὶ μὴ βιαζόμενα μηδὲ ἀντίτυπα μηδ̓ ὅλως ὁρώμενα , ψυχὴ καὶ νοῦς , ὄντα καὶ ὄντως ὄντα ; καὶ δὴ καὶ ἐπὶ τῶν σωμάτων μᾶλλον γῆς ἑστώσης τὸ μᾶλλον κινούμενον καὶ ἐμβριθὲς ἧττον , καὶ τούτου τὸ ἄνω : καὶ δὴ καὶ τὸ πῦρ φεῦγον ἤδη τὴν σώματος φύσιν . ἀλλ̓ οἶμαι , τὰ μὲν αὐταρκέστερα αὑτοῖς ἧττον ἐνοχλεῖ τὰ ἄλλα καὶ ἀλυπότερα τοῖς ἄλλοις , τὰ δὲ βαρύτερα καὶ γεωδέστερα , ὅσα ἐλλιπῆ καὶ πίπτοντα καὶ αἴρειν αὑτὰ οὐ δυνάμενα , ταῦτα πίπτοντα ὑπὸ ἀσθενείας τῇ καταφορᾷ καὶ νωθείᾳ πληγὰς ἔχει . ἐπεὶ καὶ τὰ νεκρὰ τῶν σωμάτων ἀηδέστερα προσπεσεῖν , καὶ τὸ σφόδρα τῆς πληγῆς καὶ τὸ βλάπτειν ἔχει : τὰ δὲ ἔμψυχα μετέχοντα τοῦ ὄντος , ὅσῳ τούτου μέτεστιν αὐτοῖς , εὐχαριτώτερα τοῖς πέλας . ἡ δὲ κίνησις , ὥσπερ τις ζωὴ οὖσα ἐν τοῖς σώμασι καὶ μίμησιν ἔχουσα ταύτης , μᾶλλόν ἐστι τοῖς ἧττον σώματος ἔχουσιν , ὡς τῆς ἀπολείψεως τοῦ ὄντος ὃ καταλείπει μᾶλλον τοῦτο σῶμα ποιούσης : καὶ ἐκ τῶν δὲ λεγομένων παθημάτων μᾶλλον ἄν τις ἴδοι τὸ μᾶλλον σῶμα μᾶλλον παθητὸν ὄν , γῆν ἢ τὰ ἄλλα , καὶ τὰ ἄλλα κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον : τὰ μὲν γὰρ ἄλλα σύνεισι διαιρούμενα μὴ κωλύοντος μηδενὸς εἰς ἓν πάλιν , τμηθὲν δὲ γεηρὸν ἅπαν χωρὶς ἑκάτερον ἀεί : ὥσπερ τὰ ἀπαγορεύοντα τῇ φύσει , ἃ δὴ μικρᾶς πληγῆς γενομένης οὕτως ἔχει ὥσπερ πέπληκται καὶ ἐφθάρη , οὕτω καὶ τὸ μάλιστα σῶμα γενόμενον ὡς μάλιστα εἰς τὸ μὴ ὂν ἧκον ἀναλαβεῖν αὑτὸ εἰς τὸ ἓν ἀσθενεῖ . πτῶμα οὖν αἱ βαρεῖαι καὶ σφοδραὶ πληγαὶ ποιοῦσιν εἰς ἄλληλα : ἀσθενὲς δὲ ἀσθενεῖ προσπῖπτον ἰσχυρόν ἐστι πρὸς ἐκεῖνο καὶ μὴ ὂν μὴ ὄντι . ταῦτα μὲν οὖν εἴρηται πρὸς τοὺς ἐν τοῖς σώμασι τιθεμένους τὰ ὄντα τῇ τῶν ὠθισμῶν μαρτυρίᾳ καὶ τοῖς διὰ τῆς αἰσθήσεως φαντάσμασι πίστιν τῆς ἀληθείας λαμβάνοντας , οῖ παραπλήσιον τοῖς ὀνειρώττουσι ταῦτα ἐνεργῆ νομίζουσιν , ἃ ὁρῶσιν ἐνύπνια ὄντα . καὶ γὰρ τὸ τῆς αἰσθήσεως ψυχῆς ἐστιν εὑδούσης : ὅσον γὰρ ἐν σώματι ψυχῆς , τοῦτο εὕδει : ἡ δ̓ ἀληθινὴ ἐγρήγορσις ἀληθινὴ ἀπὸ σώματος , οὐ μετὰ σώματος , ἀνάστασις . ἡ μὲν γὰρ μετὰ σώματος μετάστασίς ἐστιν ἐξ ἄλλου εἰς ἄλλον ὕπνον , οἷον ἐξ ἑτέρων δεμνίων : ἡ δ̓ ἀληθὴς ὅλως ἀπὸ τῶν σωμάτων , ἃ τῆς φύσεως ὄντα τῆς ἐναντίας ψυχῇ τὸ ἐναντίον εἰς οὐσίαν ἔχει . μαρτυρεῖ δὲ καὶ ἡ γένεσις αὐτῶν καὶ ἡ ῥοὴ καὶ ἡ φθορὰ οὐ τῆς τοῦ ὄντος φύσεως οὖσα .
Lemmas: ὁ μέν δή οὐσία ὁ νοητός ὁ κατά ὁ εἶδος ἅπας τάσσω ὡς ἀπαθής δέω εἰμί δοκέω λέγω . ἐπεί δέ καί ὁ ὕλη εἷς τις ὁ ἀσώματος , εἰ καί ἄλλος τρόπος , σκοπέω καί περί οὗτος τίς τρόπος ἔχω , πότερος παθητός , ὡς λέγω , καί κατά πᾶς τρεπτός , ἤ καί οὗτος δέω ἀπαθής εἰμί οἴομαι , καί τίς ὁ τρόπος ὁ ἀπάθεια . πρῶτος δή λαμβάνω ἐπί οὗτος στέλλω καί περί ὁ φύσις αὐτός λέγω ὁποῖος τις , ὡς ὁ ὁ εἰμί φύσις καί ὁ οὐσία καί ὁ εἰμί οὐ ταύτῃ ἔχω , ὡς ὁ πολύς νομίζω . εἰμί γάρ ὁ εἰμί , ὅς καί κατά ἀλήθεια ἄν τις λέγω εἰμί , ὄντως εἰμί : οὗτος δέ εἰμί , ὅς πάντῃ εἰμί εἰμί : οὗτος δέ , ὅς μηδείς ἀποστατέω ὁ εἰμί . τέλειος δέ εἰμί οὐδείς δέω , ἵνα σῴζω καί εἰμί , ἀλλά καί ὁ ἄλλος αἴτιος ὁ δοκέω εἰμί ὁ δοκέω εἰμί . εἰ δέ οὗτος ὀρθός λέγω , ἀνάγκη αὐτός ἐν ζωή καί ἐν τέλειος ζωή εἰμί : ἤ ἐλλείπω οὐ μάλα εἰμί ἤ μή εἰμί εἰμί . οὗτος δέ νόος καί πάντῃ φρόνησις . καί ὁρίζω ἄρα καί περαίνω καί ὁ δύναμις οὐδείς ὅς τις μή οὐδέ τοσόσδε : ἐπιλείπω γάρ ἄν . διό καί ὁ ἀεί καί ὁ ὡσαύτως καί ὁ ἄδεκτος πᾶς καί οὐδείς εἰς αὐτός : εἰ γάρ τις δέχομαι , παρά ἑαυτοῦ ἄν τις δέχομαι : οὗτος δέ μή εἰμί . δέω δέ αὐτός πάντῃ εἰμί εἰμί : ἥκω οὖν δέω παρά ἑαυτοῦ πᾶς ἔχω εἰς ὁ εἰμί : καί ὁμοῦ πᾶς καί εἷς πᾶς . εἰ δή οὗτος ὁρίζω ὁ εἰμί — δέω δέ , ἤ οὐ ἄν ἐκ ὁ εἰμί ἥκω νόος καί ζωή , ἀλλά ὁ εἰμί ἐπακτός οὗτος καί ἐκ οὐ εἰμί εἰμί — καί ὁ μέν εἰμί ἄζος καί ἄνοος εἰμί , ὅς δέ μή εἰμί εἰμί ἀληθής οὗτος ἔχω , ὡς ἐν ὁ κακός δέω οὗτος εἰμί καί ὁ ὕστερος ὁ εἰμί : ὁ γάρ πρό ὁ εἰμί χορηγός μέν οὗτος εἰς ὁ εἰμί , οὐ δέω δέ αὐτός οὗτος : εἰ οὖν τοιοῦτος ὁ εἰμί , ἀνάγκη μήτε τις σῶμα αὐτός μήτε ὁ ὑπόκειμαι ὁ σῶμα εἰμί , ἀλλά εἰμί οὗτος ὁ εἰμί ὁ μή εἰμί εἰμί . καί πῶς ὁ ὁ σῶμα φύσις μή εἰμί , πῶς δέ ὁ ὕλη , ἐπί ὅς οὗτος ; ὄρος καί πέτρα καί πᾶς γῆ στερεός καί πᾶς ἀντίτυπος καί ὁ πληγή βιάζω ὁ πλήσσω ὁμολογέω αὐτός ὁ οὐσία . εἰ οὖν τις λέγω : πῶς δέ ὁ θλίβω καί μή βιάζω μηδέ ἀντίτυπος μηδέ ὅλος ὁράω , ψυχή καί νόος , εἰμί καί ὄντως εἰμί ; καί δή καί ἐπί ὁ σῶμα μάλα γῆ ἵστημι ὁ μάλα κινέω καί ἐμβριθής ἥσσων , καί οὗτος ὁ ἄνω : καί δή καί ὁ πῦρ φεύγω ἤδη ὁ σῶμα φύσις . ἀλλά οἴομαι , ὁ μέν αὐτάρκης ἑαυτοῦ ἥσσων ἐνοχλέω ὁ ἄλλος καί ἄλυπος ὁ ἄλλος , ὁ δέ βαρύς καί γεώδης , ὅσος ἐλλιπής καί πίπτω καί ἀείρω ἑαυτοῦ οὐ δύναμαι , οὗτος πίπτω ὑπό ἀσθένεια ὁ καταφορά καί νώθεια πληγή ἔχω . ἐπεί καί ὁ νεκρός ὁ σῶμα ἀηδής προσπίπτω , καί ὁ σφόδρα ὁ πληγή καί ὁ βλάπτω ἔχω : ὁ δέ ἔμψυχος μετέχω ὁ εἰμί , ὅσος οὗτος μέτειμι αὐτός , εὐχάριτος ὁ πέλας . ὁ δέ κίνησις , ὥσπερ τις ζωή εἰμί ἐν ὁ σῶμα καί μίμησις ἔχω οὗτος , μάλα εἰμί ὁ ἥσσων σῶμα ἔχω , ὡς ὁ ἀπόλειψις ὁ εἰμί ὅς καταλείπω μάλα οὗτος σῶμα ποιέω : καί ἐκ ὁ δέ λέγω πάθημα μάλα ἄν τις ὁράω ὁ μάλα σῶμα μάλα παθητός εἰμί , γῆ ἤ ὁ ἄλλος , καί ὁ ἄλλος κατά ὁ αὐτός λόγος : ὁ μέν γάρ ἄλλος σύνειμι διαιρέω μή κωλύω μηδείς εἰς εἷς πάλιν , τέμνω δέ γεηρός ἅπας χωρίς ἑκάτερος ἀεί : ὥσπερ ὁ ἀπαγορεύω ὁ φύσις , ὅς δή μικρός πληγή γίγνομαι οὕτως ἔχω ὥσπερ πλήσσω καί φθείρω , οὕτως καί ὁ μάλα σῶμα γίγνομαι ὡς μάλα εἰς ὁ μή εἰμί ἥκω ἀναλαμβάνω ἑαυτοῦ εἰς ὁ εἷς ἀσθενέω . πτῶμα οὖν ὁ βαρύς καί σφοδρός πληγή ποιέω εἰς ἀλλήλων : ἀσθενής δέ ἀσθενής προσπίπτω ἰσχυρός εἰμί πρός ἐκεῖνος καί μή εἰμί μή εἰμί . οὗτος μέν οὖν λέγω πρός ὁ ἐν ὁ σῶμα τίθημι ὁ εἰμί ὁ ὁ ὠθισμός μαρτυρία καί ὁ διά ὁ αἴσθησις φάντασμα πίστις ὁ ἀλήθεια λαμβάνω , ὅς παραπλήσιος ὁ ὀνειρώσσω οὗτος ἐνεργός νομίζω , ὅς ὁράω ἐνύπνιον εἰμί . καί γάρ ὁ ὁ αἴσθησις ψυχή εἰμί εὕδω : ὅσος γάρ ἐν σῶμα ψυχή , οὗτος εὕδω : ὁ δέ ἀληθινός ἐγρήγορσις ἀληθινός ἀπό σῶμα , οὐ μετά σῶμα , ἀνάστασις . ὁ μέν γάρ μετά σῶμα μετάστασις εἰμί ἐκ ἄλλος εἰς ἄλλος ὕπνος , οἷος ἐκ ἕτερος δέμνιον : ὁ δέ ἀληθής ὅλος ἀπό ὁ σῶμα , ὅς ὁ φύσις εἰμί ὁ ἐναντίος ψυχή ὁ ἐναντίος εἰς οὐσία ἔχω . μαρτυρέω δέ καί ὁ γένεσις αὐτός καί ὁ ῥοή καί ὁ φθορά οὐ ὁ ὁ εἰμί φύσις εἰμί .