plotinus.enneades 4.2.2
ὅτι δὲ τοιαύτην ἔδει τὴν ψυχῆς φύσιν εἶναι καὶ παρὰ ταύτην οὐχ οἷόν τε εἶναι ψυχὴν οὔτε ἀμέριστον οὖσαν μόνον οὔτε μόνον μεριστήν , ἀλλ̓ ἀνάγκη ἄμφω τοῦτον τὸν τρόπον εἶναι , ἐκ τῶνδε δῆλον . εἴτε γὰρ οὕτως ἦν , ὡς τὰ σώματα , ἄλλο , τὸ δὲ ἄλλο ἔχουσα μέρος , οὐκ ἂν τοῦ ἑτέρου παθόντος τὸ ἕτερον μέρος εἰς αἴσθησιν ἦλθε τοῦ παθόντος , ἀλλ̓ ἐκείνη ἂν ἡ ψυχή , οἷον ἡ περὶ τὸν δάκτυλον , ὡς ἑτέρα καὶ ἐφ̓ ἑαυτῆς οὖσα ᾔσθετο τοῦ παθήματος , πολλαί τε ὅλως ἦσαν ψυχαὶ αἱ διοικοῦσαι ἕκαστον ἡμῶν : καὶ δὴ καὶ τὸ πᾶν τόδε οὐ μία , ἀλλὰ ἄπειροι χωρὶς ἀλλήλων . τὸ γὰρ τῆς συνεχείας , εἰ μὴ εἰς ἓν συντελοίη , μάταιον . οὐ γὰρ δὴ ὅπερ ἀπατῶντες ἑαυτοὺς λέγουσιν , ὡς διαδόσει ἐπὶ τὸ ἡγεμονοῦν ἴασιν αἱ αἰσθήσεις , παραδεκτέον . πρῶτον μὲν γὰρ ἡγεμονοῦν ψυχῆς μέρος ἀνεξετάστως λέγεται : πῶς γὰρ καὶ μεριοῦσι καὶ τὸ μὲν ἄλλο , τὸ δ̓ ἄλλο φήσουσι ; πηλίκῳ ποσῷ διαιροῦντες ἑκάτερον ἢ τίνι διαφορᾷ ποιότητος , ἑνὸς καὶ συνεχοῦς ὄγκου ὄντος ; καὶ πότερα μόνον τὸ ἡγεμονοῦν ἢ καὶ τὰ ἄλλα μέρη αἰσθήσεται ; καὶ εἰ μὲν μόνον αὐτῷ προσπέσοι τῷ ἡγεμονοῦντι , ἐν τίνι τόπῳ ἱδρυμένον τὸ αἴσθημα αἰσθήσεται ; εἰ δ̓ ἄλλῳ μέρει τῆς ψυχῆς αἰσθάνεσθαι οὐ πεφυκότι , τόδε τὸ μέρος οὐ διαδώσει τῷ ἡγεμονοῦντι τὸ αὑτοῦ πάθημα , οὐδ̓ ὅλως αἴσθησις ἔσται . καὶ αὐτῷ δὲ τῷ ἡγεμονοῦντι εἰ προσπέσοι , ἢ μέρει αὐτοῦ προσπεσεῖται καὶ αἰσθομένου τοῦδε τὰ λοιπὰ οὐκέτι : μάταιον γάρ : ἢ πολλαὶ αἰσθήσεις καὶ ἄπειροι ἔσονται καὶ οὐχ ὅμοιαι πᾶσαι . ἀλλ̓ ἡ μέν , ὅτι πρώτως ἔπαθον ἐγώ , ἡ δ̓ ὅτι τὸ ἄλλης πάθημα ᾐσθόμην : ποῦ τε ἐγένετο τὸ πάθημα , ἀγνοήσει ἑκάστη παρὲξ τῆς πρώτης . ἢ καὶ ἕκαστον μέρος ψυχῆς ἀπατήσεται δοξάζον , ὅπου ἔστιν , ἐκεῖ γεγονέναι . εἰ δὲ μὴ μόνον τὸ ἡγεμονοῦν , ἀλλὰ καὶ ὁτιοῦν μέρος αἰσθήσεται , διὰ τί τὸ μὲν ἡγεμονοῦν ἔσται , τὸ δὲ οὔ ; ἢ τί δεῖ ἐπ’ ἐκεῖνο τὴν αἴσθησιν ἀνιέναι ; πῶς δὲ καὶ ἐκ πολλῶν αἰσθήσεων , οἷον ὤτων καὶ ὀμμάτων , ἕν τι γνώσεται ; εἰ δ̓ αὖ πάντη ἓν ἡ ψυχὴ εἴη , οἷον ἀμέριστον πάντη καὶ ἐφ̓ ἑαυτοῦ ἕν , καὶ πάντη πλήθους καὶ μερισμοῦ ἐκφύγοι φύσιν , οὐδὲν ὅλον , ὅ τι ἂν ψυχὴ καταλάβῃ , ἐψυχωμένον ἔσται : ἀλλ̓ οἷον περὶ κέντρον στήσασα ἑαυτὴν ἑκάστου ἄψυχον ἂν εἴασε πάντα τὸν τοῦ ζῴου ὄγκον . δεῖ ἄρα οὕτως ἕν τε καὶ πολλὰ καὶ μεμερισμένον καὶ ἀμέριστον ψυχὴν εἶναι , καὶ μὴ ἀπιστεῖν , ὡς ἀδύνατον τὸ αὐτὸ καὶ ἓν πολλαχοῦ εἶναι . εἰ γὰρ τοῦτο μὴ παραδεχοίμεθα , ἡ τὰ πάντα συνέχουσα καὶ διοικοῦσα φύσις οὐκ ἔσται , ἥτις ὁμοῦ τε πάντα περιλαβοῦσα ἔχει καὶ μετὰ φρονήσεως ἄγει , πλῆθος μὲν οὖσα , ἐπείπερ πολλὰ τὰ ὄντα , μία δέ , ἵνα ᾖ ἓν τὸ συνέχον , τῷ μὲν πολλῷ αὐτῆς ἑνὶ ζωὴν χορηγοῦσα τοῖς μέρεσι πᾶσι , τῷ δὲ ἀμερίστῳ ἑνὶ φρονίμως ἄγουσα . ἐν οἷς δὲ μὴ φρόνησις , τὸ ἓν τὸ ἡγούμενον μιμεῖται τοῦτο . τοῦτο ἄρα ἐστὶ τὸ θείως ᾐνιγμένον τῆς ἀμερίστου καὶ ἀεὶ κατὰ τὰ αὐτὰ ἐχούσης καὶ τῆς περὶ τὰ σώματα γιγνομένης μεριστῆς τρίτον ἐξ ἀμφοῖν συνεκεράσατο οὐσίας εἶδος . ἔστιν οὖν ψυχὴ ἓν καὶ πολλὰ οὕτως : τὰ δὲ ἐν τοῖς σώμασιν εἴδη πολλὰ καὶ ἕν : τὰ δὲ σώματα πολλὰ μόνον : τὸ δὲ ὑπέρτατον ἓν μόνον .
Lemmas: ὅτι δέ τοιοῦτος δέω ὁ ψυχή φύσις εἰμί καί παρά οὗτος οὐ οἷος τε εἰμί ψυχή οὔτε ἀμέριστος εἰμί μόνος οὔτε μόνος μεριστός , ἀλλά ἀνάγκη ἄμφω οὗτος ὁ τρόπος εἰμί , ἐκ ὅδε δῆλος . εἴτε γάρ οὕτως εἰμί , ὡς ὁ σῶμα , ἄλλος , ὁ δέ ἄλλος ἔχω μέρος , οὐ ἄν ὁ ἕτερος πάσχω ὁ ἕτερος μέρος εἰς αἴσθησις ἔρχομαι ὁ πάσχω , ἀλλά ἐκεῖνος ἄν ὁ ψυχή , οἷος ὁ περί ὁ δάκτυλος , ὡς ἕτερος καί ἐπί ἑαυτοῦ εἰμί αἰσθάνομαι ὁ πάθημα , πολύς τε ὅλος εἰμί ψυχή ὁ διοικέω ἕκαστος ἐγώ : καί δή καί ὁ πᾶς ὅδε οὐ εἷς , ἀλλά ἄπειρος χωρίς ἀλλήλων . ὁ γάρ ὁ συνέχεια , εἰ μή εἰς εἷς συντελέω , μάταιος . οὐ γάρ δή ὅς ἀπατάω ἑαυτοῦ λέγω , ὡς διάδοσις ἐπί ὁ ἡγεμονέω ἔρχομαι ὁ αἴσθησις , παραδεκτέος . πρῶτος μέν γάρ ἡγεμονέω ψυχή μέρος ἀνεξέταστος λέγω : πῶς γάρ καί μερίζω καί ὁ μέν ἄλλος , ὁ δέ ἄλλος φημί ; πηλίκος πός διαιρέω ἑκάτερος ἤ τίς διαφορά ποιότης , εἷς καί συνεχής ὄγκος εἰμί ; καί πότερος μόνος ὁ ἡγεμονέω ἤ καί ὁ ἄλλος μέρος αἰσθάνομαι ; καί εἰ μέν μόνος αὐτός προσπίπτω ὁ ἡγεμονέω , ἐν τίς τόπος ἱδρύω ὁ αἴσθημα αἰσθάνομαι ; εἰ δέ ἄλλος μέρος ὁ ψυχή αἰσθάνομαι οὐ φύω , ὅδε ὁ μέρος οὐ διαδίδωμι ὁ ἡγεμονέω ὁ ἑαυτοῦ πάθημα , οὐδέ ὅλος αἴσθησις εἰμί . καί αὐτός δέ ὁ ἡγεμονέω εἰ προσπίπτω , ἤ μέρος αὐτός προσπίπτω καί αἰσθάνομαι ὅδε ὁ λοιπός οὐκέτι : μάταιος γάρ : ἤ πολύς αἴσθησις καί ἄπειρος εἰμί καί οὐ ὅμοιος πᾶς . ἀλλά ὁ μέν , ὅτι πρῶτος πάσχω ἐγώ , ὁ δέ ὅτι ὁ ἄλλος πάθημα αἰσθάνομαι : ποῦ τε γίγνομαι ὁ πάθημα , ἀγνοέω ἕκαστος παρέξ ὁ πρῶτος . ἤ καί ἕκαστος μέρος ψυχή ἀπατάω δοξάζω , ὅπου εἰμί , ἐκεῖ γίγνομαι . εἰ δέ μή μόνος ὁ ἡγεμονέω , ἀλλά καί ὁστισοῦν μέρος αἰσθάνομαι , διά τίς ὁ μέν ἡγεμονέω εἰμί , ὁ δέ οὐ ; ἤ τίς δέω ἐπί ἐκεῖνος ὁ αἴσθησις ἀνίημι ; πῶς δέ καί ἐκ πολύς αἴσθησις , οἷος οὖς καί ὄμμα , εἷς τις γιγνώσκω ; εἰ δέ αὖ πάντῃ εἷς ὁ ψυχή εἰμί , οἷος ἀμέριστος πάντῃ καί ἐπί ἑαυτοῦ εἷς , καί πάντῃ πλῆθος καί μερισμός ἐκφεύγω φύσις , οὐδείς ὅλος , ὅς τις ἄν ψυχή καταλαμβάνω , ψυχόω εἰμί : ἀλλά οἷος περί κέντρον ἵστημι ἑαυτοῦ ἕκαστος ἄψυχος ἄν ἐάω πᾶς ὁ ὁ ζῷον ὄγκος . δέω ἄρα οὕτως εἷς τε καί πολύς καί μερίζω καί ἀμέριστος ψυχή εἰμί , καί μή ἀπιστέω , ὡς ἀδύνατος ὁ αὐτός καί εἷς πολλαχοῦ εἰμί . εἰ γάρ οὗτος μή παραδέχομαι , ὁ ὁ πᾶς συνέχω καί διοικέω φύσις οὐ εἰμί , ὅστις ὁμοῦ τε πᾶς περιλαμβάνω ἔχω καί μετά φρόνησις ἄγω , πλῆθος μέν εἰμί , ἐπεί πολύς ὁ εἰμί , εἷς δέ , ἵνα εἰμί εἷς ὁ συνέχω , ὁ μέν πολύς αὐτός εἷς ζωή χορηγέω ὁ μέρος πᾶς , ὁ δέ ἀμέριστος εἷς φρόνιμος ἄγω . ἐν ὅς δέ μή φρόνησις , ὁ εἷς ὁ ἡγέομαι μιμέομαι οὗτος . οὗτος ἄρα εἰμί ὁ θεῖος αἰνίσσομαι ὁ ἀμέριστος καί ἀεί κατά ὁ αὐτός ἔχω καί ὁ περί ὁ σῶμα γίγνομαι μεριστός τρίτος ἐκ ἄμφω συγκεράννυμι οὐσία εἶδος . εἰμί οὖν ψυχή εἷς καί πολύς οὕτως : ὁ δέ ἐν ὁ σῶμα εἶδος πολύς καί εἷς : ὁ δέ σῶμα πολύς μόνος : ὁ δέ ὑπέρ εἷς μόνος .