plotinus.enneades 3.7.8
κίνησιν μὲν οὖν οὐχ οἷόν τε οὔτε τὰς συμπάσας λαμβάνοντι κινήσεις καὶ οἷον μίαν ἐκ πασῶν ποιοῦντι , οὔτε τὴν τεταγμένην : ἐν χρόνῳ γὰρ ἡ κίνησις ἑκατέρα ἡ λεγομένη . εἰ δέ τις μὴ ἐν χρόνῳ , πολὺ μᾶλλον ἂν ἀπείη τοῦ χρόνος εἶναι , ὡς ἄλλου ὄντος τοῦ ἐν ᾧ ἡ κίνησις , ἄλλου τῆς κινήσεως αὐτῆς οὔσης . καὶ ἄλλων λεγομένων καὶ λεχθέντων ἂν ἀρκοῖ τοῦτο , ὅτι κίνησις μὲν ἂν καὶ παύσαιτο καὶ διαλείποι , χρόνος δὲ οὔ . εἰ δὲ τὴν τοῦ παντὸς κίνησιν μὴ διαλείπειν τις λέγοι , ἀλλὰ καὶ αὕτη , εἴπερ τὴν περιφορὰν λέγοι , ἐν χρόνῳ τινὶ περιφέροιτ̓ ἂν εἰς τὸ αὐτό , οὐκ ἐν ᾧ τὸ ἥμισυ ἤνυσται , καὶ ὁ μὲν ἂν εἴη ἥμισυς , ὁ δὲ διπλάσιος , κινήσεως τοῦ παντὸς οὔσης ἑκατέρας , τῆς τε εἰς τὸ αὐτὸ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ καὶ τῆς εἰς τὸ ἥμισυ ἡκούσης . καὶ τὸ ὀξυτάτην δὲ καὶ ταχίστην λέγειν τὴν τῆς ἐξωτάτης σφαίρας κίνησιν μαρτυρεῖ τῷ λόγῳ : ὥστε ἕτερον ἡ κίνησις αὐτῆς καὶ ὁ χρόνος . ταχίστη γὰρ πασῶν δηλονότι τῷ ἐλάττονι χρόνῳ τὸ μεῖζον καὶ τὸ μέγιστον διάστημα ἀνύειν : τὰ δ̓ ἄλλα βραδύτερα τῷ ἐν πλείονι ἀνύειν καὶ μέρος αὐτοῦ . εἰ τοίνυν μηδ̓ ἡ κίνησις τῆς σφαίρας ὁ χρόνος , σχολῇ γ̓ ἂν ἡ σφαῖρα αὐτή , ἣ ἐκ τοῦ κινεῖσθαι ὑπενοήθη χρόνος εἶναι . ἆῤ οὖν κινήσεώς τι ; εἰ μὲν διάστημα , πρῶτον μὲν οὐ πάσης κινήσεως τὸ αὐτό , οὐδὲ τῆς ὁμοειδοῦς : θᾶττον γὰρ καὶ βραδύτερον ἡ κίνησις καὶ ἡ ἐν τόπῳ . καὶ εἶεν ἂν ἄμφω μετρούμεναι αἱ διαστάσεις ἑνὶ ἑτέρῳ , ὃ δὴ ὀρθότερον ἄν τις εἴποι χρόνον . ποτέρας δὲ αὐτῶν τὸ διάστημα χρόνος , μᾶλλον δὲ τίνος αὐτῶν ἀπείρων οὐσῶν ; εἰ δὲ τῆς τεταγμένης , οὐ πάσης μὲν οὐδὲ τῆς τοιαύτης : πολλαὶ γὰρ αὗται : ὥστε καὶ πολλοὶ χρόνοι ἅμα ἔσονται . εἰ δὲ τῆς τοῦ παντὸς διάστημα , εἰ μὲν τὸ ἐν αὐτῇ τῇ κινήσει διάστημα , τί ἂν ἄλλο ἢ ἡ κίνησις ἂν εἴη ; τοσήδε μέντοι : τὸ δὲ τοσόνδε τοῦτο ἤτοι τῷ τόπῳ , ὅτι τοσόσδε ὃν διεξῆλθε , μετρηθήσεται , καὶ τὸ διάστημα τοῦτο ἔσται : τοῦτο δὲ οὐ χρόνος , ἀλλὰ τόπος ἢ αὐτὴ ἡ κίνησις τῇ συνεχείᾳ αὑτῆς καὶ τῷ μὴ εὐθὺς πεπαῦσθαι , ἀλλ̓ ἐπιλαμβάνειν ἀεί , τὸ διάστημα ἕξει . ἀλλὰ τοῦτο τὸ πολὺ τῆς κινήσεως ἂν εἴη : καὶ εἰ μὲν εἰς αὐτήν τις βλέπων ἀποφανεῖται πολλήν , ὥσπερ ἂν εἴ τις πολὺ τὸ θερμὸν λέγοι , οὐδὲ ἐνταῦθα χρόνος φανεῖται οὐδὲ προσπίπτει , ἀλλὰ κίνησις πάλιν καὶ πάλιν , ὡσπερεὶ ὕδωρ ῥέον πάλιν καὶ πάλιν , καὶ τὸ ἐπ’ αὐτοῦ διάστημα θεωρούμενον . καὶ τὸ μὲν πάλιν καὶ πάλιν ἔσται ἀριθμός , ὥσπερ δυὰς ἢ τριάς , τὸ δὲ διάστημα τοῦ ὄγκου . οὕτως οὖν καὶ πλῆθος κινήσεως ὡς δεκάς , ἢ ὡς τὸ ἐπιφαινόμενον τῷ οἷον ὄγκῳ τῆς κινήσεως διάστημα , ὃ οὐκ ἔχει ἔννοιαν χρόνου , ἀλλὰ ἔσται τὸ τοσόνδε τοῦτο γενόμενον ἐν χρόνῳ , ἢ ὁ χρόνος οὐκ ἔσται πανταχοῦ , ἀλλ̓ ἐν ὑποκειμένῳ τῇ κινήσει , συμβαίνει τε πάλιν αὖ κίνησιν τὸν χρόνον λέγειν : οὐ γὰρ ἔξω αὐτῆς τὸ διάστημα , ἀλλὰ κίνησις οὐκ ἀθρόα . τὸ δὲ μὴ ἀθρόον , εἰ τὸ ἀθρόον ἐν χρόνῳ , τίνι διοίσει τοῦ ἀθρόου , ἢ τῷ ἐν χρόνῳ ; ὥστε ἡ διεστῶσα κίνησις καὶ τὸ διάστημα αὐτῆς οὐκ αὐτὸ χρόνος , ἀλλ̓ ἐν χρόνῳ . εἰ δὲ τὸ διάστημα τῆς κινήσεως λέγοι τις χρόνον , οὐ τὸ αὐτῆς τῆς κινήσεως , ἀλλὰ παῤ ὃ αὐτὴ ἡ κίνησις τὴν παράτασιν ἔχει οἷον συμπαραθέουσα ἐκείνῳ : τί δὲ τοῦτό ἐστιν οὐκ εἴρηται . δῆλον γάρ , ὅτι τοῦτό ἐστιν ὁ χρόνος , ἐν ᾧ γέγονεν ἡ κίνησις . τοῦτο δ̓ ἦν ὃ ἐξ ἀρχῆς ἐζήτει ὁ λόγος , τί ὤν ἐστιν ὁ χρόνος ἐπεὶ ὅμοιόν τε γίνεται καὶ ταὐτὸ οἷον εἴ τις ἐρωτηθεὶς τί ἐστι χρόνος , λέγοι κινήσεως διάστημα ἐν χρόνῳ . τί οὖν ἐστι τοῦτο τὸ διάστημα , ὃ δὴ χρόνον καλεῖ ὁ τῆς κινήσεως τοῦ οἰκείου διαστήματος ἔξω τιθέμενος ; καὶ γὰρ αὖ καὶ ἐν αὐτῇ ὁ τιθέμενος τῇ κινήσει τὸ διάστημα τὴν τῆς ἠρεμίας διάστασιν ποῖ θήσεται , ἄπορος ἔσται . ὅσον γὰρ κινεῖταί τι , τοσοῦτον ἂν σταίη καὶ ἄλλο , καὶ εἴποις ἂν τὸν χρόνον ἑκατέρου τὸν αὐτὸν εἶναι , ὡς ἄλλον δηλονότι ἀμφοῖν ὄντα . τί οὖν ἐστι καὶ τίνα φύσιν ἔχει τοῦτο τὸ διάστημα ; ἐπείπερ τοπικὸν οὐχ οἷόν τε : ἐπεὶ καὶ τοῦτό γε ἔξωθέν ἐστιν .
Lemmas: κίνησις μέν οὖν οὐ οἷος τε οὔτε ὁ σύμπας λαμβάνω κίνησις καί οἷος εἷς ἐκ πᾶς ποιέω , οὔτε ὁ τάσσω : ἐν χρόνος γάρ ὁ κίνησις ἑκάτερος ὁ λέγω . εἰ δέ τις μή ἐν χρόνος , πολύς μάλα ἄν ἄπειμι ὁ χρόνος εἰμί , ὡς ἄλλος εἰμί ὁ ἐν ὅς ὁ κίνησις , ἄλλος ὁ κίνησις αὐτός εἰμί . καί ἄλλος λέγω καί λέγω ἄν ἀρκέω οὗτος , ὅτι κίνησις μέν ἄν καί παύω καί διαλείπω , χρόνος δέ οὐ . εἰ δέ ὁ ὁ πᾶς κίνησις μή διαλείπω τις λέγω , ἀλλά καί οὗτος , εἴπερ ὁ περιφορά λέγω , ἐν χρόνος τις περιφέρω ἄν εἰς ὁ αὐτός , οὐ ἐν ὅς ὁ ἥμισυς ἀνύω , καί ὁ μέν ἄν εἰμί ἥμισυς , ὁ δέ διπλάσιος , κίνησις ὁ πᾶς εἰμί ἑκάτερος , ὁ τε εἰς ὁ αὐτός ἀπό ὁ αὐτός καί ὁ εἰς ὁ ἥμισυς ἥκω . καί ὁ ὀξύς δέ καί ταχύς λέγω ὁ ὁ ἐξώς σφαῖρα κίνησις μαρτυρέω ὁ λόγος : ὥστε ἕτερος ὁ κίνησις αὐτός καί ὁ χρόνος . ταχύς γάρ πᾶς δηλονότι ὁ ἐλαχύς χρόνος ὁ μέγας καί ὁ μέγας διάστημα ἀνύω : ὁ δέ ἄλλος βραδύς ὁ ἐν πολύς ἀνύω καί μέρος αὐτός . εἰ τοίνυν μηδέ ὁ κίνησις ὁ σφαῖρα ὁ χρόνος , σχολή γε ἄν ὁ σφαῖρα αὐτός , ὅς ἐκ ὁ κινέω ὑπονοέω χρόνος εἰμί . ἆρα οὖν κίνησις τις ; εἰ μέν διάστημα , πρῶτος μέν οὐ πᾶς κίνησις ὁ αὐτός , οὐδέ ὁ ὁμοειδής : ταχύς γάρ καί βραδύς ὁ κίνησις καί ὁ ἐν τόπος . καί εἰμί ἄν ἄμφω μετρέω ὁ διάστασις εἷς ἕτερος , ὅς δή ὀρθός ἄν τις λέγω χρόνος . πότερος δέ αὐτός ὁ διάστημα χρόνος , μάλα δέ τίς αὐτός ἄπειρος εἰμί ; εἰ δέ ὁ τάσσω , οὐ πᾶς μέν οὐδέ ὁ τοιοῦτος : πολύς γάρ οὗτος : ὥστε καί πολύς χρόνος ἅμα εἰμί . εἰ δέ ὁ ὁ πᾶς διάστημα , εἰ μέν ὁ ἐν αὐτός ὁ κίνησις διάστημα , τίς ἄν ἄλλος ἤ ὁ κίνησις ἄν εἰμί ; τοσόσδε μέντοι : ὁ δέ τοσόσδε οὗτος ἤτοι ὁ τόπος , ὅτι τοσόσδε ὅς διεξέρχομαι , μετρέω , καί ὁ διάστημα οὗτος εἰμί : οὗτος δέ οὐ χρόνος , ἀλλά τόπος ἤ αὐτός ὁ κίνησις ὁ συνέχεια ἑαυτοῦ καί ὁ μή εὐθύς παύω , ἀλλά ἐπιλαμβάνω ἀεί , ὁ διάστημα ἔχω . ἀλλά οὗτος ὁ πολύς ὁ κίνησις ἄν εἰμί : καί εἰ μέν εἰς αὐτός τις βλέπω ἀποφαίνω πολύς , ὥσπερ ἄν εἰ τις πολύς ὁ θερμός λέγω , οὐδέ ἐνταῦθα χρόνος φαίνω οὐδέ προσπίπτω , ἀλλά κίνησις πάλιν καί πάλιν , ὡσπερεί ὕδωρ ῥέω πάλιν καί πάλιν , καί ὁ ἐπί αὐτός διάστημα θεωρέω . καί ὁ μέν πάλιν καί πάλιν εἰμί ἀριθμός , ὥσπερ δυάς ἤ τριάς , ὁ δέ διάστημα ὁ ὄγκος . οὕτως οὖν καί πλῆθος κίνησις ὡς δεκάς , ἤ ὡς ὁ ἐπιφαίνω ὁ οἷος ὄγκος ὁ κίνησις διάστημα , ὅς οὐ ἔχω ἔννοια χρόνος , ἀλλά εἰμί ὁ τοσόσδε οὗτος γίγνομαι ἐν χρόνος , ἤ ὁ χρόνος οὐ εἰμί πανταχοῦ , ἀλλά ἐν ὑπόκειμαι ὁ κίνησις , συμβαίνω τε πάλιν αὖ κίνησις ὁ χρόνος λέγω : οὐ γάρ ἔξω αὐτός ὁ διάστημα , ἀλλά κίνησις οὐ ἀθρόος . ὁ δέ μή ἀθρόος , εἰ ὁ ἀθρόος ἐν χρόνος , τίς διαφέρω ὁ ἀθρόος , ἤ ὁ ἐν χρόνος ; ὥστε ὁ διίστημι κίνησις καί ὁ διάστημα αὐτός οὐ αὐτός χρόνος , ἀλλά ἐν χρόνος . εἰ δέ ὁ διάστημα ὁ κίνησις λέγω τις χρόνος , οὐ ὁ αὐτός ὁ κίνησις , ἀλλά παρά ὅς αὐτός ὁ κίνησις ὁ παράτασις ἔχω οἷος συμπαραθέω ἐκεῖνος : τίς δέ οὗτος εἰμί οὐ λέγω . δῆλος γάρ , ὅτι οὗτος εἰμί ὁ χρόνος , ἐν ὅς γίγνομαι ὁ κίνησις . οὗτος δέ εἰμί ὅς ἐκ ἀρχή ζητέω ὁ λόγος , τίς εἰμί εἰμί ὁ χρόνος ἐπεί ὅμοιος τε γίγνομαι καί αὐτός οἷος εἰ τις ἐρωτάω τίς εἰμί χρόνος , λέγω κίνησις διάστημα ἐν χρόνος . τίς οὖν εἰμί οὗτος ὁ διάστημα , ὅς δή χρόνος καλέω ὁ ὁ κίνησις ὁ οἰκεῖος διάστημα ἔξω τίθημι ; καί γάρ αὖ καί ἐν αὐτός ὁ τίθημι ὁ κίνησις ὁ διάστημα ὁ ὁ ἠρεμία διάστασις ποῖ τίθημι , ἄπορος εἰμί . ὅσος γάρ κινέω τις , τοσοῦτος ἄν ἵστημι καί ἄλλος , καί λέγω ἄν ὁ χρόνος ἑκάτερος ὁ αὐτός εἰμί , ὡς ἄλλος δηλονότι ἄμφω εἰμί . τίς οὖν εἰμί καί τίς φύσις ἔχω οὗτος ὁ διάστημα ; ἐπεί τοπικός οὐ οἷος τε : ἐπεί καί οὗτος γε ἔξωθεν εἰμί .