plotinus.enneades 6.9.3
τί ἂν οὖν εἴη τὸ ἓν καὶ τίνα φύσιν ἔχον ; ἢ οὐδὲν θαυμαστὸν μὴ ῥᾴδιον εἰπεῖν εἶναι , ὅπου μηδὲ τὸ ὂν ῥᾴδιον μηδὲ τὸ εἶδος , ἀλλ̓ ἔστιν ἡμῖν γνῶσις εἴδεσιν ἐπερειδομένη . ὅσῳ δ̓ ἂν εἰς ἀνείδεον ἡ ψυχὴ ἴῃ , ἐξαδυνατοῦσα περιλαβεῖν τῷ μὴ ὁρίζεσθαι καὶ οἷον τυποῦσθαι ὑπὸ ποικίλου τοῦ τυποῦντος ἐξολισθάνει καὶ φοβεῖται , μὴ οὐδὲν ἔχῃ . διὸ κάμνει ἐν τοῖς τοιούτοις καὶ ἀσμένη καταβαίνει πολλάκις ἀποπίπτουσα ἀπὸ πάντων , μέχρις ἂν εἰς αἰσθητὸν ἥκῃ ἐν στερεῷ ὥσπερ ἀναπαυομένη : οἷον καὶ ἡ ὄψις κάμνουσα ἐν τοῖς μικροῖς τοῖς μεγάλοις ἀσμένως περιπίπτει . καθ̓ ἑαυτὴν δὲ ἡ ψυχὴ ὅταν ἰδεῖν ἐθέλῃ , μόνον ὁρῶσα τῷ συνεῖναι καὶ ἓν οὖσα τῷ ἓν εἶναι αὐτῷ οὐκ οἴεταί πω ἔχειν ὃ ζητεῖ , ὅτι τοῦ νοουμένου μὴ ἕτερόν ἐστιν . ὅμως δὲ χρὴ οὕτω ποιεῖν τὸν μέλλοντα περὶ τὸ ἓν φιλοσοφήσειν . ἐπεὶ τοίνυν ἕν ἐστιν ὃ ζητοῦμεν , καὶ τὴν ἀρχὴν τῶν πάντων ἐπισκοποῦμεν , τἀγαθὸν καὶ τὸ πρῶτον , οὔτε πόρρω δεῖ γενέσθαι τῶν περὶ τὰ πρῶτα εἰς τὰ ἔσχατα τῶν πάντων πεσόντα , ἀλλ̓ ἱέμενον εἰς τὰ πρῶτα ἐπαναγαγεῖν ἑαυτὸν ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν ἐσχάτων ὄντων κακίας τε πάσης ἀπηλλαγμένον εἶναι , ἅτε πρὸς τὸ ἀγαθὸν σπεύδοντα , ἐπί τε τὴν ἐν ἑαυτῷ ἀρχὴν ἀναβεβηκέναι καὶ ἓν ἐκ πολλῶν γενέσθαι ἀρχῆς καὶ ἑνὸς θεατὴν ἐσόμενον . νοῦν τοίνυν χρὴ γενόμενον καὶ τὴν ψυχὴν τὴν αὑτοῦ νῷ πιστεύσαντα καὶ ὑφιδρύσαντα , ἵν̓ ἃ ὁρᾷ ἐκεῖνος ἐγρηγορυῖα δέχοιτο , τούτῳ θεᾶσθαι τὸ ἓν οὐ προστιθέντα αἴσθησιν οὐδεμίαν οὐδέ τι παῤ αὐτῆς εἰς ἐκεῖνον δεχόμενον , ἀλλὰ καθαρῷ τῷ νῷ τὸ καθαρώτατον θεᾶσθαι καὶ τοῦ νοῦ τῷ πρώτῳ . ὅταν τοίνυν ὁ ἐπὶ τὴν θέαν τοῦ τοιούτου ἐσταλμένος ἢ μέγεθος ἢ σχῆμα ἢ ὄγκον περὶ ταύτην τὴν φύσιν φαντασθῇ , οὐ νοῦς τούτῳ ἡγεμὼν γίνεται τῆς θέας , ὅτι μὴ νοῦς τὰ τοιαῦτα πέφυκεν ὁρᾶν , ἀλλ̓ ἔστιν αἰσθήσεως καὶ δόξης ἑπομένης αἰσθήσει ἡ ἐνέργεια . ἀλλὰ δεῖ λαβεῖν παρὰ τοῦ νοῦ τὴν ἐπαγγελίαν ὧν δύναται . δύναται δὲ ὁρᾶν ὁ νοῦς ἢ τὰ πρὸ αὐτοῦ , ἢ τὰ αὐτοῦ , ἢ τὰ παῤ αὐτοῦ . καθαρὰ δὲ καὶ τὰ ἐν αὐτῷ , ἔτι δὲ καθαρώτερα καὶ ἁπλούστερα τὰ πρὸ αὐτοῦ , μᾶλλον δὲ τὸ πρὸ αὐτοῦ . οὐδὲ νοῦς τοίνυν , ἀλλὰ πρὸ νοῦ : τὶ γὰρ τῶν ὄντων ἐστὶν ὁ νοῦς : ἐκεῖνο δὲ οὔ τι , ἀλλὰ πρὸ ἑκάστου , οὐδὲ ὄν : καὶ γὰρ τὸ ὂν οἷον μορφὴν τὴν τοῦ ὄντος ἔχει , ἄμορφον δὲ ἐκεῖνο καὶ μορφῆς νοητῆς . γεννητικὴ γὰρ ἡ τοῦ ἑνὸς φύσις οὖσα τῶν πάντων οὐδέν ἐστιν αὐτῶν . οὔτε οὖν τὶ οὔτε ποιὸν οὔτε ποσὸν οὔτε νοῦς οὔτε ψυχή : οὐδὲ κινούμενον οὐδ̓ αὖ ἑστώς , οὐκ ἐν τόπῳ , οὐκ ἐν χρόνῳ , ἀλλὰ τὸ καθ̓ αὑτὸ μονοειδές , μᾶλλον δὲ ἀνείδεον πρὸ εἴδους ὂν παντός , πρὸ κινήσεως , πρὸ στάσεως : ταῦτα γὰρ περὶ τὸ ὄν , ἃ πολλὰ αὐτὸ ποιεῖ . διὰ τί οὖν , εἰ μὴ κινούμενον , οὐχ ἑστώς ; ὅτι περὶ μὲν τὸ ὂν τούτων θάτερον ἢ ἀμφότερα ἀνάγκη τό τε ἑστὼς στάσει ἑστὼς καὶ οὐ ταὐτὸν τῇ στάσει : ὥστε συμβήσεται αὐτῷ καὶ οὐκέτι ἁπλοῦν μένει . ἐπεὶ καὶ τὸ αἴτιον λέγειν οὐ κατηγορεῖν ἐστι συμβεβηκός τι αὐτῷ , ἀλλ̓ ἡμῖν , ὅτι ἔχομέν τι παῤ αὐτοῦ ἐκείνου ὄντος ἐν αὑτῷ . δεῖ δὲ μηδὲ τὸ ἐκεῖνο , μηδὲ τὸ τοῦτο λέγειν ἀκριβῶς λέγοντα , ἀλλ̓ ἡμᾶς οἷον ἔξωθεν περιθέοντας τὰ αὑτῶν ἑρμηνεύειν ἐθέλειν πάθη ὁτὲ μὲν ἐγγύς , ὁτὲ δὲ ἀποπίπτοντας ταῖς περὶ αὐτὸ ἀπορίαις .
Lemmas: τίς ἄν οὖν εἰμί ὁ εἷς καί τίς φύσις ἔχω ; ἤ οὐδείς θαυμαστός μή ῥᾴδιος λέγω εἰμί , ὅπου μηδέ ὁ εἰμί ῥᾴδιος μηδέ ὁ εἶδος , ἀλλά εἰμί ἐγώ γνῶσις εἶδος ἐπερείδω . ὅσος δέ ἄν εἰς ἀνείδεος ὁ ψυχή ἔρχομαι , ἐξαδυνατέω περιλαμβάνω ὁ μή ὁρίζω καί οἷος τυπόω ὑπό ποικίλος ὁ τυπόω ἐξολισθάνω καί φοβέω , μή οὐδείς ἔχω . διό κάμνω ἐν ὁ τοιοῦτος καί ἄσμενος καταβαίνω πολλάκις ἀποπίπτω ἀπό πᾶς , μέχρι ἄν εἰς αἰσθητός ἥκω ἐν στερεός ὥσπερ ἀναπαύω : οἷος καί ὁ ὄψις κάμνω ἐν ὁ μικρός ὁ μέγας ἄσμενος περιπίπτω . κατά ἑαυτοῦ δέ ὁ ψυχή ὅταν ὁράω ἐθέλω , μόνος ὁράω ὁ σύνειμι καί εἷς εἰμί ὁ εἷς εἰμί αὐτός οὐ οἴομαι πω ἔχω ὅς ζητέω , ὅτι ὁ νοέω μή ἕτερος εἰμί . ὅμως δέ χρή οὕτως ποιέω ὁ μέλλω περί ὁ εἷς φιλοσοφέω . ἐπεί τοίνυν εἷς εἰμί ὅς ζητέω , καί ὁ ἀρχή ὁ πᾶς ἐπισκοπέω , ἀγαθός καί ὁ πρῶτος , οὔτε πρόσω δέω γίγνομαι ὁ περί ὁ πρῶτος εἰς ὁ ἔσχατος ὁ πᾶς πίπτω , ἀλλά ἵημι εἰς ὁ πρῶτος ἐπανάγω ἑαυτοῦ ἀπό ὁ αἰσθητός ἔσχατος εἰμί κακία τε πᾶς ἀπαλλάσσω εἰμί , ἅτε πρός ὁ ἀγαθός σπεύδω , ἐπί τε ὁ ἐν ἑαυτοῦ ἀρχή ἀναβαίνω καί εἷς ἐκ πολύς γίγνομαι ἀρχή καί εἷς θεατής εἰμί . νόος τοίνυν χρή γίγνομαι καί ὁ ψυχή ὁ ἑαυτοῦ νόος πιστεύω καί ὑφιδρύω , ἵνα ὅς ὁράω ἐκεῖνος ἐγείρω δέχομαι , οὗτος θεάομαι ὁ εἷς οὐ προστίθημι αἴσθησις οὐδείς οὐδέ τις παρά αὐτός εἰς ἐκεῖνος δέχομαι , ἀλλά καθαρός ὁ νόος ὁ καθαρός θεάομαι καί ὁ νόος ὁ πρῶτος . ὅταν τοίνυν ὁ ἐπί ὁ θέα ὁ τοιοῦτος στέλλω ἤ μέγεθος ἤ σχῆμα ἤ ὄγκος περί οὗτος ὁ φύσις φαντάζω , οὐ νόος οὗτος ἡγεμών γίγνομαι ὁ θέα , ὅτι μή νόος ὁ τοιοῦτος φύω ὁράω , ἀλλά εἰμί αἴσθησις καί δόξα ἕπομαι αἴσθησις ὁ ἐνέργεια . ἀλλά δέω λαμβάνω παρά ὁ νόος ὁ ἐπαγγελία ὅς δύναμαι . δύναμαι δέ ὁράω ὁ νόος ἤ ὁ πρό αὐτός , ἤ ὁ αὐτός , ἤ ὁ παρά αὐτός . καθαρός δέ καί ὁ ἐν αὐτός , ἔτι δέ καθαρός καί ἁπλόος ὁ πρό αὐτός , μάλα δέ ὁ πρό αὐτός . οὐδέ νόος τοίνυν , ἀλλά πρό νόος : τίς γάρ ὁ εἰμί εἰμί ὁ νόος : ἐκεῖνος δέ οὐ τις , ἀλλά πρό ἕκαστος , οὐδέ εἰμί : καί γάρ ὁ εἰμί οἷος μορφή ὁ ὁ εἰμί ἔχω , ἄμορφος δέ ἐκεῖνος καί μορφή νοητός . γεννητικός γάρ ὁ ὁ εἷς φύσις εἰμί ὁ πᾶς οὐδείς εἰμί αὐτός . οὔτε οὖν τίς οὔτε ποιός οὔτε ποσός οὔτε νόος οὔτε ψυχή : οὐδέ κινέω οὐδέ αὖ ἵστημι , οὐ ἐν τόπος , οὐ ἐν χρόνος , ἀλλά ὁ κατά ἑαυτοῦ μονοειδής , μάλα δέ ἀνείδεος πρό εἶδος εἰμί πᾶς , πρό κίνησις , πρό στάσις : οὗτος γάρ περί ὁ εἰμί , ὅς πολύς αὐτός ποιέω . διά τίς οὖν , εἰ μή κινέω , οὐ ἵστημι ; ὅτι περί μέν ὁ εἰμί οὗτος ἕτερος ἤ ἀμφότερος ἀνάγκη ὁ τε ἵστημι στάσις ἵστημι καί οὐ αὐτός ὁ στάσις : ὥστε συμβαίνω αὐτός καί οὐκέτι ἁπλόος μένω . ἐπεί καί ὁ αἴτιος λέγω οὐ κατηγορέω εἰμί συμβαίνω τις αὐτός , ἀλλά ἐγώ , ὅτι ἔχω τις παρά αὐτός ἐκεῖνος εἰμί ἐν ἑαυτοῦ . δέω δέ μηδέ ὁ ἐκεῖνος , μηδέ ὁ οὗτος λέγω ἀκριβής λέγω , ἀλλά ἐγώ οἷος ἔξωθεν περιθέω ὁ ἑαυτοῦ ἑρμηνεύω ἐθέλω πάθος ὅτε μέν ἐγγύς , ὅτε δέ ἀποπίπτω ὁ περί αὐτός ἀπορία .