plotinus.enneades 1.8.8
εἰ δέ τις λέγοι μὴ διὰ τὴν ὕλην ἡμᾶς γενέσθαι κακούς — μήτε γὰρ τὴν ἄγνοιαν διὰ τὴν ὕλην εἶναι μήτε τὰς ἐπιθυμίας τὰς πονηράς : καὶ γάρ , εἰ διὰ σώματος κακίαν ἡ σύστασις γίγνοιτο , μὴ τὴν ὕλην , ἀλλὰ τὸ εἶδος ποιεῖν , οἷον θερμότητας , ψυχρότητας , πικρόν , ἁλμυρὸν καὶ ὅσα χυμῶν εἴδη , ἔτι πληρώσεις , κενώσεις , καὶ πληρώσεις οὐχ ἁπλῶς , ἀλλὰ πληρώσεις τοιῶνδε , καὶ ὅλως τὸ τοιόνδε εἶναι τὸ ποιοῦν τὴν διαφορὰν τῶν ἐπιθυμιῶν καί , εἰ βούλει , δοξῶν ἐσφαλμένων , ὥστε τὸ εἶδος μᾶλλον ἢ τὴν ὕλην τὸ κακὸν εἶναι — : καὶ οὕτως οὐδὲν ἧντον τὴν ὕλην συγχωρεῖν ἀναγκασθήσεται τὸ κακὸν εἶναι . ἅ τε γὰρ ποιεῖ ἡ ἐν ὕλῃ ποιότης , οὐ χωρὶς οὖσα ποιεῖ , ὥσπερ οὐδὲ τὸ σχῆμα τοῦ πελέκεως ἄνευ σιδήρου ποιεῖ : εἶτα καὶ τὰ ἐν τῇ ὕλῃ εἴδη οὐ ταὐτά ἐστιν , ἅπερ ἦν , εἰ ἐφ̓ ἑαυτῶν ὑπῆρχεν , ἀλλὰ λόγοι ἔνυλοι φθαρέντες ἐν ὕλῃ καὶ τῆς φύσεως τῆς ἐκείνης ἀναπλησθέντες : οὐδὲ γὰρ τὸ πῦρ αὐτὸ καίει οὐδ̓ ἄλλο τι τῶν ἐφ̓ ἑαυτῶν ταῦτα ἐργάζεται , ἃ ἐν τῇ ὕλῃ γινόμενα λέγεται ποιεῖν . γενομένη γὰρ κυρία τοῦ εἰς αὐτὴν ἐμφαντασθέντος φθείρει αὐτὸ καὶ διόλλυσι τὴν αὑτῆς παραθεῖσα φύσιν ἐναντίαν οὖσαν , οὐ τῷ θερμῷ τὸ ψυχρὸν προσφέρουσα , ἀλλὰ τῷ εἴδει τοῦ θερμοῦ τὸ αὑτῆς ἀνείδεον προσάγουσα καὶ τὴν ἀμορφίαν τῇ μορφῇ καὶ ὑπερβολὴν καὶ ἔλλειψιν τῷ μεμετρημένῳ , ἕως ἂν αὐτὸ ποιήσῃ αὐτῆς , ἀλλὰ μὴ αὑτοῦ ἔτι εἶναι , ὥσπερ ἐν τροφῇ ζῴων τὸ εἰσενεχθὲν μηκέτι εἶναι ὅπερ προσελήλυθεν , ἀλλ̓ αἷμα κυνὸς καὶ πᾶν κύνειον , καὶ χυμοὶ πάντες ὅπερ τὸ δεξάμενον ἐκείνους . εἰ δὴ σῶμα αἴτιον τῶν κακῶν , ὕλη ἂν εἴη καὶ ταύτῃ αἴτιον τῶν κακῶν . ἀλλὰ κρατεῖν ἔδει , ἄλλος ἂν εἴποι . ἀλλ̓ οὐ καθαρὸν τὸ δυνάμενον κρατεῖν , εἰ μὴ φύγοι . καἶ σφοδρότεραι δὲ αἱ ἐπιθυμίαι κράσει τοιᾷδε σωμάτων , ἄλλαι δ̓ ἄλλων , ὥστε μὴ κρατεῖν τὸ ἐν ἑκάστῳ — ἀμβλύτεροι δὲ καὶ πρὸς τὸ κρίνειν διὰ σωμάτων κάκην κατεψυγμένοι καὶ ἐμπεποδισμένοι — αἱ δ̓ ἐναντίαι κούφους ἀνερματίστους . μαρτυροῦσι δὲ ταῦτα καὶ αἱ πρὸς καιρὸν ἕξεις . πλήρεις μὲν γὰρ ἄλλοι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις καὶ ταῖς διανοίαις , κενοὶ δὲ ἄλλοι , καὶ ταδὶ πληρωθέντες ἄλλοι , ταδὶ δὲ ἄλλοι . ἔστω δὴ πρώτως μὲν τὸ ἄμετρον κακόν , τὸ δ̓ ἐν ἀμετρίᾳ γενόμενον ἢ ὁμοιώσει ἢ μεταλήψει τῷ συμβεβηκέναι αὐτῷ δευτέρως κακόν : καὶ πρώτως μὲν τὸ σκότος , τὸ δὲ ἐσκοτισμένον δευτέρως ὡσαύτως . κακία δὴ ἄγνοια οὖσα καὶ ἀμετρία περὶ ψυχὴν δευτέρως κακὸν καὶ οὐκ αὐτοκακόν : οὐδὲ γὰρ ἀρετὴ πρῶτον ἀγαθόν , ἀλλ̓ ὅτι ὡμοίωται ἢ μετείληφεν αὐτοῦ .
Lemmas: εἰ δέ τις λέγω μή διά ὁ ὕλη ἐγώ γίγνομαι κακός — μήτε γάρ ὁ ἄγνοια διά ὁ ὕλη εἰμί μήτε ὁ ἐπιθυμία ὁ πονηρός : καί γάρ , εἰ διά σῶμα κακία ὁ σύστασις γίγνομαι , μή ὁ ὕλη , ἀλλά ὁ εἶδος ποιέω , οἷος θερμότης , ψυχρότης , πικρός , ἁλμυρός καί ὅσος χυμός εἶδος , ἔτι πλήρωσις , κένωσις , καί πλήρωσις οὐ ἁπλῶς , ἀλλά πλήρωσις τοιόσδε , καί ὅλος ὁ τοιόσδε εἰμί ὁ ποιέω ὁ διαφορά ὁ ἐπιθυμία καί , εἰ βούλομαι , δόξα σφάλλω , ὥστε ὁ εἶδος μάλα ἤ ὁ ὕλη ὁ κακός εἰμί — : καί οὕτως οὐδείς ἧμαι ὁ ὕλη συγχωρέω ἀναγκάζω ὁ κακός εἰμί . ὅς τε γάρ ποιέω ὁ ἐν ὕλη ποιότης , οὐ χωρίς εἰμί ποιέω , ὥσπερ οὐδέ ὁ σχῆμα ὁ πέλεκυς ἄνευ σίδηρος ποιέω : εἶτα καί ὁ ἐν ὁ ὕλη εἶδος οὐ αὐτός εἰμί , ὅς εἰμί , εἰ ἐπί ἑαυτοῦ ὑπάρχω , ἀλλά λόγος ἔνυλος φθείρω ἐν ὕλη καί ὁ φύσις ὁ ἐκεῖνος ἀναπίμπλημι : οὐδέ γάρ ὁ πῦρ αὐτός καίω οὐδέ ἄλλος τις ὁ ἐπί ἑαυτοῦ οὗτος ἐργάζομαι , ὅς ἐν ὁ ὕλη γίγνομαι λέγω ποιέω . γίγνομαι γάρ κυρία ὁ εἰς αὐτός ἐμφαντάζω φθείρω αὐτός καί διόλλυμι ὁ ἑαυτοῦ παρατίθημι φύσις ἐναντίος εἰμί , οὐ ὁ θερμός ὁ ψυχρός προσφέρω , ἀλλά ὁ εἶδος ὁ θερμός ὁ ἑαυτοῦ ἀνείδεος προσάγω καί ὁ ἀμορφία ὁ μορφή καί ὑπερβολή καί ἔλλειψις ὁ μετρέω , ἕως ἄν αὐτός ποιέω αὐτός , ἀλλά μή ἑαυτοῦ ἔτι εἰμί , ὥσπερ ἐν τροφή ζῷον ὁ εἰσφέρω μηκέτι εἰμί ὅς προσέρχομαι , ἀλλά αἷμα κύων καί πᾶς κύνειος , καί χυμός πᾶς ὅς ὁ δέχομαι ἐκεῖνος . εἰ δή σῶμα αἴτιος ὁ κακός , ὕλη ἄν εἰμί καί οὗτος αἴτιος ὁ κακός . ἀλλά κρατέω δέω , ἄλλος ἄν λέγω . ἀλλά οὐ καθαρός ὁ δύναμαι κρατέω , εἰ μή φεύγω . καί σφοδρός δέ ὁ ἐπιθυμία κρᾶσις τοιόσδε σῶμα , ἄλλος δέ ἄλλος , ὥστε μή κρατέω ὁ ἐν ἕκαστος — ἀμβλύς δέ καί πρός ὁ κρίνω διά σῶμα κάκη καταψύχω καί ἐμποδίζω — ὁ δέ ἐναντίος κοῦφος ἀνερμάτιστος . μαρτυρέω δέ οὗτος καί ὁ πρός καιρός ἕξις . πλήρης μέν γάρ ἄλλος καί ὁ ἐπιθυμία καί ὁ διάνοια , κενός δέ ἄλλος , καί ὅδε πληρόω ἄλλος , ὅδε δέ ἄλλος . εἰμί δή πρῶτος μέν ὁ ἄμετρος κακός , ὁ δέ ἐν ἀμετρία γίγνομαι ἤ ὁμοίωσις ἤ μετάληψις ὁ συμβαίνω αὐτός δεύτερος κακός : καί πρῶτος μέν ὁ σκότος , ὁ δέ σκοτίζω δεύτερος ὡσαύτως . κακία δή ἄγνοια εἰμί καί ἀμετρία περί ψυχή δεύτερος κακός καί οὐ αὐτοκακός : οὐδέ γάρ ἀρετή πρῶτος ἀγαθός , ἀλλά ὅτι ὁμοιόω ἤ μεταλαμβάνω αὐτός .