plotinus.enneades 4.3.1
Περὶ ψυχῆς , ὅσα ἀπορήσαντας δεῖ εἰς εὐπορίαν καταστῆναι , ἢ καὶ ἐν αὐταῖς ταῖς ἀπορίαις στάντας τοῦτο γοῦν κέρδος ἔχειν , εἰδέναι τὸ ἐν τούτοις ἄπορον , ὀρθῶς ἂν ἔχοι τὴν πραγματείαν ποιήσασθαι . περὶ τίνος γὰρ ἄν τις μᾶλλον τὸ πολὺ λέγων καὶ σκοπούμενος εὐλόγως ἂν διατρίβοι ἢ περὶ ταύτης ; διά τε πολλὰ καὶ ἄλλα , καὶ ὅτι ἐπ’ ἄμφω τὴν γνῶσιν δίδωσιν , ὧν τε ἀρχή ἐστι καὶ ἀφ̓ ὧν ἐστι . πειθοίμεθα δὲ ἂν καὶ τῷ τοῦ θεοῦ παρακελεύσματι αὑτοὺς γινώσκειν παρακελευομένῳ περὶ τούτου τὴν ἐξέτασιν ποιούμενοι . ζητεῖν τε τὰ ἄλλα καὶ εὑρεῖν βουλόμενοι δικαίως ἂν τὸ ζητοῦν τί ποτ̓ ἐστὶ τοῦτο ζητοῖμεν , τό τε ἐραστὸν ποθοῦν λαβεῖν θεαμάτων . ἦν γὰρ καὶ ἐν τῷ παντὶ νῷ τὸ διττόν : ὥστε εὐλόγως ἐν τοῖς κατὰ μέρος τὸ μὲν οὕτως μᾶλλον , τὸ δὲ οὕτως . τὰς δὲ ὑποδοχὰς τῶν θεῶν ὅπως , σκεπτέον . ἀλλὰ τοῦτο μέν , ὅταν πῶς ἐν σώματι ψυχὴ γίνεται ζητῶμεν : νῦν δὲ πάλιν ἐπανίωμεν ἐπὶ τοὺς λέγοντας ἐκ τῆς τοῦ παντὸς ψυχῆς καὶ τὰς ἡμετέρας εἶναι . οὐδὲ γὰρ ἴσως ἱκανὸν φήσουσιν εἶναι τὸ φθάνειν μέχρι τῶν αὐτῶν καὶ τὰς ἡμετέρας , μέχρις ὧν καὶ ἡ τοῦ παντὸς ψυχὴ ἔρχεται , μηδὲ τὸ ὁμοίως νοερόν , καὶ εἰ συγχωροῖεν τὸ ὁμοίως , τοῦ μὴ μόρια αὐτῆς εἶναι : εἶναι γὰρ ὁμοειδῆ καὶ τὰ μέρη τοῖς ὅλοις . παραθήσονται δὲ καὶ Πλάτωνα τοῦτο δοξάζοντα , ὅταν πιστούμενος τὸ πᾶν ἔμψυχον εἶναι λέγῃ , ὡς σῶμα μέρος ὂν τοῦ παντὸς τὸ ἡμέτερον , οὕτω καὶ ψυχὴν τὴν ἡμετέραν μέρος τῆς τοῦ παντὸς ψυχῆς εἶναι . καὶ τὸ συνέπεσθαι δὲ ἡμᾶς τῇ τοῦ παντὸς περιφορᾷ καὶ λεγόμενον καὶ δεικνύμενον ἐναργῶς εἶναι , καὶ τὰ ἤθη καὶ τὰς τύχας ἐκεῖθεν λαμβάνοντας εἴσω τε γενομένους ἐν αὐτῷ ἐκ τοῦ περιέχοντος ἡμᾶς τὴν ψυχὴν λαμβάνειν . καὶ ὥσπερ ἐπὶ ἡμῶν μέρος ἕκαστον ἡμῶν παρὰ τῆς ἡμετέρας ψυχῆς λαμβάνει , οὕτω καὶ ἡμᾶς ἀνὰ τὸν αὐτὸν λόγον μέρη πρὸς τὸ ὅλον ὄντας παρὰ τῆς ὅλης ψυχῆς μεταλαμβάνειν ὡς μέρη . καὶ τὸ ʽψυχὴ δὲ πᾶσα παντὸς ἐπιμελεῖται τοῦ ἀψύχοὐ τὸ αὐτὸ τοῦτο σημαίνειν , ὡς οὐκ ἄλλο τι ἔξωθεν ψυχῆς καταλείποντος μετὰ τὴν τοῦ ὅλου : αὕτη γὰρ ἡ τὸ πᾶν ἄψυχον ἐν ἐπιμελείᾳ τιθεμένη .
Lemmas: περί ψυχή , ὅσος ἀπορέω δέω εἰς εὐπορία καθίστημι , ἤ καί ἐν αὐτός ὁ ἀπορία ἵστημι οὗτος γοῦν κέρδος ἔχω , οἶδα ὁ ἐν οὗτος ἄπορος , ὀρθός ἄν ἔχω ὁ πραγματεία ποιέω . περί τίς γάρ ἄν τις μάλα ὁ πολύς λέγω καί σκοπέω εὔλογος ἄν διατρίβω ἤ περί οὗτος ; διά τε πολύς καί ἄλλος , καί ὅτι ἐπί ἄμφω ὁ γνῶσις δίδωμι , ὅς τε ἀρχή εἰμί καί ἀπό ὅς εἰμί . πείθω δέ ἄν καί ὁ ὁ θεός παρακέλευμα ἑαυτοῦ γιγνώσκω παρακελεύομαι περί οὗτος ὁ ἐξέτασις ποιέω . ζητέω τε ὁ ἄλλος καί εὑρίσκω βούλομαι δίκαιος ἄν ὁ ζητέω τίς ποτέ εἰμί οὗτος ζητέω , ὁ τε ἐραστός ποθέω λαμβάνω θέαμα . εἰμί γάρ καί ἐν ὁ πᾶς νόος ὁ δισσός : ὥστε εὔλογος ἐν ὁ κατά μέρος ὁ μέν οὕτως μάλα , ὁ δέ οὕτως . ὁ δέ ὑποδοχή ὁ θεός ὅπως , σκοπέω . ἀλλά οὗτος μέν , ὅταν πῶς ἐν σῶμα ψυχή γίγνομαι ζητέω : νῦν δέ πάλιν ἐπανίημι ἐπί ὁ λέγω ἐκ ὁ ὁ πᾶς ψυχή καί ὁ ἡμέτερος εἰμί . οὐδέ γάρ ἴσως ἱκανός φημί εἰμί ὁ φθάνω μέχρι ὁ αὐτός καί ὁ ἡμέτερος , μέχρι ὅς καί ὁ ὁ πᾶς ψυχή ἔρχομαι , μηδέ ὁ ὅμοιος νοερός , καί εἰ συγχωρέω ὁ ὅμοιος , ὁ μή μόριον αὐτός εἰμί : εἰμί γάρ ὁμοειδής καί ὁ μέρος ὁ ὅλος . παρατίθημι δέ καί Πλάτων οὗτος δοξάζω , ὅταν πιστόω ὁ πᾶς ἔμψυχος εἰμί λέγω , ὡς σῶμα μέρος εἰμί ὁ πᾶς ὁ ἡμέτερος , οὕτως καί ψυχή ὁ ἡμέτερος μέρος ὁ ὁ πᾶς ψυχή εἰμί . καί ὁ συνέπομαι δέ ἐγώ ὁ ὁ πᾶς περιφορά καί λέγω καί δείκνυμι ἐναργής εἰμί , καί ὁ ἦθος καί ὁ τύχη ἐκεῖθεν λαμβάνω εἴσω τε γίγνομαι ἐν αὐτός ἐκ ὁ περιέχω ἐγώ ὁ ψυχή λαμβάνω . καί ὥσπερ ἐπί ἐγώ μέρος ἕκαστος ἐγώ παρά ὁ ἡμέτερος ψυχή λαμβάνω , οὕτως καί ἐγώ ἀνά ὁ αὐτός λόγος μέρος πρός ὁ ὅλος εἰμί παρά ὁ ὅλος ψυχή μεταλαμβάνω ὡς μέρος . καί ὁ ψυχή δέ πᾶς πᾶς ἐπιμελέομαι ὁ ἄψυχος ὁ αὐτός οὗτος σημαίνω , ὡς οὐ ἄλλος τις ἔξωθεν ψυχή καταλείπω μετά ὁ ὁ ὅλος : οὗτος γάρ ὁ ὁ πᾶς ἄψυχος ἐν ἐπιμέλεια τίθημι .