plotinus.enneades 2.3.13
δεῖ τοίνυν τὸ ἐντεῦθεν , ἐπειδὴ τὰ μὲν παρὰ τῆς φορᾶς γίνεται , τὰ δὲ οὔ , διαλαβεῖν καὶ διακρῖναι καὶ εἰπεῖν , πόθεν ἕκαστα ὅλως . ἀρχὴ δὲ ἥδε : ψυχῆς δὴ τὸ πᾶν τόδε διοικούσης κατὰ λόγον , οἷα δὴ καὶ ἐφ̓ ἑκάστου ζῴου ἡ ἐν αὐτῷ ἀρχή , ἀφ̓ ἧς ἕκαστα τὰ τοῦ ζῴου μέρη καὶ πλάττεται καὶ πρὸς τὸ ὅλον συντέτακται , οὗ μέρη ἐστίν , ἐν μὲν τῷ ὅλῳ ἐστὶ τὰ πάντα , ἐν δὲ τοῖς μέρεσι τοσοῦτον μόνον , ὅσον ἐστὶν ἕκαστον . τὰ δὲ ἔξωθεν προσιόντα , τὰ μὲν καὶ ἐναντία τῇ βουλήσει τῆς φύσεως , τὰ δὲ καὶ πρόσφορα : τῷ δὲ ὅλῳ πάντη ἅτε μέρη ὄντα αὐτοῦ τὰ πάντα συντέτακται φύσιν μὲν λαβόντα ἣν ἔχει καὶ συμπληροῦντα τῇ οἰκείᾳ ὅμως ὁρμῇ πρὸς τὸν ὅλον τοῦ παντὸς βίον . τὰ μὲν οὖν ἄψυχα τῶν ἐν αὐτῷ πάντη ὄργανα καὶ οἷον ἐξωθούμενα ἔξω εἰς τὸ ποιεῖν : τὰ δὲ ἔμψυχα , τὰ μὲν τὸ κινεῖσθαι ἀορίστως ἔχει , ὡς ὑφ̓ ἅρμασιν ἵπποι πρὶν τὸν ἡνίοχον ἀφορίσαι αὐτοῖς τὸν δρόμον , ἅτε δὴ πληγῇ νεμόμενα : λογικοῦ δὲ ζῴου φύσις ἔχει παῤ ἑαυτῆς τὸν ἡνίοχον : καὶ ἐπιστήμονα μὲν ἔχουσα κατ̓ ἰθὺ φέρεται μηδὲ ὡς ἔτυχε πολλάκις . ἄμφω δὲ εἴσω τοῦ παντὸς καὶ συντελοῦντα πρὸς τὸ ὅλον : καὶ τὰ μὲν μείζω αὐτῶν καὶ ἐν πλείονι τῇ ἀξίᾳ πολλὰ ποιεῖ καὶ μεγάλα καὶ πρὸς τὴν τοῦ ὅλου ζωὴν συντελεῖ τάξιν ποιητικὴν μᾶλλον ἢ παθητικὴν ἔχοντα , τὰ δὲ πάσχοντα διατελεῖ μικρὰν δύναμιν πρὸς τὸ ποιεῖν ἔχοντα : τὰ δὲ μεταξὺ τούτων , πάσχοντα μὲν παῤ ἄλλων , ποιοῦντα δὲ πολλὰ καὶ ἐν πολλοῖς ἀρχὴν παῤ αὑτῶν εἰς πράξεις καὶ ποιήσεις ἔχοντα . καὶ γίνεται τὸ πᾶν ζωὴ παντελὴς τῶν μὲν ἀρίστων ἐνεργούντων τὰ ἄριστα , καθ̓ ὅσον τὸ ἄριστον ἐν ἑκάστῳ : ὃ δὴ καὶ τῷ ἡγεμονοῦντι συντακτέον , ὥσπερ στρατιώτας στρατηγῷ , οἳ δὴ λέγονται καὶ ἕπεσθαι Διὶ ἐπὶ φύσιν τὴν νοητὴν ἱεμένῳ . τὰ δὲ ἥττονι τῇ φύσει κεχρημένα δεύτερα τοῦ παντός , οἷα καὶ τὰ ἐν ἡμῖν ψυχῆς δεύτερα : τὰ δ̓ ἄλλα ἀνὰ λόγον τοῖς ἐν ἡμῖν μέρεσιν : οὐδὲ γὰρ ἐφ̓ ἡμῶν πάντα ἴσα . ζῷα μὲν οὖν πάντα κατὰ λόγον τὸν τοῦ παντὸς ὅλον , τά τε ἐν οὐρανῷ πάντα καὶ τὰ ἄλλα , ὅσα εἰς τὸ ὅλον μεμέρισται , καὶ οὐδὲν τῶν μερῶν , οὐδ̓ εἰ μέγα , δύναμιν ἔχει τοῦ ἐξαλλαγὴν ἐργάσασθαι τῶν λόγων οὐδὲ τῶν κατὰ τοὺς λόγους γενομένων : ἀλλοίωσιν δὲ ἐπ’ ἀμφότερα , χείρονός τε καὶ βελτίονος , ἐργάσασθαι , ἀλλ̓ οὐκ ἐκστῆσαί γε τῆς οἰκείας φύσεως δύναται . χεῖρον δὲ ἐργάζεται ἢ κατὰ σῶμα ἀσθένειαν διδὸν ἢ τῇ ψυχῇ τῇ συμπαθεῖ καὶ παῤ αὐτοῦ δοθείσῃ εἰς τὸ κάτω κατὰ συμβεβηκὸς φαυλότητος αἴτιον γιγνόμενον ἢ σώματος κακῶς συντεθέντος ἐμπόδιον τὴν εἰς αὐτὸ ἐνέργειαν δἰ αὐτὸ ποιῆσαι : οἷον οὐχ οὕτως ἁρμοσθείσης λύρας , ὡς δέξασθαι τὸ ἀκριβὲς ἁρμονίας εἰς τὸ μουσικοὺς ἀποτελεῖν τοὺς φθόγγους .
Lemmas: δέω τοίνυν ὁ ἐντεῦθεν , ἐπειδή ὁ μέν παρά ὁ φορά γίγνομαι , ὁ δέ οὐ , διαλαμβάνω καί διακρίνω καί λέγω , πόθεν ἕκαστος ὅλος . ἀρχή δέ ὅδε : ψυχή δή ὁ πᾶς ὅδε διοικέω κατά λόγος , οἷος δή καί ἐπί ἕκαστος ζῷον ὁ ἐν αὐτός ἀρχή , ἀπό ὅς ἕκαστος ὁ ὁ ζῷον μέρος καί πλήσσω καί πρός ὁ ὅλος συντάσσω , ὅς μέρος εἰμί , ἐν μέν ὁ ὅλος εἰμί ὁ πᾶς , ἐν δέ ὁ μέρος τοσοῦτος μόνος , ὅσος εἰμί ἕκαστος . ὁ δέ ἔξωθεν προσέρχομαι , ὁ μέν καί ἐναντίος ὁ βούλησις ὁ φύσις , ὁ δέ καί πρόσφορος : ὁ δέ ὅλος πάντῃ ἅτε μέρος εἰμί αὐτός ὁ πᾶς συντάσσω φύσις μέν λαμβάνω ὅς ἔχω καί συμπληρόω ὁ οἰκεῖος ὅμως ὁρμή πρός ὁ ὅλος ὁ πᾶς βίος . ὁ μέν οὖν ἄψυχος ὁ ἐν αὐτός πάντῃ ὄργανον καί οἷος ἐξωθέω ἔξω εἰς ὁ ποιέω : ὁ δέ ἔμψυχος , ὁ μέν ὁ κινέω ἀόριστος ἔχω , ὡς ὑπό ἅρμα ἵππος πρίν ὁ ἡνίοχος ἀφορίζω αὐτός ὁ δρόμος , ἅτε δή πληγή νέμω : λογικός δέ ζῷον φύσις ἔχω παρά ἑαυτοῦ ὁ ἡνίοχος : καί ἐπιστήμων μέν ἔχω κατά ἰθύς φέρω μηδέ ὡς τυγχάνω πολλάκις . ἄμφω δέ εἴσω ὁ πᾶς καί συντελέω πρός ὁ ὅλος : καί ὁ μέν μέγας αὐτός καί ἐν πολύς ὁ ἀξία πολύς ποιέω καί μέγας καί πρός ὁ ὁ ὅλος ζωή συντελέω τάξις ποιητικός μάλα ἤ παθητικός ἔχω , ὁ δέ πάσχω διατελέω μικρός δύναμις πρός ὁ ποιέω ἔχω : ὁ δέ μεταξύ οὗτος , πάσχω μέν παρά ἄλλος , ποιέω δέ πολύς καί ἐν πολύς ἀρχή παρά ἑαυτοῦ εἰς πρᾶξις καί ποίησις ἔχω . καί γίγνομαι ὁ πᾶς ζωή παντελής ὁ μέν ἀγαθός ἐνεργέω ὁ ἀγαθός , κατά ὅσος ὁ ἄριστον ἐν ἕκαστος : ὅς δή καί ὁ ἡγεμονέω συντακτέον , ὥσπερ στρατιώτης στρατηγός , ὅς δή λέγω καί ἕπομαι Ζεύς ἐπί φύσις ὁ νοητός ἵημι . ὁ δέ ἥσσων ὁ φύσις χράω δεύτερος ὁ πᾶς , οἷος καί ὁ ἐν ἐγώ ψυχή δεύτερος : ὁ δέ ἄλλος ἀνά λόγος ὁ ἐν ἐγώ μέρος : οὐδέ γάρ ἐπί ἐγώ πᾶς ἴσος . ζῷον μέν οὖν πᾶς κατά λόγος ὁ ὁ πᾶς ὅλος , ὁ τε ἐν οὐρανός πᾶς καί ὁ ἄλλος , ὅσος εἰς ὁ ὅλος μερίζω , καί οὐδείς ὁ μέρος , οὐδέ εἰ μέγας , δύναμις ἔχω ὁ ἐξαλλαγή ἐργάζομαι ὁ λόγος οὐδέ ὁ κατά ὁ λόγος γίγνομαι : ἀλλοίωσις δέ ἐπί ἀμφότερος , κακός τε καί ἀγαθός , ἐργάζομαι , ἀλλά οὐ ἐξίστημι γε ὁ οἰκεῖος φύσις δύναμαι . κακός δέ ἐργάζομαι ἤ κατά σῶμα ἀσθένεια δίδωμι ἤ ὁ ψυχή ὁ συμπαθής καί παρά αὐτός δίδωμι εἰς ὁ κάτω κατά συμβαίνω φαυλότης αἴτιος γίγνομαι ἤ σῶμα κακός συντίθημι ἐμπόδιος ὁ εἰς αὐτός ἐνέργεια διά αὐτός ποιέω : οἷος οὐ οὕτως ἁρμόζω λύρα , ὡς δέχομαι ὁ ἀκριβής ἁρμονία εἰς ὁ μουσικός ἀποτελέω ὁ φθόγγος .