plotinus.enneades 4.5.2
εἰ μὲν οὖν τοιοῦτόν ἐστι τὸ ὁρᾶν , οἷον τὸ τῆς ὄψεως φῶς συνάπτειν πρὸς τὸ φῶς μέχρι τοῦ αἰσθητοῦ , δεῖ μεταξὺ τοῦτο εἶναι τὸ φῶς , καὶ ἡ ὑπόθεσις αὕτη τὸ μεταξὺ τοῦτο ζητεῖ : εἰ δὲ τροπὴν ἐργάζεται τὸ ὑποκείμενον σῶμα κεχρωσμένον , τί κωλύει τὴν τροπὴν εὐθὺς πρὸς τὸ ὄμμα ἰέναι μηδενὸς ὄντος μεταξύ ; εἰ καὶ νῦν ἐξ ἀνάγκης ὅτε ἐστὶ τρέπεταί πως τὸ τῶν ὀμμάτων πρόσθεν κείμενον . καὶ οἱ ἐκχέοντες δὲ τὰς ὄψεις οὐκ ἂν ἔχοιεν ἀκολουθοῦν τὸ πάντως μεταξύ τι εἶναι , εἰ μὴ φοβοῖντο , μὴ πέσοι ἡ ἀκτίς : ἀλλὰ φωτός ἐστι καὶ τὸ φῶς εὐθυποροῦν . οἱ δὲ τὴν ἔνστασιν αἰτιώμενοι δέοιντο ἂν πάντως τοῦ μεταξύ . οἱ δὲ τῶν εἰδώλων προστάται διὰ τοῦ κενοῦ λέγοντες διιέναι χώραν ζητοῦσιν , ἵνα μὴ κωλυθῇ : ὥστε , εἰ ἔτι μᾶλλον οὐ κωλύσει τὸ μηδὲν εἶναι μεταξύ , οὐκ ἀμφισβητοῦσι τῇ ὑποθέσει . ὅσοι δὲ συμπαθείᾳ τὸ ὁρᾶν λέγουσιν , ἧττον μὲν ὁρᾶν φήσουσιν , εἴ τι μεταξὺ εἴη , ᾗ κωλύει καὶ ἐμποδίζει καὶ ἀμυδρὰν ποιεῖ τὴν συμπάθειαν : μᾶλλον δὲ ἀκόλουθον λέγειν ποιεῖν πάντως ἀμυδρὰν καὶ τὸ συγγενές , ᾗ καὶ αὐτὸ πάσχον . καὶ γὰρ εἰ σῶμα συνεχὲς ἐν βάθει ἐκ προσβολῆς πυρὸς καίοιτο , ἀλλὰ τὸ ἐν βάθει αὐτοῦ τῇ προσβολῇ τοῦ πρόσθεν ἧττον ἂν πάσχοι . ἀλλ̓ εἰ ζῴου ἑνὸς μόρια εἴη συμπαθῆ , ἆῤ ἂν ἧττον πάθοι , ὅτι μεταξύ τί ἐστιν ; ἢ ἧττον μὲν ἂν πάθοι , σύμμετρον δ̓ ἂν εἴη τὸ πάθος , ὅσον ἐβούλετο ἡ φύσις , κωλύοντος τὸ ἄγαν τοῦ μεταξύ : εἰ μή που τοιοῦτον εἴη τὸ διδόμενον , ὥστε ὅλως τὸ μεταξὺ μὴ πάσχειν . ἀλλ̓ εἰ συμπαθὲς τῷ ἓν ζῷον εἶναι καὶ ἡμεῖς πάσχομεν , ὅτι ἐν ἑνὶ καὶ ἑνός , πῶς οὐ δεῖ , ὅταν τοῦ πόρρω αἴσθησις ᾖ , συνέχειαν εἶναι ; ἢ τὴν συνέχειαν καὶ τὸ μεταξὺ διὰ τὸ τὸ ζῷον δεῖν συνεχὲς εἶναι , τὸ δὲ πάθος κατὰ συμβεβηκὸς συνεχοῦς , ἢ πᾶν ὑπὸ παντὸς φήσομεν πάσχειν . εἰ δὲ τόδε μὲν ὑπὸ τοῦδε , ἄλλο δὲ ὑπ’ ἄλλου οὐ τὸ αὐτό , οὐκ ἂν δέοιτό τις τοῦ μεταξὺ πανταχοῦ . εἰ οὖν ἐπὶ ὄψεως λέγοι τις δεῖσθαι , διὰ τί φατέον : ἐπεὶ οὐδὲ πανταχοῦ φαίνεται τὸ δἰ ἀέρος ἰὸν πάσχειν ποιοῦν τὸν ἀέρα , ἀλλ̓ ἢ μόνον διαιρεῖν : οἷον λίθος εἰ ἄνωθεν πίπτοι , τί ἄλλο ἢ οὐχ ὑπομένει ὁ ἀήρ ; ἐπεὶ οὐδὲ τῇ ἀντιπεριστάσει εὔλογον κατὰ φύσιν οὔσης τῆς φορᾶς : ἐπεὶ οὕτω καὶ τὸ πῦρ ἄνω τῇ ἀντιπεριστάσει : ἀλλ̓ ἄτοπον : φθάνει γὰρ τὸ πῦρ τῇ αὑτοῦ κινήσει ταχείᾳ οὔσῃ τὴν ἀντιπερίστασιν τοῦ ἀέρος . εἰ δ̓ ὑπὸ τοῦ τάχους ταχύνεσθαί τις τὴν ἀντιπερίστασίν φησιν , ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκὸς ἂν γίνοιτο , οὐκ εἰς τὸ ἄνωθεν : ἐπεὶ καὶ ἀπὸ τῶν ξύλων ἡ ὁρμὴ πρὸς τὸ ἄνω οὐκ ὠθούντων : καὶ ἡμεῖς δὲ κινούμενοι τέμνομεν τὸν ἀέρα , καὶ οὐχ ἡ ἀντιπερίστασις ὠθεῖ , πληροῖ δὲ μόνον ἐφεπόμενος τὸ παῤ ἡμῶν κενούμενον . εἰ οὖν τοῖς σώμασι διίσταται τοῖς τοιούτοις μηδὲν παθών , τί κωλύει καὶ ἄνευ διαστάσεως συγχωρεῖν παριέναι τοῖς εἰς ὄψιν εἴδεσιν ; εἰ δὲ μηδὲ πάρεισιν ὡς ἐν ῥοῇ τὰ εἴδη , τίς πάσχειν ἀνάγκη καὶ δἰ αὐτοῦ τὸ πάθος πρὸς ἡμᾶς τῷ προπαθεῖν ἰέναι ; εἰ γὰρ τῷ προπαθεῖν τὸν ἀέρα ἡ αἴσθησις ἡμῖν , οὐκ ἂν πρὸς αὐτὸ βλέποντες τὸ ὁρώμενον εἴδομεν , ἀλλ̓ ἐκ τοῦ παρακειμένου ἔσχομεν ἂν τὴν αἴσθησιν , ὥσπερ ἐπὶ τοῦ θερμαίνεσθαι . ἐκεῖ γὰρ οὐ τὸ πόρρωθεν πῦρ , ἀλλ̓ ὁ ἀὴρ ὁ παρακείμενος θερμανθεὶς θερμαίνειν δοκεῖ : ἁφῇ γὰρ τοῦτο , ἐν δὲ τοῖς ὁράμασιν οὐχ ἁφῇ : ὅθεν οὐδ̓ ἐπιτεθὲν τῷ ὄμματι τὸ αἰσθητὸν ὁρᾶν ποιεῖ , ἀλλὰ φωτισθῆναι δεῖ τὸ μεταξύ , ὅτι σκοτεινὸν ὁ ἀήρ . μὴ ὄντος δὲ τούτου σκοτεινοῦ οὐδ̓ ἂν ἐδέησε φωτὸς ἴσως . τὸ γὰρ σκοτεινὸν ἐμπόδιον ὂν τοῦ ὁρᾶν δεῖ κρατηθῆναι τῷ φωτί . τάχα δὲ καὶ προσαχθὲν τῇ ὄψει οὐχ ὁρᾶται , ὅτι σκιὰν φέρει τὴν τοῦ ἀέρος καὶ τὴν αὑτοῦ .
Lemmas: εἰ μέν οὖν τοιοῦτος εἰμί ὁ ὁράω , οἷος ὁ ὁ ὄψις φάος συνάπτω πρός ὁ φάος μέχρι ὁ αἰσθητός , δέω μεταξύ οὗτος εἰμί ὁ φάος , καί ὁ ὑπόθεσις οὗτος ὁ μεταξύ οὗτος ζητέω : εἰ δέ τροπή ἐργάζομαι ὁ ὑπόκειμαι σῶμα χρώζω , τίς κωλύω ὁ τροπή εὐθύς πρός ὁ ὄμμα ἔρχομαι μηδείς εἰμί μεταξύ ; εἰ καί νῦν ἐκ ἀνάγκη ὅτε εἰμί τρέπω πως ὁ ὁ ὄμμα πρόσθεν κεῖμαι . καί ὁ ἐκχέω δέ ὁ ὄψις οὐ ἄν ἔχω ἀκολουθέω ὁ πάντως μεταξύ τις εἰμί , εἰ μή φοβέω , μή πίπτω ὁ ἀκτίς : ἀλλά φώς εἰμί καί ὁ φάος εὐθυπορέω . ὁ δέ ὁ ἔνστασις αἰτιάομαι δέω ἄν πάντως ὁ μεταξύ . ὁ δέ ὁ εἴδωλον προστάτης διά ὁ κενός λέγω διΐημι χώρα ζητέω , ἵνα μή κωλύω : ὥστε , εἰ ἔτι μάλα οὐ κωλύω ὁ μηδείς εἰμί μεταξύ , οὐ ἀμφισβητέω ὁ ὑπόθεσις . ὅσος δέ συμπάθεια ὁ ὁράω λέγω , ἥσσων μέν ὁράω φημί , εἰ τις μεταξύ εἰμί , ᾗ κωλύω καί ἐμποδίζω καί ἀμυδρός ποιέω ὁ συμπάθεια : μάλα δέ ἀκόλουθος λέγω ποιέω πάντως ἀμυδρός καί ὁ συγγενής , ὅς καί αὐτός πάσχω . καί γάρ εἰ σῶμα συνεχής ἐν βάθος ἐκ προσβολή πῦρ καίω , ἀλλά ὁ ἐν βάθος αὐτός ὁ προσβολή ὁ πρόσθεν ἥσσων ἄν πάσχω . ἀλλά εἰ ζῷον εἷς μόριον εἰμί συμπαθής , ἆρα ἄν ἥσσων πάσχω , ὅτι μεταξύ τίς εἰμί ; ἤ ἥσσων μέν ἄν πάσχω , σύμμετρος δέ ἄν εἰμί ὁ πάθος , ὅσος βούλομαι ὁ φύσις , κωλύω ὁ ἄγαν ὁ μεταξύ : εἰ μή που τοιοῦτος εἰμί ὁ δίδωμι , ὥστε ὅλος ὁ μεταξύ μή πάσχω . ἀλλά εἰ συμπαθής ὁ εἷς ζῷον εἰμί καί ἐγώ πάσχω , ὅτι ἐν εἷς καί εἷς , πῶς οὐ δέω , ὅταν ὁ πρόσω αἴσθησις εἰμί , συνέχεια εἰμί ; ἤ ὁ συνέχεια καί ὁ μεταξύ διά ὁ ὁ ζῷον δέω συνεχής εἰμί , ὁ δέ πάθος κατά συμβαίνω συνεχής , ἤ πᾶς ὑπό πᾶς φημί πάσχω . εἰ δέ ὅδε μέν ὑπό ὅδε , ἄλλος δέ ὑπό ἄλλος οὐ ὁ αὐτός , οὐ ἄν δέω τις ὁ μεταξύ πανταχοῦ . εἰ οὖν ἐπί ὄψις λέγω τις δέω , διά τίς φημί : ἐπεί οὐδέ πανταχοῦ φαίνω ὁ διά ἀήρ ἔρχομαι πάσχω ποιέω ὁ ἀήρ , ἀλλά ἤ μόνος διαιρέω : οἷος λίθος εἰ ἄνωθεν πίπτω , τίς ἄλλος ἤ οὐ ὑπομένω ὁ ἀήρ ; ἐπεί οὐδέ ὁ ἀντιπερίστασις εὔλογος κατά φύσις εἰμί ὁ φορά : ἐπεί οὕτως καί ὁ πῦρ ἄνω ὁ ἀντιπερίστασις : ἀλλά ἄτοπος : φθάνω γάρ ὁ πῦρ ὁ ἑαυτοῦ κίνησις ταχύς εἰμί ὁ ἀντιπερίστασις ὁ ἀήρ . εἰ δέ ὑπό ὁ τάχος ταχύνω τις ὁ ἀντιπερίστασις φημί , ἀλλά κατά συμβαίνω ἄν γίγνομαι , οὐ εἰς ὁ ἄνωθεν : ἐπεί καί ἀπό ὁ ξύλον ὁ ὁρμή πρός ὁ ἄνω οὐ ὠθέω : καί ἐγώ δέ κινέω τέμνω ὁ ἀήρ , καί οὐ ὁ ἀντιπερίστασις ὠθέω , πληρόω δέ μόνος ἐφέπω ὁ παρά ἐγώ κενόω . εἰ οὖν ὁ σῶμα διίστημι ὁ τοιοῦτος μηδείς πάσχω , τίς κωλύω καί ἄνευ διάστασις συγχωρέω παρέρχομαι ὁ εἰς ὄψις εἶδος ; εἰ δέ μηδέ πάρειμι ὡς ἐν ῥοή ὁ εἶδος , τίς πάσχω ἀνάγκη καί διά αὐτός ὁ πάθος πρός ἐγώ ὁ προπάσχω ἔρχομαι ; εἰ γάρ ὁ προπάσχω ὁ ἀήρ ὁ αἴσθησις ἐγώ , οὐ ἄν πρός αὐτός βλέπω ὁ ὁράω ὁράω , ἀλλά ἐκ ὁ παράκειμαι ἔχω ἄν ὁ αἴσθησις , ὥσπερ ἐπί ὁ θερμαίνω . ἐκεῖ γάρ οὐ ὁ πρόσωθεν πῦρ , ἀλλά ὁ ἀήρ ὁ παράκειμαι θερμαίνω θερμαίνω δοκέω : ἁφή γάρ οὗτος , ἐν δέ ὁ ὅραμα οὐ ἁφή : ὅθεν οὐδέ ἐπιτίθημι ὁ ὄμμα ὁ αἰσθητός ὁράω ποιέω , ἀλλά φωτίζω δέω ὁ μεταξύ , ὅτι σκοτεινός ὁ ἀήρ . μή εἰμί δέ οὗτος σκοτεινός οὐδέ ἄν δέω φώς ἴσως . ὁ γάρ σκοτεινός ἐμπόδιος εἰμί ὁ ὁράω δέω κρατέω ὁ φώς . τάχα δέ καί προσάγω ὁ ὄψις οὐ ὁράω , ὅτι σκιά φέρω ὁ ὁ ἀήρ καί ὁ ἑαυτοῦ .