plotinus.enneades 2.6.2
ἀλλὰ περὶ τῆς ποιότητος σκεπτέον τί ὅλως : τάχα γὰρ γνωσθὲν ὅ τι ἐστὶ μᾶλλον παύσει τὰς ἀπορίας . πρῶτον οὗν ἐκεῖνο ζητητέον , εἰ τὸ αὐτὸ θετέον ὁτὲ μὲν ποιὸν μόνον , ὁτὲ δὲ συμπληροῦν οὐσίαν , οὐ δυσχεράναντας ποιὸν συμπληρωτικὸν οὐσίας εἶναι , ἀλλὰ ποιᾶς μᾶλλον οὐσίας . δεῖ τοίνυν ἐπὶ τῆς ποιᾶς οὐσίας τὴν οὐσίαν πρὸ τοῦ ποιὰν εἶναι καὶ τὸ τί ἐστι . τί οὖν ἐπὶ τοῦ πυρὸς πρὸ τῆς ποιᾶς οὐσίας ἡ οὐσία ; ἆρα τὸ σῶμα ; τὸ σῶμα τοίνυν οὐσία ἔσται , τὸ δὲ πῦρ σῶμα θερμὸν καὶ οὐκ οὐσία τὸ ὅλον , ἀλλ̓ οὕτω τὸ θερμὸν ἐν αὐτῷ , ὡς καὶ ἐν σοὶ τὸ σιμόν . ἀφαιρεθείσης τοίνυν θερμότητος καὶ τοῦ λαμπροῦ καὶ κούφου , ἃ δὴ δοκεῖ ποιὰ εἶναι , καὶ ἀντιτυπίας τὸ τριχῆ διαστατὸν καταλείπεται καὶ ἡ ὕλη οὐσία . ἀλλ̓ οὐ δοκεῖ : τὸ γὰρ εἶδος μᾶλλον οὐσία . ἀλλὰ τὸ εἶδος ποιότης . ἢ οὐ ποιότης , ἀλλὰ λόγος τὸ εἶδος . τὰ οὖν ἐκ τοῦ λόγου καὶ τοῦ ὑποκειμένου τί ἐστιν ; οὐ γὰρ τὸ ὁρώμενον καὶ τὸ καῖον : τοῦτο δὲ ποιόν . εἰ μή τις λέγοι τὸ καίειν ἐνέργειαν ἐκ τοῦ λόγου : καὶ τὸ θερμαίνειν καὶ τὸ λευκαίνειν τοίνυν καὶ τὰ ἄλλα ποιήσεις : ὥστε τὴν ποιότητα οὐχ ἕξομεν ὅπου καταλείψομεν . ἢ ταύτας μὲν οὐ λεκτέον ποιότητας , ὅσαι λέγονται συμπληροῦν οὐσίας , εἴπερ ἐνέργειαι αὐτῶν ἀπὸ τῶν λόγων καὶ τῶν δυνάμεων τῶν οὐσιωδῶν ἰοῦσαι , ἃ δέ ἐστιν ἔξωθεν πάσης οὐσίας οὐ πῂ μὲν ποιότητες , ἄλλοις δὲ οὐ ποιότητες φανταζόμεναι , τὸ δὲ περιττὸν μετὰ τὴν οὐσίαν ἔχουσαι , οἷον καὶ ἀρεταὶ καὶ κακίαι καὶ αἴσχη καὶ κάλλη καὶ ὑγίειαι καὶ οὕτως ἐσχηματίσθαι . καὶ τρίγωνον μὲν καὶ τετράγωνον καθ̓ αὑτὸ οὐ ποιόν , τὸ δὲ τετριγωνίσθαι ᾗ μεμόρφωται ποιὸν λεκτέον , καὶ οὐ τὴν τριγωνότητα , ἀλλὰ τὴν μόρφωσιν : καὶ τὰς τέχνας δὲ καὶ τὰς ἐπιτηδειότητας : ὥστε εἶναι τὴν ποιότητα διάθεσίν τινα ἐπὶ ταῖς οὐσίαις ἤδη οὔσαις εἴτε ἐπακτὴν εἴτε ἐξ ἀρχῆς συνοῦσαν , ἣ εἰ μὴ συνῆν , οὐδὲν ἔλαττον εἶχεν ἡ οὐσία . ταύτην δὲ καὶ εὐκίνητον καὶ δυσκίνητον εἶναι : ὡς διττὸν εἶναι εἶδος , τὸ μὲν εὐκίνητον , τὸ δὲ ἔμμονον αὐτῆς .
Lemmas: ἀλλά περί ὁ ποιότης σκοπέω τίς ὅλος : τάχα γάρ γιγνώσκω ὅς τις εἰμί μάλα παύω ὁ ἀπορία . πρῶτος ἐν ἐκεῖνος ζητέω , εἰ ὁ αὐτός τίθημι ὅτε μέν ποιός μόνος , ὅτε δέ συμπληρόω οὐσία , οὐ δυσχεραίνω ποιός συμπληρωτικός οὐσία εἰμί , ἀλλά ποιός μάλα οὐσία . δέω τοίνυν ἐπί ὁ ποιός οὐσία ὁ οὐσία πρό ὁ ποιός εἰμί καί ὁ τις εἰμί . τίς οὖν ἐπί ὁ πῦρ πρό ὁ ποιός οὐσία ὁ οὐσία ; ἆρα ὁ σῶμα ; ὁ σῶμα τοίνυν οὐσία εἰμί , ὁ δέ πῦρ σῶμα θερμός καί οὐ οὐσία ὁ ὅλος , ἀλλά οὕτως ὁ θερμός ἐν αὐτός , ὡς καί ἐν σύ ὁ σιμός . ἀφαιρέω τοίνυν θερμότης καί ὁ λαμπρός καί κοῦφος , ὅς δή δοκέω ποιός εἰμί , καί ἀντιτυπία ὁ τριχῆ διαστατός καταλείπω καί ὁ ὕλη οὐσία . ἀλλά οὐ δοκέω : ὁ γάρ εἶδος μάλα οὐσία . ἀλλά ὁ εἶδος ποιότης . ἤ οὐ ποιότης , ἀλλά λόγος ὁ εἶδος . ὁ οὖν ἐκ ὁ λόγος καί ὁ ὑπόκειμαι τίς εἰμί ; οὐ γάρ ὁ ὁράω καί ὁ καίω : οὗτος δέ ποιός . εἰ μή τις λέγω ὁ καίω ἐνέργεια ἐκ ὁ λόγος : καί ὁ θερμαίνω καί ὁ λευκαίνω τοίνυν καί ὁ ἄλλος ποιέω : ὥστε ὁ ποιότης οὐ ἔχω ὅπου καταλείπω . ἤ οὗτος μέν οὐ λεκτέος ποιότης , ὅσος λέγω συμπληρόω οὐσία , εἴπερ ἐνέργεια αὐτός ἀπό ὁ λόγος καί ὁ δύναμις ὁ οὐσιώδης ἔρχομαι , ὅς δέ εἰμί ἔξωθεν πᾶς οὐσία οὐ πη μέν ποιότης , ἄλλος δέ οὐ ποιότης φαντάζω , ὁ δέ περισσός μετά ὁ οὐσία ἔχω , οἷος καί ἀρετή καί κακία καί αἶσχος καί κάλλος καί ὑγίεια καί οὕτως σχηματίζω . καί τρίγωνος μέν καί τετράγωνος κατά ἑαυτοῦ οὐ ποιός , ὁ δέ τριγωνίζω ᾗ μορφόω ποιός λεκτέος , καί οὐ ὁ τριγωνότης , ἀλλά ὁ μόρφωσις : καί ὁ τέχνη δέ καί ὁ ἐπιτηδειότης : ὥστε εἰμί ὁ ποιότης διάθεσις τις ἐπί ὁ οὐσία ἤδη εἰμί εἴτε ἐπακτός εἴτε ἐκ ἀρχή σύνειμι , ὅς εἰ μή σύνειμι , οὐδείς ἐλαχύς ἔχω ὁ οὐσία . οὗτος δέ καί εὐκίνητος καί δυσκίνητος εἰμί : ὡς δισσός εἰμί εἶδος , ὁ μέν εὐκίνητος , ὁ δέ ἔμμονος αὐτός .