plotinus.enneades 3.7.12
νοῆσαι δὲ δεῖ καὶ ἐντεῦθεν , ὡς ἡ φύσις αὕτη , τὸ τοιούτου μῆκος βίου ἐν μεταβολαῖς προιὸν ὁμαλαῖς τε καὶ ὁμοίαις ἀψοφητὶ προιούσαις , συνεχὲς τὸ τῆς ἐνεργείας ἔχει . εἰ δὴ πάλιν τῷ λόγῳ ἀναστρέψαι ποιήσαιμεν τὴν δύναμιν ταύτην καὶ παύσαιμεν τοῦδε τοῦ βίου , ὃν νῦν ἔχει ἄπαυστον ὄντα καὶ οὔποτε λήξοντα , ὅτι ψυχῆς τινος ἀεὶ οὔσης ἐστὶν ἐνέργεια , οὐ πρὸς αὑτὴν οὐδ̓ ἐν αὑτῇ , ἀλλ̓ ἐν ποιήσει καὶ γενέσει — εἰ οὖν ὑποθοίμεθα μηκέτι ἐνεργοῦσαν , ἀλλὰ παυσαμένην ταύτην τὴν ἐνέργειαν καὶ ἐπιστραφὲν καὶ τοῦτο τὸ μέρος τῆς ψυχῆς πρὸς τὸ ἐκεῖ καὶ τὸν αἰῶνα καὶ ἐν ἡσυχίᾳ μένον , τί ἂν ἔτι μετὰ αἰῶνα εἴη ; τί δ̓ ἂν ἄλλο καὶ ἄλλο πάντων ἐν ἑνὶ μεινάντων ; τί δ̓ ἂν ἔτι πρότερον ; τί δ̓ ἂν ὕστερον ἢ μᾶλλον ; ποῦ δ̓ ἂν ἔτι ψυχὴ ἐπιβάλλοι εἰς ἄλλο ἢ ἐν ᾧ ἔστι ; μᾶλλον δὲ οὐδὲ τούτῳ : ἀφεστήκοι γὰρ ἂν πρότερον , ἵνα ἐπιβάλλῃ . ἐπεὶ οὐδ̓ ἂν ἡ σφαῖρα αὐτὴ εἴη , ἣ οὐ πρότερον ὑπάρχει ἢ χρόνος : ἐν χρόνῳ γὰρ καὶ αὕτη καὶ ἔστι καὶ κινεῖται , κἂν στῇ ἐκείνης ἐνεργούσης , ὅση ἡ στάσις αὐτῆς μετρήσομεν , ἕως ἐκείνη ἐστὶν ἔξω . εἰ οὖν ἀποστάσης ἐκείνης καὶ ἑνωθείσης ἀνῄρηται χρόνος , δηλονότι ἡ ταύτης ἀρχὴ πρὸς ταῦτα κινήσεως καὶ οὗτος ὁ βίος τὸν χρόνον γεννᾷ . διὸ καὶ εἴρηται ἅμα τῷδε τῷ παντὶ γεγονέναι , ὅτι ψυχὴ αὐτὸν μετὰ τοῦδε τοῦ παντὸς ἐγέννησεν . ἐν γὰρ τῇ τοιαύτῃ ἐνεργείᾳ καὶ τόδε γεγένηται τὸ πᾶν : καὶ ἡ μὲν χρόνος , τὸ δὲ ἐν χρόνῳ . εἰ δέ τις λέγοι χρόνους λέγεσθαι αὐτῷ καὶ τὰς τῶν ἄστρων φοράς , ἀναμνησθήτω , ὅτι ταῦτά φησι γεγονέναι πρὸς δήλωσιν καὶ διορισμὸν χρόνου καὶ τὸ ἵνα ᾖ μέτρον ἐναργές . ἐπεὶ γὰρ οὐκ ἦν τὸν χρόνον αὐτὸν τῇ ψυχῇ ὁρίσαι οὐδὲ μετρεῖν παῤ αὑτοῖς ἕκαστον αὐτοῦ μέρος ἀοράτου ὄντος καὶ οὐ ληπτοῦ καὶ μάλιστα ἀριθμεῖν οὐκ εἰδόσιν ἡμέραν καὶ νύκτα ποιεῖ , δἰ ὧν ἦν δύο τῇ ἑτερότητι λαβεῖν , ἀφ̓ οὗ ἔννοιά , φησιν , ἀριθμοῦ . εἶθ̓ ὅσον τὸ ἀπ̓ ἀνατολῆς εἰς τὸ πάλιν λαμβάνουσιν ἦν ὅσον χρόνου διάστημα ὁμαλοῦ ὄντος τοῦ τῆς κινήσεως εἴδους , ὅτῳ ἐπερειδόμεθα , ἔχειν καὶ οἷον μέτρῳ χρώμεθα τῷ τοιούτῳ : μέτρῳ δὲ τοῦ χρόνου : οὐ γὰρ ὁ χρόνος αὐτὸς μέτρον . πῶς γὰρ ἂν καὶ μετροῖ καὶ τί ἂν λέγοι μετρῶν τοσοῦτον εἶναι , ὅσον ἐγὼ τοσόνδε ; τίς οὖν ὁ ἐγώ ; ἢ καθ̓ ὃν ἡ μέτρησις . οὐκοῦν ὤν , ἵνα μετρῇ , καὶ μὴ μέτρον . ἡ οὖν κίνησις ἡ τοῦ παντὸς μετρουμένη κατὰ χρόνον ἔσται , καὶ ὁ χρόνος οὐ μέτρον ἔσται κινήσεως κατὰ τὸ τί ἐστιν , ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκὸς ὢν ἄλλο τι πρότερον παρέξει δήλωσιν τοῦ ὁπόση ἡ κίνησις . καὶ ἡ κίνησις δὲ ληφθεῖσα ἡ μία ἐν τοσῷδε χρόνῳ πολλάκις ἀριθμουμένη εἰς ἔννοιαν ἀνάξει τοῦ ὁπόσος παρελήλυθεν : ὥστε τὴν κίνησιν καὶ τὴν περιφορὰν εἴ τις λέγοι τρόπον τινὰ μετρεῖν τὸν χρόνον ὅσον οἷόν τε ὡς δηλοῦσαν ἐν τῷ αὑτῆς τοσῷδε τὸ τοσόνδε τοῦ χρόνου , οὐκ ὂν λαβεῖν οὐδὲ συνεῖναι ἄλλως , οὐκ ἄτοπος τῆς δηλώσεως . τὸ οὖν μετρούμενον ὑπὸ τῆς περιφορᾶς — τοῦτο δέ ἐστι τὸ δηλούμενον — ὁ χρόνος ἔσται , οὐ γεννηθεὶς ὑπὸ τῆς περιφορᾶς , ἀλλὰ δηλωθείς : καὶ οὕτω τὸ μέτρον τῆς κινήσεως τὸ μετρηθὲν ὑπὸ κινήσεως ὡρισμένης καὶ μετρούμενον ὑπὸ ταύτης ἄλλο ὂν αὐτῆς : ἐπεὶ καὶ ᾗ μετροῦν ἄλλο ἦν καὶ ᾗ μετρούμενον ἕτερον , μετρουμενον δὲ κατὰ συμβεβηκός . καὶ οὕτως ἂν ἐλέγετο , ὡς εἰ τὸ μετρούμενον ὑπὸ πήχεως λέγοι τις τὸ μέγεθος εἶναι ὅ τι πότ̓ ἐστὶν ἐκεῖνο μὴ λέγων , μέγεθος ὁριζόμενος , καὶ οἷον εἴ τις τὴν κίνησιν αὐτὴν οὐ δυνάμενος τῷ ἀόριστον εἶναι δηλῶσαι λέγοι τὸ μετρούμενον ὑπὸ τόπου : λαβὼν γὰρ τόπον τις , ὃν ἐπεξῆλθεν ἡ κίνησις , τοσαύτην ἂν εἶπεν εἶναι , ὅσος ὁ τόπος .
Lemmas: νοέω δέ δέω καί ἐντεῦθεν , ὡς ὁ φύσις οὗτος , ὁ τοιοῦτος μῆκος βίος ἐν μεταβολή πρόειμι ὁμαλός τε καί ὅμοιος ἀψοφητί προέρχομαι , συνεχής ὁ ὁ ἐνέργεια ἔχω . εἰ δή πάλιν ὁ λόγος ἀναστρέφω ποιέω ὁ δύναμις οὗτος καί παύω ὅδε ὁ βίος , ὅς νῦν ἔχω ἄπαυστος εἰμί καί οὔποτε λήγω , ὅτι ψυχή τις ἀεί εἰμί εἰμί ἐνέργεια , οὐ πρός ἑαυτοῦ οὐδέ ἐν ἑαυτοῦ , ἀλλά ἐν ποίησις καί γένεσις — εἰ οὖν ὑποτίθημι μηκέτι ἐνεργέω , ἀλλά παύω οὗτος ὁ ἐνέργεια καί ἐπιστρέφω καί οὗτος ὁ μέρος ὁ ψυχή πρός ὁ ἐκεῖ καί ὁ αἰών καί ἐν ἡσυχία μένω , τίς ἄν ἔτι μετά αἰών εἰμί ; τίς δέ ἄν ἄλλος καί ἄλλος πᾶς ἐν εἷς μένω ; τίς δέ ἄν ἔτι πρότερος ; τίς δέ ἄν ὕστερον ἤ μάλα ; ποῦ δέ ἄν ἔτι ψυχή ἐπιβάλλω εἰς ἄλλος ἤ ἐν ὅς εἰμί ; μάλα δέ οὐδέ οὗτος : ἀφίστημι γάρ ἄν πρότερος , ἵνα ἐπιβάλλω . ἐπεί οὐδέ ἄν ὁ σφαῖρα αὐτός εἰμί , ὅς οὐ πρότερος ὑπάρχω ἤ χρόνος : ἐν χρόνος γάρ καί οὗτος καί εἰμί καί κινέω , ἐάν στάζω ἐκεῖνος ἐνεργέω , ὅσος ὁ στάσις αὐτός μετρέω , ἕως ἐκεῖνος εἰμί ἔξω . εἰ οὖν ἀφίστημι ἐκεῖνος καί ἑνόω ἀναιρέω χρόνος , δηλονότι ὁ οὗτος ἀρχή πρός οὗτος κίνησις καί οὗτος ὁ βίος ὁ χρόνος γεννάω . διό καί λέγω ἅμα ὅδε ὁ πᾶς γίγνομαι , ὅτι ψυχή αὐτός μετά ὅδε ὁ πᾶς γεννάω . ἐν γάρ ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια καί ὅδε γίγνομαι ὁ πᾶς : καί ὁ μέν χρόνος , ὁ δέ ἐν χρόνος . εἰ δέ τις λέγω χρόνος λέγω αὐτός καί ὁ ὁ ἄστρον φορά , ἀναμιμνῄσκω , ὅτι οὗτος φημί γίγνομαι πρός δήλωσις καί διορισμός χρόνος καί ὁ ἵνα εἰμί μέτρον ἐναργής . ἐπεί γάρ οὐ εἰμί ὁ χρόνος αὐτός ὁ ψυχή ὁρίζω οὐδέ μετρέω παρά ἑαυτοῦ ἕκαστος αὐτός μέρος ἀόρατος εἰμί καί οὐ ληπτός καί μάλα ἀριθμέω οὐ οἶδα ἡμέρα καί νύξ ποιέω , διά ὅς εἰμί δύο ὁ ἑτερότης λαμβάνω , ἀπό ὅς ἔννοια , φημί , ἀριθμός . εἶτα ὅσος ὁ ἀπό ἀνατολή εἰς ὁ πάλιν λαμβάνω εἰμί ὅσος χρόνος διάστημα ὁμαλός εἰμί ὁ ὁ κίνησις εἶδος , ὅστις ἐπερείδω , ἔχω καί οἷος μέτρον χράω ὁ τοιοῦτος : μέτρον δέ ὁ χρόνος : οὐ γάρ ὁ χρόνος αὐτός μέτρον . πῶς γάρ ἄν καί μετρέω καί τίς ἄν λέγω μετρέω τοσοῦτος εἰμί , ὅσος ἐγώ τοσόσδε ; τίς οὖν ὁ ἐγώ ; ἤ κατά ὅς ὁ μέτρησις . οὐκοῦν εἰμί , ἵνα μετρέω , καί μή μέτρον . ὁ οὖν κίνησις ὁ ὁ πᾶς μετρέω κατά χρόνος εἰμί , καί ὁ χρόνος οὐ μέτρον εἰμί κίνησις κατά ὁ τις εἰμί , ἀλλά κατά συμβαίνω εἰμί ἄλλος τις πρότερος παρέχω δήλωσις ὁ ὁπόσος ὁ κίνησις . καί ὁ κίνησις δέ λαμβάνω ὁ εἷς ἐν τοσόσδε χρόνος πολλάκις ἀριθμέω εἰς ἔννοια ἀνάσσω ὁ ὁπόσος παρέρχομαι : ὥστε ὁ κίνησις καί ὁ περιφορά εἰ τις λέγω τρόπος τις μετρέω ὁ χρόνος ὅσος οἷος τε ὡς δηλόω ἐν ὁ ἑαυτοῦ τοσόσδε ὁ τοσόσδε ὁ χρόνος , οὐ εἰμί λαμβάνω οὐδέ σύνειμι ἄλλος , οὐ ἄτοπος ὁ δήλωσις . ὁ οὖν μετρέω ὑπό ὁ περιφορά — οὗτος δέ εἰμί ὁ δηλέομαι — ὁ χρόνος εἰμί , οὐ γεννάω ὑπό ὁ περιφορά , ἀλλά δηλόω : καί οὕτως ὁ μέτρον ὁ κίνησις ὁ μετρέω ὑπό κίνησις ὁρίζω καί μετρέω ὑπό οὗτος ἄλλος εἰμί αὐτός : ἐπεί καί ᾗ μετρέω ἄλλος εἰμί καί ᾗ μετρέω ἕτερος , μετρέω δέ κατά συμβαίνω . καί οὕτως ἄν λέγω , ὡς εἰ ὁ μετρέω ὑπό πῆχυς λέγω τις ὁ μέγεθος εἰμί ὅς τις πότε εἰμί ἐκεῖνος μή λέγω , μέγεθος ὁρίζω , καί οἷος εἰ τις ὁ κίνησις αὐτός οὐ δύναμαι ὁ ἀόριστος εἰμί δηλόω λέγω ὁ μετρέω ὑπό τόπος : λαμβάνω γάρ τόπος τις , ὅς ἐπεξέρχομαι ὁ κίνησις , τοσοῦτος ἄν λέγω εἰμί , ὅσος ὁ τόπος .