plotinus.enneades 4.4.28
καὶ ταῦτα μὲν ταύτῃ . ἐπανιτέον δὲ πάλιν καὶ περὶ τοῦ θυμοειδοῦς ζητητέον , εἰ , ὥσπερ τῶν ἐπιθυμιῶν τὴν ἀρχὴν καὶ ἀλγηδόνας καὶ ἡδονὰς — τὰ πάθη , οὐ τὰς αἰσθήσεις — ἐν τῷ οὕτως ἔχοντι σώματι ἐτίθεμεν τῷ οἷον ζῳωθέντι , οὕτω καὶ τοῦ θυμοῦ τὴν ἀρχήν , ἢ καὶ πάντα τὸν θυμὸν τοῦ οὕτως ἔχοντος σώματος θησόμεθα ἢ μέρους τινὸς σώματος , οἷον καρδίας οὕτως ἐχούσης ἢ χολῆς οὐ νεκροῦ σώματος : καὶ εἰ ἄλλου ὄντος τοῦ διδόντος τὸ ἴχνος τὸ ψυχικὸν ἐνταῦθα ἕν τι τοῦτο ὁ θυμός , οὐκέτι παρὰ θυμικοῦ ἢ αἰσθητικοῦ . ἐκεῖ μὲν οὖν καθ̓ ὅλον τὸ σῶμα τὸ φυτικὸν ὂν παντὶ ἐδίδου τῷ σώματι τὸ ἴχνος , καὶ τὸ ἀλγεῖν ἦν ἐν παντί , καὶ τὸ ἥδεσθαι , καὶ ἡ ἀρχὴ τῆς ἐπιθυμίας ἐν παντὶ τοῦ πληροῦσθαι : ἡ δὲ τῶν ἀφροδισίων οὐκ εἴρητο , ἀλλ̓ ἔστω περὶ τὰ μόρια τῶν τοιούτων τελεστικά . ἔστω δὲ ὁ περὶ τὸ ἧπαρ τόπος τῆς ἐπιθυμίας ἀρχή , ὅτι τὸ φυτικὸν ἐκεῖ ἐνεργεῖ μάλιστα , ὃ τὸ ἴχνος τὸ ψυχικὸν τῷ ἥπατι καὶ τῷ σώματι παρέχει : ἐκεῖ δέ , ὅτι ἐκεῖ ἄρχεται ἡ ἐνέργεια . ἀλλὰ περὶ τοῦ θυμοῦ τί τε αὐτὸς καὶ τίς ψυχή , καὶ εἰ ἀπ̓ αὐτοῦ ἴχνος περὶ τὴν καρδίαν , ἢ ἄλλο τι τὴν κίνησιν εἰς συναμφότερον τελοῦν παρέχεται , ἢ ἐνταῦθα οὐκ ἴχνος , ἀλλ̓ αὐτὸ τὸ ὀργίζεσθαι παρέχεται . πρῶτον οὖν σκεπτέον , τί αὐτό . ὅτι μὲν οὖν οὐχ ὑπὲρ ὧν ἂν πάσχῃ τὸ σῶμα μόνον , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ ὧν ἂν καὶ ἕτερός τις τῶν προσηκόντων , καὶ ὅλως ὑπὲρ ὧν ἄν τις παρὰ τὸ προσῆκον ποιῇ , ὀργιζόμεθα , δῆλόν που : ὅθεν καὶ αἰσθήσεως δεῖ καὶ συνέσεώς τινος ἐν τῷ ὀργίζεσθαι . διὸ καὶ εἰς ταῦτά τις ὁρῶν οὐκ ἐκ τοῦ φυτικοῦ ὡρμῆσθαι , ἀλλ̓ ἐξ ἄλλου ἂν ζητοῖ τὸν θυμὸν τὴν γένεσιν ἴσχειν . ἀλλ̓ ὅταν ταῖς σωματικαῖς διαθέσεσιν ἕπηται τὸ τῆς ὀργῆς πρόχειρον , καὶ ὅταν οἱ μὲν ζέοντες αἵματι καὶ χολῇ ἕτοιμοι εἰς τὸ ὀργίζεσθαι ὦσιν , ἀνειμένοι δὲ πρὸς ὀργὰς οἱ ἄχολοι λεγόμενοι καὶ κατεψυγμένοι , τά τε θηρία πρὸς τὰς κράσεις οὐδενὸς ἅλλου , ἀλλὰ πρὸς τὸ δοκηθὲν λυμήνασθαι , τὰς ὀργὰς ἔχωσι , πρὸς τὸ σωματικώτερον πάλιν αὖ καὶ πρὸς τὸ συνέχον τὴν τοῦ ζῴου σύστασιν τὰς ὀργὰς ἄν τις ἀνοίσειε . καὶ ὅταν οἱ αὐτοὶ νοσοῦντες μὲν ὀργιλώτεροι ἢ ὑγιαίνοντες , ἄγευστοι δὲ σιτίων ἢ λαβόντες , σώματος τοιοῦδε μηνύουσι τὰς ὀργὰς ἢ τὰς ἀρχὰς τῆς ὀργῆς εἶναι , καὶ τὴν χολὴν ἢ τὸ αἷμα οἷον ψυχοῦντα παρέχεσθαι τὰς τοιάσδε κινήσεις , ὥστε παθόντος τοῦ τοιοῦδε σώματος εὐθέως κινεῖσθαι τὸ αἷμα ἢ τὴν χολήν , αἰσθήσεως δὲ γενομένης τὴν φαντασίαν κοινώσασαν τὴν ψυχὴν τῇ τοιοῦδε σώματος διαθέσει ἤδη πρὸς τὸ ποιοῦν τὴν ἀλγηδόνα ἵεσθαι , ἄνωθεν δὲ αὖ τὴν ψυχὴν τὴν λογισμῷ χρωμένην φανέντος ἀδικήματος καὶ μὴ περὶ τὸ σῶμα ἔχουσαν ἕτοιμον τὸ ἐκείνως θυμούμενον ἅτε πεφυκὸς τῷ ἀποδειχθέντι ἐναντίῳ μάχεσθαι σύμμαχον τοῦτο ποιεῖσθαι καὶ εἶναι τὸ μὲν ἐγειρόμενον ἀλόγως καὶ ἐφέλκεσθαι τῇ φαντασίᾳ τὸν λόγον , τὸ δὲ ἀρχόμενον ἀπὸ λόγου καὶ λῆγον εἰς τὸ πεφυκὸς χολοῦσθαι , καὶ παρὰ τοῦ φυτικοῦ καὶ γεννητικοῦ ἄμφω γίνεσθαι κατασκευάζοντος τὸ σῶμα οἷον ἀντιληπτικὸν ἡδέων καὶ λυπηρῶν , τῷ δὲ πεποιηκέναι χολῶδες καὶ πικρὸν καὶ ἐν τοιούτῳ ψυχῆς ἴχνος τῷ ἐν τοιούτῳ εἶναι τοιάδε κινεῖσθαι δυσχεραντικὰ καὶ ὀργίλα καὶ τῷ κεκακῶσθαι πρῶτον αὐτὸ κακοῦν πως ζητεῖν καὶ τὰ ἄλλα καὶ οἷον ὁμοιοῦν ἑαυτῷ . μαρτύριον δὲ τοῦ ὁμοούσιον εἶναι τοῦτο τῷ ἑτέρῳ ἴχνει ψυχῆς τὸ τοὺς ἧττον τῶν σωματικῶν ἡδέων ἐφιεμένους καὶ ὅλως σώματος καταφρονοῦντας ἧττον κινεῖσθαι πρὸς τὰς ὀργὰς καὶ ἀλογοπαθείας . τὸ δὲ τὰ δένδρα μὴ ἔχειν θυμὸν καίπερ τὸ φυτικὸν ἔχοντα οὐ δεῖ θαυμάζειν : ἐπεὶ οὐδ̓ αἵματος οὐδὲ χολῆς αὐτοῖς μέτεστιν . ἐγγενομένων μὲν γὰρ τούτων ἄνευ αἰσθήσεως ζέσις ἂν ἐγένετο μόνον καὶ οἷον ἀγανάκτησις , αἰσθήσεως δὲ ἐγγενομένης καὶ πρὸς τὸ ἀδικοῦν ἂν ἤδη , ὥστε καὶ ἀμύνεσθαι , ὁρμή . ἀλλ̓ εἰ τὸ ἄλογον τῆς ψυχῆς διαιροῖτο εἰς τὸ ἐπιθυμητικὸν καὶ θυμοειδὲς καὶ τὸ μὲν εἴη τὸ φυτικόν , τὸ δὲ θυμοειδὲς ἐξ αὐτοῦ ἴχνος περὶ αἷμα ἢ χολὴν ἢ τὸ συναμφότερον , οὐκ ἂν ὀρθὴ ἡ ἀντιδιαίρεσις γίγνοιτο , τοῦ μὲν προτέρου , τοῦ δὲ ὑστέρου ὄντος . ἢ οὐδὲν κωλύει ἄμφω ὕστερα καὶ τῶν ἐπιγενομένων ἐκ τοῦ αὐτοῦ τὴν διαίρεσιν εἶναι : ὀρεκτικῶν γὰρ ἡ διαίρεσις , ᾗ ὀρεκτικά , οὐ τῆς οὐσίας , ὅθεν ἐλήλυθεν . ἐκείνη δὲ ἡ οὐσία καθ̓ αὑτὴν οὐκ ὄρεξις , ἀλλ̓ ἴσως τελειοῦσα τὴν ὄρεξιν συνάψασα αὑτῇ τὴν παῤ αὐτῆς ἐνέργειαν . καὶ τὸ ἐκπεσὸν δὲ εἰς θυμὸν ἴχνος περὶ τὴν καρδίαν λέγειν οὐκ ἄτοπον : οὐ γὰρ τὴν ψυχὴν ἐνταῦθα , ἀλλὰ τὴν τοῦ αἵματος ἀρχὴν τοῦ τοιοῦδε ἐνταῦθα λεγέσθω εἶναι .
Lemmas: καί οὗτος μέν ταύτῃ . ἐπανιτέον δέ πάλιν καί περί ὁ θυμοειδής ζητέω , εἰ , ὥσπερ ὁ ἐπιθυμία ὁ ἀρχή καί ἀλγηδών καί ἡδονή — ὁ πάθος , οὐ ὁ αἴσθησις — ἐν ὁ οὕτως ἔχω σῶμα τίθημι ὁ οἷος ζῳόω , οὕτως καί ὁ θυμός ὁ ἀρχή , ἤ καί πᾶς ὁ θυμός ὁ οὕτως ἔχω σῶμα τίθημι ἤ μέρος τις σῶμα , οἷος καρδία οὕτως ἔχω ἤ χολή οὐ νεκρός σῶμα : καί εἰ ἄλλος εἰμί ὁ δίδωμι ὁ ἴχνος ὁ ψυχικός ἐνταῦθα εἷς τις οὗτος ὁ θυμός , οὐκέτι παρά θυμικός ἤ αἰσθητικός . ἐκεῖ μέν οὖν κατά ὅλος ὁ σῶμα ὁ φυτικός εἰμί πᾶς δίδωμι ὁ σῶμα ὁ ἴχνος , καί ὁ ἀλγέω εἰμί ἐν πᾶς , καί ὁ ἥδομαι , καί ὁ ἀρχή ὁ ἐπιθυμία ἐν πᾶς ὁ πληρόω : ὁ δέ ὁ ἀφροδίσιος οὐ λέγω , ἀλλά εἰμί περί ὁ μόριον ὁ τοιοῦτος τελεστικός . εἰμί δέ ὁ περί ὁ ἧπαρ τόπος ὁ ἐπιθυμία ἀρχή , ὅτι ὁ φυτικός ἐκεῖ ἐνεργέω μάλα , ὅς ὁ ἴχνος ὁ ψυχικός ὁ ἧπαρ καί ὁ σῶμα παρέχω : ἐκεῖ δέ , ὅτι ἐκεῖ ἄρχω ὁ ἐνέργεια . ἀλλά περί ὁ θυμός τίς τε αὐτός καί τίς ψυχή , καί εἰ ἀπό αὐτός ἴχνος περί ὁ καρδία , ἤ ἄλλος τις ὁ κίνησις εἰς συναμφότεροι τελέω παρέχω , ἤ ἐνταῦθα οὐ ἴχνος , ἀλλά αὐτός ὁ ὀργίζω παρέχω . πρῶτος οὖν σκοπέω , τίς αὐτός . ὅτι μέν οὖν οὐ ὑπέρ ὅς ἄν πάσχω ὁ σῶμα μόνος , ἀλλά καί ὑπέρ ὅς ἄν καί ἕτερος τις ὁ προσήκω , καί ὅλος ὑπέρ ὅς ἄν τις παρά ὁ προσήκω ποιέω , ὀργίζω , δῆλος που : ὅθεν καί αἴσθησις δέω καί σύνεσις τις ἐν ὁ ὀργίζω . διό καί εἰς οὗτος τις ὁράω οὐ ἐκ ὁ φυτικός ὁρμάω , ἀλλά ἐκ ἄλλος ἄν ζητέω ὁ θυμός ὁ γένεσις ἴσχω . ἀλλά ὅταν ὁ σωματικός διάθεσις ἕπομαι ὁ ὁ ὀργή πρόχειρος , καί ὅταν ὁ μέν ζέω αἷμα καί χολή ἑτοῖμος εἰς ὁ ὀργίζω εἰμί , ἀνίημι δέ πρός ὀργή ὁ ἄχολος λέγω καί καταψύχω , ὁ τε θηρίον πρός ὁ κρᾶσις οὐδείς ἅλλομαι , ἀλλά πρός ὁ δοκέω λυμαίνομαι , ὁ ὀργή ἔχω , πρός ὁ σωματικός πάλιν αὖ καί πρός ὁ συνέχω ὁ ὁ ζῷον σύστασις ὁ ὀργή ἄν τις ἀνοίζω . καί ὅταν ὁ αὐτός νοσέω μέν ὀργίλος ἤ ὑγιαίνω , ἄγευστος δέ σιτίον ἤ λαμβάνω , σῶμα τοιόσδε μηνύω ὁ ὀργή ἤ ὁ ἀρχή ὁ ὀργή εἰμί , καί ὁ χολή ἤ ὁ αἷμα οἷος ψυχόω παρέχω ὁ τοιόσδε κίνησις , ὥστε πάσχω ὁ τοιόσδε σῶμα εὐθύς κινέω ὁ αἷμα ἤ ὁ χολή , αἴσθησις δέ γίγνομαι ὁ φαντασία κοινόω ὁ ψυχή ὁ τοιόσδε σῶμα διάθεσις ἤδη πρός ὁ ποιέω ὁ ἀλγηδών ἵημι , ἄνωθεν δέ αὖ ὁ ψυχή ὁ λογισμός χράω φαίνω ἀδίκημα καί μή περί ὁ σῶμα ἔχω ἑτοῖμος ὁ ἐκεῖνος θυμόω ἅτε φύω ὁ ἀποδείκνυμι ἐναντίος μάχομαι σύμμαχος οὗτος ποιέω καί εἰμί ὁ μέν ἐγείρω ἄλογος καί ἐφέλκω ὁ φαντασία ὁ λόγος , ὁ δέ ἄρχω ἀπό λόγος καί λήγω εἰς ὁ φύω χολόω , καί παρά ὁ φυτικός καί γεννητικός ἄμφω γίγνομαι κατασκευάζω ὁ σῶμα οἷος ἀντιληπτικός ἡδύς καί λυπηρός , ὁ δέ ποιέω χολώδης καί πικρός καί ἐν τοιοῦτος ψυχή ἴχνος ὁ ἐν τοιοῦτος εἰμί τοιόσδε κινέω δυσχεραντικός καί ὀργίλος καί ὁ κακόω πρῶτος αὐτός κακόω πως ζητέω καί ὁ ἄλλος καί οἷος ὁμοιόω ἑαυτοῦ . μαρτύριον δέ ὁ ὁμοούσιος εἰμί οὗτος ὁ ἕτερος ἴχνος ψυχή ὁ ὁ ἥσσων ὁ σωματικός ἡδύς ἐφίημι καί ὅλος σῶμα καταφρονέω ἥσσων κινέω πρός ὁ ὀργή καί ἀλογοπάθεια . ὁ δέ ὁ δένδρον μή ἔχω θυμός καίπερ ὁ φυτικός ἔχω οὐ δέω θαυμάζω : ἐπεί οὐδέ αἷμα οὐδέ χολή αὐτός μέτειμι . ἐγγίγνομαι μέν γάρ οὗτος ἄνευ αἴσθησις ζέσις ἄν γίγνομαι μόνος καί οἷος ἀγανάκτησις , αἴσθησις δέ ἐγγίγνομαι καί πρός ὁ ἀδικέω ἄν ἤδη , ὥστε καί ἀμύνω , ὁρμή . ἀλλά εἰ ὁ ἄλογος ὁ ψυχή διαιρέω εἰς ὁ ἐπιθυμητικός καί θυμοειδής καί ὁ μέν εἰμί ὁ φυτικός , ὁ δέ θυμοειδής ἐκ αὐτός ἴχνος περί αἷμα ἤ χολή ἤ ὁ συναμφότεροι , οὐ ἄν ὀρθός ὁ ἀντιδιαίρεσις γίγνομαι , ὁ μέν πρότερος , ὁ δέ ὕστερος εἰμί . ἤ οὐδείς κωλύω ἄμφω ὕστερος καί ὁ ἐπιγίγνομαι ἐκ ὁ αὐτός ὁ διαίρεσις εἰμί : ὀρεκτικός γάρ ὁ διαίρεσις , ᾗ ὀρεκτικός , οὐ ὁ οὐσία , ὅθεν ἔρχομαι . ἐκεῖνος δέ ὁ οὐσία κατά ἑαυτοῦ οὐ ὄρεξις , ἀλλά ἴσως τελειόω ὁ ὄρεξις συνάπτω ἑαυτοῦ ὁ παρά αὐτός ἐνέργεια . καί ὁ ἐκπίπτω δέ εἰς θυμός ἴχνος περί ὁ καρδία λέγω οὐ ἄτοπος : οὐ γάρ ὁ ψυχή ἐνταῦθα , ἀλλά ὁ ὁ αἷμα ἀρχή ὁ τοιόσδε ἐνταῦθα λέγω εἰμί .