plotinus.enneades 6.7.9
ἀλλ̓ ἔστω , φήσει τις , τὰ τίμια τῶν ζῴων : πῶς αὖ τὰ εὐτελῆ καὶ τὰ ἄλογα ἦν ; τὸ εὐτελὲς δηλονότι τῷ ἀλόγως ἔχοντι , εἰ τῷ λογικῷ τὸ τίμιον : καὶ εἰ τῷ νοερῷ τὸ τίμιον , τῷ ἀνοήτῳ τὸ ἐναντίον . καίτοι πῶς ἀνόητον ἢ ἄλογον ἐκείνου ὄντος ἐν ᾧ ἕκαστα ἢ ἐξ οὗ ; πρὸ δὴ τῶν περὶ ταῦτα καὶ πρὸς ταῦτα λεχθησομένων λάβωμεν , ὡς ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐνταῦθα οὐ τοιοῦτός ἐστιν , οἷος ἐκεῖνος , ὥστε καὶ τὰ ἄλλα ζῷα οὐχ οἷα τὰ ἐνταῦθα κἀκεῖ , ἀλλὰ μειζόνως δεῖ ἐκεῖνα λαμβάνειν : εἶτα οὑ̓??ʼὲ τὸ λογικὸν ἐκεῖ : ὧδε γὰρ ἴσως λογικός , ἐκεῖ δὲ ὁ πρὸ τοῦ λογίζεσθαι . διὰ τί οὖν ἐνταῦθα λογίζεται οὗτος , τὰ δ̓ ἄλλα οὔ ; ἢ διαφόρου ὄντος ἐκεῖ τοῦ νοεῖν ἔν τε ἀνθρώπῳ καὶ τοῖς ἄλλοις ζῴοις , διάφορον καὶ τὸ λογίζεσθαι : ἔνι γάρ πως καὶ τοῖς ἄλλοις ζῴοις πολλὰ διανοίας ἔργα . διὰ τί οὖν οὐκ ἐπίσης λογικά ; διὰ τί δὲ ἄνθρωποι πρὸς ἀλλήλους οὐκ ἐπίσης ; δεῖ δὴ ἐνθυμεῖσθαι , ὡς τὰς πολλὰς ζωὰς οἷον κινήσεις οὔσας καὶ τὰς πολλὰς νοήσεις οὐκ ἐχρῆν τὰς αὐτὰς εἶναι , ἀλλὰ καὶ ζωὰς διαφόρους καὶ νοήσεις ὡσαύτως : τὰς δὲ διαφοράς πως φωτεινοτέρας καὶ ἐναργεστέρας καὶ τὸ ἐγγὺς δὲ τῶν πρώτων πρώτας καὶ δευτέρας καὶ τρίτας . διόπερ τῶν νοήσεων αἱ μὲν θεοί , αἱ δὲ δεύτερόν τι γένος , ἐν ᾧ τὸ λογικὸν ἐπίκλην ἐνταῦθα , ἑξῆς δ̓ ἀπὸ τούτων τὸ ἄλογον κληθέν : ἐκεῖ δὲ καὶ τὸ ἄλογον λεγόμενον λόγος ἦν , καὶ τὸ ἄνουν νοῦς ἦν , ἐπεὶ καὶ ὁ νοῶν ἵππον νοῦς ἐστι , καὶ ἡ νόησις ἵππου νοῦς ἦν . ἀλλ̓ εἰ μὲν νόησις μόνον , ἄτοπον οὐδὲν τὴν νόησιν αὐτὴν νόησιν οὖσαν ἀνοήτου εἶναι : νῦν δ̓ εἰ ταὐτὸν ἡ νόησις τῷ πράγματι , πῶς ἡ μὲν νόησις , ἀνόητον δὲ τὸ πρᾶγμα ; οὕτω γὰρ ἂν νοῦς ἀνόητον ἑαυτὸν ποιοῖ . ἢ οὐκ ἀνόητον , ἀλλὰ νοῦς τοιόσδε : ζωὴ γὰρ τοιάδε . ὡς γὰρ ἡτισοῦν ζωὴ οὐκ ἀπήλλακται τοῦ εἶναι ζωή , οὕτως οὐδὲ νοῦς τοιόσδε ἀπήλλακται τοῦ εἶναι νοῦς : ἐπεὶ οὐδὲ ὁ νοῦς ὁ κατὰ ὁτιοῦν ζῷον ἀπήλλακται αὖ τοῦ νοῦς εἶναι πάντων , οἷον καὶ ἀνθρώπου , εἴπερ ἕκαστον μέρος , ὅ τι ἂν λάβῃς , πάντα , ἀλλ̓ ἴσως ἄλλως . ἐνεργείᾳ μὲν γὰρ ἐκεῖνο , δύναται δὲ πάντα : λαμβάνομεν δὲ καθ̓ ἕκαστον τὸ ἐνεργείᾳ : τὸ δ̓ ἐνεργείᾳ ἔσχατον , ὥστε τοῦδε τοῦ νοῦ τὸ ἔσχατον ἵππον εἶναι καὶ ᾗ ἔληξε προιὼν ἀεὶ εἰς ἐλάττω ζωὴν ἵππον εἶναι , ἄλλον δὲ κατωτέρω λῆξαι . ἐξελιττόμεναι γὰρ αἱ δυνάμεις καταλείπουσιν ἀεὶ εἰς τὸ ἄνω . προίασι δέ τι ἀφιεῖσαι καὶ ἐν τῷ ἀφεῖναι δὲ ἄλλα ἄλλα διὰ τὸ ἐνδεὲς τοῦ ζῴου , τοῦ φανέντος ἐκ τοῦ ἐλλείποντος , ἕτερον ἐξευροῦσαι προσθεῖναι : οἷον ἐπεὶ οὐκ ἔστιν ἔτι τὸ ἱκανὸν εἰς ζωήν , ἀνεφάνη ὄνυξ ταὶ τὸ γαμψώνυχον ἢ τὸ καρχαρόδουν ἢ κέρατος φύσις : ὥστε , ᾗ κατῆλθεν ὁ νοῦς , ταύτῃ πάλιν αὖ τῷ αὐτάρκει τῆς φύσεως ἀνακύψαι καὶ εὑρεῖν ἐν αὑτῷ τοῦ ἐλλείποντος κειμένην ἴασιν .
Lemmas: ἀλλά εἰμί , φημί τις , ὁ τίμιος ὁ ζῷον : πῶς αὖ ὁ εὐτελής καί ὁ ἄλογος εἰμί ; ὁ εὐτελής δηλονότι ὁ ἄλογος ἔχω , εἰ ὁ λογικός ὁ τίμιος : καί εἰ ὁ νοερός ὁ τίμιος , ὁ ἀνόητος ὁ ἐναντίος . καίτοι πῶς ἀνόητος ἤ ἄλογος ἐκεῖνος εἰμί ἐν ὅς ἕκαστος ἤ ἐκ ὅς ; πρό δή ὁ περί οὗτος καί πρός οὗτος λέγω λαμβάνω , ὡς ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐνταῦθα οὐ τοιοῦτος εἰμί , οἷος ἐκεῖνος , ὥστε καί ὁ ἄλλος ζῷον οὐ οἷος ὁ ἐνταῦθα ἐκεῖ , ἀλλά μέγας δέω ἐκεῖνος λαμβάνω : εἶτα οὗ ὁ λογικός ἐκεῖ : ὧδε γάρ ἴσως λογικός , ἐκεῖ δέ ὁ πρό ὁ λογίζομαι . διά τίς οὖν ἐνταῦθα λογίζομαι οὗτος , ὁ δέ ἄλλος οὐ ; ἤ διάφορος εἰμί ἐκεῖ ὁ νοέω ἐν τε ἄνθρωπος καί ὁ ἄλλος ζῷον , διάφορος καί ὁ λογίζομαι : ἔνειμι γάρ πως καί ὁ ἄλλος ζῷον πολύς διάνοια ἔργον . διά τίς οὖν οὐ ἐπίσης λογικός ; διά τίς δέ ἄνθρωπος πρός ἀλλήλων οὐ ἐπίσης ; δέω δή ἐνθυμέομαι , ὡς ὁ πολύς ζωός οἷος κίνησις εἰμί καί ὁ πολύς νόησις οὐ χρή ὁ αὐτός εἰμί , ἀλλά καί ζωός διάφορος καί νόησις ὡσαύτως : ὁ δέ διαφορά πως φωτεινός καί ἐναργής καί ὁ ἐγγύς δέ ὁ πρῶτος πρῶτος καί δεύτερος καί τρίτος . διόπερ ὁ νόησις ὁ μέν θεός , ὁ δέ δεύτερος τις γένος , ἐν ὅς ὁ λογικός ἐπίκλην ἐνταῦθα , ἑξῆς δέ ἀπό οὗτος ὁ ἄλογος καλέω : ἐκεῖ δέ καί ὁ ἄλογος λέγω λόγος εἰμί , καί ὁ ἄνοος νόος εἰμί , ἐπεί καί ὁ νοέω ἵππος νόος εἰμί , καί ὁ νόησις ἵππος νόος εἰμί . ἀλλά εἰ μέν νόησις μόνος , ἄτοπος οὐδείς ὁ νόησις αὐτός νόησις εἰμί ἀνόητος εἰμί : νῦν δέ εἰ αὐτός ὁ νόησις ὁ πρᾶγμα , πῶς ὁ μέν νόησις , ἀνόητος δέ ὁ πρᾶγμα ; οὕτως γάρ ἄν νόος ἀνόητος ἑαυτοῦ ποιέω . ἤ οὐ ἀνόητος , ἀλλά νόος τοιόσδε : ζωή γάρ τοιόσδε . ὡς γάρ ὅστις ζωή οὐ ἀπαλλάσσω ὁ εἰμί ζωή , οὕτως οὐδέ νόος τοιόσδε ἀπαλλάσσω ὁ εἰμί νόος : ἐπεί οὐδέ ὁ νόος ὁ κατά ὁστισοῦν ζῷον ἀπαλλάσσω αὖ ὁ νόος εἰμί πᾶς , οἷος καί ἄνθρωπος , εἴπερ ἕκαστος μέρος , ὅς τις ἄν λαμβάνω , πᾶς , ἀλλά ἴσως ἄλλος . ἐνέργεια μέν γάρ ἐκεῖνος , δύναμαι δέ πᾶς : λαμβάνω δέ κατά ἕκαστος ὁ ἐνέργεια : ὁ δέ ἐνέργεια ἔσχατος , ὥστε ὅδε ὁ νόος ὁ ἔσχατος ἵππος εἰμί καί ᾗ λήγω προέρχομαι ἀεί εἰς ἐλαχύς ζωή ἵππος εἰμί , ἄλλος δέ κάτω λήγω . ἐξελίσσω γάρ ὁ δύναμις καταλείπω ἀεί εἰς ὁ ἄνω . πρόειμι δέ τις ἀφίημι καί ἐν ὁ ἀφίημι δέ ἄλλος ἄλλος διά ὁ ἐνδεής ὁ ζῷον , ὁ φαίνω ἐκ ὁ ἐλλείπω , ἕτερος ἐξευρίσκω προστίθημι : οἷος ἐπεί οὐ εἰμί ἔτι ὁ ἱκανός εἰς ζωή , ἀναφαίνω ὄνυξ ὁ ὁ γαμψώνυχος ἤ ὁ καρχαρόδους ἤ κέρας φύσις : ὥστε , ᾗ κατέρχομαι ὁ νόος , ταύτῃ πάλιν αὖ ὁ αὐτάρκης ὁ φύσις ἀνακύπτω καί εὑρίσκω ἐν ἑαυτοῦ ὁ ἐλλείπω κεῖμαι ἴασις .