plotinus.enneades 5.8.2
ἀλλ̓ ἡμῖν ἀφείσθωσαν αἱ τέχναι : ὧν δὲ λέγονται τὰ ἔργα μιμεῖσθαι , τὰ φύσει κάλλη γινόμενα καὶ λεγόμενα , θεωρῶμεν , λογικά τε ζῷα καὶ ἄλογα πάντα καὶ μάλιστα ὅσα κατώρθωται αὐτῶν τοῦ πλάσαντος αὐτὰ καὶ δημιουργήσαντος ἐπικρατήσαντος τῆς ὕλης καὶ εἶδος ὃ ἐβούλετο παρασχόντος . τί οὖν τὸ κάλλος ἐστὶν ἐν τούτοις ; οὐ γὰρ δὴ τὸ αἷμα καὶ τὰ καταμήνια , ἀλλὰ καὶ χρόα ἄλλη τούτων καὶ σχῆμα ἢ οὐδὲν ἤ τι ἄσχημον . ἢ οἷον τὸ περιέχον ἁπλοῦν τι , οἷα ὕλη . πόθεν δὴ ἐξέλαμψε τὸ τῆς Ἑλένης τῆς περιμαχήτου κάλλος , ἢ ὅσαι γυναικῶν Ἀφροδίτης ὅμοιαι κάλλει ; ἐπεὶ καὶ τὸ τῆς Ἀφροδίτης αὐτῆς πόθεν , ἢ εἴ τις ὅλως καλὸς ἄνθρωπος , ἢ θεὸς τῶν ἂν εἰς ὄψιν ἐλθόντων ἢ καὶ μὴ ἰόντων , ἐχόντων δὲ ἐπ’ αὐτοῖς ὁραθὲν ἂν κάλλος ; ἆῤ οὐκ εἶδος μὲν πανταχοῦ τοῦτο , ἧκον δὲ ἐπὶ τὸ γενόμενον ἐκ τοῦ ποιήσαντος , ὥσπερ ἐν ταῖς τέχναις ἐλέγετο ἐπὶ τὰ τεχνητὰ ἰέναι παρὰ τῶν τεχνῶν ; τί οὖν ; καλὰ μὲν τὰ ποιήματα καὶ ὁ ἐπὶ τῆς ὕλης λόγος , ὁ δὲ μὴ ἐν ὕλῃ , ἀλλ̓ ἐν τῷ ποιοῦντι λόγος οὐ κάλλος , ὁ πρῶτος καὶ ἄυλος ἀλλ̓ εἰς ἓν οὗτος ; ἀλλ̓ εἰ μὲν ὁ ὄγκος ἦν καλός , καθ̓ ὅσον ὄγκος ἦν , ἐχρῆν τὸν λόγον , ὅτι μὴ ἦν ὄγκος , τὸν ποιήσαντα μὴ καλὸν εἶναι : εἰ δέ , ἐάν τε ἐν σμικρῷ ἐάν τε ἐν μεγάλῳ τὸ αὐτὸ εἶδος ᾖ , ὁμοίως κινεῖ καὶ διατίθησι τὴν ψυχὴν τὴν τοῦ ὁρῶντος τῇ αὑτοῦ δυνάμει , τὸ κάλλος οὐ τῷ τοῦ ὄγκου μεγέθει ἀποδοτέον . τεκμήριον δὲ καὶ τόδε , ὅτι ἔξω μὲν ἕως ἐστίν , οὔπω εἴδομεν , ὅταν δὲ εἴσω γένηται , διέθηκεν . εἴσεισι δὲ δἰ ὀμμάτων εἶδος ὂν μόνον : ἢ πῶς διὰ μικροῦ ; συνεφέλκεται δὲ καὶ τὸ μέγεθος οὐ μέγα ἐν ὄγκῳ , ἀλλ̓ εἴδει γενόμενον μέγα . ἔπειτα ἢ αἰσχρὸν δεῖ τὸ ποιοῦν ἢ ἀδιάφορον ἢ καλὸν εἶναι . αἰσχρὸν μὲν οὖν ὂν οὐκ ἂν τὸ ἐναντίον ποιήσειεν , ἀδιάφορον δὲ τί μᾶλλον καλὸν ἢ αἰσχρόν ; ἀλλὰ γάρ ἐστι καὶ ἡ φύσις ἡ τὰ οὕτω καλὰ δημιουργοῦσα πολὺ πρότερον καλή , ἡμεῖς δὲ τῶν ἔνδον οὐδὲν ὁρᾶν εἰθισμένοι οὐδ̓ εἰδότες τὸ ἔξω διώκομεν ἀγνοοῦντες , ὅτι τὸ ἔνδον κινεῖ : ὥσπερ ἂν εἴ τις τὸ εἴδωλον αὑτοῦ βλέπων ἀγνοῶν ὅθεν ἥκει ἐκεῖνο διώκοι . δηλοῖ δέ , ὅτι τὸ διωκόμενον ἄλλο καὶ οὐκ ὲν μεγέθει τὸ κάλλος , καὶ τὸ ἐν τοῖς μαθήμασι κάλλος καὶ τὸ ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασι καὶ ὅλως τὸ ἐν ταῖς ψυχαῖς : οὗ δὴ καὶ ἀληθείᾳ μᾶλλον κάλλος , ὅταν τῳ φρόνησιν ἐνίδῃς καὶ ἀγασθῇς οὐκ εἰς τὸ πρόσωπον ἀφορῶν : εἴη γὰρ ἂν τοῦτο αἶσχος : ἀλλὰ πᾶσαν μορφὴν ἀφεὶς διώκῃς τὸ εἴσω κάλλος αὐτοῦ : εἰ δὲ μήπω σε κινεῖ , ὡς καλὸν εἰπεῖν τὸν τοιοῦτον , οὐδὲ σαυτῷ εἰς τὸ εἴσω βλέψας ἡσθήσῃ ὡς καλῷ . ὥστε μάτην ἂν οὕτως ἔχων ζητοῖς ἐκεῖνο : αἰσχρῷ γὰρ καὶ οὐ καθαρῷ ζητήσεις . διὸ οὐδὲ πρὸς πάντας οἱ περὶ τῶν τοιούτων λόγοι : εἰ δὲ καὶ σὺ εἶδες σαυτὸν καλόν , ἀναμνήσθητι .
Lemmas: ἀλλά ἐγώ ἀφίημι ὁ τέχνη : ὅς δέ λέγω ὁ ἔργον μιμέομαι , ὁ φύσις κάλλος γίγνομαι καί λέγω , θεωρέω , λογικός τε ζῷον καί ἄλογος πᾶς καί μάλα ὅσος κατορθόω αὐτός ὁ πλάσσω αὐτός καί δημιουργέω ἐπικρατέω ὁ ὕλη καί εἶδος ὅς βούλομαι παρέχω . τίς οὖν ὁ κάλλος εἰμί ἐν οὗτος ; οὐ γάρ δή ὁ αἷμα καί ὁ καταμήνιος , ἀλλά καί χρώς ἄλλος οὗτος καί σχῆμα ἤ οὐδείς ἤ τις ἄσχημος . ἤ οἷος ὁ περιέχω ἁπλόος τις , οἷος ὕλη . πόθεν δή ἐκλάμπω ὁ ὁ Ἑλένη ὁ περιμάχητος κάλλος , ἤ ὅσος γυνή Ἀφροδίτη ὅμοιος κάλλος ; ἐπεί καί ὁ ὁ Ἀφροδίτη αὐτός πόθεν , ἤ εἰ τις ὅλος καλός ἄνθρωπος , ἤ θεός ὁ ἄν εἰς ὄψις ἔρχομαι ἤ καί μή ἔρχομαι , ἔχω δέ ἐπί αὐτός ὁράω ἄν κάλλος ; ἆρα οὐ εἶδος μέν πανταχοῦ οὗτος , ἥκω δέ ἐπί ὁ γίγνομαι ἐκ ὁ ποιέω , ὥσπερ ἐν ὁ τέχνη λέγω ἐπί ὁ τεχνητός ἔρχομαι παρά ὁ τέχνη ; τίς οὖν ; καλός μέν ὁ ποίημα καί ὁ ἐπί ὁ ὕλη λόγος , ὁ δέ μή ἐν ὕλη , ἀλλά ἐν ὁ ποιέω λόγος οὐ κάλλος , ὁ πρῶτος καί ἄυλος ἀλλά εἰς εἷς οὗτος ; ἀλλά εἰ μέν ὁ ὄγκος εἰμί καλός , κατά ὅσος ὄγκος εἰμί , χρή ὁ λόγος , ὅτι μή εἰμί ὄγκος , ὁ ποιέω μή καλός εἰμί : εἰ δέ , ἐάν τε ἐν μικρός ἐάν τε ἐν μέγας ὁ αὐτός εἶδος εἰμί , ὅμοιος κινέω καί διατίθημι ὁ ψυχή ὁ ὁ ὁράω ὁ ἑαυτοῦ δύναμις , ὁ κάλλος οὐ ὁ ὁ ὄγκος μέγεθος ἀποδοτέος . τεκμήριον δέ καί ὅδε , ὅτι ἔξω μέν ἕως εἰμί , οὔπω ὁράω , ὅταν δέ εἴσω γίγνομαι , διατίθημι . εἰσέρχομαι δέ διά ὄμμα εἶδος εἰμί μόνος : ἤ πῶς διά μικρός ; συνεφέλκω δέ καί ὁ μέγεθος οὐ μέγας ἐν ὄγκος , ἀλλά εἶδος γίγνομαι μέγας . ἔπειτα ἤ αἰσχρός δέω ὁ ποιέω ἤ ἀδιάφορος ἤ καλός εἰμί . αἰσχρός μέν οὖν εἰμί οὐ ἄν ὁ ἐναντίος ποιέω , ἀδιάφορος δέ τίς μάλα καλός ἤ αἰσχρός ; ἀλλά γάρ εἰμί καί ὁ φύσις ὁ ὁ οὕτως καλός δημιουργέω πολύς πρότερος καλός , ἐγώ δέ ὁ ἔνδον οὐδείς ὁράω ἐθίζω οὐδέ οἶδα ὁ ἔξω διώκω ἀγνοέω , ὅτι ὁ ἔνδον κινέω : ὥσπερ ἄν εἰ τις ὁ εἴδωλον ἑαυτοῦ βλέπω ἀγνοέω ὅθεν ἥκω ἐκεῖνος διώκω . δηλόω δέ , ὅτι ὁ διώκω ἄλλος καί οὐ εἰμί μέγεθος ὁ κάλλος , καί ὁ ἐν ὁ μάθημα κάλλος καί ὁ ἐν ὁ ἐπιτήδευμα καί ὅλος ὁ ἐν ὁ ψυχή : ὅς δή καί ἀλήθεια μάλα κάλλος , ὅταν τις φρόνησις ἐνοράω καί ἄγαμαι οὐ εἰς ὁ πρόσωπον ἀφοράω : εἰμί γάρ ἄν οὗτος αἶσχος : ἀλλά πᾶς μορφή ἀφίημι διώκω ὁ εἴσω κάλλος αὐτός : εἰ δέ μήπω σύ κινέω , ὡς καλός λέγω ὁ τοιοῦτος , οὐδέ σεαυτοῦ εἰς ὁ εἴσω βλέπω ἥδομαι ὡς καλός . ὥστε μάτην ἄν οὕτως ἔχω ζητέω ἐκεῖνος : αἰσχρός γάρ καί οὐ καθαρός ζητέω . διό οὐδέ πρός πᾶς ὁ περί ὁ τοιοῦτος λόγος : εἰ δέ καί σύ ὁράω σεαυτοῦ καλός , ἀναμιμνῄσκω .