plotinus.enneades 5.3.3
ἡ μὲν γὰρ αἴσθησις εἶδεν ἄνθρωπον καὶ ἔδωκε τὸν τύπον τῇ διανοίᾳ : ἡ δὲ τί φησιν ; ἢ οὔπω οὐδὲν ἐρεῖ , ἀλλ̓ ἔγνω μόνον καὶ ἔστη : εἰ μὴ ἄρα πρὸς ἑαυτὴν διαλογίζοιτο ʽτίς οὗτοσ̓ , εἰ πρότερον ἐνέτυχε τούτῳ , καὶ λέγοι προσχρωμένη τῇ μνήμῃ , ὅτι Σωκράτης . εἰ δὲ καὶ ἐξελίττοι τὴν μορφήν , μερίζει ἃ ἡ φαντασία ἔδωκεν : εἰ δέ , εἰ ἀγαθός , λέγοι , ἐξ ὧν μὲν ἔγνω διὰ τῆς αἰσθήσεως εἴρηκεν , ὃ δὲ εἴρηκεν ἐπ’ αὐτοῖς , ἤδη παῤ αὑτῆς ἂν ἔχοι κανόνα ἔχουσα τοῦ ἀγαθοῦ παῤ αὑτῇ . τὸ ἀγαθὸν πῶς ἔχει παῤ αὑτῇ ; ἢ ἀγαθοειδής ἐστι , καὶ ἐπερρώσθη δὲ εἰς τὴν αἴσθησιν τοῦ τοιούτου ἐπιλάμποντος αὐτῇ νοῦ : τὸ γὰρ καθαρὸν τῆς ψυχῆς τοῦτο καὶ νοῦ δέχεται ἐπικείμενα ἴχνη . διὰ τί δὲ οὐ τοῦτο νοῦς , τὰ δὲ ἄλλα ψυχὴ ἀπὸ τοῦ αἰσθητικοῦ ἀρξάμενα ; ἢ ὅτι ψυχὴν δεῖ ἐν λογισμοῖς εἶναι : ταῦτα δὲ πάντα λογιζομένης δυνάμεως ἔργα . ἀλλὰ διὰ τί οὐ τούτῳ τῷ μέρει δόντες τὸ νοεῖν ἑαυτὸ ἀπαλλαξόμεθα ; ἢ ὅτι ἔδομεν αὐτῷ τὰ ἔξω σκοπεῖσθαι καὶ πολυπραγμονεῖν , νῷ δὲ ἀξιοῦμεν ὑπάρχειν τὰ αὑτοῦ καὶ τὰ ἐν αὑτῷ σκοπεῖσθαι . ἀλλ̓ εἴ τις φήσει ʽτί οὖν κωλύει τοῦτο ἄλλῃ δυνάμει σκοπεῖσθαι τὰ αὑτοὖ ; οὐ τὸ διανοητικὸν οὐδὲ τὸ λογιστικὸν ἐπιζητεῖ , ἀλλὰ νοῦν καθαρὸν λαμβάνει . τί οὖν κωλύει ἐν ψυχῇ νοῦν καθαρὸν εἶναι ; οὐδὲν φήσομεν . ἀλλ̓ ἔτι δεῖ λέγειν ψυχῆς τοῦτο ; ἀλλ̓ οὐ ψυχῆς μὲν φήσομεν , ἡμέτερον δὲ νοῦν φήσομεν , ἄλλον μὲν ὄντα τοῦ διανοουμένου καὶ ἐπάνω βεβηκότα , ὅμως δὲ ἡμέτερον , καὶ εἰ μὴ συναριθμοῖμεν τοῖς μέρεσι τῆς ψυχῆς : ἢ ἡμέτερον καὶ οὐχ ἡμέτερον : διὸ καὶ προσχρώμεθα αὐτῷ καὶ οὐ προσχρώμεθα , διανοίᾳ δὲ ἀεί : καὶ ἡμέτερον μὲν χρωμένων , οὐ προσχρωμένων δὲ οὐχ ἡμέτερον . τὸ δὴ προσχρῆσθαι τί ἐστιν ; ἆρα αὐτοὺς ἐκεῖνο γινομένους , καὶ φθεγγομένους ὡς ἐκεῖνος ἢ κατ̓ ἐκεῖνον ; οὐ γὰρ νοῦς ἡμεῖς : κατ̓ ἐκεῖνον οὖν τῷ λογιστικῷ πρώτῳ δεχομένῳ . καὶ γὰρ αἰσθανόμεθα δἰ αἰσθήσεως καὶ ἡμεῖς οἱ αἰσθανόμενοι . ἆῤ οὖν καὶ διανοούμεθα οὕτως ; ἢ αὐτοὶ μὲν οἱ λογιζόμενοι καὶ νοοῦμεν τὰ ἐν τῇ διανοίᾳ νοήματα αὐτοί : τοῦτο γὰρ ἡμεῖς : τὰ δὲ τοῦ νοῦ ἐνεργήματα ἄνωθεν οὕτως , ὡς τὰ ἐκ τῆς αἰσθήσεως κάτωθεν , τοῦτο ὄντες τὸ κύριον τῆς ψυχῆς , μέσον δυνάμεως διττῆς , χείρονος καὶ βελτίονος , χείρονος μὲν τῆς αἰσθήσεως , βελτίονος δὲ τοῦ νοῦ . ἀλλ̓ αἴσθησις μὲν ἀεὶ ἡμέτερον δοκεῖ συγκεχωρημένον : ἀεὶ γὰρ αἰσθανόμεθα : νοῦς δὲ ἀμφισβητεῖται , καὶ ὅτι μὴ αὐτῷ ἀεὶ καὶ ὅτι χωριστός : χωριστὸς δὲ τῷ μὴ προσνεύειν αὐτόν , ἀλλ̓ ἡμᾶς μᾶλλον πρὸς αὐτὸν εἰς τὸ ἄνω βλέποντας . αἴσθησις δὲ ἡμῖν ἄγγελος , βασιλεὺς δὲ πρὸς ἡμᾶς ἐκεῖνος .
Lemmas: ὁ μέν γάρ αἴσθησις ὁράω ἄνθρωπος καί δίδωμι ὁ τύπος ὁ διάνοια : ὁ δέ τίς φημί ; ἤ οὔπω οὐδείς λέγω , ἀλλά γιγνώσκω μόνος καί ἵστημι : εἰ μή ἄρα πρός ἑαυτοῦ διαλογίζομαι ὅς οὗτος , εἰ πρότερος ἐντυγχάνω οὗτος , καί λέγω προσχράομαι ὁ μνήμη , ὅτι Σωκράτης . εἰ δέ καί ἐξελίσσω ὁ μορφή , μερίζω ὅς ὁ φαντασία δίδωμι : εἰ δέ , εἰ ἀγαθός , λέγω , ἐκ ὅς μέν γιγνώσκω διά ὁ αἴσθησις λέγω , ὅς δέ λέγω ἐπί αὐτός , ἤδη παρά ἑαυτοῦ ἄν ἔχω κανών ἔχω ὁ ἀγαθός παρά ἑαυτοῦ . ὁ ἀγαθός πῶς ἔχω παρά ἑαυτοῦ ; ἤ ἀγαθοειδής εἰμί , καί ἐπιρρώννυμι δέ εἰς ὁ αἴσθησις ὁ τοιοῦτος ἐπιλάμπω αὐτός νόος : ὁ γάρ καθαρός ὁ ψυχή οὗτος καί νόος δέχομαι ἐπίκειμαι ἴχνος . διά τίς δέ οὐ οὗτος νόος , ὁ δέ ἄλλος ψυχή ἀπό ὁ αἰσθητικός ἄρχω ; ἤ ὅτι ψυχή δέω ἐν λογισμός εἰμί : οὗτος δέ πᾶς λογίζομαι δύναμις ἔργον . ἀλλά διά τίς οὐ οὗτος ὁ μέρος δίδωμι ὁ νοέω ἑαυτοῦ ἀπαλλάσσω ; ἤ ὅτι δίδωμι αὐτός ὁ ἔξω σκοπέω καί πολυπραγμονέω , νόος δέ ἀξιόω ὑπάρχω ὁ ἑαυτοῦ καί ὁ ἐν ἑαυτοῦ σκοπέω . ἀλλά εἰ τις φημί ὅς οὖν κωλύω οὗτος ἄλλος δύναμις σκοπέω ὁ ἑαυτοῦ ; οὐ ὁ διανοητικός οὐδέ ὁ λογιστικός ἐπιζητέω , ἀλλά νόος καθαρός λαμβάνω . τίς οὖν κωλύω ἐν ψυχή νόος καθαρός εἰμί ; οὐδείς φημί . ἀλλά ἔτι δέω λέγω ψυχή οὗτος ; ἀλλά οὐ ψυχή μέν φημί , ἡμέτερος δέ νόος φημί , ἄλλος μέν εἰμί ὁ διανοέω καί ἐπάνω βαίνω , ὅμως δέ ἡμέτερος , καί εἰ μή συναριθμέω ὁ μέρος ὁ ψυχή : ἤ ἡμέτερος καί οὐ ἡμέτερος : διό καί προσχράω αὐτός καί οὐ προσχράω , διάνοια δέ ἀεί : καί ἡμέτερος μέν χράω , οὐ προσχράομαι δέ οὐ ἡμέτερος . ὁ δή προσχράομαι τίς εἰμί ; ἆρα αὐτός ἐκεῖνος γίγνομαι , καί φθέγγομαι ὡς ἐκεῖνος ἤ κατά ἐκεῖνος ; οὐ γάρ νόος ἐγώ : κατά ἐκεῖνος οὖν ὁ λογιστικός πρῶτος δέχομαι . καί γάρ αἰσθάνομαι διά αἴσθησις καί ἐγώ ὁ αἰσθάνομαι . ἆρα οὖν καί διανοέω οὕτως ; ἤ αὐτός μέν ὁ λογίζομαι καί νοέω ὁ ἐν ὁ διάνοια νόημα αὐτός : οὗτος γάρ ἐγώ : ὁ δέ ὁ νόος ἐνέργημα ἄνωθεν οὕτως , ὡς ὁ ἐκ ὁ αἴσθησις κάτωθεν , οὗτος εἰμί ὁ κύριος ὁ ψυχή , μέσος δύναμις δισσός , κακός καί ἀγαθός , κακός μέν ὁ αἴσθησις , ἀγαθός δέ ὁ νόος . ἀλλά αἴσθησις μέν ἀεί ἡμέτερος δοκέω συγχωρέω : ἀεί γάρ αἰσθάνομαι : νόος δέ ἀμφισβητέω , καί ὅτι μή αὐτός ἀεί καί ὅτι χωριστός : χωριστός δέ ὁ μή προσνεύω αὐτός , ἀλλά ἐγώ μάλα πρός αὐτός εἰς ὁ ἄνω βλέπω . αἴσθησις δέ ἐγώ ἄγγελος , βασιλεύς δέ πρός ἐγώ ἐκεῖνος .