plotinus.enneades 6.3.5
ἀκουστέον δὲ ταῦτα περὶ τῆς ἐνθάδε οὐσίας λεγομένης : εἰ δέ πῃ ταῦτα καὶ ἐπ’ ἐκείνης συμβαίνει , ἴσως μὲν κατ̓ ἀναλογίαν καὶ ὁμωνύμως . καὶ γὰρ τὸ πρῶτον ὡς πρὸς τὰ μετ̓ αὐτὸ λέγεται : οὐ γὰρ ἁπλῶς πρῶτον , ἀλλ̓ ἔστιν ὡς πρὸς ἐκεῖνα ἔσχατα ἄλλα πρῶτα μετ̓ ἐκεῖνα . καὶ τὸ ὑποκείμενον ἄλλως , καὶ τὸ πάσχειν ἐκεῖ ἀμφισβητεῖται , καὶ εἰ κἀκεῖ , ἄλλο τὸ ἐκεῖ πάσχειν : καὶ τὸ μὴ ἐν ὑποκειμένῳ εἶναι κατὰ πάσης οὐσίας , εἰ τὸ ἐν ὑποκειμένῳ ʽεἶναἰ δεῖ μὴ ὡς μέρος ὑπάρχειν τοῦ ἐν ᾧ ἐστι , μηδ̓ οὕτως , ὥστε μηδὲ συντελεῖν μετ̓ ἐκείνου εἰς ἕν τι : μεθ̓ οὗ γὰρ συντελεῖ εἰς σύνθετον οὐσίαν , ἐν ἐκείνῳ ὡς ὑποκειμένῳ οὐκ ἂν εἴη : ὥστε μήτε τὸ εἶδος ἐν τῇ ὕλῃ εἶναι ὡς ὑποκειμένῳ , μήτε τὸν ἄνθρωπον ἐν τῷ Σωκράτει μέρος ὄντα Σωκράτους . ὃ οὖν ʽ??ʼὴ ἐν ὑποκειμένῳ , οὐσία : εἰ δὲ λέγομεν μήτε ποκειμενῳ , μήτε καθ̓ ὑποκειμένου , προσθετέον ὡς λλου , ἵνα καὶ ὁ ἄνθρωπος λεγόμενος κατὰ τοῦ τινὸς ἀνθρώπου περιλαμβάνηται τῷ λόγῳ ἐν τῇ προσθήκῃ τῇ μὴ κατ̓ ἄλλου . ὅταν γὰρ τὸν ἄνθρωπον κατηγορῶ τοῦ Σωκράτους , οὕτως λέγω , οὐχ ὡς τὸ ξύλον λευκόν , ἀλλ̓ ὡς τὸ λευκὸν λευκόν : τὸν γὰρ Σωκράτην λέγων ἄνθρωπον τὸν τινὰ ἄνθρωπον λέγω ἄνθρωπον , καὶ τοῦ ἐν τῷ Σωκράτει ἀνθρώπου τὸν ἄνθρωπον : τοῦτο δὲ ταὐτὸν τῷ τὸν Σωκράτην Σωκράτην λέγειν , καὶ ἔτι τῷ κατὰ ζῴου λογικοῦ τοιοῦδε τὸ ζῷον κατηγορεῖν . εἰ δέ τις λέγοι μὴ ἴδιον εἶναι τῆς οὐσίας τὸ μὴ ἐν ὑποκειμένῳ εἶναι , τὴν γὰρ διαφορὰν μηδ̓ αὐτὴν εἶναι τῶν ἐν ὑποκειμένῳ , μέρος οὐσίας λαμβάνων τὸ δίπουν τοῦτο οὐκ ἐν ὑποκειμένῳ φησὶν εἶναι : ἐπεί , εἰ μὴ τὸ δίπουν λαμβάνοι , ὅ ἐστι τοιάδε οὐσία , ἀλλὰ διποδίαν , μὴ οὐσίαν λέγων , ἀλλὰ ποιότητα , ἐν ὑποκειμένῳ ἔσται τὸ δίπουν . ἀλλ̓ οὐδὲ ὁ χρόνος ἐν ὑποκειμένῳ , οὐδ̓ ὁ τόπος . ἀλλ̓ εἰ μὲν τὸ μέτρον λαμβάνεται κινήσεως κατὰ τὸ μεμετρημένον , τὸ μέτρον ἐν τῇ κινήσει ὑπάρξει ὡς ἐν ὑποκειμένῳ , ἥ τε κίνησις ἐν τῷ κινουμένῳ : εἰ δὲ κατὰ τὸ μετροῦν λαμβάνεται , ἐν τῷ μετροῦντι ἔσται τὸ μέτρον . ὁ δὲ τόπος πέρας τοῦ περιέχοντος ὢν ἐν ἐκείνῳ . καίτοι περὶ ταύτην τὴν οὐσίαν , περὶ ἧς ὁ λόγος , γίνεται ἐναντίως ἢ κατὰ ἓν τούτων ἢ κατὰ πλείω ἢ κατὰ πάντα τὰ εἰρημένα λαμβάνεσθαι τὴν οὐσίαν τὴν τοιαύτην ἐφαρμοττόντων καὶ τῇ ὕλῃ καὶ τῷ εἴδει καὶ τῷ συναμφοτέρῳ τῶν εἰρημένων .
Lemmas: ἀκούω δέ οὗτος περί ὁ ἐνθάδε οὐσία λέγω : εἰ δέ πη οὗτος καί ἐπί ἐκεῖνος συμβαίνω , ἴσως μέν κατά ἀναλογία καί ὁμώνυμος . καί γάρ ὁ πρῶτος ὡς πρός ὁ μετά αὐτός λέγω : οὐ γάρ ἁπλῶς πρῶτος , ἀλλά εἰμί ὡς πρός ἐκεῖνος ἔσχατος ἄλλος πρῶτος μετά ἐκεῖνος . καί ὁ ὑπόκειμαι ἄλλος , καί ὁ πάσχω ἐκεῖ ἀμφισβητέω , καί εἰ ἐκεῖ , ἄλλος ὁ ἐκεῖ πάσχω : καί ὁ μή ἐν ὑπόκειμαι εἰμί κατά πᾶς οὐσία , εἰ ὁ ἐν ὑπόκειμαι εἰμί δέω μή ὡς μέρος ὑπάρχω ὁ ἐν ὅς εἰμί , μηδέ οὕτως , ὥστε μηδέ συντελέω μετά ἐκεῖνος εἰς εἷς τις : μετά ὅς γάρ συντελέω εἰς σύνθετος οὐσία , ἐν ἐκεῖνος ὡς ὑπόκειμαι οὐ ἄν εἰμί : ὥστε μήτε ὁ εἶδος ἐν ὁ ὕλη εἰμί ὡς ὑπόκειμαι , μήτε ὁ ἄνθρωπος ἐν ὁ Σωκράτης μέρος εἰμί Σωκράτης . ὅς οὖν ὅς ἐν ὑπόκειμαι , οὐσία : εἰ δέ λέγω μήτε ποκειμαι , μήτε κατά ὑπόκειμαι , προστίθημι ὡς λος , ἵνα καί ὁ ἄνθρωπος λέγω κατά ὁ τις ἄνθρωπος περιλαμβάνω ὁ λόγος ἐν ὁ προσθήκη ὁ μή κατά ἄλλος . ὅταν γάρ ὁ ἄνθρωπος κατηγορέω ὁ Σωκράτης , οὕτως λέγω , οὐ ὡς ὁ ξύλον λευκός , ἀλλά ὡς ὁ λευκός λευκός : ὁ γάρ Σωκράτης λέγω ἄνθρωπος ὁ τις ἄνθρωπος λέγω ἄνθρωπος , καί ὁ ἐν ὁ Σωκράτης ἄνθρωπος ὁ ἄνθρωπος : οὗτος δέ αὐτός ὁ ὁ Σωκράτης Σωκράτης λέγω , καί ἔτι ὁ κατά ζῷον λογικός τοιόσδε ὁ ζῷον κατηγορέω . εἰ δέ τις λέγω μή ἴδιος εἰμί ὁ οὐσία ὁ μή ἐν ὑπόκειμαι εἰμί , ὁ γάρ διαφορά μηδέ αὐτός εἰμί ὁ ἐν ὑπόκειμαι , μέρος οὐσία λαμβάνω ὁ δίπους οὗτος οὐ ἐν ὑπόκειμαι φημί εἰμί : ἐπεί , εἰ μή ὁ δίπους λαμβάνω , ὅς εἰμί τοιόσδε οὐσία , ἀλλά διποδία , μή οὐσία λέγω , ἀλλά ποιότης , ἐν ὑπόκειμαι εἰμί ὁ δίπους . ἀλλά οὐδέ ὁ χρόνος ἐν ὑπόκειμαι , οὐδέ ὁ τόπος . ἀλλά εἰ μέν ὁ μέτρον λαμβάνω κίνησις κατά ὁ μετρέω , ὁ μέτρον ἐν ὁ κίνησις ὑπάρχω ὡς ἐν ὑπόκειμαι , ὁ τε κίνησις ἐν ὁ κινέω : εἰ δέ κατά ὁ μετρέω λαμβάνω , ἐν ὁ μετρέω εἰμί ὁ μέτρον . ὁ δέ τόπος πέρας ὁ περιέχω εἰμί ἐν ἐκεῖνος . καίτοι περί οὗτος ὁ οὐσία , περί ὅς ὁ λόγος , γίγνομαι ἐναντίος ἤ κατά εἷς οὗτος ἤ κατά πολύς ἤ κατά πᾶς ὁ λέγω λαμβάνω ὁ οὐσία ὁ τοιοῦτος ἐφαρμόζω καί ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος καί ὁ συναμφότεροι ὁ λέγω .