plotinus.enneades 2.5.3
οὗ δ̓ ἕνεκα ταῦτα προείρηται , νῦν λεκτέον , ἐν τοῖς νοητοῖς πῶς ποτε τὸ ἐνεργείᾳ λέγεται καὶ εἰ ἐνεργείᾳ μόνον ἢ καὶ ἐνέργεια ἕκαστον καὶ πάντα καὶ εἰ τὸ δυνάμει κἀκεῖ . εἰ δὲ μήτε ὕλη ἐκεῖ ἐν ᾗ τὸ δυνάμει , μήτε τι μέλλει τῶν ἐκεῖ , ὃ μὴ ἤδη ἔστι , μηδέ τι μεταβάλλον εἰς ἄλλο ἢ μένον ἕτερόν τι γεννᾷ ἢ ἐξιστάμενον ἑαυτοῦ ἔδωκεν ἄλλῳ ἀνθ̓ αὑτοῦ εἶναι , οὐκ ἂν εἴη ἐκεῖ τὸ δυνάμει , ἐν ᾧ ἐστι , τῶν ὄντων καὶ αἰῶνα , οὐ χρόνον ἐχόντων . εἴ τις οὖν καὶ ἐπὶ τῶν νοητῶν τοὺς τιθεμένους κἀκεῖ ὕλην ἔροιτο , εἰ μὴ κἀκεῖ τὸ δυνάμει κατὰ τὴν ὕλην τὴν ἐκεῖ — καὶ γὰρ εἰ ἄλλον τρόπον ἡ ὕλη , ἀλλ̓ ἔσται ἐφ̓ ἑκάστου τὸ μὲν ὡς ὕλη , τὸ δὲ ὡς εἶδος , τὸ δὲ συναμφότερον — τί ἐροῦσιν ; ἢ καὶ τὸ ὡς ὕλη ἐκεῖ εἶδός ἐστιν , ἐπεὶ καὶ ἡ ψυχὴ εἶδος ὂν πρὸς ἕτερον ἂν εἴη ὕλη . οὐκοῦν πρὸς ἐκεῖνο καὶ δυνάμει ; ἢ οὔ : εἶδος γὰρ ἦν αὐτῆς καὶ οὐκ εἰς ὕστερον δὲ τὸ εἶδος καὶ οὐ χωρίζεται δὲ ἀλλ̓ ἢ λόγῳ , καὶ οὕτως ὕλην ἔχον , ὡς διπλοῦν νοούμενον , ἄμφω δὲ μία φύσις : οἷον καὶ Ἀριστοτέλης φησὶ τὸ πέμπτον σῶμα ἄυλον εἶναι . περὶ δὲ ψυχῆς πῶς ἐροῦμεν ; δυνάμει γὰρ ζῷον , ὅταν μήπω , μέλλῃ δέ , καὶ μουσικὴ δυνάμει καὶ τὰ ἄλλα ὅσα γίνεται οὐκ ἀεὶ οὖσα : ὥστε καὶ ἐν νοητοῖς τὸ δυνάμει . ἢ οὐ δυνάμει ταῦτα , ἀλλὰ δύναμις ἡ ψυχὴ τούτων . τὸ δὲ ἐνεργείᾳ πῶς ἐκεῖ ; ἆρα ὡς ὁ ἀνδριὰς τὸ συναμφότερον ἐνεργείᾳ , ὅτι τὸ εἶδος ἕκαστον ἀπείληφεν ; ἢ ὅτι εἶδος ἕκαστον καὶ τέλειον ὃ ἔστι . νοῦς γὰρ οὐκ ἐκ δυνάμεως τῆς κατὰ τὸ οἷόν τε νοεῖν εἰς ἐνέργειαν τοῦ νοεῖν — ἄλλου γὰρ ἂν προτέρου τοῦ οὐκ ἐκ δυνάμεως δέοιτο — ἀλλ̓ ἐν αὐτῷ τὸ πᾶν . τὸ γὰρ δυνάμει βούλεται ἑτέρου ἐπελθόντος εἰς ἐνέργειαν ἄγεσθαι , ἵνα ἐνεργείᾳ γίγνηταί τι , ὃ δ̓ αὐτὸ παῤ αὑτοῦ τὸ ἀεὶ οὕτως ἔχει , τοῦτο ἐνεργείᾳ ἂν εἴη . πάντα οὖν τὰ πρῶτα ἐνεργείᾳ : ἔχει γὰρ ἃ δεῖ ἔχειν καὶ παῤ αὐτῶν καὶ ἀεί : καὶ ψυχὴ δὴ οὕτως ἡ μὴ ἐν ὕλῃ , ἀλλ̓ ἐν τῷ νοητῷ . καὶ ἡ ἐν ὕλῃ δὲ ἄλλη ἐνεργείᾳ : οἷον ἡ φυτική : ἐνεργείᾳ γὰρ καὶ αὕτη ὃ ἔστιν . ἀλλ̓ ἐνεργείᾳ μὲν πάντα , καὶ οὕτως ἐνέργεια τὰ πάντα ; ἢ πῶς ; εἰ δὴ καλῶς εἴρηται ἐκείνη ἡ φύσις ἄγρυπνος εἶναι καὶ ζωὴ καὶ ζωὴ ἀρίστη , αἱ κάλλισται ἂν εἶεν ἐκεῖ ἐνέργειαι . καὶ ἐνεργείᾳ ἄρα καὶ ἐνέργεια τὰ πάντα καὶ ζωαὶ τὰ πάντα καὶ ὁ τόπος ὁ ἐκεῖ τόπος ἐστὶ ζωῆς καὶ ἀρχὴ καὶ πηγὴ ἀληθῶς ψυχῆς τε καὶ νοῦ .
Lemmas: ὅς δέ ἕνεκα οὗτος προλέγω , νῦν λεκτέος , ἐν ὁ νοητός πῶς ποτέ ὁ ἐνέργεια λέγω καί εἰ ἐνέργεια μόνος ἤ καί ἐνέργεια ἕκαστος καί πᾶς καί εἰ ὁ δύναμις ἐκεῖ . εἰ δέ μήτε ὕλη ἐκεῖ ἐν ὅς ὁ δύναμις , μήτε τις μέλλω ὁ ἐκεῖ , ὅς μή ἤδη εἰμί , μηδέ τις μεταβάλλω εἰς ἄλλος ἤ μένω ἕτερος τις γεννάω ἤ ἐξίστημι ἑαυτοῦ δίδωμι ἄλλος ἀντί ἑαυτοῦ εἰμί , οὐ ἄν εἰμί ἐκεῖ ὁ δύναμις , ἐν ὅς εἰμί , ὁ εἰμί καί αἰών , οὐ χρόνος ἔχω . εἰ τις οὖν καί ἐπί ὁ νοητός ὁ τίθημι ἐκεῖ ὕλη ἔρομαι , εἰ μή ἐκεῖ ὁ δύναμις κατά ὁ ὕλη ὁ ἐκεῖ — καί γάρ εἰ ἄλλος τρόπος ὁ ὕλη , ἀλλά εἰμί ἐπί ἕκαστος ὁ μέν ὡς ὕλη , ὁ δέ ὡς εἶδος , ὁ δέ συναμφότεροι — τίς λέγω ; ἤ καί ὁ ὡς ὕλη ἐκεῖ εἶδος εἰμί , ἐπεί καί ὁ ψυχή εἶδος εἰμί πρός ἕτερος ἄν εἰμί ὕλη . οὐκοῦν πρός ἐκεῖνος καί δύναμις ; ἤ οὐ : εἶδος γάρ εἰμί αὐτός καί οὐ εἰς ὕστερον δέ ὁ εἶδος καί οὐ χωρίζω δέ ἀλλά ἤ λόγος , καί οὕτως ὕλη ἔχω , ὡς διπλόος νοέω , ἄμφω δέ εἷς φύσις : οἷος καί Ἀριστοτέλης φημί ὁ πέμπτος σῶμα ἄυλος εἰμί . περί δέ ψυχή πῶς λέγω ; δύναμις γάρ ζῷον , ὅταν μήπω , μέλλω δέ , καί μουσική δύναμις καί ὁ ἄλλος ὅσος γίγνομαι οὐ ἀεί εἰμί : ὥστε καί ἐν νοητός ὁ δύναμις . ἤ οὐ δύναμις οὗτος , ἀλλά δύναμις ὁ ψυχή οὗτος . ὁ δέ ἐνέργεια πῶς ἐκεῖ ; ἆρα ὡς ὁ ἀνδριάς ὁ συναμφότεροι ἐνέργεια , ὅτι ὁ εἶδος ἕκαστος ἀπολαμβάνω ; ἤ ὅτι εἶδος ἕκαστος καί τέλειος ὅς εἰμί . νόος γάρ οὐ ἐκ δύναμις ὁ κατά ὁ οἷος τε νοέω εἰς ἐνέργεια ὁ νοέω — ἄλλος γάρ ἄν πρότερος ὁ οὐ ἐκ δύναμις δέω — ἀλλά ἐν αὐτός ὁ πᾶς . ὁ γάρ δύναμις βούλομαι ἕτερος ἐπέρχομαι εἰς ἐνέργεια ἄγω , ἵνα ἐνέργεια γίγνομαι τις , ὅς δέ αὐτός παρά ἑαυτοῦ ὁ ἀεί οὕτως ἔχω , οὗτος ἐνέργεια ἄν εἰμί . πᾶς οὖν ὁ πρῶτος ἐνέργεια : ἔχω γάρ ὅς δέω ἔχω καί παρά αὐτός καί ἀεί : καί ψυχή δή οὕτως ὁ μή ἐν ὕλη , ἀλλά ἐν ὁ νοητός . καί ὁ ἐν ὕλη δέ ἄλλος ἐνέργεια : οἷος ὁ φυτικός : ἐνέργεια γάρ καί οὗτος ὅς εἰμί . ἀλλά ἐνέργεια μέν πᾶς , καί οὕτως ἐνέργεια ὁ πᾶς ; ἤ πῶς ; εἰ δή καλός λέγω ἐκεῖνος ὁ φύσις ἄγρυπνος εἰμί καί ζωή καί ζωή ἀγαθός , ὁ καλός ἄν εἰμί ἐκεῖ ἐνέργεια . καί ἐνέργεια ἄρα καί ἐνέργεια ὁ πᾶς καί ζωός ὁ πᾶς καί ὁ τόπος ὁ ἐκεῖ τόπος εἰμί ζωή καί ἀρχή καί πηγή ἀληθής ψυχή τε καί νόος .