plotinus.enneades 5.8.1
Ἐπειδή φαμεν τὸν ἐν θέᾳ τοῦ νοητοῦ κάλλους γεγενημένον καὶ τὸ τοῦ ἀληθινοῦ νοῦ κατανοήσαντα κάλλος τοῦτον δυνήσεσθαι καὶ τὸν τούτου πατέρα τὸν ἐπέκεινα νοῦ εἰς ἔννοιαν βαλέσθαι , πειραθῶμεν ἰδεῖν καὶ εἰπεῖν ἡμῖν αὐτοῖς , ὡς οἷόν τε τὰ τοιαῦτα εἰπεῖν , πῶς ἄν τις τὸ κάλλος τοῦ νοῦ καὶ τοῦ κόσμου ἐκείνου θεάσαιτο . κειμένων τοίνυν ἀλλήλων ἐγγύς , ἔστω δέ , εἰ βούλει , λίθων ἐν ὄγκῳ , τοῦ μὲν ἀρρυθμίστου καὶ τέχνης ἀμοίρου , τοῦ δὲ ἤδη τέχνῃ κεκρατημένου εἰς ἄγαλμα θεοῦ ἢ καί τινος ἀνθρώπου , θεοῦ μὲν Χάριτος ἤ τινος Μούσης , ἀνθρώπου δὲ μή τινος , ἀλλ̓ ὃν ἐκ πάντων καλῶν πεποίηκεν ἡ τέχνη , φανείη μὲν ἂν ὁ ὑπὸ τῆς τέχνης γεγενημένος εἰς εἴδους κάλλος καλὸς οὐ παρὰ τὸ εἶναι λίθος — ἦν γὰρ ἂν καὶ ὁ ἕτερος ὁμοίως καλός — ἀλλὰ παρὰ τοῦ εἴδους , ὃ ἐνῆκεν ἡ τέχνη . τοῦτο μὲν τοίνυν τὸ εἶδος οὐκ εἶχεν ἡ ὕλη , ἀλλ̓ ἦν ἐν τῷ ἐννοήσαντι καὶ πρὶν ἐλθεῖν εἰς τὸν λίθον : ἦν δ̓ ἐν τῷ δημιουργῷ οὐ καθ̓ ὅσον ὀφθαλμοὶ ἢ χεῖρες ἦσαν αὐτῷ , ἀλλ̓ ὅτι μετεῖχε τῆς τέχνης . ἦν ἄρα ἐν τῇ τέχνῃ τὸ κάλλος τοῦτο ἄμεινον πολλῷ : οὐ γὰρ ἐκεῖνο ἦλθεν εἰς τὸν λίθον τὸ ἐν τῇ τέχνῃ , ἀλλ̓ ἐκεῖνο μὲν μένει , ἄλλο δὲ ἀπ̓ ἐκείνης ἔλαττον ἐκείνου : καὶ οὐδὲ τοῦτο ἔμεινε καθαρὸν ἐν αὐτῷ , οὐδὲ οἷον ἐβούλετο , ἀλλ̓ ὅσον εἶξεν ὁ λίθος τῇ τέχνῃ . εἰ δ̓ ἡ τέχνη ὃ ἔστι καὶ ἔχει τοιοῦτον ποιεῖ — καλὸν δὲ ποιεῖ κατὰ λόγον οὗ ποιεῖ — μειζόνως καὶ ἀληθεστέρως καλή ἐστι τὸ κάλλος ἔχουσα τὸ τέχνης μεῖζον μέντοι καὶ κάλλιον , ἢ ὅσον ἐστὶν ἐν τῷ ἔξω . καὶ γὰρ ὅσῳ ἰὸν εἰς τὴν ὕλην ἐκτέταται , τόσῳ ἀσθενέστερον τοῦ ἐν ἑνὶ μένοντος . ἀφίσταται γὰρ ἑαυτοῦ πᾶν διιστάμενον , εἰ ἰσχύς , ἐν ἰσχύι , εἰ θερμότης , ἐν θερμότητι , εἰ ὅλως δύναμις , ἐν δυνάμει , καὶ κάλλος ἐν κάλλει : καὶ τὸ πρῶτον ποιοῦν πᾶν καθ̓ αὑτὸ κρεῖττον εἶναι δεῖ τοῦ ποιουμένου : οὐ γὰρ ἡ ἀμουσία μουσικόν , ἀλλ̓ ἡ μουσική , καὶ τὴν ἐν αἰσθητῷ ἡ πρὸ τούτου . εἰ δέ τις τὰς τέχνας ἀτιμάζει , ὅτι μιμούμεναι τὴν φύσιν ποιοῦσι , πρῶτον μὲν φατέον καὶ τὰς φύσεις μιμεῖσθαι ἄλλα : ἔπειτα δεῖ εἰδέναι , ὡς οὐχ ἁπλῶς τὸ ὁρώμενον μιμοῦνται , ἀλλ̓ ἀνατρέχουσιν ἐπὶ τοὺς λόγους , ἐξ ὧν ἡ φύσις : εἶτα καὶ ὅτι πολλὰ παῤ αὑτῶν ποιοῦσι . καὶ προστιθέασι γὰρ ὅτῳ τι ἐλλείπει , ὡς ἔχουσαι τὸ κάλλος : ἐπεὶ καὶ ὁ Φειδίας τὸν Δία πρὸς οὐδὲν αἰσθητὸν ποιήσας , ἀλλὰ λαβὼν οἷος ἂν γένοιτο , εἰ ἡμῖν ὁ Ζεὺς δἰ ὀμμάτων ἐθέλοι φανῆναι .
Lemmas: ἐπειδή φημί ὁ ἐν θέα ὁ νοητός κάλλος γίγνομαι καί ὁ ὁ ἀληθινός νόος κατανοέω κάλλος οὗτος δύναμαι καί ὁ οὗτος πατήρ ὁ ἐπέκεινα νόος εἰς ἔννοια βάλλω , πειράω ὁράω καί λέγω ἐγώ αὐτός , ὡς οἷος τε ὁ τοιοῦτος λέγω , πῶς ἄν τις ὁ κάλλος ὁ νόος καί ὁ κόσμος ἐκεῖνος θεάομαι . κεῖμαι τοίνυν ἀλλήλων ἐγγύς , εἰμί δέ , εἰ βούλομαι , λίθος ἐν ὄγκος , ὁ μέν ἀρρύθμιστος καί τέχνη ἄμοιρος , ὁ δέ ἤδη τέχνη κρατέω εἰς ἄγαλμα θεός ἤ καί τις ἄνθρωπος , θεός μέν Χάρις ἤ τις Μοῦσα , ἄνθρωπος δέ μή τις , ἀλλά ὅς ἐκ πᾶς καλός ποιέω ὁ τέχνη , φαίνω μέν ἄν ὁ ὑπό ὁ τέχνη γίγνομαι εἰς εἶδος κάλλος καλός οὐ παρά ὁ εἰμί λίθος — εἰμί γάρ ἄν καί ὁ ἕτερος ὅμοιος καλός — ἀλλά παρά ὁ εἶδος , ὅς ἐνίημι ὁ τέχνη . οὗτος μέν τοίνυν ὁ εἶδος οὐ ἔχω ὁ ὕλη , ἀλλά εἰμί ἐν ὁ ἐννοέω καί πρίν ἔρχομαι εἰς ὁ λίθος : εἰμί δέ ἐν ὁ δημιουργός οὐ κατά ὅσος ὀφθαλμός ἤ χείρ εἰμί αὐτός , ἀλλά ὅτι μετέχω ὁ τέχνη . εἰμί ἄρα ἐν ὁ τέχνη ὁ κάλλος οὗτος ἀγαθός πολύς : οὐ γάρ ἐκεῖνος ἔρχομαι εἰς ὁ λίθος ὁ ἐν ὁ τέχνη , ἀλλά ἐκεῖνος μέν μένω , ἄλλος δέ ἀπό ἐκεῖνος ἐλαχύς ἐκεῖνος : καί οὐδέ οὗτος μένω καθαρός ἐν αὐτός , οὐδέ οἷος βούλομαι , ἀλλά ὅσος εἴκω ὁ λίθος ὁ τέχνη . εἰ δέ ὁ τέχνη ὅς εἰμί καί ἔχω τοιοῦτος ποιέω — καλός δέ ποιέω κατά λόγος ὅς ποιέω — μέγας καί ἀληθής καλός εἰμί ὁ κάλλος ἔχω ὁ τέχνη μέγας μέντοι καί καλός , ἤ ὅσος εἰμί ἐν ὁ ἔξω . καί γάρ ὅσος ἔρχομαι εἰς ὁ ὕλη ἐκτείνω , τόσος ἀσθενής ὁ ἐν εἷς μένω . ἀφίστημι γάρ ἑαυτοῦ πᾶς διίστημι , εἰ ἰσχύς , ἐν ἰσχύς , εἰ θερμότης , ἐν θερμότης , εἰ ὅλος δύναμις , ἐν δύναμις , καί κάλλος ἐν κάλλος : καί ὁ πρῶτος ποιέω πᾶς κατά ἑαυτοῦ κρατύς εἰμί δέω ὁ ποιέω : οὐ γάρ ὁ ἀμουσία μουσικός , ἀλλά ὁ μουσική , καί ὁ ἐν αἰσθητός ὁ πρό οὗτος . εἰ δέ τις ὁ τέχνη ἀτιμάζω , ὅτι μιμέομαι ὁ φύσις ποιέω , πρῶτος μέν φημί καί ὁ φύσις μιμέομαι ἄλλος : ἔπειτα δέω οἶδα , ὡς οὐ ἁπλῶς ὁ ὁράω μιμέομαι , ἀλλά ἀνατρέχω ἐπί ὁ λόγος , ἐκ ὅς ὁ φύσις : εἶτα καί ὅτι πολύς παρά ἑαυτοῦ ποιέω . καί προστίθημι γάρ ὅστις τις ἐλλείπω , ὡς ἔχω ὁ κάλλος : ἐπεί καί ὁ Φειδίας ὁ Ζεύς πρός οὐδείς αἰσθητός ποιέω , ἀλλά λαμβάνω οἷος ἄν γίγνομαι , εἰ ἐγώ ὁ Ζεύς διά ὄμμα ἐθέλω φαίνω .