plotinus.enneades 4.3.2
πρὸς δὴ ταῦτα πρῶτον ἐκεῖνο λεκτέον , ὡς ὁμοειδῆ τιθέμενοι τῷ τῶν αὐτῶν συγχωρεῖν ἐφάπτεσθαι , τὸ αὐτὸ γένος κοινὸν διδόντες ἔξω ποιοῦσι τοῦ μέρος εἶναι : ἀλλὰ μᾶλλον ἂν τὴν αὐτὴν καὶ μίαν καὶ ἑκάστην πᾶσαν δικαιότερον ἂν εἴποιεν . μίαν δὲ ποιοῦντες εἰς ἄλλο ἀναρτῶσιν , ὃ μηκέτι τοῦδε ἢ τοῦδε ἀλλὰ οὐδενὸς ὂν αὐτὸ ἢ κόσμου ἤ τινος ἄλλου αὐτὸ ποιεῖ , ὃ καὶ κόσμου καὶ ὁτουοῦν ἐμψύχου . καὶ γὰρ ὀρθῶς ἔχει μὴ πᾶσαν τὴν ψυχήν τινος εἶναι οὐσίαν γε οὖσαν , ἀλλ̓ εἶναι , ἣ μή τινός ἐστιν ὅλως , τὰς δὲ ὅσαι τινὸς γίνεσθαί ποτε κατὰ συμβεβηκός . ἴσως δὲ δεῖ λαβεῖν τὸ μέρος ἐν τοῖς τοιούτοις πῶς λέγεται σαφέστερον . τὸ μὲν δὴ ὡς σωμάτων μέρος , εἴτε ὁμοειδὲς τὸ σῶμα , εἴτε ἀνομοειδές , ἐατέον ἐκεῖνο μόνον ἐπισημηναμένους , ὡς ἐπὶ τῶν ὁμοιομερῶν ὅταν λέγηται μέρος , κατὰ τὸν ὄγκον ἐστὶ τὸ μέρος , οὐ κατὰ τὸ εἶδος , οἷον τὴν λευκότητα : οὐ γὰρ ἡ ἐν τῷ μορίῳ τοῦ γάλακτος λευκότης μέρος ἐστὶ τῆς τοῦ παντὸς γάλακτος λευκότητος , ἀλλὰ μορίου μέν ἐστι λευκότης , μόριον δὲ οὐκ ἔστι λευκότητος : ἀμέγεθες γὰρ ὅλως καὶ οὐ ποσὸν ἡ λευκότης . ἀλλὰ τοῦτο μὲν οὕτως . ὅταν δὲ ἐπὶ τῶν οὐ σωμάτων λέγωμεν μέρος , ἤτοι οὕτως ὡς ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν λέγοιμεν ἄν , ὡς τὰ δύο τῶν δέκα : ἔστω δὲ ἐπὶ ψιλῶν μόνων τὸ λεγόμενον : ἢ ὡς κύκλου καὶ γραμμῆς μέρος , ἢ ὡς ἐπιστήμης μέρος . ἐπὶ μὲν δὴ τῶν μονάδων καὶ τῶν σχημάτων ἀνάγκη ὥσπερ ἐπὶ τῶν σωμάτων ἐλαττοῦσθαί τε τὸ ὅλον τῷ εἰς τὰ μέρη μερισμῷ , ἐλάττω τε τὰ μέρη ἕκαστα τῶν ὅλων εἶναι : ποσὰ γὰρ ὄντα καὶ τὸ εἶναι ἐν τῷ ποσῷ ἔχοντα , οὐ τὸ αὐτοποσὸν ὄντα , μείζω καὶ ἐλάττω ἐξ ἀνάγκης γίνεται . κατὰ δὴ ταῦτα οὐκ ἐνδέχεται ἐπὶ ψυχῆς τὸ μέρος λέγεσθαι . οὔτε γὰρ ποσὸν οὕτως , ὡς δεκάδα τὴν πᾶσαν , τὴν δὲ μονάδα εἶναι : ἄλλα τε γὰρ πολλὰ καὶ ἄτοπα συμβήσεται , καὶ οὐχ ἕν τι τὰ δέκα , καὶ ἑκάστη αὐτῶν τῶν μονάδων ἢ ψυχὴ ἔσται , ἢ ἐξ ἀψύχων ἁπάντων ἡ ψυχή , καὶ ὅτι καὶ τὸ μέρος τῆς ὅλης ψυχῆς συγκεχώρηται ὁμοειδὲς εἶναι , ἐπὶ δὲ τοῦ συνεχοῦς οὐκ ἀνάγκη τὸ μέρος οἷον τὸ ὅλον εἶναι , οἷον κύκλου ἢ τετραγώνου , ἢ οὐ πάντα γε τὰ μόρια ὅμοια ἐφ̓ ὧν ἔστι λαβεῖν τὸ μέρος , οἷον ἐπὶ τῶν τριγώνων τρίγωνα , ἀλλὰ παραλλάσσοντα : τὴν δὲ ψυχὴν ὁμοειδῆ τίθενται εἶναι . καὶ ἐπὶ γραμμῆς δὲ τὸ μὲν μέρος ἔχει τὸ γραμμὴ εἶναι , ἀλλὰ τῷ μεγέθει διαφέρει καὶ ἐνταῦθα . ἐπὶ δὲ ψυχῆς ἡ διαφορὰ τῷ μεγέθει εἰ λέγοιτο τῆς μερικῆς πρὸς τὴν ὅλην , ποσόν τι ἔσται καὶ σῶμα τὴν διαφορὰν λαμβάνουσα καθὸ ψυχὴ παρὰ τοῦ ποσοῦ . ἀλλ̓ ὑπέκειντο πᾶσαι ὅμοιαι καὶ ὅλαι . φαίνεται δὲ οὐδὲ μεριζομένη οὕτως ὡς τὰ μεγέθη , οὐδ̓ ἂν συγχωρήσαιεν δὲ οὐδὲ αὐτοὶ κατατέμνεσθαι τὴν ὅλην εἰς μέρη : ἀναλώσουσι γὰρ τὴν ὅλην , καὶ ὄνομα μόνον ἔσται , εἴ τίς ποτε ἦν πᾶσα , ὡς εἰ οἴνου μερισθέντος εἰς πολλὰ ἕκαστον τὸ ἐν ἑκάστῳ ἀμφορεῖ λέγοιτο μέρος οἴνου τοῦ ὅλου . ἆῤ οὖν οὕτω μέρος ὡς θεώρημά τι τῆς ἐπιστήμης λέγεται τῆς ὅλης ἐπιστήμης , αὐτῆς μὲν μενούσης οὐδὲν ἧττον , τοῦ δὲ μερισμοῦ οἷον προφορᾶς καὶ ἐνεργείας ἑκάστου οὔσης ; ἐν δὲ τῷ τοιούτῳ ἕκαστον μὲν δυνάμει ἔχει τὴν ὅλην ἐπιστήμην , ἡ δέ ἐστιν οὐδὲν ἧττον ὅλη . εἰ δὴ οὕτως ἐπὶ ψυχῆς τῆς τε ὅλης καὶ τῶν ἄλλων , οὐκ ἂν ἡ ὅλη , ἧς τὰ τοιαῦτα μέρη , ἔσται τινός , ἀλλ̓ αὐτὴ ἐφ̓ ἑαυτῆς : οὐ τοίνυν οὐδὲ τοῦ κόσμου , ἀλλά τις καὶ αὕτη τῶν ἐν μέρει . μέρη ἄρα πᾶσαι μιᾶς ὁμοειδεῖς οὖσαι . ἀλλὰ πῶς ἡ μὲν κόσμου , ἡ δὲ μερῶν τοῦ κόσμου ;
Lemmas: πρός δή οὗτος πρῶτος ἐκεῖνος λεκτέος , ὡς ὁμοειδής τίθημι ὁ ὁ αὐτός συγχωρέω ἐφάπτω , ὁ αὐτός γένος κοινός δίδωμι ἔξω ποιέω ὁ μέρος εἰμί : ἀλλά μάλα ἄν ὁ αὐτός καί εἷς καί ἕκαστος πᾶς δίκαιος ἄν λέγω . εἷς δέ ποιέω εἰς ἄλλος ἀναρτάω , ὅς μηκέτι ὅδε ἤ ὅδε ἀλλά οὐδείς εἰμί αὐτός ἤ κόσμος ἤ τις ἄλλος αὐτός ποιέω , ὅς καί κόσμος καί ὅστις ἔμψυχος . καί γάρ ὀρθός ἔχω μή πᾶς ὁ ψυχή τις εἰμί οὐσία γε εἰμί , ἀλλά εἰμί , ὅς μή τις εἰμί ὅλος , ὁ δέ ὅσος τις γίγνομαι ποτέ κατά συμβαίνω . ἴσως δέ δέω λαμβάνω ὁ μέρος ἐν ὁ τοιοῦτος πῶς λέγω σαφής . ὁ μέν δή ὡς σῶμα μέρος , εἴτε ὁμοειδής ὁ σῶμα , εἴτε ἀνομοειδής , ἐάω ἐκεῖνος μόνος ἐπισημαίνω , ὡς ἐπί ὁ ὁμοιομερής ὅταν λέγω μέρος , κατά ὁ ὄγκος εἰμί ὁ μέρος , οὐ κατά ὁ εἶδος , οἷος ὁ λευκότης : οὐ γάρ ὁ ἐν ὁ μόριον ὁ γάλα λευκότης μέρος εἰμί ὁ ὁ πᾶς γάλα λευκότης , ἀλλά μόριον μέν εἰμί λευκότης , μόριον δέ οὐ εἰμί λευκότης : ἀμεγέθης γάρ ὅλος καί οὐ ποσός ὁ λευκότης . ἀλλά οὗτος μέν οὕτως . ὅταν δέ ἐπί ὁ οὐ σῶμα λέγω μέρος , ἤτοι οὕτως ὡς ἐπί ὁ ἀριθμός λέγω ἄν , ὡς ὁ δύο ὁ δέκα : εἰμί δέ ἐπί ψιλός μόνος ὁ λέγω : ἤ ὡς κύκλος καί γραμμή μέρος , ἤ ὡς ἐπιστήμη μέρος . ἐπί μέν δή ὁ μονάς καί ὁ σχῆμα ἀνάγκη ὥσπερ ἐπί ὁ σῶμα ἐλασσόω τε ὁ ὅλος ὁ εἰς ὁ μέρος μερισμός , ἐλαχύς τε ὁ μέρος ἕκαστος ὁ ὅλος εἰμί : ποσός γάρ εἰμί καί ὁ εἰμί ἐν ὁ πός ἔχω , οὐ ὁ αὐτοποσόν εἰμί , μέγας καί ἐλαχύς ἐκ ἀνάγκη γίγνομαι . κατά δή οὗτος οὐ ἐνδέχομαι ἐπί ψυχή ὁ μέρος λέγω . οὔτε γάρ ποσός οὕτως , ὡς δεκάς ὁ πᾶς , ὁ δέ μονάς εἰμί : ἄλλος τε γάρ πολύς καί ἄτοπος συμβαίνω , καί οὐ εἷς τις ὁ δέκα , καί ἕκαστος αὐτός ὁ μονάς ἤ ψυχή εἰμί , ἤ ἐκ ἄψυχος ἅπας ὁ ψυχή , καί ὅτι καί ὁ μέρος ὁ ὅλος ψυχή συγχωρέω ὁμοειδής εἰμί , ἐπί δέ ὁ συνεχής οὐ ἀνάγκη ὁ μέρος οἷος ὁ ὅλος εἰμί , οἷος κύκλος ἤ τετράγωνος , ἤ οὐ πᾶς γε ὁ μόριον ὅμοιος ἐπί ὅς εἰμί λαμβάνω ὁ μέρος , οἷος ἐπί ὁ τρίγων τρίγωνος , ἀλλά παραλλάσσω : ὁ δέ ψυχή ὁμοειδής τίθημι εἰμί . καί ἐπί γραμμή δέ ὁ μέν μέρος ἔχω ὁ γραμμή εἰμί , ἀλλά ὁ μέγεθος διαφέρω καί ἐνταῦθα . ἐπί δέ ψυχή ὁ διαφορά ὁ μέγεθος εἰ λέγω ὁ μερικός πρός ὁ ὅλος , ποσός τις εἰμί καί σῶμα ὁ διαφορά λαμβάνω καθό ψυχή παρά ὁ πός . ἀλλά ὑπόκειμαι πᾶς ὅμοιος καί ὅλος . φαίνω δέ οὐδέ μερίζω οὕτως ὡς ὁ μέγεθος , οὐδέ ἄν συγχωρέω δέ οὐδέ αὐτός κατατέμνω ὁ ὅλος εἰς μέρος : ἀναλίσκω γάρ ὁ ὅλος , καί ὄνομα μόνος εἰμί , εἰ τις ποτέ εἰμί πᾶς , ὡς εἰ οἶνος μερίζω εἰς πολύς ἕκαστος ὁ ἐν ἕκαστος ἀμφορεύς λέγω μέρος οἶνος ὁ ὅλος . ἆρα οὖν οὕτως μέρος ὡς θεώρημα τις ὁ ἐπιστήμη λέγω ὁ ὅλος ἐπιστήμη , αὐτός μέν μένω οὐδείς ἥσσων , ὁ δέ μερισμός οἷος προφορά καί ἐνέργεια ἕκαστος εἰμί ; ἐν δέ ὁ τοιοῦτος ἕκαστος μέν δύναμις ἔχω ὁ ὅλος ἐπιστήμη , ὁ δέ εἰμί οὐδείς ἥσσων ὅλος . εἰ δή οὕτως ἐπί ψυχή ὁ τε ὅλος καί ὁ ἄλλος , οὐ ἄν ὁ ὅλος , ὅς ὁ τοιοῦτος μέρος , εἰμί τις , ἀλλά αὐτός ἐπί ἑαυτοῦ : οὐ τοίνυν οὐδέ ὁ κόσμος , ἀλλά τις καί οὗτος ὁ ἐν μέρος . μέρος ἄρα πᾶς εἷς ὁμοειδής εἰμί . ἀλλά πῶς ὁ μέν κόσμος , ὁ δέ μέρος ὁ κόσμος ;