plotinus.enneades 5.3.10
ταῦτα μὲν οὖν ταύτῃ . εἰ δὲ τὰ ποιηθέντα μόνον , οὐκ ἂν ἦν ἔσχατα : ἐκεῖ δὲ πρῶτα τὰ ποιοῦντα , ὅθεν καὶ πρῶτα . δεῖ οὖν ἅμα καὶ τὸ ποιοῦν εἶναι καὶ ἓν ἄμφω : εἰ δὲ μή , δεήσει πάλιν ἄλλου . τί οὖν ; οὐ δεήσει πάλιν ἐπέκεινα τούτου ; ἢ ὁ μὲν νοῦς τοῦτο . τί οὖν οὐχ ὁρᾷ ἑαυτόν ; ἢ οὗτος οὐδὲν δεῖται ὁράσεως . ἀλλὰ τοῦτο εἰς ὕστερον : νῦν δὲ πάλιν λέγωμεν : οὐ γὰρ περὶ τοῦ ἐπιτυχόντος ἡ σκέψις . λεκτέον δὴ πάλιν τοῦτον τὸν νοῦν δεηθῆναι τοῦ ὁρᾶν ἑαυτόν , μᾶλλον δὲ ἔχειν τὸ ὁρᾶν ἑαυτόν , πρῶτον μὲν τῷ πολὺν εἶναι , εἶτα καὶ τῷ ἑτέρου εἶναι , καὶ ἐξ ἀνάγκης ὁρατικὸν εἶναι , καὶ ὁρατικὸν ἐκείνου , καὶ τὴν οὐσίαν αὐτοῦ ὅρασιν εἶναι : καὶ γὰρ ὄντος τινὸς ἄλλου ὅρασιν δεῖ εἶναι , μὴ δὲ ὄντος μάτην ἐστί . δεῖ τοίνυν πλείω ἑνὸς εἶναι , ἵνα ὅρασις ᾖ , καὶ συνεκπίπτειν τὴν ὅρασιν τῷ ὁρατῷ , καὶ τὸ ὁρώμενον τὸ ὑπ’ αὐτοῦ πλῆθος εἶναι , ἓν πάντη : οὐδὲ γὰρ ἔχει τὸ ἓν πάντη εἰς τί ἐνεργήσει , ἀλλὰ μόνον καὶ ἔρημον ὂν πάντη στήσεται : ᾗ γὰρ ἐνεργεῖ , ἄλλο καὶ ἄλλο . εἰ δὲ μὴ εἴη ἄλλο , τὸ δὲ ἄλλο , τί καὶ ποιήσει ; ἢ ποῦ προβήσεται ; διὸ δεῖ τὸ ἐνεργοῦν ἢ περὶ ἄλλο ἐνεργεῖν , ἢ αὐτὸ πολύ τι εἶναι , εἰ μέλλοι ἐνεργεῖν ἐν αὑτῷ . εἰ δὲ μή τι προελεύσεται ἐπ’ ἄλλο , στήσεται : ὅταν δὲ πᾶσαν στάσιν , οὐ νοήσει . δεῖ τοίνυν τὸ νοοῦν , ὅταν νοῇ , ἐν δυσὶν εἶναι , καὶ ἢ ἔξω θάτερον ἢ ἐν τῷ αὐτῷ ἄμφω καὶ ἀεὶ ἐν ἑτερότητι τὴν νόησιν εἶναι , καὶ ἐν ταυτότητι δὲ ἐξ ἀνάγκης : καὶ εἶναι τὰ κυρίως νοούμενα πρὸς τὸν νοῦν καὶ τὰ αὐτὰ καὶ ἕτερα . καὶ πάλιν αὖ ἕκαστον τῶν νοουμένων συνεκφέρει τὴν ταυτότητα ταύτην καὶ τὴν ἑτερότητα : ἢ τί νοήσει , ὃ μὴ ἔχει ἄλλο καὶ ἄλλο ; καὶ γὰρ εἰ ἕκαστον λόγος , πολλά ἐστι . καταμανθάνει τοίνυν ἑαυτὸ τῷ , ποικίλον ὀφθαλμὸν εἶναι ἢ ποικίλων χρωμάτων . εἰ γὰρ ἑνὶ καὶ ἀμερεῖ προσβάλλοι , ἠλογώθη : τί γὰρ ἂν ἔχοι περὶ αὐτοῦ εἰπεῖν , ἢ τί συνεῖναι ; καὶ γὰρ εἰ τὸ ἀμερὲς πάντη εἰπεῖν αὑτὸ δέοι , δεῖ πρότερον λέγειν ἃ μή ἐστιν : ὥστε καὶ οὕτως πολλὰ ἂν εἶναι , ἵνα ἓν εἴη . εἶθ̓ ὅταν λέγῃ ʽεἰμὶ τόδἐ , τὸ τόδε εἰ μὲν ἕτερόν τι αὑτοῦ ἐρεῖ , ψεύσεται : εἰ δὲ συμβεβηκὸς αὑτῷ , πολλὰ ἐρεῖ ἢ τοῦτο ἐρεῖ ʽεἰμὶ εἰμἴ καὶ ʽἐγὼ ἐγὤ . τί οὖν , εἰ δύο μόνα εἴη καὶ λέγοι ʽἐγὼ καὶ τοῦτὀ ; ἢ ἀνάγκη πόλλ̓ ἤδη εἶναι : καὶ γὰρ ὡς ἕτερα καὶ ὅπῃ ἕτερα καὶ ἀριθμὸς ἤδη καὶ πολλὰ ἄλλα . δεῖ τοίνυν τὸ νοοῦν ἕτερον καὶ ἕτερον λαβεῖν καὶ τὸ νοούμενον κατανοούμενον ὂν ποικίλον εἶναι : ἢ οὐκ ἔσται νόησις αὐτοῦ , ἀλλὰ θίξις καὶ οἷον ἐπαφὴ μόνον ἄρρητος καὶ ἀνόητος , προνοοῦσα οὔπω νοῦ γεγονότος καὶ τοῦ θιγγάνοντος οὐ νοοῦντος . δεῖ δὲ τὸ νοοῦν μηδὲ αὐτὸ μένειν ἁπλοῦν , καὶ μάλιστα ὅσῳ ἂν αὑτὸ νοῇ . διχάσει γὰρ αὐτὸ ἑαυτό , κἂν σύνεσιν δῷ τὴν σιωπήν . εἶτα οὐδὲ δεήσεται οἷον πολυπραγμονεῖν ἑαυτό : τί γὰρ καὶ μαθήσεται νοῆσαν ; πρὸ γὰρ νοῦ νοῆσαι ὑπάρχει ὅπερ ἐστὶν ἑαυτῷ . καὶ γὰρ αὖ πόθος τις καὶ ἡ γνῶσίς ἐστι καὶ οἷον ζητήσαντος εὕρεσις . τὸ τοίνυν ἀδιάφορον πάντη αὐτὸ πρὸς αὑτὸ μένει , καὶ οὐδὲν ζητεῖ περὶ αὑτοῦ , ὃ δ̓ ἐξελίττει ἑαυτό , καὶ πολλὰ ἂν εἴη .
Lemmas: οὗτος μέν οὖν ταύτῃ . εἰ δέ ὁ ποιέω μόνος , οὐ ἄν εἰμί ἔσχατος : ἐκεῖ δέ πρῶτος ὁ ποιέω , ὅθεν καί πρῶτος . δέω οὖν ἅμα καί ὁ ποιέω εἰμί καί εἷς ἄμφω : εἰ δέ μή , δέω πάλιν ἄλλος . τίς οὖν ; οὐ δέω πάλιν ἐπέκεινα οὗτος ; ἤ ὁ μέν νόος οὗτος . τίς οὖν οὐ ὁράω ἑαυτοῦ ; ἤ οὗτος οὐδείς δέω ὅρασις . ἀλλά οὗτος εἰς ὕστερον : νῦν δέ πάλιν λέγω : οὐ γάρ περί ὁ ἐπιτυγχάνω ὁ σκέψις . λεκτέος δή πάλιν οὗτος ὁ νόος δέω ὁ ὁράω ἑαυτοῦ , μάλα δέ ἔχω ὁ ὁράω ἑαυτοῦ , πρῶτος μέν ὁ πολύς εἰμί , εἶτα καί ὁ ἕτερος εἰμί , καί ἐκ ἀνάγκη ὁρατικός εἰμί , καί ὁρατικός ἐκεῖνος , καί ὁ οὐσία αὐτός ὅρασις εἰμί : καί γάρ εἰμί τις ἄλλος ὅρασις δέω εἰμί , μή δέ εἰμί μάτην εἰμί . δέω τοίνυν πολύς εἷς εἰμί , ἵνα ὅρασις εἰμί , καί συνεκπίπτω ὁ ὅρασις ὁ ὁρατός , καί ὁ ὁράω ὁ ὑπό αὐτός πλῆθος εἰμί , εἷς πάντῃ : οὐδέ γάρ ἔχω ὁ εἷς πάντῃ εἰς τίς ἐνεργέω , ἀλλά μόνος καί ἐρῆμος εἰμί πάντῃ ἵστημι : ᾗ γάρ ἐνεργέω , ἄλλος καί ἄλλος . εἰ δέ μή εἰμί ἄλλος , ὁ δέ ἄλλος , τίς καί ποιέω ; ἤ ποῦ προβαίνω ; διό δέω ὁ ἐνεργέω ἤ περί ἄλλος ἐνεργέω , ἤ αὐτός πολύς τις εἰμί , εἰ μέλλω ἐνεργέω ἐν ἑαυτοῦ . εἰ δέ μή τις προέρχομαι ἐπί ἄλλος , ἵστημι : ὅταν δέ πᾶς στάσις , οὐ νοέω . δέω τοίνυν ὁ νοέω , ὅταν νοέω , ἐν δύο εἰμί , καί ἤ ἔξω ἕτερος ἤ ἐν ὁ αὐτός ἄμφω καί ἀεί ἐν ἑτερότης ὁ νόησις εἰμί , καί ἐν ταυτότης δέ ἐκ ἀνάγκη : καί εἰμί ὁ κύριος νοέω πρός ὁ νόος καί ὁ αὐτός καί ἕτερος . καί πάλιν αὖ ἕκαστος ὁ νοέω συνεκφέρω ὁ ταυτότης οὗτος καί ὁ ἑτερότης : ἤ τίς νοέω , ὅς μή ἔχω ἄλλος καί ἄλλος ; καί γάρ εἰ ἕκαστος λόγος , πολύς εἰμί . καταμανθάνω τοίνυν ἑαυτοῦ ὁ , ποικίλος ὀφθαλμός εἰμί ἤ ποικίλος χρῶμα . εἰ γάρ εἷς καί ἀμερής προσβάλλω , ἀλογόομαι : τίς γάρ ἄν ἔχω περί αὐτός λέγω , ἤ τίς σύνειμι ; καί γάρ εἰ ὁ ἀμερής πάντῃ λέγω ἑαυτοῦ δέω , δέω πρότερος λέγω ὅς μή εἰμί : ὥστε καί οὕτως πολύς ἄν εἰμί , ἵνα εἷς εἰμί . εἶτα ὅταν λέγω εἰμί ὅδε , ὁ ὅδε εἰ μέν ἕτερος τις ἑαυτοῦ λέγω , ψεύδω : εἰ δέ συμβαίνω ἑαυτοῦ , πολύς λέγω ἤ οὗτος λέγω εἰμί εἰμί καί ἔργω ἐγώ . τίς οὖν , εἰ δύο μόνος εἰμί καί λέγω ἔργω καί οὗτος ; ἤ ἀνάγκη πολύς ἤδη εἰμί : καί γάρ ὡς ἕτερος καί ὅπῃ ἕτερος καί ἀριθμός ἤδη καί πολύς ἄλλος . δέω τοίνυν ὁ νοέω ἕτερος καί ἕτερος λαμβάνω καί ὁ νοέω κατανοέω εἰμί ποικίλος εἰμί : ἤ οὐ εἰμί νόησις αὐτός , ἀλλά θίξις καί οἷος ἐπαφή μόνος ἄρρητος καί ἀνόητος , προνοέω οὔπω νόος γίγνομαι καί ὁ θιγγάνω οὐ νοέω . δέω δέ ὁ νοέω μηδέ αὐτός μένω ἁπλόος , καί μάλα ὅσος ἄν ἑαυτοῦ νοέω . διχάζω γάρ αὐτός ἑαυτοῦ , ἐάν σύνεσις δίδωμι ὁ σιωπή . εἶτα οὐδέ δέω οἷος πολυπραγμονέω ἑαυτοῦ : τίς γάρ καί μανθάνω νοέω ; πρό γάρ νόος νοέω ὑπάρχω ὅς εἰμί ἑαυτοῦ . καί γάρ αὖ πόθος τις καί ὁ γνῶσις εἰμί καί οἷος ζητέω εὕρεσις . ὁ τοίνυν ἀδιάφορος πάντῃ αὐτός πρός ἑαυτοῦ μένω , καί οὐδείς ζητέω περί ἑαυτοῦ , ὅς δέ ἐξελίσσω ἑαυτοῦ , καί πολύς ἄν εἰμί .