plotinus.enneades 4.3.29
ἆῤ οὖν τῷ αἰσθητικῷ φέροντες ἀναθήσομεν τὴν μνήμην , καὶ τὸ αὐτὸ ἡμῖν μνημονευτικὸν καὶ αἰσθητικὸν ἔσται ; ἀλλ̓ εἰ καὶ τὸ εἴδωλον μνημονεύσει , ὡς ἐλέγετο , διττὸν τὸ αἰσθητικὸν ἔσται , καὶ εἰ μὴ τὸ αἰσθητικὸν δὲ τὸ μνημονευτικόν , ἀλλ̓ ὁτιοῦν ἄλλο , διττὸν τὸ μνημονεῦον ἔσται . ἔτι τε εἰ τὸ αἰσθητικὸν καὶ τῶν μαθημάτων ἔσται , καὶ τῶν διανοημάτων ἔσται τὸ αἰσθητικόν . ἢ ἄλλο γε δεῖ ἑκατέρων . ἆῤ οὖν κοινὸν θέμενοι τὸ ἀντιληπτικὸν τούτῳ δώσομεν ἀμφοῖν τὴν μνήμην ; ἀλλ̓ εἰ μὲν ἓν καὶ ταὐτὸν τὸ ἀντιλαμβανόμενον αἰσθητῶν τε καὶ νοητῶν , τάχα ἄν τι λέγοιτο : εἰ δὲ διαιρεῖται διχῇ , οὐδὲν ἧττον δύο ἂν εἴη . εἰ δὲ καὶ ἑκατέρᾳ τῇ ψυχῇ δώσομεν ἄμφω , τέτταρα ἂν γένοιτο . ὅλως δὲ τίς ἀνάγκη , ᾧ αἰσθανόμεθα , τούτῳ καὶ μνημονεύειν , καὶ τῇ αὐτῇ δυνάμει γίνεσθαι ἄμφω , καὶ ᾧ διανοούμεθα , τούτῳ τῶν διανοημάτων μνημονεύειν ; ἐπεὶ οὐδ̓ οἱ αὐτοὶ διανοεῖσθαι κράτιστοι καὶ μνημονεύειν , καὶ ἐπίσης αἰσθήσει χρησάμενοι οὐκ ἐπίσης μνημονεύουσι , καὶ εὐαισθήτως ἔχουσιν ἄλλοι , μνημονεύουσι δὲ ἄλλοι οὐκ ὀφέως ἐν αἰσθήσει γεγενημένοι . ἀλλὰ πάλιν αὖ , εἰ ἄλλο ἑκάτερον δεήσει εἶναι , καὶ ἄλλο μνημονεύσει ὧν ἡ αἴσθησις ᾔσθετο πρότερον , κἀκεῖνο δεῖ αἰσθέσθαι οὗπερ μελλήσει μνημονεύειν . ἢ οὐδὲν κωλύσει τῷ μνημονεύσοντι τὸ αἴσθημα φάντασμα εἶναι , καὶ τῷ φανταστικῷ ἄλλῳ ὄντι τὴν μνήμην καὶ κατοχὴν ὑπάρχειν : τοῦτο γάρ ἐστιν , εἰς ὃ λήγει ἡ αἴσθησις , καὶ μηκέτι οὔσης τούτῳ πάρεστι τὸ ὅραμα . εἰ οὖν παρὰ τούτῳ τοῦ ἀπόντος ἤδη ἡ φαντασία , μνημονεύει ἤδη , κἂν μὲν ἐπ’ ὀλίγον παραμένῃ , ὀλίγη ἡ μνήμη , ἐπὶ πολὺ δὲ μᾶλλον μνημονικοὶ τῆς δυνάμεως ταύτης οὔσης ἰσχυροτέρας , ὡς μὴ ῥᾳδίως τρεπομένης ἀφεῖσθαι ἀποσεισθεῖσαν τὴν μνήμην . τοῦ φανταστικοῦ ἄρα ἡ μνήμη , καὶ τὸ μνημονεύειν τῶν τοιούτων ἔσται . διαφόρως δ̓ ἔχειν πρὸς μνήμας φήσομεν ἢ ταῖς δυνάμεσιν αὐτοῖς διαφόρως ἐχούσαις ἢ ταῖς πράξεσιν ἢ μή , ἢ καὶ σωματικαῖς κράσεσιν ἐνούσαις καὶ μή , καὶ ἀλλοιούσαις καὶ μή , καὶ οἷον θορυβούσαις . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἑτέρωθι .
Lemmas: ἆρα οὖν ὁ αἰσθητικός φέρω ἀνατίθημι ὁ μνήμη , καί ὁ αὐτός ἐγώ μνημονευτικός καί αἰσθητικός εἰμί ; ἀλλά εἰ καί ὁ εἴδωλον μνημονεύω , ὡς λέγω , δισσός ὁ αἰσθητικός εἰμί , καί εἰ μή ὁ αἰσθητικός δέ ὁ μνημονευτικός , ἀλλά ὁστισοῦν ἄλλος , δισσός ὁ μνημονεύω εἰμί . ἔτι τε εἰ ὁ αἰσθητικός καί ὁ μάθημα εἰμί , καί ὁ διανόημα εἰμί ὁ αἰσθητικός . ἤ ἄλλος γε δέω ἑκάτερος . ἆρα οὖν κοινός τίθημι ὁ ἀντιληπτικός οὗτος δίδωμι ἄμφω ὁ μνήμη ; ἀλλά εἰ μέν εἷς καί αὐτός ὁ ἀντιλαμβάνω αἰσθητός τε καί νοητός , τάχα ἄν τις λέγω : εἰ δέ διαιρέω διχή , οὐδείς ἥσσων δύο ἄν εἰμί . εἰ δέ καί ἑκάτερος ὁ ψυχή δίδωμι ἄμφω , τέσσαρες ἄν γίγνομαι . ὅλος δέ τίς ἀνάγκη , ὅς αἰσθάνομαι , οὗτος καί μνημονεύω , καί ὁ αὐτός δύναμις γίγνομαι ἄμφω , καί ὅς διανοέω , οὗτος ὁ διανόημα μνημονεύω ; ἐπεί οὐδέ ὁ αὐτός διανοέω κρατύς καί μνημονεύω , καί ἐπίσης αἴσθησις χράω οὐ ἐπίσης μνημονεύω , καί εὐαίσθητος ἔχω ἄλλος , μνημονεύω δέ ἄλλος οὐ ὄφις ἐν αἴσθησις γίγνομαι . ἀλλά πάλιν αὖ , εἰ ἄλλος ἑκάτερος δέω εἰμί , καί ἄλλος μνημονεύω ὅς ὁ αἴσθησις αἰσθάνομαι πρότερος , ἐκεῖνος δέω αἰσθάνομαι ὅς μέλλω μνημονεύω . ἤ οὐδείς κωλύω ὁ μνημονεύω ὁ αἴσθημα φάντασμα εἰμί , καί ὁ φανταστικός ἄλλος εἰμί ὁ μνήμη καί κατοχή ὑπάρχω : οὗτος γάρ εἰμί , εἰς ὅς λήγω ὁ αἴσθησις , καί μηκέτι εἰμί οὗτος πάρειμι ὁ ὅραμα . εἰ οὖν παρά οὗτος ὁ ἄπειμι ἤδη ὁ φαντασία , μνημονεύω ἤδη , ἐάν μέν ἐπί ὀλίγος παραμένω , ὀλίγος ὁ μνήμη , ἐπί πολύς δέ μάλα μνημονικός ὁ δύναμις οὗτος εἰμί ἰσχυρός , ὡς μή ῥᾴδιος τρέπω ἀφίημι ἀποσείω ὁ μνήμη . ὁ φανταστικός ἄρα ὁ μνήμη , καί ὁ μνημονεύω ὁ τοιοῦτος εἰμί . διάφορος δέ ἔχω πρός μνήμη φημί ἤ ὁ δύναμις αὐτός διάφορος ἔχω ἤ ὁ πρᾶξις ἤ μή , ἤ καί σωματικός κρᾶσις ἔνειμι καί μή , καί ἀλλοιόω καί μή , καί οἷος θορυβέω . ἀλλά οὗτος μέν ἑτέρωθι .