plotinus.enneades 4.4.29
πῶς οὖν , εἴπερ τῷ θερμανθέντι τὸ σῶμα ἔοικεν ἀλλ̓ οὐ τῷ φωτισθέντι , ἐξελθούσης τῆς ἄλλης ψυχῆς οὐδὲν ἔτι ζωτικὸν ἔχει ; ἢ ἔχει ἐπ’ ὀλίγον , ἀπομαραίνεται δὲ θᾶττον , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν θερμανθέντων ἀποστάντων τοῦ πυρός . μαρτυροῦσι δὲ καὶ τρίχες φυόμεναι ἐπὶ τῶν νεκρῶν σωμάτων καὶ ὄνυχες αὐξόμενοι καὶ ζῷα διαιρούμενα ἐπὶ πολὺ κινούμενα : τοῦτο γὰρ τὸ ἔτι ἐγκείμενον ἴσως , καὶ εἰ συναπέρχεται δὲ τῇ ἄλλῃ ψυχῇ , οὐ τεκμήριον τοῦτο τοῦ μῆ ἕτερον εἶναι . καὶ γὰρ ἀπελθόντος ἡλίου οὐ μόνον τὸ ἐφεξῆς φῶς καὶ κατ̓ αὐτὸν καὶ ἐξηρτημένον ἀπέρχεται , ἀλλὰ καὶ τὸ ἀπὸ τούτου εἰς τὸ ἔξω τούτου ὁρώμενον ἐν τοῖς παρακειμένοις ἕτερον ὂν ἐκείνου συναπέρχεται . ἆῤ οὖν συναπέρχεται , ἢ φθείρεται ; τοῦτο δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ φωτὸς τοῦ τοιούτου ζητητέον , καὶ ἐπὶ τῆς ζωῆς τῆς ἐν τῷ σώματι , ἣν δή φαμεν οἰκείαν τοῦ σώματος εἶναι . ὅτι μὲν γὰρ οὐδέν ἐστι τοῦ φωτὸς λειπόμενον ἐν τοῖς πεφωτισμένοις , δῆλον : ἀλλ̓ εἰ μεταπίπτει εἰς τὸ πεποιηκὸς ἢ οὐκ ἔστιν ἁπλῶς , ζητεῖ ὁ λόγος . πῶς οὖν οὐκ ἔστιν ἁπλῶς ὄν γέ τι πρότερον ; ἀλλὰ τί ἦν ὅλως ; ὅτι μὲν αὐτῶν τῶν σωμάτων , ἀφ̓ ὧν τὸ φῶς , ἡ λεγομένη χρόα , καί , ὅταν φθαρτὰ ᾖ τὰ σώματα , μεταβαλλόντων οὐκ ἔστι , καὶ οὐδεὶς ζητεῖ , ὅπου τὸ χρῶμα τοῦ πυρὸς φθαρέντος , ὥσπερ οὐδ̓ ὅπου τὸ σχῆμα . ἢ τὸ μὲν σχῆμα σχέσις τις , ὥσπερ συστολὴ τῆς χειρὸς καὶ ἔκτασις , χρῶμα δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλ̓ ὥσπερ γλυκύτης . τί γὰρ κωλύει φθαρέντος τοῦ σώματος τοῦ γλυκέος τὴν γλυκύτητα μὴ ἀπολωλέναι καὶ τοῦ εὐώδους τὴν εὐωδίαν , ἐν ἄλλῳ δὲ σώματι γίνεσθαι , οὐκ αἰσθητὰ δὲ εἶναι διὰ τὸ μὴ τοιαῦτα εἶναι τὰ σώματα τὰ μετειληφότα , ὥστε ἀντερείδειν τὰς ἐπ’ αὐτῶν γενομένας ποιότητας τῇ αἰσθήσει ; οὕτως οὖν καὶ τὸ φῶς τῶν φθαρέντων σωμάτων μένειν , τὴν δὲ ἀντιτυπίαν τὸ ἐκ πάντων οὖσαν μὴ μένειν ; εἰ μή τις λέγοι νόμῳ ὁρᾶν , καὶ τὰς λεγομένας ποιότητας μὴ ἐν τοῖς ὑποκειμένοις εἶναι . ἀλλ̓ εἰ τοῦτο , ἀφθάρτους ποιήσομεν καὶ οὐ γινομένας ἐν ταῖς τῶν σωμάτων συστάσεσι τὰς ποιότητας , καὶ οὐδὲ τοὺς λόγους τοὺς ἐν τοῖς σπέρμασι ποιεῖν τὰς χρόας , οἷον καὶ ἐπὶ τῶν ποικίλων ὀρνίθων , ἀλλ̓ οὔσας συνάγειν ἢ ποιεῖν μέν , προσχρῆσθαι δὲ καὶ ταῖς ἐν τῷ ἀέρι πλήρει ὄντι τῶν τοιούτων : καὶ γὰρ καὶ εἶναι ἐν τῷ ἀέρι οὐ τοιαῦτα , οἷα , ὅταν γένηται , ἐν τοῖς σώμασι φαίνεται . ἀλλ̓ αὕτη μὲν ἔστω ἡ ἀπορία ἐνθαδὶ κειμένη : μενόντων δὲ τῶν σωμάτων εἰ συνήρτηται καὶ οὐκ ἀποτέτμηται , τί κωλύει τὸ φῶς μετακινουμένου τοῦ σώματος συμμετακινεῖσθαι τό τε προσεχὲς καὶ εἴ τι τῷ προσεχεῖ συνήρτηται , κἂν μὴ ὁρᾶται ἀπιόν , ὥσπερ οὐδὲ προσιὸν φαίνεται ; ἀλλ̓ ἐπὶ τῆς ψυχῆς εἰ συνέπεται τὰ δεύτερα τοῖς προτέροις καὶ τὰ ἑξῆς ἀεὶ τοῖς πρὸ αὐτῶν , ἢ ἐφ̓ ἑαυτῶν ἕκαστα καὶ ἐστερημένα τῶν πρὸ αὐτῶν καὶ δυνάμενα ἐφ̓ ἑαυτῶν μένειν , ἢ ὅλως οὐδὲν ἀποτέτμηται τῆς ψυχῆς μέρος , ἀλλὰ πᾶσαι μία καὶ πολλαί , καὶ ὅστις ὁ τρόπος — ἐν ἄλλοις . ἀλλὰ τί τὸ ἤδη σώματος γενόμενον ἴχνος τῆς ψυχῆς ὄν ; ἢ εἰ μὲν ψυχή , συνέψεται , εἴπερ μὴ ἀποτέτμηται , τῷ ψυχῆς λόγῳ : εἰ δὲ οἷον ζωὴ τοῦ σώματος , ὁ αὐτὸς λόγος ἐκεῖ , ὃς περὶ φωτὸς ἰνδάλματος ἠπορεῖτο , καὶ εἰ δυνατὸν ζωὴν ἄνευ ψυχῆς εἶναι , εἰ μὴ ἄρα τῷ παρακεῖσθαι τὴν ψυχὴν ἐνεργοῦσαν εἰς ἄλλο , ταῦτα σκεπτέον .
Lemmas: πῶς οὖν , εἴπερ ὁ θερμαίνω ὁ σῶμα ἔοικα ἀλλά οὐ ὁ φωτίζω , ἐξέρχομαι ὁ ἄλλος ψυχή οὐδείς ἔτι ζωτικός ἔχω ; ἤ ἔχω ἐπί ὀλίγος , ἀπομαραίνομαι δέ ταχύς , ὥσπερ καί ἐπί ὁ θερμαίνω ἀφίστημι ὁ πῦρ . μαρτυρέω δέ καί θρίξ φύω ἐπί ὁ νεκρός σῶμα καί ὄνυξ αὐξάνω καί ζῷον διαιρέω ἐπί πολύς κινέω : οὗτος γάρ ὁ ἔτι ἔγκειμαι ἴσως , καί εἰ συναπέρχομαι δέ ὁ ἄλλος ψυχή , οὐ τεκμήριον οὗτος ὁ μής ἕτερος εἰμί . καί γάρ ἀπέρχομαι ἥλιος οὐ μόνος ὁ ἐφεξῆς φάος καί κατά αὐτός καί ἐξαρτάω ἀπέρχομαι , ἀλλά καί ὁ ἀπό οὗτος εἰς ὁ ἔξω οὗτος ὁράω ἐν ὁ παράκειμαι ἕτερος εἰμί ἐκεῖνος συναπέρχομαι . ἆρα οὖν συναπέρχομαι , ἤ φθείρω ; οὗτος δέ καί ἐπί ὁ φώς ὁ τοιοῦτος ζητέω , καί ἐπί ὁ ζωή ὁ ἐν ὁ σῶμα , ὅς δή φημί οἰκεῖος ὁ σῶμα εἰμί . ὅτι μέν γάρ οὐδείς εἰμί ὁ φώς λείπω ἐν ὁ φωτίζω , δῆλος : ἀλλά εἰ μεταπίπτω εἰς ὁ ποιέω ἤ οὐ εἰμί ἁπλῶς , ζητέω ὁ λόγος . πῶς οὖν οὐ εἰμί ἁπλῶς εἰμί γε τις πρότερος ; ἀλλά τίς εἰμί ὅλος ; ὅτι μέν αὐτός ὁ σῶμα , ἀπό ὅς ὁ φάος , ὁ λέγω χρώς , καί , ὅταν φθαρτός εἰμί ὁ σῶμα , μεταβάλλω οὐ εἰμί , καί οὐδείς ζητέω , ὅπου ὁ χρῶμα ὁ πῦρ φθείρω , ὥσπερ οὐδέ ὅπου ὁ σχῆμα . ἤ ὁ μέν σχῆμα σχέσις τις , ὥσπερ συστολή ὁ χείρ καί ἔκτασις , χρῶμα δέ οὐ οὕτως , ἀλλά ὥσπερ γλυκύτης . τίς γάρ κωλύω φθείρω ὁ σῶμα ὁ γλυκύς ὁ γλυκύτης μή ἀπόλλυμι καί ὁ εὐώδης ὁ εὐωδία , ἐν ἄλλος δέ σῶμα γίγνομαι , οὐ αἰσθητός δέ εἰμί διά ὁ μή τοιοῦτος εἰμί ὁ σῶμα ὁ μεταλαμβάνω , ὥστε ἀντερείδω ὁ ἐπί αὐτός γίγνομαι ποιότης ὁ αἴσθησις ; οὕτως οὖν καί ὁ φάος ὁ φθείρω σῶμα μένω , ὁ δέ ἀντιτυπία ὁ ἐκ πᾶς εἰμί μή μένω ; εἰ μή τις λέγω νόμος ὁράω , καί ὁ λέγω ποιότης μή ἐν ὁ ὑπόκειμαι εἰμί . ἀλλά εἰ οὗτος , ἄφθαρτος ποιέω καί οὐ γίγνομαι ἐν ὁ ὁ σῶμα σύστασις ὁ ποιότης , καί οὐδέ ὁ λόγος ὁ ἐν ὁ σπέρμα ποιέω ὁ χροιά , οἷος καί ἐπί ὁ ποικίλος ὄρνις , ἀλλά εἰμί συνάγω ἤ ποιέω μέν , προσχράομαι δέ καί ὁ ἐν ὁ ἀήρ πλήρης εἰμί ὁ τοιοῦτος : καί γάρ καί εἰμί ἐν ὁ ἀήρ οὐ τοιοῦτος , οἷος , ὅταν γίγνομαι , ἐν ὁ σῶμα φαίνω . ἀλλά οὗτος μέν εἰμί ὁ ἀπορία ἐνθαδί κεῖμαι : μένω δέ ὁ σῶμα εἰ συναρτάω καί οὐ ἀποτέμνω , τίς κωλύω ὁ φάος μετακινέω ὁ σῶμα συμμετακινέω ὁ τε προσεχής καί εἰ τις ὁ προσεχής συναρτάω , ἐάν μή ὁράω ἀπέρχομαι , ὥσπερ οὐδέ προσέρχομαι φαίνω ; ἀλλά ἐπί ὁ ψυχή εἰ συνέπομαι ὁ δεύτερος ὁ πρότερος καί ὁ ἑξῆς ἀεί ὁ πρό αὐτός , ἤ ἐπί ἑαυτοῦ ἕκαστος καί στερέω ὁ πρό αὐτός καί δύναμαι ἐπί ἑαυτοῦ μένω , ἤ ὅλος οὐδείς ἀποτέμνω ὁ ψυχή μέρος , ἀλλά πᾶς εἷς καί πολύς , καί ὅστις ὁ τρόπος — ἐν ἄλλος . ἀλλά τίς ὁ ἤδη σῶμα γίγνομαι ἴχνος ὁ ψυχή εἰμί ; ἤ εἰ μέν ψυχή , συνέπομαι , εἴπερ μή ἀποτέμνω , ὁ ψυχή λόγος : εἰ δέ οἷος ζωή ὁ σῶμα , ὁ αὐτός λόγος ἐκεῖ , ὅς περί φώς ἴνδαλμα ἀπορέω , καί εἰ δυνατός ζωή ἄνευ ψυχή εἰμί , εἰ μή ἄρα ὁ παράκειμαι ὁ ψυχή ἐνεργέω εἰς ἄλλος , οὗτος σκοπέω .