plotinus.enneades 4.4.35
πῶς δὴ οὖν αὗται αἱ δυνάμεις ; σαφέστερον γὰρ πάλιν λεκτέον . τί τὸ τρίγωνον παρὰ τὸ τρίγωνον διάφορον ἔχει ; τί δὲ ὁδὶ πρὸς τονδί , καὶ κατὰ τί τοδὶ ἐργάζεται καὶ μέχρι τίνος ; ἐπειδὴ οὔτε τοῖς σώμασιν αὐτῶν οὔτε ταῖς προαιρέσεσιν ἀπέδομεν τὰς ποιήσεις : τοῖς μὲν σώμασιν , ὅτι μὴ μόνον . σώματος ἦν ποιήματα τὰ γινόμενα , ταῖς δὲ προαιρέσεσιν , ὅτι ἄτοπον ἦν προαίρεσιν θεοὺς ποιεῖν ἄτοπα . εἰ δὲ μνημονεύοιμεν , ὅτι ζῷον ἓν ὑπεθέμεθα εἶναι , καὶ ὅτι οὕτως ἔχον συμπαθὲς αὐτὸ ἑαυτῷ ἐξ ἀνάγκης ἔδει εἶναι , καὶ δὴ καὶ ὅτι κατὰ λόγον ἡ διέξοδος τῆς ζωῆς σύμφωνος ἑαυτῇ ἅπασα , καὶ ὅτι τὸ εἰκῆ οὐκ ἔστιν ἐν τῇ ζωῇ , ἀλλὰ μία ἁρμονία καὶ τάξις , καὶ οἱ σχηματισμοὶ κατὰ λόγον , καὶ κατ̓ ἀριθμοὺς δὲ ἕκαστα καὶ τὰ χορεύοντα ζῴου μέρη , ἄμφω ἀνάγκη ὁμολογεῖν τὴν ἐνέργειαν τοῦ παντὸς εἶναι , τά τε ἐν αὐτῷ γινόμενα σχήματα καὶ τὰ σχηματιζόμενα μέρη αὐτοῦ καὶ τὰ τούτοις ἑπόμενα , καὶ οὕτω καὶ τοῦτον τὸν τρόπον ζῆν τὸ πᾶν καὶ τὰς δυνάμεις εἰς τοῦτο συμβάλλειν , ὥσπερ καὶ ἔχουσαι ἐγένοντο ὑπὸ τοῦ ἐν λόγοις πεποιηκότος : καὶ τὰ μὲν σχήματα οἷον λόγους εἶναι ἢ διαστάσεις ζῴου καὶ ῥυθμοὺς καὶ σχέσεις ζῴου κατὰ λόγον , τὰ δὲ διεστηκότα καὶ ἐσχηματισμένα μέλη ἄλλα : καὶ εἶναι τοῦ ζῴου δυνάμεις χωρὶς τῆς προαιρέσεως ἄλλας τὰς ὡς ζῴου μέρη , ἐπεὶ τὸ τῆς προαιρέσεως αὐτοῖς ἔξω καὶ οὐ συντελοῦν πρὸς τοῦ ζῴου τοῦδε τὴν φύσιν . μία γὰρ ἡ προαίρεσις ἑνὸς ζῴου , αἱ δὲ δυνάμεις αἱ ἄλλαι αὐτοῦ πρὸς αὐτὸ πολλαί . ὅσαι δ̓ ἐν αὐτῷ προαιρέσεις , πρὸς τὸ αὐτό , πρὸς ὃ καὶ ἡ τοῦ παντὸς ἡ μία . ἐπιθυμία μὲν γὰρ ἄλλου πρὸς ἄλλο τῶν ἐν αὐτῷ : λαβεῖν γάρ τι τῶν ἑτέρων ἐθέλει μέρος τὸ ἄλλο μέρος ἐνδεὲς ὂν αὐτοῦ : καὶ θυμὸς πρὸς ἕτερον , ὅταν τι παραλυπῇ , καὶ ἡ αὔξησις παῤ ἄλλου καὶ ἡ γένεσις εἰς ἄλλο τῶν μερῶν : τὸ δ̓ ὅλον καὶ ἐν τούτοις μὲν ταῦτα ποιεῖ , αὐτὸ δὲ τὸ ἀγαθὸν ζητεῖ , μᾶλλον δὲ βλέπει . τοῦτο τοίνυν καὶ ἡ ὀρθὴ προαίρεσις ἡ ὑπὲρ τὰ πάθη ζητεῖ καὶ εἰς τὸ αὐτὸ ταύτῃ συμβάλλει : ἐπεὶ καὶ τῶν παῤ ἄλλῳ θητευόντων πολλὰ μὲν τῶν ἔργων αὐτοῖς βλέπει πρὸς τὰ ἐπιταχθέντα ὑπὸ τοῦ δεσπότου , ἡ δὲ τοῦ ἀγαθοῦ ὄρεξις πρὸς τὸ αὐτό , πρὸς ὃ καὶ ὁ δεσπότης . εἰ δὴ δρᾷ τι ὁ ἥλιος καὶ τὰ ἄλλα ἄστρα εἰς τὰ τῇδε , χρὴ νομίζειν αὐτὸν μὲν ἄνω βλέποντα εἶναι : ἐφ̓ ἑνὸς γὰρ τὸν λόγον ποιητέον : ποιεῖσθαι δὲ παῤ αὐτοῦ , ὥσπερ τὸ θερμαίνεσθαι τοῖς ἐπὶ γῆς , οὕτω καὶ εἴ τι μετὰ τοῦτο ψυχῆς διαδόσει , ὅσον ἐν αὐτῷ , φυτικῆς ψυχῆς πολλῆς οὔσης : καὶ ἄλλο δὲ ὁμοίως οἷον ἐλλάμπον δύναμιν παῤ αὑτοῦ ἀπροαίρετον διδόναι καὶ πάντα δὴ ἕν τι οὕτως ἐσχηματισμένον γενόμενα τὴν διάθεσιν ἄλλην καὶ ἄλλην αὖ διδόναι , ὥστε καὶ τὰ σχήματα δυνάμεις ἔχειν : παρὰ γὰρ τὸ οὕτως ἢ οὕτως ἄλλως καὶ ἄλλως : καὶ δἰ αὐτῶν τῶν ἐσχηματισμένων γίνεσθαί τι : παρὰ γὰρ τούτους ἄλλο καὶ ἄλλο αὖ παῤ ἄλλους : ἐπεὶ καὶ καθ̓ αὑτὰ τὰ σχήματα ὡς δυνάμεις ἔχει , καὶ ἐπὶ τῶν τῇδε ἄν τις ἴδοι . διὰ τί γὰρ τὰ μὲν φοβερὰ τοῖς ὁρῶσι τῶν σχημάτων μηδέν τι προπεπονθότων τῶν φοβουμένων , τὰ δὲ οὐ φοβεῖ ὀφθέντα ; καὶ ἄλλους μὲν ταδί , ἄλλους δὲ ταδί ; ἢ ὅτι εἰς μὲν τὸν τοιόνδε ταδὶ ἐργάζεται , εἰς δὲ τοῦτον ἄλλα , οὐκ ἂν μὴ δυναμένων εἰς τὸ πεφυκὸς ποιεῖν : καὶ οὑτωσὶ μὲν σχηματισθὲν ἐκίνησε τὴν ὄψιν , οὑτωσὶ δὲ οὐ τὸν αὐτὸν . καὶ γὰρ εἴ τις λέγοι τὸ κάλλος εἶναι τὸ κινοῦν , διὰ τί τὸν μὲν τοῦτο , τὸν δὲ ἄλλο ἐκίνησε , μὴ τῆς κατὰ τὸ σχῆμα διαφορᾶς τὴν δύναμιν ἐχούσης ; διὰ τί γὰρ τὰς μὲν χρόας φήσομεν δύναμιν ἔχειν καὶ ποιεῖν , τὰ δὲ σχήματα οὐ φήσομεν ; ἐπεὶ καὶ ὅλως ἄτοπον εἶναι μέν τι ἐν τοῖς οὖσι , μὴ μέντοι ἔχειν τι ὃ δύναται . τὸ γὰρ ὂν τοιοῦτον , οἷον ἢ ποιεῖν ἢ πάσχειν : καὶ ἐν μὲν τοῖς δοτέον τὸ ποιεῖν , ἐπὶ δὲ τῶν ἄλλων ἄμφω . καὶ ἐν τοῖς ὑποκειμένοις δὲ δυνάμεις καὶ παρὰ τὰ σχήματα : καὶ ἐν τοῖς παῤ ἡμῖν εἰσι πολλαί , ἃς οὐ θερμὰ ἢ ψυχρὰ παρέχεται , ἀλλὰ γενόμενα ποιότησι διαφόροις καὶ λόγοις εἰδοποιηθέντα καὶ φύσεως δυνάμεως μεταλαβόντα , οἷον καὶ λίθων φύσεις καὶ βοτανῶν ἐνέργειαι θαυμαστὰ πολλὰ παρέχονται .
Lemmas: πῶς δή οὖν οὗτος ὁ δύναμις ; σαφής γάρ πάλιν λεκτέος . τίς ὁ τρίγωνον παρά ὁ τρίγωνος διάφορος ἔχω ; τίς δέ ὅδε πρός ὅδε , καί κατά τίς ὅδε ἐργάζομαι καί μέχρι τίς ; ἐπειδή οὔτε ὁ σῶμα αὐτός οὔτε ὁ προαίρεσις ἀποδίδωμι ὁ ποίησις : ὁ μέν σῶμα , ὅτι μή μόνος . σῶμα εἰμί ποίημα ὁ γίγνομαι , ὁ δέ προαίρεσις , ὅτι ἄτοπος εἰμί προαίρεσις θεός ποιέω ἄτοπος . εἰ δέ μνημονεύω , ὅτι ζῷον εἷς ὑποτίθημι εἰμί , καί ὅτι οὕτως ἔχω συμπαθής αὐτός ἑαυτοῦ ἐκ ἀνάγκη δέω εἰμί , καί δή καί ὅτι κατά λόγος ὁ διέξοδος ὁ ζωή σύμφωνος ἑαυτοῦ ἅπας , καί ὅτι ὁ εἰκῇ οὐ εἰμί ἐν ὁ ζωή , ἀλλά εἷς ἁρμονία καί τάξις , καί ὁ σχηματισμός κατά λόγος , καί κατά ἀριθμός δέ ἕκαστος καί ὁ χορεύω ζῷον μέρος , ἄμφω ἀνάγκη ὁμολογέω ὁ ἐνέργεια ὁ πᾶς εἰμί , ὁ τε ἐν αὐτός γίγνομαι σχῆμα καί ὁ σχηματίζω μέρος αὐτός καί ὁ οὗτος ἕπομαι , καί οὕτως καί οὗτος ὁ τρόπος ζάω ὁ πᾶς καί ὁ δύναμις εἰς οὗτος συμβάλλω , ὥσπερ καί ἔχω γίγνομαι ὑπό ὁ ἐν λόγος ποιέω : καί ὁ μέν σχῆμα οἷος λόγος εἰμί ἤ διάστασις ζῷον καί ῥυθμός καί σχέσις ζῷον κατά λόγος , ὁ δέ διΐστημι καί σχηματίζω μέλος ἄλλος : καί εἰμί ὁ ζῷον δύναμις χωρίς ὁ προαίρεσις ἄλλος ὁ ὡς ζῷον μέρος , ἐπεί ὁ ὁ προαίρεσις αὐτός ἔξω καί οὐ συντελέω πρός ὁ ζῷον ὅδε ὁ φύσις . εἷς γάρ ὁ προαίρεσις εἷς ζῷον , ὁ δέ δύναμις ὁ ἄλλος αὐτός πρός αὐτός πολύς . ὅσος δέ ἐν αὐτός προαίρεσις , πρός ὁ αὐτός , πρός ὅς καί ὁ ὁ πᾶς ὁ εἷς . ἐπιθυμία μέν γάρ ἄλλος πρός ἄλλος ὁ ἐν αὐτός : λαμβάνω γάρ τις ὁ ἕτερος ἐθέλω μέρος ὁ ἄλλος μέρος ἐνδεής εἰμί αὐτός : καί θυμός πρός ἕτερος , ὅταν τις παραλυπέω , καί ὁ αὔξησις παρά ἄλλος καί ὁ γένεσις εἰς ἄλλος ὁ μέρος : ὁ δέ ὅλος καί ἐν οὗτος μέν οὗτος ποιέω , αὐτός δέ ὁ ἀγαθός ζητέω , μάλα δέ βλέπω . οὗτος τοίνυν καί ὁ ὀρθός προαίρεσις ὁ ὑπέρ ὁ πάθος ζητέω καί εἰς ὁ αὐτός οὗτος συμβάλλω : ἐπεί καί ὁ παρά ἄλλος θητεύω πολύς μέν ὁ ἔργον αὐτός βλέπω πρός ὁ ἐπιτάσσω ὑπό ὁ δεσπότης , ὁ δέ ὁ ἀγαθός ὄρεξις πρός ὁ αὐτός , πρός ὅς καί ὁ δεσπότης . εἰ δή δράω τις ὁ ἥλιος καί ὁ ἄλλος ἄστρον εἰς ὁ τῇδε , χρή νομίζω αὐτός μέν ἄνω βλέπω εἰμί : ἐπί εἷς γάρ ὁ λόγος ποιέω : ποιέω δέ παρά αὐτός , ὥσπερ ὁ θερμαίνω ὁ ἐπί γῆ , οὕτως καί εἰ τις μετά οὗτος ψυχή διάδοσις , ὅσος ἐν αὐτός , φυτικός ψυχή πολύς εἰμί : καί ἄλλος δέ ὅμοιος οἷος ἐλλάμπω δύναμις παρά ἑαυτοῦ ἀπροαίρετος δίδωμι καί πᾶς δή εἷς τις οὕτως σχηματίζω γίγνομαι ὁ διάθεσις ἄλλος καί ἄλλος αὖ δίδωμι , ὥστε καί ὁ σχῆμα δύναμις ἔχω : παρά γάρ ὁ οὕτως ἤ οὕτως ἄλλος καί ἄλλος : καί διά αὐτός ὁ σχηματίζω γίγνομαι τις : παρά γάρ οὗτος ἄλλος καί ἄλλος αὖ παρά ἄλλος : ἐπεί καί κατά ἑαυτοῦ ὁ σχῆμα ὡς δύναμις ἔχω , καί ἐπί ὁ τῇδε ἄν τις ὁράω . διά τίς γάρ ὁ μέν φοβερός ὁ ὁράω ὁ σχῆμα μηδείς τις προπάσχω ὁ φοβέω , ὁ δέ οὐ φοβέω ὁράω ; καί ἄλλος μέν ὅδε , ἄλλος δέ ὅδε ; ἤ ὅτι εἰς μέν ὁ τοιόσδε ὅδε ἐργάζομαι , εἰς δέ οὗτος ἄλλος , οὐ ἄν μή δύναμαι εἰς ὁ φύω ποιέω : καί οὕτως μέν σχηματίζω κινέω ὁ ὄψις , οὕτως δέ οὐ ὁ αὐτός . καί γάρ εἰ τις λέγω ὁ κάλλος εἰμί ὁ κινέω , διά τίς ὁ μέν οὗτος , ὁ δέ ἄλλος κινέω , μή ὁ κατά ὁ σχῆμα διαφορά ὁ δύναμις ἔχω ; διά τίς γάρ ὁ μέν χροιά φημί δύναμις ἔχω καί ποιέω , ὁ δέ σχῆμα οὐ φημί ; ἐπεί καί ὅλος ἄτοπος εἰμί μέν τις ἐν ὁ εἰμί , μή μέντοι ἔχω τις ὅς δύναμαι . ὁ γάρ εἰμί τοιοῦτος , οἷος ἤ ποιέω ἤ πάσχω : καί ἐν μέν ὁ δίδωμι ὁ ποιέω , ἐπί δέ ὁ ἄλλος ἄμφω . καί ἐν ὁ ὑπόκειμαι δέ δύναμις καί παρά ὁ σχῆμα : καί ἐν ὁ παρά ἐγώ εἰμί πολύς , ὅς οὐ θερμός ἤ ψυχρός παρέχω , ἀλλά γίγνομαι ποιότης διάφορος καί λόγος εἰδοποιέω καί φύσις δύναμις μεταλαμβάνω , οἷος καί λίθος φύσις καί βοτάνη ἐνέργεια θαυμαστός πολύς παρέχω .