plotinus.enneades 3.7.9
ἀριθμὸς δὲ κινήσεως ἢ μέτρον — βέλτιον γὰρ οὕτω συνεχοῦς οὔσης — πῶς , σκεπτέον . πρῶτον μὲν οὖν καὶ ἐνταῦθα τὸ πάσης ὁμοίως ἀπορητέον , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τοῦ διαστήματος τῆς κινήσεως , εἴ τις τῆς πάσης εἶναι λέγοι . πῶς γὰρ ἄν τις ἀριθμήσειε τὴν ἄτακτον καὶ ἀνώμαλον ἢ τίς ἀριθμὸς ἢ μέτρον ἢ κατὰ τί τὸ μέτρον ; εἰ δὲ τῷ αὐτῷ ἑκατέραν καὶ ὅλως πᾶσαν , ταχεῖαν , βραδεῖαν , ἔσται ὁ ἀριθμὸς καὶ τὸ μέτρον τοιοῦτον , οἷον εἰ δεκὰς εἴη μετροῦσα καὶ ἵππους καὶ βοῦς , ἢ εἰ τὸ αὐτὸ μέτρον καὶ ὑγρῶν καὶ ξηρῶν εἴη . εἰ δὴ τοιοῦτον μέτρον , τίνων μέν ἐστιν ὁ χρόνος εἴρηται , ὅτι κινήσεων , αὐτὸς δὲ ὃ ἔστιν οὔπω εἴρηται . εἰ δὲ ὥσπερ δεκάδος ληφθείσης καὶ ἄνευ ἵππων ἔστι νοεῖν τὸν ἀριθμόν , καὶ τὸ μέτρον μέτρον ἐστὶ φύσιν ἔχον τινά , κἂν μήπω μετρῇ , οὕτω δεῖ ἔχειν καὶ τὸν χρόνον μέτρον ὄντα — εἰ μὲν τοιοῦτόν ἐστιν ἐφ̓ ἑαυτοῦ οἷον ἀριθμός , τί ἂν τοῦδε τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ κατὰ τὴν δεκάδα ἢ ἄλλου ὁτουοῦν διαφέροι μοναδικοῦ ; εἰ δὲ συνεχὲς μέτρον ἐστί , ποσόν τι ὂν μέτρον ἔσται , οἷον τὸ πηχυαῖον . μέγεθος τοίνυν ἔσται , οἷον γραμμὴ συνθέουσα δηλονότι κινήσει . ἀλλ̓ αὕτη συνθέουσα πῶς μετρήσει τὸ ᾧ συνθεῖ ; τί γὰρ μᾶλλον ὁποτερονοῦν θάτερον ; καὶ βέλτιον τίθεσθαι καὶ πιθανώτερον οὐκ ἐπὶ πάσης , ἀλλ̓ ᾗ συνθεῖ . τοῦτο δὲ συνεχὲς δεῖ εἶναι , ᾗ ἐφέξει ἡ συνθέουσα . ἀλλ̓ οὐκ ἔξωθεν δεῖ τὸ μετροῦν λαμβάνειν οὐδὲ χωρίς , ἀλλὰ ὁμοῦ κίνησιν μεμετρημένην . καὶ τί τὸ μετροῦν ἔσται ; ἢ μεμετρημένη μὲν ἡ κίνησις ἔσται , μεμετρηκὸς δὲ ἔσται μέγεθος . καὶ ποῖον αὐτῶν ὁ χρόνος ἔσται ; ἡ κίνησις ἡ μεμετρημένη , ἢ τὸ μέγεθος τὸ μετρῆσαν ; ἢ γὰρ ἡ κίνησις ἔσται ἡ μεμετρημένη ὑπὸ τοῦ μεγέθους ὁ χρόνος , ἢ τὸ μέγεθος τὸ μετρῆσαν , ἢ τὸ τῷ μεγέθει χρησάμενον , ὥσπερ τῷ πήχει πρὸς τὸ μετρῆσαι ὅση ἡ κίνησις . ἀλλ̓ ἐπὶ μὲν πάντων τούτων ὑποθέσθαι , ὅπερ εἴπομεν , πιθανώτερόν ἐστι τὴν ὁμαλὴν κίνησιν : ἄνευ γὰρ ὁμαλότητος καὶ προσέτι μιᾶς καὶ τῆς τοῦ ὅλου ἀπορώτερον τὸ τοῦ λόγου τῷ θεμένῳ ὁπωσοῦν μέτρον γίνεται . εἰ δὲ δὴ μεμετρημένη κίνησις ὁ χρόνος καὶ ὑπὸ τοῦ ποσοῦ μεμετρημένη , ὥσπερ τὴν κίνησιν , εἰ ἔδει μεμετρῆσθαι , οὐχ ὑπ’ αὐτῆς ἔδει μεμετρῆσθαι , ἀλλ̓ ἑτέρῳ , οὕτως ἀνάγκη , εἴπερ μέτρον ἕξει ἄλλο ἡ κίνησις παῤ αὑτήν , καὶ διὰ τοῦτο ἐδεήθημεν τοῦ συνεχοῦς μέτρου εἰς μέτρησιν αὐτῆς , τὸν αὐτὸν τρόπον δεῖ καὶ τῷ μεγέθει αὐτῷ μέτρου , ἵν̓ ἡ κίνησις τοσοῦδε γεγενημένου τοῦ καθ̓ ὃ μετρεῖται ὅση μετρηθῇ . καὶ ὁ ἀριθμὸς τοῦ μεγέθους ἔσται τῇ κινήσει παρομαρτοῦντος ἐκεῖνος ὁ χρόνος , ἀλλ̓ οὐ τὸ μέγεθος τὸ συνθέον τῇ κινήσει . οὗτος δὲ τίς ἂν εἴη ἢ ὁ μοναδικός ; ὃς ὅπως μετρήσει ἀπορεῖν ἀνάγκη . ἐπεί , κἄν τις ἐξεύρῃ ὅπως , οὐ χρόνον εὑρήσει μετροῦντα , ἀλλὰ τὸν τοσόνδε χρόνον : τοῦτο δὲ οὐ ταὐτὸν χρόνῳ . ἕτερον γὰρ εἰπεῖν χρόνον , ἕτερον δὲ τοσόνδε χρόνον : πρὸ γὰρ τοῦ τοσόνδε δεῖ ὅ τι πότ̓ ἐστὶν ἐκεῖνο εἰπεῖν , ὃ τοσόνδε ἐστίν . ἀλλ̓ ὁ ἀριθμὸς ὁ μετρήσας τὴν κίνησιν ἔξωθεν τῆς κινήσεως ὁ χρόνος , οἷον ἡ δεκὰς ἐπὶ τῶν ἵππων οὐ μετὰ τῶν ἵππων λαμβανομένη . τίς οὖν οὗτος ὁ ἀριθμὸς οὐκ εἴρηται , ὃς πρὸ τοῦ μετρεῖν ἔστιν ὅπερ ἔστιν , ὥσπερ ἡ δεκάς . ἢ οὗτος , ὃς κατὰ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον τῆς κινήσεως παραθέων ἐμέτρησεν . ἀλλ̓ οὗτος ὁ κατὰ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον οὔπω δῆλος ὅστις ἔστιν . ἀλλ̓ οὖν κατὰ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον μετρῶν εἴτε σημείῳ εἴθ̓ ὁτῳοῦν ἄλλῳ πάντως κατὰ χρόνον μετρήσει . ἔσται οὖν οὗτος ὁ μετρῶν τὴν κίνησιν τῷ προτέρῳ καὶ ὑστέρῳ ἐχόμενος τοῦ χρόνου καὶ ἐφαπτόμενος , ἵνα μετρῇ . ἢ γὰρ τὸ τοπικὸν πρότερον καὶ ὕστερον , οἷον ἡ ἀρχὴ τοῦ σταδίου , λαμβάνεται , ἢ ἀνάγκη τὸ χρονικὸν λαμβάνειν . ἔστι γὰρ ὅλως τὸ πρότερον καὶ ὕστερον τὸ μὲν χρόνος ὁ εἰς τὸ νῦν λήγων , τὸ δὲ ὃς ἀπὸ τοῦ νῦν ἄρχεται . ἄλλο τοίνυν ἀριθμοῦ τοῦ κατὰ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον μετροῦντος τὴν κίνησιν οὐ μόνον ἡντιναοῦν , ἀλλὰ καὶ τὴν τεταγμένην , ὁ χρόνος . ἔπειτα διὰ τί ἀριθμοῦ μὲν προσγεγενημένου εἴτε κατὰ τὸ μεμετρημένον εἴτε κατὰ τὸ μετροῦν : εἴη γὰρ ἂν τὸν αὐτὸν καὶ μετροῦντα καὶ μεμετρημένον εἶναι : ἀλλ̓ οὖν διὰ τί ἀριθμοῦ μὲν γενομένου χρόνος ἔσται , κινήσεως δὲ οὔσης καὶ τοῦ προτέρου πάντως ὑπάρχοντος περὶ αὐτὴν καὶ τοῦ ὑστέρου οὐκ ἔσται χρόνος ; ὥσπερ ἂν εἴ τις λέγοι τὸ μέγεθος μὴ εἶναι ὅσον ἔστιν , εἰ μή τις τὸ ὅσον ἔστι τοῦτο λάβοι . ἀπείρου δὲ τοῦ χρόνου ὄντος καὶ λεγομένου πῶς ἂν περὶ αὐτὸν ἀριθμὸς εἴη ; εἰ μή τις ἀπολαβὼν μέρος τι αὐτοῦ μετροῖ , ἐν ᾧ συμβαίνει εἶναι καὶ πρὶν μετρηθῆναι . διὰ τί δὲ οὐκ ἔσται πρὶν καὶ ψυχὴν τὴν μετροῦσαν εἶναι ; εἰ μή τις τὴν γένεσιν αὐτοῦ παρὰ ψυχῆς λέγοι γίνεσθαι . ἐπεὶ διά γε τὸ μετρεῖν οὐδαμῶς : ἀναγκαῖόν ἐστιν : ὑπάρχει γὰρ ὅσον ἔστι , κἂν μή τις μετρῇ . τὸ δὲ τῷ μεγέθει χρησάμενον πρὸς τὸ μετρῆσαι τὴν ψυχὴν ἄν τις λέγοι : τοῦτο δὲ τί ἂν εἴη πρὸς ἔννοιαν χρόνου ;
Lemmas: ἀριθμός δέ κίνησις ἤ μέτρον — ἀγαθός γάρ οὕτως συνεχής εἰμί — πῶς , σκοπέω . πρῶτος μέν οὖν καί ἐνταῦθα ὁ πᾶς ὅμοιος ἀπορητέον , ὥσπερ καί ἐπί ὁ διάστημα ὁ κίνησις , εἰ τις ὁ πᾶς εἰμί λέγω . πῶς γάρ ἄν τις ἀριθμέω ὁ ἄτακτος καί ἀνώμαλος ἤ τίς ἀριθμός ἤ μέτρον ἤ κατά τίς ὁ μέτρον ; εἰ δέ ὁ αὐτός ἑκάτερος καί ὅλος πᾶς , ταχύς , βραδύς , εἰμί ὁ ἀριθμός καί ὁ μέτρον τοιοῦτος , οἷος εἰ δεκάς εἰμί μετρέω καί ἵππος καί βοῦς , ἤ εἰ ὁ αὐτός μέτρον καί ὑγρός καί ξηρός εἰμί . εἰ δή τοιοῦτος μέτρον , τίς μέν εἰμί ὁ χρόνος λέγω , ὅτι κίνησις , αὐτός δέ ὅς εἰμί οὔπω λέγω . εἰ δέ ὥσπερ δεκάς λαμβάνω καί ἄνευ ἵππος εἰμί νοέω ὁ ἀριθμός , καί ὁ μέτρον μέτρον εἰμί φύσις ἔχω τις , ἐάν μήπω μετρέω , οὕτως δέω ἔχω καί ὁ χρόνος μέτρον εἰμί — εἰ μέν τοιοῦτος εἰμί ἐπί ἑαυτοῦ οἷος ἀριθμός , τίς ἄν ὅδε ὁ ἀριθμός ὁ κατά ὁ δεκάς ἤ ἄλλος ὅστις διαφέρω μοναδικός ; εἰ δέ συνεχής μέτρον εἰμί , ποσός τις εἰμί μέτρον εἰμί , οἷος ὁ πηχυαῖος . μέγεθος τοίνυν εἰμί , οἷος γραμμή συνθέω δηλονότι κινέω . ἀλλά οὗτος συνθέω πῶς μετρέω ὁ ὅς συνθέω ; τίς γάρ μάλα ὁπότερος ἕτερος ; καί ἀγαθός τίθημι καί πιθανός οὐ ἐπί πᾶς , ἀλλά ὅς συνθέω . οὗτος δέ συνεχής δέω εἰμί , ὅς ἐπέχω ὁ συνθέω . ἀλλά οὐ ἔξωθεν δέω ὁ μετρέω λαμβάνω οὐδέ χωρίς , ἀλλά ὁμοῦ κίνησις μετρέω . καί τίς ὁ μετρέω εἰμί ; ἤ μετρέω μέν ὁ κίνησις εἰμί , μετρέω δέ εἰμί μέγεθος . καί ποῖος αὐτός ὁ χρόνος εἰμί ; ὁ κίνησις ὁ μετρέω , ἤ ὁ μέγεθος ὁ μετρέω ; ἤ γάρ ὁ κίνησις εἰμί ὁ μετρέω ὑπό ὁ μέγεθος ὁ χρόνος , ἤ ὁ μέγεθος ὁ μετρέω , ἤ ὁ ὁ μέγεθος χράω , ὥσπερ ὁ πῆχυς πρός ὁ μετρέω ὅσος ὁ κίνησις . ἀλλά ἐπί μέν πᾶς οὗτος ὑποτίθημι , ὅς λέγω , πιθανός εἰμί ὁ ὁμαλός κίνησις : ἄνευ γάρ ὁμαλότης καί προσέτι εἷς καί ὁ ὁ ὅλος ἄπορος ὁ ὁ λόγος ὁ τίθημι ὁπωσοῦν μέτρον γίγνομαι . εἰ δέ δή μετρέω κίνησις ὁ χρόνος καί ὑπό ὁ πός μετρέω , ὥσπερ ὁ κίνησις , εἰ δέω μετρέω , οὐ ὑπό αὐτός δέω μετρέω , ἀλλά ἕτερος , οὕτως ἀνάγκη , εἴπερ μέτρον ἔχω ἄλλος ὁ κίνησις παρά ἑαυτοῦ , καί διά οὗτος δέω ὁ συνεχής μέτρον εἰς μέτρησις αὐτός , ὁ αὐτός τρόπος δέω καί ὁ μέγεθος αὐτός μέτρον , ἵνα ὁ κίνησις τοσόσδε γίγνομαι ὁ κατά ὅς μετρέω ὅσος μετρέω . καί ὁ ἀριθμός ὁ μέγεθος εἰμί ὁ κίνησις παρομαρτέω ἐκεῖνος ὁ χρόνος , ἀλλά οὐ ὁ μέγεθος ὁ συνθέω ὁ κίνησις . οὗτος δέ τίς ἄν εἰμί ἤ ὁ μοναδικός ; ὅς ὅπως μετρέω ἀπορέω ἀνάγκη . ἐπεί , ἐάν τις ἐξευρίσκω ὅπως , οὐ χρόνος εὑρίσκω μετρέω , ἀλλά ὁ τοσόσδε χρόνος : οὗτος δέ οὐ αὐτός χρόνος . ἕτερος γάρ λέγω χρόνος , ἕτερος δέ τοσόσδε χρόνος : πρό γάρ ὁ τοσόσδε δέω ὅς τις πότε εἰμί ἐκεῖνος λέγω , ὅς τοσόσδε εἰμί . ἀλλά ὁ ἀριθμός ὁ μετρέω ὁ κίνησις ἔξωθεν ὁ κίνησις ὁ χρόνος , οἷος ὁ δεκάς ἐπί ὁ ἵππος οὐ μετά ὁ ἵππος λαμβάνω . τίς οὖν οὗτος ὁ ἀριθμός οὐ λέγω , ὅς πρό ὁ μετρέω εἰμί ὅς εἰμί , ὥσπερ ὁ δεκάς . ἤ οὗτος , ὅς κατά ὁ πρότερος καί ὕστερον ὁ κίνησις παραθέω μετρέω . ἀλλά οὗτος ὁ κατά ὁ πρότερος καί ὕστερον οὔπω δῆλος ὅστις εἰμί . ἀλλά οὖν κατά ὁ πρότερος καί ὕστερον μετρέω εἴτε σημεῖον εἴτε ὅστις ἄλλος πάντως κατά χρόνος μετρέω . εἰμί οὖν οὗτος ὁ μετρέω ὁ κίνησις ὁ πρότερος καί ὕστερος ἔχω ὁ χρόνος καί ἐφάπτω , ἵνα μετρέω . ἤ γάρ ὁ τοπικός πρότερος καί ὕστερον , οἷος ὁ ἀρχή ὁ στάδιον , λαμβάνω , ἤ ἀνάγκη ὁ χρονικός λαμβάνω . εἰμί γάρ ὅλος ὁ πρότερος καί ὕστερον ὁ μέν χρόνος ὁ εἰς ὁ νῦν λήγω , ὁ δέ ὅς ἀπό ὁ νῦν ἄρχω . ἄλλος τοίνυν ἀριθμός ὁ κατά ὁ πρότερος καί ὕστερον μετρέω ὁ κίνησις οὐ μόνος ὁστισοῦν , ἀλλά καί ὁ τάσσω , ὁ χρόνος . ἔπειτα διά τίς ἀριθμός μέν προσγίγνομαι εἴτε κατά ὁ μετρέω εἴτε κατά ὁ μετρέω : εἰμί γάρ ἄν ὁ αὐτός καί μετρέω καί μετρέω εἰμί : ἀλλά οὖν διά τίς ἀριθμός μέν γίγνομαι χρόνος εἰμί , κίνησις δέ εἰμί καί ὁ πρότερος πάντως ὑπάρχω περί αὐτός καί ὁ ὕστερος οὐ εἰμί χρόνος ; ὥσπερ ἄν εἰ τις λέγω ὁ μέγεθος μή εἰμί ὅσος εἰμί , εἰ μή τις ὁ ὅσος εἰμί οὗτος λαμβάνω . ἄπειρος δέ ὁ χρόνος εἰμί καί λέγω πῶς ἄν περί αὐτός ἀριθμός εἰμί ; εἰ μή τις ἀπολαμβάνω μέρος τις αὐτός μετρέω , ἐν ὅς συμβαίνω εἰμί καί πρίν μετρέω . διά τίς δέ οὐ εἰμί πρίν καί ψυχή ὁ μετρέω εἰμί ; εἰ μή τις ὁ γένεσις αὐτός παρά ψυχή λέγω γίγνομαι . ἐπεί διά γε ὁ μετρέω οὐδαμῶς : ἀναγκαῖος εἰμί : ὑπάρχω γάρ ὅσος εἰμί , ἐάν μή τις μετρέω . ὁ δέ ὁ μέγεθος χράω πρός ὁ μετρέω ὁ ψυχή ἄν τις λέγω : οὗτος δέ τίς ἄν εἰμί πρός ἔννοια χρόνος ;