plotinus.enneades 3.6.9
ληπτέον δὴ τὸ παρεῖναι ἕτερον ἑτέρῳ καὶ τὸ εἶναι ἄλλο ἐν ἄλλῳ πρῶτον ὡς οὐ καθ̓ ἕνα τρόπον ὑπάρχει , ἀλλὰ τὸ μέν ἐστιν οἷον μετὰ τοῦ παρεῖναι ἢ χεῖρον ἢ βέλτιον ποιεῖν ἐκεῖνο μετὰ τοῦ τρέπειν , οἷον ἐπὶ τῶν σωμάτων ὁρᾶται ἐπί γε τῶν ζῴων , τὸ δ̓ οἷον ποιεῖν βέλτιον ἢ χεῖρον ἄνευ τοῦ πάσχειν ἐκεῖνο , ὥσπερ ἐπὶ τῆς ψυχῆς ἐλέγετο , τὸ δ̓ οἷον ὅταν τις σχῆμα κηρῷ προσαγάγῃ , ἔνθα οὔτε τι πάθος , ὡς ἄλλο τι ποιῆσαι τὸν κηρὸν εἶναι , ὅταν παρῇ τὸ σχῆμα , οὔτε τις ἔλλειψις ἐκείνῳ ἀπεληλυθότος ἐκείνου . τὸ δὲ δὴ φῶς οὐδὲ σχήματος ἀλλοίωσιν περὶ τὸ φωτιζόμενον ποιεῖ . ὁ δὲ δὴ λίθος ψυχρὸς γενόμενος τί παρὰ τῆς ψυχρότητος μένων λίθος ἔχει ; τί δ̓ ἂν γραμμὴ πάθοι ὑπὸ χρώματος ; οὐδὲ δὴ τὸ ἐπίπεδον , οἶμαι , ἀλλὰ τὸ ὑποκείμενον ἴσως σῶμα . καίτοι ὑπὸ χρώματος τί ἂν πάθοι ; οὐ γὰρ δεῖ τὸ παθεῖν λέγειν τὸ παρεῖναι οὐδὲ τὸ μορφὴν περιθεῖναι . εἰ δέ τις καὶ τὰ κάτοπτρα λέγοι καὶ ὅλως τὰ διαφανῆ ὑπὸ τῶν ἐνορωμένων εἰδώλων μηδὲν πάσχειν , οὐκ ἀνόμοιον ἂν τὸ παράδειγμα φέροι . εἴδωλα γὰρ καὶ τὰ ἐν τῇ ὕλῃ καὶ αὕτη ἔτι μᾶλλον ἀπαθέστερον ἢ τὰ κάτοπτρα . ἐγγίνονται μὲν δὴ ἐν αὐτῇ θερμότητες καὶ ψυχρότητες , ἀλλ̓ οὐκ αὐτὴν θερμαίνουσαι : τὸ γὰρ θερμαίνεσθαί ἐστι καὶ τὸ ψύχεσθαι ποιότητος ἐξ ἄλλης εἰς ἄλλην τὸ ὑποκείμενον ἀγούσης . ἐπισκεπτέον δὲ περὶ τῆς ψυχρότητος μήποτε ἀπουσία καὶ στέρησις . συνελθοῦσαι δὲ εἰς αὐτὴν αἱ ποιότητες εἰς ἀλλήλας μὲν αἱ πολλαὶ αὐτῶν ποιήσουσι , μᾶλλον δὲ αἱ ἐναντίως ἔχουσαι . τί γὰρ ἂν εὐωδία γλυκύτητα ἐργάσαιτο ἢ χρῶμα σχῆμα ἢ τὸ ἐξ ἄλλου γένους ἄλλο ; ὅθεν ἄν τις καὶ μάλιστα πιστεύσειεν , ὡς ἔστιν ἐν τῷ αὐτῷ εἶναι ἄλλο ἄλλῳ ἢ ἕτερον ἐν ἑτέρῳ ἄλυπον ὂν τῇ αὑτοῦ παρουσίᾳ ᾧ ἢ ἐν ᾧ πάρεστιν . ὥσπερ οὖν καὶ τὸ βλαπτόμενον οὐχ ὑπὸ τοῦ τυχόντος , οὕτως οὐδὲ τὸ τρεπόμενον καὶ πάσχον ὑφ̓ ὁτουοῦν ἂν πάθοι , ἀλλὰ τοῖς ἐναντίοις ὑπὸ τῶν ἐναντίων ἡ πεῖσις , τὰ δ̓ ἄλλα ὑπ’ ἄλλων ἄτρεπτα . οἷς δὴ μηδεμία ἐναντιότης ὑπάρχει , ταῦτα ὑπ’ οὐδενὸς ἂν ἐναντίου πάθοι . ἀνάγκη τοίνυν , εἴ τι πάσχει , μὴ ὕλην , ἀλλά τι συναμφότερον ἢ ὅλως πολλὰ ὁμοῦ εἶναι . τὸ δὲ μόνον καὶ ἔρημον τῶν ἄλλων καὶ παντάπασιν ἁπλοῦν ἀπαθὲς ἂν εἴη πάντων καὶ ἐν μέσοις ἅπασιν ἀπειλημμένον τοῖς εἰς ἄλληλα ποιοῦσιν : οἷον ἐν οἴκῳ τῷ αὐτῷ ἀλλήλους παιόντων ὁ οἶκος ἀπαθὴς καὶ ὁ ἐν αὐτῷ ἀήρ . συνιόντα δὲ τὰ ἐπὶ τῆς ὕλης ἄλληλα ποιείτω , ὅσα ποιεῖν πέφυκεν , αὐτὴ δ̓ ἀπαθὴς ἔσται πολὺ μᾶλλον , ἢ ὅσαι ποιότητες ἐν αὐτῇ τῷ μὴ ἐναντίαι εἶναι ἀπαθεῖς ὑπ’ ἀλλήλων εἰσίν .
Lemmas: λαμβάνω δή ὁ πάρειμι ἕτερος ἕτερος καί ὁ εἰμί ἄλλος ἐν ἄλλος πρῶτος ὡς οὐ κατά εἷς τρόπος ὑπάρχω , ἀλλά ὁ μέν εἰμί οἷος μετά ὁ πάρειμι ἤ κακός ἤ ἀγαθός ποιέω ἐκεῖνος μετά ὁ τρέπω , οἷος ἐπί ὁ σῶμα ὁράω ἐπί γε ὁ ζῷον , ὁ δέ οἷος ποιέω ἀγαθός ἤ κακός ἄνευ ὁ πάσχω ἐκεῖνος , ὥσπερ ἐπί ὁ ψυχή λέγω , ὁ δέ οἷος ὅταν τις σχῆμα κηρός προσάγω , ἔνθα οὔτε τις πάθος , ὡς ἄλλος τις ποιέω ὁ κηρός εἰμί , ὅταν παρέρχομαι ὁ σχῆμα , οὔτε τις ἔλλειψις ἐκεῖνος ἀπέρχομαι ἐκεῖνος . ὁ δέ δή φάος οὐδέ σχῆμα ἀλλοίωσις περί ὁ φωτίζω ποιέω . ὁ δέ δή λίθος ψυχρός γίγνομαι τίς παρά ὁ ψυχρότης μένω λίθος ἔχω ; τίς δέ ἄν γραμμή πάσχω ὑπό χρῶμα ; οὐδέ δή ὁ ἐπίπεδος , οἴομαι , ἀλλά ὁ ὑπόκειμαι ἴσως σῶμα . καίτοι ὑπό χρῶμα τίς ἄν πάσχω ; οὐ γάρ δέω ὁ πάσχω λέγω ὁ πάρειμι οὐδέ ὁ μορφή περιτίθημι . εἰ δέ τις καί ὁ κάτοπτρον λέγω καί ὅλος ὁ διαφανής ὑπό ὁ ἐνοράω εἴδωλον μηδείς πάσχω , οὐ ἀνόμοιος ἄν ὁ παράδειγμα φέρω . εἴδωλον γάρ καί ὁ ἐν ὁ ὕλη καί οὗτος ἔτι μάλα ἀπαθής ἤ ὁ κάτοπτρον . ἐγγίγνομαι μέν δή ἐν αὐτός θερμότης καί ψυχρότης , ἀλλά οὐ αὐτός θερμαίνω : ὁ γάρ θερμαίνω εἰμί καί ὁ ψύχω ποιότης ἐκ ἄλλος εἰς ἄλλος ὁ ὑπόκειμαι ἄγω . ἐπισκοπέω δέ περί ὁ ψυχρότης μήποτε ἀπουσία καί στέρησις . συνέρχομαι δέ εἰς αὐτός ὁ ποιότης εἰς ἀλλήλων μέν ὁ πολύς αὐτός ποιέω , μάλα δέ ὁ ἐναντίος ἔχω . τίς γάρ ἄν εὐωδία γλυκύτης ἐργάζομαι ἤ χρῶμα σχῆμα ἤ ὁ ἐκ ἄλλος γένος ἄλλος ; ὅθεν ἄν τις καί μάλα πιστεύω , ὡς εἰμί ἐν ὁ αὐτός εἰμί ἄλλος ἄλλος ἤ ἕτερος ἐν ἕτερος ἄλυπος εἰμί ὁ ἑαυτοῦ παρουσία ὅς ἤ ἐν ὅς πάρειμι . ὥσπερ οὖν καί ὁ βλάπτω οὐ ὑπό ὁ τυγχάνω , οὕτως οὐδέ ὁ τρέπω καί πάσχω ὑπό ὅστις ἄν πάσχω , ἀλλά ὁ ἐναντίος ὑπό ὁ ἐναντίος ὁ πεῖσις , ὁ δέ ἄλλος ὑπό ἄλλος ἄτρεπτος . ὅς δή μηδείς ἐναντιότης ὑπάρχω , οὗτος ὑπό οὐδείς ἄν ἐναντίος πάσχω . ἀνάγκη τοίνυν , εἰ τις πάσχω , μή ὕλη , ἀλλά τις συναμφότεροι ἤ ὅλος πολύς ὁμοῦ εἰμί . ὁ δέ μόνος καί ἐρῆμος ὁ ἄλλος καί παντάπασι ἁπλόος ἀπαθής ἄν εἰμί πᾶς καί ἐν μέσος ἅπας ἀπολαμβάνω ὁ εἰς ἀλλήλων ποιέω : οἷος ἐν οἶκος ὁ αὐτός ἀλλήλων παίω ὁ οἶκος ἀπαθής καί ὁ ἐν αὐτός ἀήρ . συνέρχομαι δέ ὁ ἐπί ὁ ὕλη ἀλλήλων ποιέω , ὅσος ποιέω φύω , αὐτός δέ ἀπαθής εἰμί πολύς μάλα , ἤ ὅσος ποιότης ἐν αὐτός ὁ μή ἐναντίος εἰμί ἀπαθής ὑπό ἀλλήλων εἰμί .