plotinus.enneades 6.3.17
εἰ μὲν οὖν οὕτω δοκεῖ , διαιρετέον τὰς μὲν ψυχικάς , τὰς δὲ σωματικάς , ὡς σώματος οὔσας ποιότητας . εἰ δὲ τὰς ψυχὰς ἁπάσας ἐκεῖ τις βούλεται , ταῖς αἰσθήσεσι τὰς τῇδε ποιότητας ἔστι διαιρεῖν , τὰς μὲν δἰ ὀμμάτων , τὰς δὲ δἰ ὤτων , τὰς δὲ δἰ ἁφῆς , γεύσεως , ὀσφρήσεως , καὶ τούτων εἴ τινες διαφοραί , ὄψεσι μὲν χρώματα , ἀκοαῖς δὲ φωνάς , καὶ ταῖς ἄλλαις αἰσθήσεσι : φωνὰς δέ , ᾗ ποιαί , ἡδύ , τραχύ , λεῖον . ἐπεὶ δὲ τὰς διαφορὰς τὰς περὶ τὴν οὐσίαν ποιότησι διαιρούμεθα καὶ τὰς ἐνεργείας καὶ τὰς πράξεις καλὰς ἢ αἰσχρὰς καὶ ὅλως τοιάσδε — τὸ γὰρ ποσὸν ἢ ὀλιγάκις εἰς τὰς διαφορὰς τὰς εἴδη ποιούσας ἢ οὐδαμοῦ — καὶ τὸ ποσὸν δὲ ποιότησι ταῖς αὐτῶν οἰκείαις , πῶς ἄν τις καὶ τὸ ποιὸν διέλοι κατ̓ εἴδη ἀπορήσειεν ἄν τις ποίαις χρώμενος διαφοραῖς καὶ ἐκ ποίου γένους . ἄτοπον γὰρ ἑαυτῷ καὶ ὅμοιον , ὥσπερ ἂν εἴ τις διαφορὰς οὐσίας οὐσίας πάλιν αὖ λέγοι . τίνι οὖν τὸ λευκὸν καὶ τὸ μέλαν ; τίνι δὲ τὰ χρώματα ὅλως ἀπὸ χυμῶν καὶ τῶν ἁπτικῶν ποιοτήτων ; εἰ δὲ τοῖς διαφόροις αἰσθητηρίοις ταῦτα , οὐκ ἐν τοῖς ὑποκειμένοις ἡ διαφορά . ἀλλὰ κατὰ τὴν αὐτὴν αἴσθησιν πῶς ; εἰ δ̓ ὅτι τὸ μὲν συγκριτικόν , τὸ δὲ διακριτικὸν ὀμμάτων , τὸ δὲ διακριτικὸν γλώττης καὶ συγκριτικόν , πρῶτον μὲν ἀμφισβητεῖται καὶ περὶ αὐτῶν τῶν παθῶν , εἰ διακρίσεις τινὲς καὶ συγκρίσεις ταῦτα : ἔπειτα οὐκ αὐτὰ οἷς διαφέρει εἴρηκεν . εἰ δέ τις λέγοι οἷς δύνανται , καὶ οὐκ ἄλογον δὲ οἷς δύνανται , ἐκεῖνο ἴσως λεκτέον , ὡς οἷς δύνανται διαιρετέον τὰ μὴ ὁρώμενα , οἷον τὰς ἐπιστήμας : αἰσθητὰ δὲ ταῦτα ὄντα διὰ τί ἐξ ὧν ποιεῖ ; καὶ ἐν ταῖς ἐπιστήμαις δὲ διαιροῦντες οἷς δύνανται , καὶ ὅλως ταῖς τῆς ψυχῆς δυνάμεσι διαστησάμενοι ὡς ἕτεραι ἐξ ὧν ποιοῦσιν , ἔχομεν λόγῳ διαφορὰς αὐτῶν λαμβάνειν οὐ μόνον περὶ ἅ , ἀλλὰ καὶ λόγους αὐτῶν ὁρῶντες . ἢ τὰς μὲν τέχνας ἕξομεν τοῖς λόγοις αὐτῶν καὶ τοῖς θεωρήμασι , τὰς δὲ ἐπὶ σώματι ποιότητας πῶς ; ἢ κἀκεῖ ἐπὶ τῶν λόγων τῶν διαφόρων πῶς ἕτεροι ζητήσειεν ἄν τις . καὶ γὰρ φαίνεται τὸ λευκὸν τοῦ μέλανος διαφέρειν : ἀλλὰ τίνι ζητοῦμεν .
Lemmas: εἰ μέν οὖν οὕτως δοκέω , διαιρετέον ὁ μέν ψυχικός , ὁ δέ σωματικός , ὡς σῶμα εἰμί ποιότης . εἰ δέ ὁ ψυχή ἅπας ἐκεῖ τις βούλομαι , ὁ αἴσθησις ὁ τῇδε ποιότης εἰμί διαιρέω , ὁ μέν διά ὄμμα , ὁ δέ διά οὖς , ὁ δέ διά ἁφή , γεῦσις , ὄσφρησις , καί οὗτος εἰ τις διαφορά , ὄψις μέν χρῶμα , ἀκοή δέ φωνή , καί ὁ ἄλλος αἴσθησις : φωνή δέ , ᾗ ποιός , ἡδύς , τραχύς , λεῖος . ἐπεί δέ ὁ διαφορά ὁ περί ὁ οὐσία ποιότης διαιρέω καί ὁ ἐνέργεια καί ὁ πρᾶξις καλός ἤ αἰσχρός καί ὅλος τοιόσδε — ὁ γάρ ποσός ἤ ὀλιγάκις εἰς ὁ διαφορά ὁ εἶδος ποιέω ἤ οὐδαμοῦ — καί ὁ ποσός δέ ποιότης ὁ αὐτός οἰκεῖος , πῶς ἄν τις καί ὁ ποιός διαιρέω κατά εἶδος ἀπορέω ἄν τις ποῖος χράω διαφορά καί ἐκ ποῖος γένος . ἄτοπος γάρ ἑαυτοῦ καί ὅμοιος , ὥσπερ ἄν εἰ τις διαφορά οὐσία οὐσία πάλιν αὖ λέγω . τίς οὖν ὁ λευκός καί ὁ μέλας ; τίς δέ ὁ χρῶμα ὅλος ἀπό χυμός καί ὁ ἁπτικός ποιότης ; εἰ δέ ὁ διάφορος αἰσθητήριον οὗτος , οὐ ἐν ὁ ὑπόκειμαι ὁ διαφορά . ἀλλά κατά ὁ αὐτός αἴσθησις πῶς ; εἰ δέ ὅτι ὁ μέν συγκριτικός , ὁ δέ διακριτικός ὄμμα , ὁ δέ διακριτικός γλῶσσα καί συγκριτικός , πρῶτος μέν ἀμφισβητέω καί περί αὐτός ὁ πάθος , εἰ διάκρισις τις καί σύγκρισις οὗτος : ἔπειτα οὐ αὐτός ὅς διαφέρω λέγω . εἰ δέ τις λέγω ὅς δύναμαι , καί οὐ ἄλογος δέ ὅς δύναμαι , ἐκεῖνος ἴσως λεκτέος , ὡς ὅς δύναμαι διαιρετέον ὁ μή ὁράω , οἷος ὁ ἐπιστήμη : αἰσθητός δέ οὗτος εἰμί διά τίς ἐκ ὅς ποιέω ; καί ἐν ὁ ἐπιστήμη δέ διαιρέω ὅς δύναμαι , καί ὅλος ὁ ὁ ψυχή δύναμις διίστημι ὡς ἕτερος ἐκ ὅς ποιέω , ἔχω λόγος διαφορά αὐτός λαμβάνω οὐ μόνος περί ὅς , ἀλλά καί λόγος αὐτός ὁράω . ἤ ὁ μέν τέχνη ἔχω ὁ λόγος αὐτός καί ὁ θεώρημα , ὁ δέ ἐπί σῶμα ποιότης πῶς ; ἤ ἐκεῖ ἐπί ὁ λόγος ὁ διάφορος πῶς ἕτερος ζητέω ἄν τις . καί γάρ φαίνω ὁ λευκός ὁ μέλας διαφέρω : ἀλλά τίς ζητέω .