plotinus.enneades 2.5.5
πῶς οὖν λέγωμεν περὶ αὐτῆς ; πῶς δὲ τῶν ὄντων ὕλη ; ἢ ὅτι δυνάμει . οὔκουν , ὅτι δυνάμει , ἤδη ἔστι καθὸ μέλλει , ἀλλὰ τὸ εἶναι αὐτῇ μόνον τὸ μέλλον ἐπαγγελλόμενον : οἷον τὸ εἶναι αὐτῇ εἰς ἐκεῖνο ἀναβάλλεται , ὃ ἔσται . τὸ τοίνυν δυνάμει οὔ τι , ἀλλὰ δυνάμει πάντα : μηδὲν δὲ ὂν καθ̓ αὑτό , ἀλλ̓ ὃ ἔστιν ὕλη ὄν , οὐδὲ ἐνεργείᾳ ἐστίν . εἰ γὰρ ἔστι τι ἐνεργείᾳ , ἐκεῖνο , ὃ ἔστιν ἐνεργείᾳ , οὐχ ὕλη ἔσται : οὐ πάντη οὖν ὕλη , ἀλλὰ οἷον ὁ χαλκός . εἴη ἂν οὖν τὸ μὴ ὄν , οὐχ ὡς ἕτερον τοῦ ὄντος , οἷον κίνησις : αὕτη γὰρ καὶ ἐποχεῖται τῷ ὄντι οἷον ἀπ̓ αὐτοῦ καὶ ἐν αὐτῷ οὖσα , ἡ δέ ἐστιν οἷον ἐκριφεῖσα καὶ πάντη χωρισθεῖσα καὶ μεταβάλλειν ἑαυτὴν οὐ δυναμένη , ἀλλ̓ ὅπερ ἐξ ἀρχῆς ἦν : μὴ ὂν δὲ ἦν : οὕτως ἀεὶ ἔχουσα . οὔτε δὲ ἦν ἐξ ἀρχῆς ἐνεργείᾳ τι ἀποστᾶσα πάντων τῶν ὄντων οὔτε ἐγένετο : ἃ γὰρ ὑποδῦναι ἠθέλησεν , οὐδὲ χρωσθῆναι ἀπ̓ αὐτῶν δεδύνηται , ἀλλὰ μένουσα πρὸς ἄλλο δυνάμει οὖσα πρὸς τὰ ἐφεξῆς , τῶν δ̓ ὄντων ἤδη παυσαμένων ἐκείνων φανεῖσα ὑπό τε τῶν μετ̓ αὐτὴν γενομένων καταληφθεῖσα ἔσχατον καὶ τούτων κατέστη . ὑπ’ ἀμφοτέρων οὖν καταληφθεῖσα ἐνεργείᾳ μὲν οὐδετέρων ἂν εἴη , δυνάμει δὲ μόνον ἐγκαταλέλειπται εἶναι ἀσθενές τι καὶ ἀμυδρὸν εἴδωλον μορφοῦσθαι μὴ δυνάμενον . οὐκοῦν ἐνεργείᾳ εἴδωλον : οὐκοῦν ἐνεργείᾳ ψεῦδος . τοῦτο δὲ ταὐτὸν τῷ ἀληθινῶς ψεῦδος : τοῦτο δὲ ὄντως μὴ ὄν . εἰ οὖν ἐνεργείᾳ μὴ ὄν , μᾶλλον μὴ ὄν , καὶ ὄντως ἄρα μὴ ὄν . πολλοῦ ἄρα δεῖ αὐτῷ ἐνεργείᾳ τι τῶν ὄντων εἶναι τὸ ἀληθὲς ἔχοντι ἐν τῷ μὴ ὄντι . εἴπερ ἄρα δεῖ αὐτὸ εἶναι , δεῖ αὐτὸ ἐνεργείᾳ μὴ εἶναι , ἵνα ἐκβεβηκὸς τοῦ ἀληθῶς εἶναι ἐν τῷ μὴ εἶναι ἔχῃ τὸ εἶναι , ἐπείπερ τοῖς ψευδῶς οὖσιν , ἐὰν ἀφέλῃς τὸ ψεῦδος αὐτῶν , ἀφεῖλες αὐτῶν ἥντινα εἶχον οὐσίαν , καὶ τοῖς δυνάμει τὸ εἶναι καὶ τὴν οὐσίαν ἔχουσιν εἰσαγαγὼν τὴν ἐνέργειαν ἀπολώλεκας τῆς ὑποστάσεως αὐτῶν τὴν αἰτίαν , ὅτι τὸ εἶναι αὐτοῖς ἐν δυνάμει ἦν . εἴπερ ἄρα δεῖ ἀνώλεθρον τὴν ὕλην τηρεῖν , ὕλην αὐτὴν δεῖ τηρεῖν : δεῖ ἄρα δυνάμει , ὡς ἔοικεν,εἶναι λέγειν μόνον , ἵνα ᾖ ὃ ἔστιν , ἢ τούτους τοὺς λόγους ἐξελεγκτέον .
Lemmas: πῶς οὖν λέγω περί αὐτός ; πῶς δέ ὁ εἰμί ὕλη ; ἤ ὅτι δύναμις . οὔκουν , ὅτι δύναμις , ἤδη εἰμί καθό μέλλω , ἀλλά ὁ εἰμί αὐτός μόνος ὁ μέλλω ἐπαγγέλλω : οἷος ὁ εἰμί αὐτός εἰς ἐκεῖνος ἀναβάλλω , ὅς εἰμί . ὁ τοίνυν δύναμις οὐ τις , ἀλλά δύναμις πᾶς : μηδείς δέ εἰμί κατά ἑαυτοῦ , ἀλλά ὅς εἰμί ὕλη εἰμί , οὐδέ ἐνέργεια εἰμί . εἰ γάρ εἰμί τις ἐνέργεια , ἐκεῖνος , ὅς εἰμί ἐνέργεια , οὐ ὕλη εἰμί : οὐ πάντῃ οὖν ὕλη , ἀλλά οἷος ὁ χαλκός . εἰμί ἄν οὖν ὁ μή εἰμί , οὐ ὡς ἕτερος ὁ εἰμί , οἷος κίνησις : οὗτος γάρ καί ἐποχέομαι ὁ εἰμί οἷος ἀπό αὐτός καί ἐν αὐτός εἰμί , ὁ δέ εἰμί οἷος ἐκρίπτω καί πάντῃ χωρίζω καί μεταβάλλω ἑαυτοῦ οὐ δύναμαι , ἀλλά ὅς ἐκ ἀρχή εἰμί : μή εἰμί δέ εἰμί : οὕτως ἀεί ἔχω . οὔτε δέ εἰμί ἐκ ἀρχή ἐνέργεια τις ἀφίστημι πᾶς ὁ εἰμί οὔτε γίγνομαι : ὅς γάρ ὑποδύνω ἐθέλω , οὐδέ χρώννυμι ἀπό αὐτός δύναμαι , ἀλλά μένω πρός ἄλλος δύναμις εἰμί πρός ὁ ἐφεξῆς , ὁ δέ εἰμί ἤδη παύω ἐκεῖνος φαίνω ὑπό τε ὁ μετά αὐτός γίγνομαι καταλαμβάνω ἔσχατος καί οὗτος καθίστημι . ὑπό ἀμφότερος οὖν καταλαμβάνω ἐνέργεια μέν οὐδέτερος ἄν εἰμί , δύναμις δέ μόνος ἐγκαταλείπω εἰμί ἀσθενής τις καί ἀμυδρός εἴδωλον μορφόω μή δύναμαι . οὐκοῦν ἐνέργεια εἴδωλον : οὐκοῦν ἐνέργεια ψεῦδος . οὗτος δέ αὐτός ὁ ἀληθινός ψεῦδος : οὗτος δέ ὄντως μή εἰμί . εἰ οὖν ἐνέργεια μή εἰμί , μάλα μή εἰμί , καί ὄντως ἄρα μή εἰμί . πολύς ἄρα δέω αὐτός ἐνέργεια τις ὁ εἰμί εἰμί ὁ ἀληθής ἔχω ἐν ὁ μή εἰμί . εἴπερ ἄρα δέω αὐτός εἰμί , δέω αὐτός ἐνέργεια μή εἰμί , ἵνα ἐκβαίνω ὁ ἀληθής εἰμί ἐν ὁ μή εἰμί ἔχω ὁ εἰμί , ἐπεί ὁ ψευδής εἰμί , ἐάν ἀφαιρέω ὁ ψεῦδος αὐτός , ἀφαιρέω αὐτός ὅστις ἔχω οὐσία , καί ὁ δύναμις ὁ εἰμί καί ὁ οὐσία ἔχω εἰσάγω ὁ ἐνέργεια ἀπόλλυμι ὁ ὑπόστασις αὐτός ὁ αἰτία , ὅτι ὁ εἰμί αὐτός ἐν δύναμις εἰμί . εἴπερ ἄρα δέω ἀνώλεθρος ὁ ὕλη τηρέω , ὕλη αὐτός δέω τηρέω : δέω ἄρα δύναμις , ὡς εἶμι λέγω μόνος , ἵνα εἰμί ὅς εἰμί , ἤ οὗτος ὁ λόγος ἐξελεγκτέος .