plotinus.enneades 3.2.16
ἀλλ̓ εἰ καλῶς ταῦτα λέγεται , πῶς ἂν ἔτι πονηρία ; ποῦ δ̓ ἀδικία ; ἁμαρτία δὲ ποῦ ; πῶς γὰρ ἔστι καλῶς γινομένων ἁπάντων ἀδικεῖν ἢ ἁμαρτάνειν τοὺς ποιοῦντας ; κακοδαίμονες δὲ πῶς , εἰ μὴ ἁμαρτάνοιεν μηδ̓ ἀδικοῖεν ; πῶς δὲ τὰ μὲν κατὰ φύσιν , τὰ δὲ παρὰ φύσιν φήσομεν εἶναι τῶν γινομένων , ἁπάντων τῶν δρωμένων κατὰ φύσιν ὄντων ; πῶς δ̓ ἂν καὶ πρὸς τὸ θεῖον ἀσέβειά τις εἴη τοιούτου ὄντος τοῦ ποιουμένου ; οἷον εἴ τις ἐν δράματι λοιδορούμενον ποιητὴς ὑποκριτὴν ποιήσαιτο καὶ κατατρέχοντα τοῦ ποιητοῦ τοῦ δράματος . πάλιν οὖν σαφέστερον λέγωμεν τίς ὁ λόγος καὶ ὡς εἰκότως τοιοῦτός ἐστιν . ἔστι τοίνυν οὗτος ὁ λόγος — τετολμήσθω γάρ : τάχα δ̓ ἂν καὶ τύχοιμεν — ἔστι τοίνυν οὗτος οὐκ ἄκρατος νοῦς οὐδ̓ αὐτονοῦς οὐδέ γε ψυχῆς καθαρᾶς τὸ γένος , ἠρτημένος : δὲ ἐκείνης καὶ οἷον ἔκλαμψις ἐξ ἀμφοῖν , νοῦ καὶ ψυχῆς καὶ ψυχῆς κατὰ νοῦν διακειμένης γεννησάντων τὸν λόγον τοῦτον ζωὴν λόγον τινὰ ἡσυχῇ ἔχουσαν . πᾶσα δὲ ζωὴ ἐνέργεια , καὶ ἡ φαύλη : ἐνέργεια δὲ οὐχ ὡς τὸ πῦρ ἐνεργεῖ , ἀλλ̓ ἡ ἐνέργεια αὐτῆς , κἂν μὴ αἴσθησίς τις παρῇ , κίνησίς τις οὐκ εἰκῇ . οἷς γοῦν ἂν παρῇ καὶ μετάσχῃ ὁπωσοῦν ὁτιοῦν , εὐθὺς λελόγωται , τοῦτο δέ ἐστι μεμόρφωται , ὡς τῆς ἐνεργείας τῆς κατὰ τὴν ζωὴν μορφοῦν δυναμένης καὶ κινούσης οὕτως , ὡς μορφοῦν . ἡ τοίνυν ἐνέργεια αὐτῆς τεχνική , ὥσπερ ἂν ὁ ὀρχούμενος κινούμενος εἴη : ὁ γὰρ ὀρχηστὴς τῇ οὕτω τεχνικῇ ζωῇ ἔοικεν αὐτὸς καὶ ἡ τέχνη αὐτὸν κινεῖ καὶ οὕτω κινεῖ , ὡς τῆς ζωῆς αὐτῆς τοιαύτης πως οὔσης . ταῦτα μὲν οὖν εἰρήσθω τοῦ οἵαν δεῖ καὶ τὴν ἡντινοῦν ζωὴν ἡγεῖσθαι ἕνεκα . ἥκων τοίνυν οὗτος ὁ λόγος ἐκ νοῦ ἑνὸς καὶ ζωῆς μιᾶς πλήρους ὄντος ἑκατέρου οὐκ ἔστιν οὔτε ζωὴ μία οὔτε νοῦς τις εἷς οὔτε ἑκασταχοῦ πλήρης οὐδὲ διδοὺς ἑαυτὸν οἷς δίδωσιν ὅλον τε καὶ πάντα . ἀντιθεὶς δὲ ἀλλήλοις τὰ μέρη καὶ ποιήσας ἐνδεᾶ πολέμου καὶ μάχης σύστασιν καὶ γένεσιν εἰργάσατο καὶ οὕτως ἐστὶν εἷς πᾶς , εἰ μὴ ἓν εἴη . γενόμενον γὰρ ἑαυτῷ τοῖς μέρεσι πολέμιον οὕτως ἕν ἐστι καὶ φίλον , ὥσπερ ἂν εἷς ὁ τοῦ δράματος ἔχων ἐν αὑτῷ πολλὰς μάχας . τὸ μὲν οὖν δρᾶμα τὰ μεμαχημένα οἷον εἰς μίαν ἁρμονίαν ἄγει σύμφωνον οἷον διήγησιν τὴν πᾶσαν τῶν μαχομένων ποιούμενον : ἐκεῖ δὲ ἐξ ἑνὸς λόγου ἡ τῶν διαστάτων μάχη : ὥστε μᾶλλον ἄν τις τῇ ἁρμονίᾳ τῇ ἐκ μαχομένων εἰκάσειε καὶ ζητήσειε διὰ τί τὰ μαχόμενα ἐν τοῖς λόγοις . εἰ οὖν καὶ ἐνταῦθα ὀξὺ καὶ βαρὺ ποιοῦσι λόγοι καὶ συνίασιν εἰς ἓν ὄντες ἁρμονίας λόγοι εἰς αὐτὴν τὴν ἁρμονίαν , ἄλλον λόγον μείζονα , ὄντες ἐλάττους αὐτοὶ καὶ μέρη , ὁρῶμεν δὲ καὶ ἐν τῷ παντὶ τὰ ἐναντία , οἷον λευκὸν μέλαν , θερμὸν ψυχρόν , καὶ δὴ πτερωτὸν ἄπτερον , ὑπόπουν ἄπουν , λογικὸν ἄλογον , πάντα δὲ ζῴου ἑνὸς τοῦ σύμπαντος μέρη καὶ τὸ πᾶν ὁμολογεῖ ἑαυτῷ τῶν μερῶν πολλαχοῦ μαχομένων , κατὰ λόγον δὲ τὸ πᾶν , ἀνάγκη καὶ τὸν ἕνα τοῦτον λόγον ἐξ ἐναντίων λόγων εἶναι ἕνα τὴν σύστασιν αὐτῷ καὶ οἷον οὐσίαν τῆς τοιαύτης ἐναντιώσεως φερούσης . καὶ γὰρ εἰ μὴ πολὺς ἦν , οὐδ̓ ἂν ἦν πᾶς , οὐδ̓ ἂν λόγος : λόγος δὲ ὢν διάφορός τε πρὸς αὑτόν ἐστι καὶ ἡ μάλιστα διαφορὰ ἐναντίωσίς ἐστιν : ὥστε εἰ ἕτερον ὅλως , τὸ δὲ ἕτερον ποιεῖ , καὶ μάλιστα ἕτερον , ἀλλ̓ οὐχ ἧττον ἕτερον ποιήσει : ὥστε ἄκρως ἕτερον ποιῶν καὶ τὰ ἐναντία ποιήσει ἐξ ἀνάγκης καὶ τέλειος ἔσται , οὐκ εἰ διάφορα μόνον , ἀλλ̓ εἰ καὶ ἐναντία ποιεῖ εἶναι ἑαυτόν .
Lemmas: ἀλλά εἰ καλός οὗτος λέγω , πῶς ἄν ἔτι πονηρία ; ποῦ δέ ἀδικία ; ἁμαρτία δέ ποῦ ; πῶς γάρ εἰμί καλός γίγνομαι ἅπας ἀδικέω ἤ ἁμαρτάνω ὁ ποιέω ; κακοδαίμων δέ πῶς , εἰ μή ἁμαρτάνω μηδέ ἀδικέω ; πῶς δέ ὁ μέν κατά φύσις , ὁ δέ παρά φύσις φημί εἰμί ὁ γίγνομαι , ἅπας ὁ δράω κατά φύσις εἰμί ; πῶς δέ ἄν καί πρός ὁ θεῖος ἀσέβεια τις εἰμί τοιοῦτος εἰμί ὁ ποιέω ; οἷος εἰ τις ἐν δρᾶμα λοιδορέω ποιητής ὑποκριτής ποιέω καί κατατρέχω ὁ ποιητής ὁ δρᾶμα . πάλιν οὖν σαφής λέγω τίς ὁ λόγος καί ὡς ἔοικα τοιοῦτος εἰμί . εἰμί τοίνυν οὗτος ὁ λόγος — τολμάω γάρ : τάχα δέ ἄν καί τυγχάνω — εἰμί τοίνυν οὗτος οὐ ἄκρατος νόος οὐδέ αὐτονής οὐδέ γε ψυχή καθαρός ὁ γένος , ἀρτάω : δέ ἐκεῖνος καί οἷος ἔκλαμψις ἐκ ἄμφω , νόος καί ψυχή καί ψυχή κατά νόος διάκειμαι γεννάω ὁ λόγος οὗτος ζωή λόγος τις ἡσυχῇ ἔχω . πᾶς δέ ζωή ἐνέργεια , καί ὁ φαῦλος : ἐνέργεια δέ οὐ ὡς ὁ πῦρ ἐνεργέω , ἀλλά ὁ ἐνέργεια αὐτός , ἐάν μή αἴσθησις τις παρέρχομαι , κίνησις τις οὐ εἰκῇ . ὅς γοῦν ἄν παρέρχομαι καί μετέχω ὁπωσοῦν ὁστισοῦν , εὐθύς λογόω , οὗτος δέ εἰμί μορφόω , ὡς ὁ ἐνέργεια ὁ κατά ὁ ζωή μορφόω δύναμαι καί κινέω οὕτως , ὡς μορφόω . ὁ τοίνυν ἐνέργεια αὐτός τεχνικός , ὥσπερ ἄν ὁ ὀρχέομαι κινέω εἰμί : ὁ γάρ ὀρχηστής ὁ οὕτως τεχνικός ζωή ἔοικα αὐτός καί ὁ τέχνη αὐτός κινέω καί οὕτως κινέω , ὡς ὁ ζωή αὐτός τοιοῦτος πως εἰμί . οὗτος μέν οὖν λέγω ὁ οἷος δέω καί ὁ ὅστις ζωή ἡγέομαι ἕνεκα . ἥκω τοίνυν οὗτος ὁ λόγος ἐκ νόος εἷς καί ζωή εἷς πλήρης εἰμί ἑκάτερος οὐ εἰμί οὔτε ζωή εἷς οὔτε νόος τις εἷς οὔτε ἑκασταχοῦ πλήρης οὐδέ δίδωμι ἑαυτοῦ ὅς δίδωμι ὅλος τε καί πᾶς . ἀντιτίθημι δέ ἀλλήλων ὁ μέρος καί ποιέω ἐνδεής πόλεμος καί μάχη σύστασις καί γένεσις ἐργάζομαι καί οὕτως εἰμί εἷς πᾶς , εἰ μή εἷς εἰμί . γίγνομαι γάρ ἑαυτοῦ ὁ μέρος πολέμιος οὕτως εἷς εἰμί καί φίλος , ὥσπερ ἄν εἷς ὁ ὁ δρᾶμα ἔχω ἐν ἑαυτοῦ πολύς μάχη . ὁ μέν οὖν δρᾶμα ὁ μάχομαι οἷος εἰς εἷς ἁρμονία ἄγω σύμφωνος οἷος διήγησις ὁ πᾶς ὁ μάχομαι ποιέω : ἐκεῖ δέ ἐκ εἷς λόγος ὁ ὁ διαστατόω μάχη : ὥστε μάλα ἄν τις ὁ ἁρμονία ὁ ἐκ μάχομαι εἰκάζω καί ζητέω διά τίς ὁ μάχομαι ἐν ὁ λόγος . εἰ οὖν καί ἐνταῦθα ὀξύς καί βαρύς ποιέω λόγος καί συνέρχομαι εἰς εἷς εἰμί ἁρμονία λόγος εἰς αὐτός ὁ ἁρμονία , ἄλλος λόγος μέγας , εἰμί ἐλαχύς αὐτός καί μέρος , ὁράω δέ καί ἐν ὁ πᾶς ὁ ἐναντίος , οἷος λευκός μέλας , θερμός ψυχρός , καί δή πτερωτός ἄπτερος , ὑπόπους ἄπους , λογικός ἄλογος , πᾶς δέ ζῷον εἷς ὁ σύμπας μέρος καί ὁ πᾶς ὁμολογέω ἑαυτοῦ ὁ μέρος πολλαχοῦ μάχομαι , κατά λόγος δέ ὁ πᾶς , ἀνάγκη καί ὁ εἷς οὗτος λόγος ἐκ ἐναντίος λόγος εἰμί εἷς ὁ σύστασις αὐτός καί οἷος οὐσία ὁ τοιοῦτος ἐναντίωσις φέρω . καί γάρ εἰ μή πολύς εἰμί , οὐδέ ἄν εἰμί πᾶς , οὐδέ ἄν λόγος : λόγος δέ εἰμί διάφορος τε πρός ἑαυτοῦ εἰμί καί ὁ μάλα διαφορά ἐναντίωσις εἰμί : ὥστε εἰ ἕτερος ὅλος , ὁ δέ ἕτερος ποιέω , καί μάλα ἕτερος , ἀλλά οὐ ἥσσων ἕτερος ποιέω : ὥστε ἄκρος ἕτερος ποιέω καί ὁ ἐναντίος ποιέω ἐκ ἀνάγκη καί τέλειος εἰμί , οὐ εἰ διάφορος μόνος , ἀλλά εἰ καί ἐναντίος ποιέω εἰμί ἑαυτοῦ .