plotinus.enneades 5.3.8
ποιὸν δέ τι ὁρᾷ τὸ νοητὸν ὁ νοῦς , καὶ ποιόν τι ἑαυτόν ; ἢ τὸ μὲν νοητὸν οὐδὲ δεῖ ζητεῖν , οἷον τὸ ἐπὶ τοῖς σώμασι χρῶμα ἢ σχῆμα : πρὶν γὰρ ταῦτα εἶναι , ἔστιν ἐκεῖνα : καὶ ὁ λόγος δὲ ὁ ἐν τοῖς σπέρμασι τοῖς ταῦτα ποιοῦσιν οὐ ταὐτά : ἀόρατα γὰρ τῇ φύσει καὶ ταῦτα καὶ ἔτι μᾶλλον ἐκεῖνα , καὶ ἔστι φύσις ἡ αὐτὴ ἐκείνων καὶ τῶν ἐχόντων , οἷον ὁ λόγος ὁ ἐν τῷ σπέρματι καὶ ἡ ἔχουσα ψυχὴ ταῦτα . ἀλλ̓ ἡ μὲν οὐχ ὁρᾷ ἃ ἔχει . οὐδὲ γὰρ αὐτὴ ἐγέννησεν , ἀλλ̓ ἔστι καὶ αὕτη εἴδωλον καὶ οἱ λόγοι : ὅθεν δὲ ἦλθε , τὸ ἐναργὲς καὶ τὸ ἀληθινὸν καὶ τὸ πρώτως , ὅθεν καὶ ἑαυτοῦ ἐστι καὶ αὑτῷ : τοῦτο δέ , ἂν μὴ ἄλλου γένηται καὶ ἐν ἄλλῳ , οὐδὲ μένει : εἰκόνι γὰρ προσήκει ἑτέρου οὖσαν ἐν ἑτέρῳ γίγνεσθαι , εἰ μὴ εἴη ἐκείνου ἐξηρτημένη . διὸ οὐδὲ βλέπει , ἅτε δὴ φῶς ἱκανὸν οὐκ ἔχον , κἂν βλέπῃ δέ , τελειωθὲν ἐν ἄλλῳ ἄλλο καὶ οὐχ αὑτὸ βλέπει . ἀλλ̓ οὖν τούτων ἐκεῖ οὐδέν , ἀλλ̓ ὅρασις καὶ τὸ ὁρατὸν αὐτῇ ὁμοῦ καὶ τοιοῦτον τὸ ὁρατὸν οἷον ἡ ὅρασις , καὶ ἡ ὅρασις οἷον τὸ ὁρατόν . τίς οὖν αὐτὸ ἐρεῖ οἷόν ἐστιν ; ὁ ἰδών : νοῦς δὲ ὁρᾷ . ἐπεὶ καὶ ἐνταῦθα ἡ ὄψις φῶς οὖσα , μᾶλλον δὲ ένωθεῖσα φωτί , φῶς ὁρᾷ : χρώματα γὰρ ὁρᾷ : ἐκεῖ δὲ οὐ δἰ ἑτέρου , ἀλλὰ δἰ αὑτῆς , ὅτι μηδὲ ἔξω . ἄλλῳ οὖν φωτὶ ἄλλο φῶς ὁρᾷ , οὐ δἰ ἄλλου . φῶς ἄρα φῶς ἄλλο ὁρᾷ : αὐτὸ ἄρα αὑτὸ ὁρᾷ . τὸ δὲ φῶς τοῦτο ἐν ψυχῇ μὲν ἐλλάμψαν ἐφώτισε : τοῦτο δ̓ ἐστὶ νοερὰν ἐποίησε : τοῦτο δ̓ ἐστὶν ὡμοίωσεν ἑαυτῷ τῷ ἄνω φωτί . οἷον οὖν ἐστι τὸ ἴχνος τὸ ἐγγενόμενον τοῦ φωτὸς ἐν ψυχῇ , τοιοῦτον καὶ ἔτι κάλλιον καὶ μεῖζον αὐτὸ νομίζων καὶ ἐναργέστερον ἐγγὺς ἂν γένοιο φύσεως νοῦ καὶ νοητοῦ . καὶ γὰρ αὖ καὶ ἐπιλαμφθὲν τοῦτο ζωὴν ἔδωκε τῇ ψυχῇ ἐναργεστέραν , ζωὴν δὲ οὐ γεννητικήν : τοὐναντίον γὰρ ἐπέστρεψε πρὸς ἑαυτὴν τὴν ψυχήν , καὶ σκίδνασθαι οὐκ εἴασεν , ἀλλ̓ ἀγαπᾶν ἐποίησε τὴν ἐν αὐτῷ ἀγλαίαν : οὐ μὴν οὐδὲ αἰσθητικήν , αὕτη γὰρ ἔξω βλέπει καὶ οὗ μᾶλλον αἰσθάνεται : ὁ δ̓ ἐκεῖνο τὸ φῶς τῶν ἀληθῶν λαβὼν οἷον βλέπει μᾶλλον τὰ ὁρατά , ἀλλὰ τοὐναντίον . λείπεται τοίνυν ζωὴν νοερὰν προσειληφέναι , ἴχνος νοῦ ζωῆς : ἐκεῖ γὰρ τὰ ἀληθῆ . ἡ δὲ ἐν τῷ νῷ ζωὴ καὶ ἐνέργεια , τὸ πρῶτον φῶς ἑαυτῷ λάμπον πρώτως καὶ πρὸς αὑτὸ λαμπηδών , λάμπον ὁμοῦ καὶ λαμπόμενον , τὸ ἀληθῶς νοητόν , καὶ νοοῦν καὶ νοούμενον , καὶ ἑαυτῷ ὁρώμενον καὶ οὐ δεόμενον ἄλλου , ἵνα ἴδῃ , αὑτῷ αὔταρκες πρὸς τὸ ἰδεῖν : καὶ γὰρ ὃ ὁρᾷ αὐτό ἐστι : γιγνωσκόμενον καὶ παῤ ἡμῶν αὐτῷ ἐκείνῳ , ὡς καὶ παῤ ἡμῶν τὴν γνῶσιν αὐτοῦ δἰ αὐτοῦ γίγνεσθαι : ἢ πόθεν ἂν ἔσχομεν λέγειν περὶ αὐτοῦ ; τοιοῦτόν ἐστιν , οἷον σαφέστερον μὲν ἀντιλαμβάνεσθαι αὑτοῦ , ἡμᾶς δὲ δἰ αὐτοῦ : διὰ δὲ τῶν τοιούτων λογισμῶν ἀνάγεσθαι καὶ τὴν ψυχὴν ἡμῶν εἰς αὐτὸ εἰκόνα θεμένην ἑαυτὴν εἶναι ἐκείνου , ὡς τὴν αὐτῆς ζωὴν ἴνδαλμα καὶ ὁμοίωμα εἶναι ἐκείνου , καὶ ὅταν νοῇ , θεοειδῆ καὶ νοοειδῆ γίνεσθαι : καὶ ἐάν τις αὐτὴν ἀπαιτῇ , ὁποῖον ὁ νοῦς ἐκεῖνός ἐστιν ὁ τέλειος καὶ πᾶς , ὁ γιγνώσκων πρώτως ἑαυτόν , ἐν τῷ νῷ αὐτὴν πρῶτον γενομένην ἢ παραχωρήσασαν τῷ νῷ τὴν ἐνέργειαν , ὧν ἔσχε τὴν μνήμην ἐπ’ αὐτῇ , ταὐτὰ δὴ ἔχουσαν δεικνύναι ἑαυτήν , ὡς δἰ αὐτῆς εἰκόνος οὔσης ὁρᾶν δύνασθαι ἀμηγέπη ἐκεῖνον , διὰ τῆς ἐκείνῳ πρὸς τὸ ἀκριβέστερον ὡμοιωμένης , ὅσον ψυχῆς μέρος εἰς ὁμοιότητα νῷ δύναται ἐλθεῖν .
Lemmas: ποιός δέ τις ὁράω ὁ νοητός ὁ νόος , καί ποιός τις ἑαυτοῦ ; ἤ ὁ μέν νοητός οὐδέ δέω ζητέω , οἷος ὁ ἐπί ὁ σῶμα χρῶμα ἤ σχῆμα : πρίν γάρ οὗτος εἰμί , εἰμί ἐκεῖνος : καί ὁ λόγος δέ ὁ ἐν ὁ σπέρμα ὁ οὗτος ποιέω οὐ αὐτός : ἀόρατος γάρ ὁ φύσις καί οὗτος καί ἔτι μάλα ἐκεῖνος , καί εἰμί φύσις ὁ αὐτός ἐκεῖνος καί ὁ ἔχω , οἷος ὁ λόγος ὁ ἐν ὁ σπέρμα καί ὁ ἔχω ψυχή οὗτος . ἀλλά ὁ μέν οὐ ὁράω ὅς ἔχω . οὐδέ γάρ αὐτός γεννάω , ἀλλά εἰμί καί οὗτος εἴδωλον καί ὁ λόγος : ὅθεν δέ ἔρχομαι , ὁ ἐναργής καί ὁ ἀληθινός καί ὁ πρῶτος , ὅθεν καί ἑαυτοῦ εἰμί καί ἑαυτοῦ : οὗτος δέ , ἐάν μή ἄλλος γίγνομαι καί ἐν ἄλλος , οὐδέ μένω : εἰκών γάρ προσήκω ἕτερος εἰμί ἐν ἕτερος γίγνομαι , εἰ μή εἰμί ἐκεῖνος ἐξαρτάω . διό οὐδέ βλέπω , ἅτε δή φάος ἱκανός οὐ ἔχω , ἐάν βλέπω δέ , τελειόω ἐν ἄλλος ἄλλος καί οὐ ἑαυτοῦ βλέπω . ἀλλά οὖν οὗτος ἐκεῖ οὐδείς , ἀλλά ὅρασις καί ὁ ὁρατός αὐτός ὁμοῦ καί τοιοῦτος ὁ ὁρατός οἷος ὁ ὅρασις , καί ὁ ὅρασις οἷος ὁ ὁρατός . τίς οὖν αὐτός λέγω οἷος εἰμί ; ὁ ὁράω : νόος δέ ὁράω . ἐπεί καί ἐνταῦθα ὁ ὄψις φάος εἰμί , μάλα δέ ἑνόω φώς , φάος ὁράω : χρῶμα γάρ ὁράω : ἐκεῖ δέ οὐ διά ἕτερος , ἀλλά διά ἑαυτοῦ , ὅτι μηδέ ἔξω . ἄλλος οὖν φώς ἄλλος φάος ὁράω , οὐ διά ἄλλος . φάος ἄρα φάος ἄλλος ὁράω : αὐτός ἄρα ἑαυτοῦ ὁράω . ὁ δέ φάος οὗτος ἐν ψυχή μέν ἐλλάμπω φωτίζω : οὗτος δέ εἰμί νοερός ποιέω : οὗτος δέ εἰμί ὁμοιόω ἑαυτοῦ ὁ ἄνω φώς . οἷος οὖν εἰμί ὁ ἴχνος ὁ ἐγγίγνομαι ὁ φώς ἐν ψυχή , τοιοῦτος καί ἔτι καλός καί μέγας αὐτός νομίζω καί ἐναργής ἐγγύς ἄν γίγνομαι φύσις νόος καί νοητός . καί γάρ αὖ καί ἐπιλαμβάνω οὗτος ζωή δίδωμι ὁ ψυχή ἐναργής , ζωή δέ οὐ γεννητικός : ἐναντίος γάρ ἐπιστρέφω πρός ἑαυτοῦ ὁ ψυχή , καί σκίδνημι οὐ ἐάω , ἀλλά ἀγαπάω ποιέω ὁ ἐν αὐτός ἀγλαία : οὐ μήν οὐδέ αἰσθητικός , οὗτος γάρ ἔξω βλέπω καί ὅς μάλα αἰσθάνομαι : ὁ δέ ἐκεῖνος ὁ φάος ὁ ἀληθής λαμβάνω οἷος βλέπω μάλα ὁ ὁρατός , ἀλλά ἐναντίος . λείπω τοίνυν ζωή νοερός προσλαμβάνω , ἴχνος νόος ζωή : ἐκεῖ γάρ ὁ ἀληθής . ὁ δέ ἐν ὁ νόος ζωή καί ἐνέργεια , ὁ πρῶτος φάος ἑαυτοῦ λάμπω πρῶτος καί πρός ἑαυτοῦ λαμπηδών , λάμπω ὁμοῦ καί λάμπω , ὁ ἀληθής νοητός , καί νοέω καί νοέω , καί ἑαυτοῦ ὁράω καί οὐ δέω ἄλλος , ἵνα ὁράω , ἑαυτοῦ αὐτάρκης πρός ὁ ὁράω : καί γάρ ὅς ὁράω αὐτός εἰμί : γιγνώσκω καί παρά ἐγώ αὐτός ἐκεῖνος , ὡς καί παρά ἐγώ ὁ γνῶσις αὐτός διά αὐτός γίγνομαι : ἤ πόθεν ἄν ἔχω λέγω περί αὐτός ; τοιοῦτος εἰμί , οἷος σαφής μέν ἀντιλαμβάνω ἑαυτοῦ , ἐγώ δέ διά αὐτός : διά δέ ὁ τοιοῦτος λογισμός ἀνάγω καί ὁ ψυχή ἐγώ εἰς αὐτός εἰκών τίθημι ἑαυτοῦ εἰμί ἐκεῖνος , ὡς ὁ αὐτός ζωή ἴνδαλμα καί ὁμοίωμα εἰμί ἐκεῖνος , καί ὅταν νοέω , θεοειδής καί νοοειδής γίγνομαι : καί ἐάν τις αὐτός ἀπαιτέω , ὁποῖος ὁ νόος ἐκεῖνος εἰμί ὁ τέλειος καί πᾶς , ὁ γιγνώσκω πρῶτος ἑαυτοῦ , ἐν ὁ νόος αὐτός πρῶτος γίγνομαι ἤ παραχωρέω ὁ νόος ὁ ἐνέργεια , ὅς ἔχω ὁ μνήμη ἐπί αὐτός , αὐτός δή ἔχω δείκνυμι ἑαυτοῦ , ὡς διά αὐτός εἰκών εἰμί ὁράω δύναμαι ἀμηγέφης ἐκεῖνος , διά ὁ ἐκεῖνος πρός ὁ ἀκριβής ὁμοιόω , ὅσος ψυχή μέρος εἰς ὁμοιότης νόος δύναμαι ἔρχομαι .