plotinus.enneades 6.7.2
διὸ καὶ ἐντεῦθεν ἄν τις οὐχ ἧττον καταμάθοι τὴν νοῦ φύσιν , ἣν κἂν πλέον τῶν ἄλλων ὁρῶμεν , οὐδ̓ ὣς ὅσον ἐστὶ τὸ νοῦ χρῆμα ὁρῶμεν . τὸ μὲν γὰρ ὅτι δίδομεν αὐτὸν ἔχειν , τὸ δὲ διότι οὐκέτι , ἤ , εἰ δοίημεν , χωρίς . καὶ ὁρῶμεν ἄνθρωπον ἢ ὀφθαλμόν , εἰ τύχοι , ὥσπερ ἄγαλμα ἢ ἀγάλματος : τὸ δέ ἐστιν ἐκεῖ ἄνθρωπος καὶ διὰ τί ἄνθρωπος , εἴπερ καὶ νοερὸν αὐτὸν δεῖ τὸν ἐκεῖ ἄνθρωπον εἶναι καὶ ὀφθαλμὸν καὶ διὰ τί — ἢ οὐκ ἂν ὅλως εἴη , εἰ μὴ διὰ τί — ἐνταῦθα δὲ ὥσπερ ἕκαστον τῶν μερῶν χωρίς , οὕτω καὶ τὸ διὰ τί . ἐκεῖ δ̓ ἐν ἑνὶ πάντα , ὥστε ταὐτὸν τὸ πρᾶγμα καὶ τὸ διὰ τί τοῦ πράγματος . πολλαχοῦ δὲ καὶ ἐνταῦθα τὸ πρᾶγμα καὶ τὸ διὰ τί ταὐτόν , οἷον τί ἐστιν ἔκλειψις . τί οὖν κωλύει καὶ ἕκαστον διὰ τί εἶναι καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων , καὶ τοῦτο εἶναι τὴν οὐσίαν ἑκάστου ; μᾶλλον δὲ ἀνάγκη : καὶ πειρωμένοις οὕτως τὸ τί ἦν εἶναι λαμβάνειν ὀρθῶς συμβαίνει . ὃ γὰρ ἔστιν ἕκαστον , διὰ τοῦτο ἔστι . λέγω δὲ οὐχ , ὅτι τὸ εἶδος ἑκάστῳ αἴτιον τοῦ εἶναι — τοῦτο μὲν γὰρ ἀληθές — ἀλλ̓ ὅτι , εἰ καὶ αὐτὸ τὸ εἶδος ἕκαστον πρὸς αὑτὸ ἀναπτύσσοις , εὑρήσεις ἐν αὐτῷ τὸ διὰ τί . ἀργὸν μὲν γὰρ ὂν καὶ ζωὴν ἔχον τὸ διὰ τί οὐ πάντως ἔχει , εἶδος δὲ ὂν καὶ νοῦ ὂν πόθεν ἂν λάβοι τὸ διὰ τί ; εἰ δὲ παρὰ νοῦ τις λέγοι , οὐ χωρίς ἐστιν , εἴ γε καὶ αὐτό ἐστιν : εἰ οὖν δεῖ ἔχειν ταῦτα μηδενὶ ἐλλείποντα , μηδὲ τῷ διὰ τί ἐλλείπειν . νοῦς δὲ ἔχει τὸ διὰ τί οὕτως ἕκαστον τῶν ἐν αὐτῷ : τὰ δὲ ἐν αὐτῷ αὐτὸς ἕκαστον ἂν εἴη τῶν ἐν αὐτῷ , ὥστε μηδὲν προσδεῖσθαι τοῦ διὰ τί γέγονεν , ἀλλ̓ ὁμοῦ γέγονε καὶ ἔχει ἐν αὑτῷ τὴν τῆς ὑποστάσεως αἰτίαν . γεγονὸς δὲ οὐκ εἰκῆ οὐδὲν ἂν παραλελειμμένον ἔχοι τοῦ διὰ τί , ἀλλὰ πᾶν ἔχον ἔχει καὶ τὸ καλῶς ὁμοῦ τῆς αἰτίας . καὶ τοῖς ἄρα μεταλαμβάνουσιν οὕτω δίδωσιν , ὡς τὸ διὰ τί ἔχειν . καὶ μήν , ὥσπερ ἐν τῷδε τῷ παντὶ ἐκ πολλῶν συνεστηκότι συνείρεται πρὸς ἄλληλα τὰ πάντα , καὶ ἐν τῷ πάντα εἶναι ἔστι καὶ διότι ἕκαστον , ὥσπερ καὶ ἐφ̓ ἑκάστου τὸ μέρος πρὸς τὸ ὅλον ἔχον ὁρᾶται , οὐ τούτου γενομένου , εἶτα τούτου μετὰ τόδε , ἀλλὰ πρὸς ἄλληλα ὁμοῦ τὴν αἰτίαν καὶ τὸ αἰτιατὸν συνιστάντων , οὕτω χρὴ πολὺ μᾶλλον ἐκεῖ τά τε πάντα πρὸς τὸ ὅλον ἕκαστα καὶ ἕκαστον πρὸς αὑτό . εἰ οὖν ἡ συνυπόστασις ὁμοῦ πάντων καὶ οὐκ εἰκῆ πάντων καὶ δεῖ μὴ ἀπηρτῆσθαι , ἐν αὑτοῖς ἂν ἔχοι τὰ αἰτιατὰ τὰς αἰτίας , καὶ τοιοῦτον ἕκαστον , οἷον ἀναιτίως τὴν αἰτίαν ἔχειν . εἰ οὖν μὴ ἔχει αἰτίαν τοῦ εἶναι , αὐτάρκη δέ ἐστι καὶ μεμονωμένα αἰτίας ἐστίν , εἴη ἂν ἐν αὑτοῖς ἔχοντα σὺν αὑτοῖς τὴν αἰτίαν . καὶ γὰρ αὖ εἰ μηδέν ἐστι μάτην ἐκεῖ , πολλὰ δὲ ἐν ἑκάστῳ ἐστὶ πάντα ὅσα ἔχει , ἔχοις ἂν εἰπεῖν διότι ἕκαστον . προῆν ἄρα καὶ συνῆν τὸ διότι ἐκεῖ οὐκ ὂν διότι , ἀλλ̓ ὅτι : μᾶλλον δὲ ἄμφω ἕν . τί γὰρ ἂν καὶ περιττὸν εἶχε νοῦ , ὡς ἂν νοῦ νόημα μὴ τοιοῦτον ὄν , οἷον μὴ τέλειον γέννημα ; εἰ οὖν τέλειον , οὐκ ἔστιν εἰπεῖν ὅτῳ ἐλλείπει , οὐδὲ διὰ τί τοῦτο οὐ πάρεστι . παρὸν ἄρα ἔχοις ἂν εἰπεῖν διότι πάρεστιν : ἐν ἄρα τῇ ὑποστάσει τὸ διὰ τί : ἐν ἑκάστῳ τοίνυν νοήματι καὶ ἐνεργήματι , οἷον κατ̓ ἄνθρωπον πᾶς προεφάνη ὁ ἄνθρωπος συμφέρων ἑαυτὸν αὐτῷ καὶ πάντα ὅσα ἔχει ἐξ ἀρχῆς ὁμοῦ ἔχων ἕτοιμός ἐστιν ὅλος . εἶτα , εἰ μὴ πᾶς ἐστιν , ἀλλὰ δεῖ τι αὐτῷ προσθεῖναι , γεννήματός ἐστιν . ἔστι δὲ ἀεί : ὥστε πᾶς ἐστιν . ἀλλ̓ ὁ γινόμενος ἄνθρωπος γενητός .
Lemmas: διό καί ἐντεῦθεν ἄν τις οὐ ἥσσων καταμανθάνω ὁ νόος φύσις , ὅς ἄν πολύς ὁ ἄλλος ὁράω , οὐδέ ὡς ὅσος εἰμί ὁ νόος χρῆμα ὁράω . ὁ μέν γάρ ὅτι δίδωμι αὐτός ἔχω , ὁ δέ διότι οὐκέτι , ἤ , εἰ δίδωμι , χωρίς . καί ὁράω ἄνθρωπος ἤ ὀφθαλμός , εἰ τυγχάνω , ὥσπερ ἄγαλμα ἤ ἄγαλμα : ὁ δέ εἰμί ἐκεῖ ἄνθρωπος καί διά τίς ἄνθρωπος , εἴπερ καί νοερός αὐτός δέω ὁ ἐκεῖ ἄνθρωπος εἰμί καί ὀφθαλμός καί διά τίς — ἤ οὐ ἄν ὅλος εἰμί , εἰ μή διά τίς — ἐνταῦθα δέ ὥσπερ ἕκαστος ὁ μέρος χωρίς , οὕτως καί ὁ διά τίς . ἐκεῖ δέ ἐν εἷς πᾶς , ὥστε αὐτός ὁ πρᾶγμα καί ὁ διά τίς ὁ πρᾶγμα . πολλαχοῦ δέ καί ἐνταῦθα ὁ πρᾶγμα καί ὁ διά τίς αὐτός , οἷος τίς εἰμί ἔκλειψις . τίς οὖν κωλύω καί ἕκαστος διά τίς εἰμί καί ἐπί ὁ ἄλλος , καί οὗτος εἰμί ὁ οὐσία ἕκαστος ; μάλα δέ ἀνάγκη : καί πειράω οὕτως ὁ τίς εἰμί εἰμί λαμβάνω ὀρθός συμβαίνω . ὅς γάρ εἰμί ἕκαστος , διά οὗτος εἰμί . λέγω δέ οὐ , ὅτι ὁ εἶδος ἕκαστος αἴτιος ὁ εἰμί — οὗτος μέν γάρ ἀληθής — ἀλλά ὅτι , εἰ καί αὐτός ὁ εἶδος ἕκαστος πρός ἑαυτοῦ ἀναπτύσσω , εὑρίσκω ἐν αὐτός ὁ διά τίς . ἀργός μέν γάρ εἰμί καί ζωή ἔχω ὁ διά τίς οὐ πάντως ἔχω , εἶδος δέ εἰμί καί νόος εἰμί πόθεν ἄν λαμβάνω ὁ διά τίς ; εἰ δέ παρά νόος τις λέγω , οὐ χωρίς εἰμί , εἰ γε καί αὐτός εἰμί : εἰ οὖν δέω ἔχω οὗτος μηδείς ἐλλείπω , μηδέ ὁ διά τίς ἐλλείπω . νόος δέ ἔχω ὁ διά τίς οὕτως ἕκαστος ὁ ἐν αὐτός : ὁ δέ ἐν αὐτός αὐτός ἕκαστος ἄν εἰμί ὁ ἐν αὐτός , ὥστε μηδείς προσδέω ὁ διά τίς γίγνομαι , ἀλλά ὁμοῦ γίγνομαι καί ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ ὁ ὑπόστασις αἰτία . γίγνομαι δέ οὐ εἰκῇ οὐδείς ἄν παραλείπω ἔχω ὁ διά τίς , ἀλλά πᾶς ἔχω ἔχω καί ὁ καλός ὁμοῦ ὁ αἰτία . καί ὁ ἄρα μεταλαμβάνω οὕτως δίδωμι , ὡς ὁ διά τίς ἔχω . καί μήν , ὥσπερ ἐν ὅδε ὁ πᾶς ἐκ πολύς συνίστημι συλλέγω πρός ἀλλήλων ὁ πᾶς , καί ἐν ὁ πᾶς εἰμί εἰμί καί διότι ἕκαστος , ὥσπερ καί ἐπί ἕκαστος ὁ μέρος πρός ὁ ὅλος ἔχω ὁράω , οὐ οὗτος γίγνομαι , εἶτα οὗτος μετά ὅδε , ἀλλά πρός ἀλλήλων ὁμοῦ ὁ αἰτία καί ὁ αἰτιατός συνίστημι , οὕτως χρή πολύς μάλα ἐκεῖ ὁ τε πᾶς πρός ὁ ὅλος ἕκαστος καί ἕκαστος πρός ἑαυτοῦ . εἰ οὖν ὁ συνυπόστασις ὁμοῦ πᾶς καί οὐ εἰκῇ πᾶς καί δέω μή ἀπαρτάω , ἐν ἑαυτοῦ ἄν ἔχω ὁ αἰτιατός ὁ αἰτία , καί τοιοῦτος ἕκαστος , οἷος ἀναίτιος ὁ αἰτία ἔχω . εἰ οὖν μή ἔχω αἰτία ὁ εἰμί , αὐτάρκης δέ εἰμί καί μονόω αἰτία εἰμί , εἰμί ἄν ἐν ἑαυτοῦ ἔχω σύν ἑαυτοῦ ὁ αἰτία . καί γάρ αὖ εἰ μηδείς εἰμί μάτην ἐκεῖ , πολύς δέ ἐν ἕκαστος εἰμί πᾶς ὅσος ἔχω , ἔχω ἄν λέγω διότι ἕκαστος . προέρχομαι ἄρα καί σύνειμι ὁ διότι ἐκεῖ οὐ εἰμί διότι , ἀλλά ὅτι : μάλα δέ ἄμφω εἷς . τίς γάρ ἄν καί περισσός ἔχω νόος , ὡς ἄν νόος νόημα μή τοιοῦτος εἰμί , οἷος μή τέλειος γέννημα ; εἰ οὖν τέλειος , οὐ εἰμί λέγω ὅστις ἐλλείπω , οὐδέ διά τίς οὗτος οὐ πάρειμι . πάρειμι ἄρα ἔχω ἄν λέγω διότι πάρειμι : ἐν ἄρα ὁ ὑπόστασις ὁ διά τίς : ἐν ἕκαστος τοίνυν νόημα καί ἐνέργημα , οἷος κατά ἄνθρωπος πᾶς προφαίνω ὁ ἄνθρωπος συμφέρω ἑαυτοῦ αὐτός καί πᾶς ὅσος ἔχω ἐκ ἀρχή ὁμοῦ ἔχω ἑτοῖμος εἰμί ὅλος . εἶτα , εἰ μή πᾶς εἰμί , ἀλλά δέω τις αὐτός προστίθημι , γέννημα εἰμί . εἰμί δέ ἀεί : ὥστε πᾶς εἰμί . ἀλλά ὁ γίγνομαι ἄνθρωπος γενητός .