plotinus.enneades 6.9.4
γίνεται δὲ ἡ ἀπορία μάλιστα , ὅτι μηδὲ κατ̓ ἐπιστήμην ἡ σύνεσις ἐκείνου μηδὲ κατὰ νόησιν , ὥσπερ τὰ ἄλλα νοητά , ἀλλὰ κατὰ παρουσίαν ἐπιστήμης κρείττονα . πάσχει δὲ ἡ ψυχὴ τοῦ ἓν εἶναι τὴν ἀπόστασιν καὶ οὐ πάντη ἐστὶν ἕν , ὅταν ἐπιστήμην του λαμβάνῃ : λόγος γὰρ ἡ ἐπιστήμη , πολλὰ δὲ ὁ λόγος . παρέρχεται οὖν τὸ ἓν εἰς ἀριθμὸν καὶ πλῆθος πεσοῦσα . ὑπὲρ ἐπιστήμην τοίνυν δεῖ δραμεῖν καὶ μηδαμῇ ἐκβαίνειν τοῦ ἓν εἶναι , ἀλλ̓ ἀποστῆναι δεῖ καὶ ἐπιστήμης καὶ ἐπιστητῶν καὶ παντὸς ἐκείνου καὶ παῤ ἐκείνου , ὥσπερ πᾶν φῶς μεθημερινὸν παῤ ἡλίου . διὸ οὐδὲ ῥητὸν οὐδὲ γραπτόν φησιν . ἀλλὰ λέγομεν καὶ γράφομεν πέμποντες εἰς αὐτὸ καὶ ἀνεγείροντες ἐκ τῶν λόγων ἐπὶ τὴν θέαν ὥσπερ ὁδὸν δεικνύντες τῷ τι θεάσασθαι βουλομένῳ . μέχρι μὲν γὰρ τῆς ὁδοῦ καὶ τῆς πορείας ἡ δίδαξις , ἡ δὲ θέα αὐτοῦ ἔργον ἤδη τοῦ ἰδεῖν βεβουλημένου . εἰ δὲ μὴ ἦλθέ τις ἐπὶ τὸ θέαμα , μηδὲ σύνεσιν ἔσχεν ἡ ψυχὴ τῆς ἐκεῖ ἀγλαίας μηδὲ ἔπαθε μηδὲ ἔσχεν ἐν ἑαυτῇ οἷον ἐρωτικὸν πάθημα ἐκ τοῦ ἰδεῖν ἐραστοῦ ἐν ᾧ ἐρᾷ ἀναπαυσαμένου , δεξάμενος μὲν φῶς ἀληθινὸν καὶ πᾶσαν τὴν ψυχὴν περιφωτίσας διὰ τὸ ἐγγυτέρω γεγονέναι , ἀναβεβηκὼς δὲ ἔτι ὀπισθοβαρὴς ὑπάρχων , ἃ ἐμπόδια ἦν τῇ θέᾳ , καὶ οὐ μόνος ἀναβεβηκώς , ἀλλ̓ ἔχων τὸ διεῖργον ἀπ̓ αὐτοῦ , ἢ μήπω εἰς ἓν συναχθείς — οὐ γὰρ δὴ ἄπεστιν οὐδενὸς ἐκεῖνο καὶ πάντων δέ , ὥστε παρὸν μὴ παρεῖναι ἀλλ̓ ἢ τοῖς δέχεσθαι δυναμένοις μένοις καὶ παρεσκευασμένοις , ὥστε ἐναρμόσαι καὶ οἷον ἐφάψασθαι καὶ θιγεῖν ὁμοιότητι καὶ τῇ ἐν αὐτοῖς δυνάμει συγγενεῖ τῇ ἀπ̓ αὐτοῦ , ὅταν οὕτως ἔχῃ , ὡς εἶχεν , ὅτε ἦλθεν ἀπ̓ αὐτοῦ , ἤδη δύνασθαι ἰδεῖν ὡς πέφυκεν ἐκεῖνος θεατὸς εἶναι : εἰ οὖν μήπω ἐστὶν ἐκεῖ , ἀλλὰ διὰ ταῦτά ἐστιν ἔξω , ἢ δἰ ἔνδειαν τοῦ παιδαγωγοῦντος λόγου καὶ πίστιν περὶ αὐτοῦ παρεχομένου , δἰ ἐκεῖνα μὲν αὑτὸν ἐν αἰτίᾳ τιθέσθω , καὶ πειράσθω ἀποστὰς πάντων μόνος εἶναι , ἃ δὲ ἐν τοῖς λόγοις ἀπιστεῖ ἐλλείπων , ὧδε διανοείσθω .
Lemmas: γίγνομαι δέ ὁ ἀπορία μάλα , ὅτι μηδέ κατά ἐπιστήμη ὁ σύνεσις ἐκεῖνος μηδέ κατά νόησις , ὥσπερ ὁ ἄλλος νοητός , ἀλλά κατά παρουσία ἐπιστήμη κρατύς . πάσχω δέ ὁ ψυχή ὁ εἷς εἰμί ὁ ἀπόστασις καί οὐ πάντῃ εἰμί εἷς , ὅταν ἐπιστήμη τις λαμβάνω : λόγος γάρ ὁ ἐπιστήμη , πολύς δέ ὁ λόγος . παρέρχομαι οὖν ὁ εἷς εἰς ἀριθμός καί πλῆθος πίπτω . ὑπέρ ἐπιστήμη τοίνυν δέω τρέχω καί μηδαμῇ ἐκβαίνω ὁ εἷς εἰμί , ἀλλά ἀφίστημι δέω καί ἐπιστήμη καί ἐπιστητός καί πᾶς ἐκεῖνος καί παρά ἐκεῖνος , ὥσπερ πᾶς φάος μεθημερινός παρά ἥλιος . διό οὐδέ ῥητός οὐδέ γραπτός φημί . ἀλλά λέγω καί γράφω πέμπω εἰς αὐτός καί ἀνεγείρω ἐκ ὁ λόγος ἐπί ὁ θέα ὥσπερ ὁδός δείκνυμι ὁ τις θεάομαι βούλομαι . μέχρι μέν γάρ ὁ ὁδός καί ὁ πορεία ὁ δίδαξις , ὁ δέ θέα αὐτός ἔργον ἤδη ὁ ὁράω βούλομαι . εἰ δέ μή ἔρχομαι τις ἐπί ὁ θέαμα , μηδέ σύνεσις ἔχω ὁ ψυχή ὁ ἐκεῖ ἀγλαία μηδέ πάσχω μηδέ ἔχω ἐν ἑαυτοῦ οἷος ἐρωτικός πάθημα ἐκ ὁ ὁράω ἐραστής ἐν ὅς ἐράω ἀναπαύω , δέχομαι μέν φάος ἀληθινός καί πᾶς ὁ ψυχή περιφωτίζω διά ὁ ἐγγύς γίγνομαι , ἀναβαίνω δέ ἔτι ὀπισθοβαρής ὑπάρχω , ὅς ἐμπόδιος εἰμί ὁ θέα , καί οὐ μόνος ἀναβαίνω , ἀλλά ἔχω ὁ διείργω ἀπό αὐτός , ἤ μήπω εἰς εἷς συνάγω — οὐ γάρ δή ἄπειμι οὐδείς ἐκεῖνος καί πᾶς δέ , ὥστε πάρειμι μή πάρειμι ἀλλά ἤ ὁ δέχομαι δύναμαι μένω καί παρασκευάζω , ὥστε ἐναρμόζω καί οἷος ἐφάπτω καί θιγγάνω ὁμοιότης καί ὁ ἐν αὐτός δύναμις συγγενής ὁ ἀπό αὐτός , ὅταν οὕτως ἔχω , ὡς ἔχω , ὅτε ἔρχομαι ἀπό αὐτός , ἤδη δύναμαι ὁράω ὡς φύω ἐκεῖνος θεατός εἰμί : εἰ οὖν μήπω εἰμί ἐκεῖ , ἀλλά διά οὗτος εἰμί ἔξω , ἤ διά ἔνδεια ὁ παιδαγωγέω λόγος καί πίστις περί αὐτός παρέχω , διά ἐκεῖνος μέν ἑαυτοῦ ἐν αἰτία τίθημι , καί πειράω ἀφίστημι πᾶς μόνος εἰμί , ὅς δέ ἐν ὁ λόγος ἀπιστέω ἐλλείπω , ὧδε διανοέω .