plotinus.enneades 2.4.15
πάλιν οὖν ζητητέον , εἰ κατὰ συμβεβηκὸς τὸ ἄπειρον καὶ τὸ ἀόριστον ἐπ ʼ ἄλλῃ φύσει καὶ πῶς συμβεβηκὸς καὶ εἰ στέρησις συμβέβηκεν . εἰ δὴ ὅσα μὲν ἀριθμοὶ καὶ λόγοι ἀπειρίας ἔξω — ὅροι γὰρ καὶ τάξεις καὶ τὸ τεταγμένον καὶ τοῖς ἄλλοις παρὰ τούτων , τάττει δὲ ταῦτα οὐ τὸ τεταγμένον οὐδὲ τάξις , ἀλλὰ ἄλλο τὸ ταττόμενον παρὰ τὸ τάττον , τάττει δὲ τὸ πέρας καὶ ὅρος καὶ λόγος — ἀνάγκη τὸ ταττόμενον καὶ ὁριζόμενον τὸ ἄπειρον εἶναι . τάττεται δὲ ἡ ὕλη καὶ ὅσα δὲ μὴ ὕλη τῷ μετέχειν ἢ ὕλης λόγον ἔχειν : ἀνάγκη τοίνυν τὴν ὕλην τὸ ἄπειρον εἶναι , οὐχ οὕτω δὲ ἄπειρον , ὡς κατὰ συμβεβηκὸς καὶ τῷ συμβεβηκέναι τὸ ἄπειρον αὐτῇ . πρῶτον μὲν γὰρ τὸ συμβαῖνόν τῳ δεῖ λόγον εἶναι : τὸ δὲ ἄπειρον οὐ λόγος : ἔπειτα τίνι ὄντι τὸ ἄπειρον συμβήσεται ; πέρατι καὶ πεπερασμένῳ . ἀλλ̓ οὐ πεπερασμένον οὐδὲ πέρας ἡ ὕλη . καὶ τὸ ἄπειρον δὲ προσελθὸν τῷ πεπερασμένῳ ἀπολεῖ αὐτοῦ τὴν φύσιν : οὐ τοίνυν συμβεβηκὸς τῇ ὕλῃ τὸ ἄπειρον : αὐτὴ τοίνυν τὸ ἄπειρον . ἐπεὶ καὶ ἐν τοῖς νοητοῖς ἡ ὕλη τὸ ἄπειρον καὶ εἴη ἂν γεννηθὲν ἐκ τῆς τοῦ ἑνὸς ἀπειρίας ἢ δυνάμεως ἢ τοῦ ἀεί , οὐκ οὔσης ἐν ἐκείνῳ ἀπειρίας ἀλλὰ ποιοῦντος . πῶς οὖν ἐκεῖ καὶ ἐνταῦθα ; ἢ διττὸν καὶ τὸ ἄπειρον . καὶ τί διαφέρει ; ὡς ἀρχέτυπον καὶ εἴδωλον . ἐλαττόνως οὖν ἄπειρον τοῦτο ; ἢ μᾶλλον : ὅσῳ γὰρ εἴδωλον πεφευγὸς τὸ εἶναι τὸ ἀληθές , μᾶλλον ἄπειρον . ἡ γὰρ ἀπειρία ἐν τῷ ἧττον ὁρισθέντι μᾶλλον : τὸ γὰρ ἧττον ἐν τῷ ἀγαθῷ μᾶλλον ἐν τῷ κακῷ . τὸ ἐκεῖ οὖν μᾶλλον ὂν εἴδωλόν πως ἄπειρον , τὸ δὲ ἐνταῦθα ἧττον , ὅσῳ πέφευγε τὸ εἶναι τὸ ἀληθές , εἰς δὲ εἰδώλου κατερρύη φύσιν , ἀληθεστέρως ἄπειρον . τὸ αὐτὸ οὖν τὸ ἄπειρον καὶ τὸ ἀπείρῳ εἶναι ; ἢ ὅπου λόγος καὶ ὕλη ἄλλο ἑκάτερον , ὅπου δὲ ὕλη μόνον ἢ ταὐτὸν λεκτέον ἢ ὅλως , ὃ καὶ βέλτιον , οὐκ εἶναι ἐνθάδε τὸ ἀπείρῳ εἶναι : λόγος γὰρ ἔσται , ὃς οὐκ ἔστιν ἐν τῷ ἀπείρῳ , ἵν̓ ᾖ ἄπειρον . ἄπειρον μὲν δὴ παῤ αὑτῆς τὴν ὕλην λεκτέον ἀντιτάξει τῇ πρὸς τὸν λόγον . καὶ γάρ , ὥσπερ ὁ λόγος οὐκ ἄλλο τι ὤν ἐστι λόγος , οὕτω καὶ τὴν ὕλην ἀντιτεταγμένην τῷ λόγῳ κατὰ τὴν ἀπειρίαν οὐκ ἄλλο τι οὖσαν λεκτέον ἄπειρον .
Lemmas: πάλιν οὖν ζητέω , εἰ κατά συμβαίνω ὁ ἄπειρος καί ὁ ἀόριστος ἔπος ʼ ἄλλος φύσις καί πῶς συμβαίνω καί εἰ στέρησις συμβαίνω . εἰ δή ὅσος μέν ἀριθμός καί λόγος ἀπειρία ἔξω — ὅρος γάρ καί τάξις καί ὁ τάσσω καί ὁ ἄλλος παρά οὗτος , τάσσω δέ οὗτος οὐ ὁ τάσσω οὐδέ τάξις , ἀλλά ἄλλος ὁ τάσσω παρά ὁ τάσσω , τάσσω δέ ὁ πέρας καί ὅρος καί λόγος — ἀνάγκη ὁ τάσσω καί ὁρίζω ὁ ἄπειρος εἰμί . τάσσω δέ ὁ ὕλη καί ὅσος δέ μή ὕλη ὁ μετέχω ἤ ὕλη λόγος ἔχω : ἀνάγκη τοίνυν ὁ ὕλη ὁ ἄπειρος εἰμί , οὐ οὕτως δέ ἄπειρος , ὡς κατά συμβαίνω καί ὁ συμβαίνω ὁ ἄπειρος αὐτός . πρῶτος μέν γάρ ὁ συμβαίνω τις δέω λόγος εἰμί : ὁ δέ ἄπειρος οὐ λόγος : ἔπειτα τίς εἰμί ὁ ἄπειρος συμβαίνω ; πέρας καί περαίνω . ἀλλά οὐ περαίνω οὐδέ πέρας ὁ ὕλη . καί ὁ ἄπειρος δέ προσέρχομαι ὁ περαίνω ἀπόλλυμι αὐτός ὁ φύσις : οὐ τοίνυν συμβαίνω ὁ ὕλη ὁ ἄπειρος : αὐτός τοίνυν ὁ ἄπειρος . ἐπεί καί ἐν ὁ νοητός ὁ ὕλη ὁ ἄπειρος καί εἰμί ἄν γεννάω ἐκ ὁ ὁ εἷς ἀπειρία ἤ δύναμις ἤ ὁ ἀεί , οὐ εἰμί ἐν ἐκεῖνος ἀπειρία ἀλλά ποιέω . πῶς οὖν ἐκεῖ καί ἐνταῦθα ; ἤ δισσός καί ὁ ἄπειρος . καί τίς διαφέρω ; ὡς ἀρχέτυπος καί εἴδωλον . ἐλαχύς οὖν ἄπειρος οὗτος ; ἤ μάλα : ὅσος γάρ εἴδωλον φεύγω ὁ εἰμί ὁ ἀληθής , μάλα ἄπειρος . ὁ γάρ ἀπειρία ἐν ὁ ἥσσων ὁρίζω μάλα : ὁ γάρ ἥσσων ἐν ὁ ἀγαθός μάλα ἐν ὁ κακός . ὁ ἐκεῖ οὖν μάλα εἰμί εἴδωλον πως ἄπειρος , ὁ δέ ἐνταῦθα ἥσσων , ὅσος φεύγω ὁ εἰμί ὁ ἀληθής , εἰς δέ εἴδωλον καταρρέω φύσις , ἀληθής ἄπειρος . ὁ αὐτός οὖν ὁ ἄπειρος καί ὁ ἄπειρος εἰμί ; ἤ ὅπου λόγος καί ὕλη ἄλλος ἑκάτερος , ὅπου δέ ὕλη μόνος ἤ αὐτός λεκτέος ἤ ὅλος , ὅς καί ἀγαθός , οὐ εἰμί ἐνθάδε ὁ ἄπειρος εἰμί : λόγος γάρ εἰμί , ὅς οὐ εἰμί ἐν ὁ ἄπειρος , ἵνα εἰμί ἄπειρος . ἄπειρος μέν δή παρά ἑαυτοῦ ὁ ὕλη λεκτέος ἀντίταξις ὁ πρός ὁ λόγος . καί γάρ , ὥσπερ ὁ λόγος οὐ ἄλλος τις εἰμί εἰμί λόγος , οὕτως καί ὁ ὕλη ἀντιτάσσω ὁ λόγος κατά ὁ ἀπειρία οὐ ἄλλος τις εἰμί λεκτέος ἄπειρος .