plotinus.enneades 3.6.19
τὰ μὲν δὴ εἰσελθόντα εἰς τὴν ὕλην ὥσπερ μητέρα ἀδικεῖ οὐδὲν οὐδ̓ αὖ ὠφελεῖ . οὐδέ γε αἱ πληγαὶ αἱ τούτων πρὸς αὐτήν , πρὸς ἄλληλα δέ , ὅτι αἱ δυνάμεις πρὸς τὰ ἐναντία , οὐ πρὸς τὰ ὑποκείμενα , εἰ μή τις συνειλημμένα θεωροῖ τοῖς ἐπεισιοῦσι : θερμὸν γὰρ ἔπαυσε τὸ ψυχρὸν καὶ μέλαν τὸ λευκὸν ἢ συγκραθέντα ἄλλην ποιότητα ἐξ αὑτῶν ἐποίησε . τὰ παθόντα οὖν τὰ κραθέντα , τὸ δὲ παθεῖν αὐτοῖς τὸ μὴ εἶναι ὅπερ ἦσαν . καὶ ἐν τοῖς ἐμψύχοις δὲ αἱ μὲν πείσεις περὶ τὰ σώματα κατὰ τὰς ποιότητας καὶ τὰς δυνάμεις τὰς ἐνυπαρχούσας τῆς ἀλλοιώσεως γινομένης : λυομένων δὲ τῶν συστάσεων ἢ συνιουσῶν ἢ μετατιθεμένων παρὰ τὴν κατὰ φύσιν σύστασιν τὰ μὲν πάθη ἐν τοῖς σώμασι , ταῖς δὲ ψυχαῖς αἱ γνώσεις συνημμέναι τῶν σφοδροτέρων : εἰ δὲ μή , οὐ γινώσκουσιν . ἡ δὲ ὕλη μένει : οὐδὲν γὰρ ἀπελθόντος μὲν πέπονθε τοῦ ψυχροῦ , τοῦ δὲ θερμοῦ ἐπελθόντος : οὐ γὰρ ἦν οὔτε φίλον αὐτῇ οὔτε ἀλλότριον ὁποτερονοῦν . ὥστε οἰκειότερον αὐτῇ ἡ ʽὑποδοχὴ καὶ τιθήνἠ : ἡ δὲ μήτηρ οἷον εἴρηται : οὐδὲν γὰρ αὕτη γεννᾷ . ἀλλ̓ ἐοίκασι μητέρα αὐτὴν λέγειν ὅσοι καὶ τὴν μητέρα τάξιν ὕλης πρὸς τὰ γεννώμενα ἀξιοῦσιν ἔχειν , ὡς ὑποδεχομένης μόνον , οὐδὲν δὲ εἰς τὰ γεννώμενα διδούσης : ἐπεὶ καὶ ὅσον σῶμα τοῦ γινομένου ἐκ τῆς τροφῆς . εἰ δὲ δίδωσιν ἡ μήτηρ τι τῷ γεννωμένῳ , οὐ καθ̓ ὅσον ὕλη , ἀλλ̓ ὅτι καὶ εἶδος : μόνον γὰρ τὸ εἶδος γόνιμον , ἡ δὲ ἑτέρα φύσις ἄγονος . ὅθεν , οἶμαι , καὶ οἱ πάλαι σοφοὶ μυστικῶς καὶ ἐν τελεταῖς αἰνιττόμενοι Ἑρμῆν μὲν ποιοῦσι τὸν ἀρχαῖον τὸ τῆς γενέσεως ὄργανον ἀεὶ ἔχοντα πρὸς ἐργασίαν τὸν γεννῶντα τὰ ἐν αἰσθήσει δηλοῦντες εἶναι τὸν νοητὸν λόγον , τὸ δὲ ἄγονον τῆς ὕλης μενούσης τὸ αὐτὸ ἀεὶ διὰ τῶν περὶ αὐτὴν ἀγόνων δηλοῦντες . μητέρα γὰρ πάντων ποιήσαντες , ἣν δὴ οὕτως ἐπιφημίζουσι τὴν κατὰ τὸ ὑποκείμενον ἀρχὴν λαβόντες καὶ ὄνομα τοῦτο θέμενοι , ἵνα δηλοῖεν ὃ βούλονται , τὸ πρὸς τὴν μητέρα οὐχ ὅμοιον πάντη ἐνδείκνυσθαι θέλοντες τοῖς ὅστις ὁ τρόπος βουλομένοις ἀκριβέστερον λαβεῖν καὶ μὴ ἐπιπολῆς ζητοῦσι πόρρωθεν μέν , ὅμως δὲ ὡς ἐδύναντο , ἐνεδείξαντο ὡς ἄγονός τε καὶ οὐδὲ πάντη θῆλυς , ἀλλὰ τοσοῦτον μὲν θῆλυς , ὅσον ὑποδέξασθαι , ὅσον δὲ γεννᾶν οὐκέτι , τῷ τὸ πρὸς αὐτὴν κεχωρηκὸς μήτε θῆλυ εἶναι , μήτε γεννᾶν δύνασθαι , ἀποτετμημένον δὲ πάσης τῆς τοῦ γεννᾶν δυνάμεως , ἣ μόνῳ ὑπάρχει τῷ μένοντι ἄρρενι .
Lemmas: ὁ μέν δή εἰσέρχομαι εἰς ὁ ὕλη ὥσπερ μήτηρ ἀδικέω οὐδείς οὐδέ αὖ ὠφελέω . οὐδέ γε ὁ πληγή ὁ οὗτος πρός αὐτός , πρός ἀλλήλων δέ , ὅτι ὁ δύναμις πρός ὁ ἐναντίος , οὐ πρός ὁ ὑπόκειμαι , εἰ μή τις συλλαμβάνω θεωρέω ὁ ἐπεισέρχομαι : θερμός γάρ παύω ὁ ψυχρός καί μέλας ὁ λευκός ἤ συγκεράννυμι ἄλλος ποιότης ἐκ ἑαυτοῦ ποιέω . ὁ πάσχω οὖν ὁ κεράννυμι , ὁ δέ πάσχω αὐτός ὁ μή εἰμί ὅς εἰμί . καί ἐν ὁ ἔμψυχος δέ ὁ μέν πεῖσις περί ὁ σῶμα κατά ὁ ποιότης καί ὁ δύναμις ὁ ἐνυπάρχω ὁ ἀλλοίωσις γίγνομαι : λύω δέ ὁ σύστασις ἤ συνέρχομαι ἤ μετατίθημι παρά ὁ κατά φύσις σύστασις ὁ μέν πάθος ἐν ὁ σῶμα , ὁ δέ ψυχή ὁ γνῶσις συνάπτω ὁ σφοδρός : εἰ δέ μή , οὐ γιγνώσκω . ὁ δέ ὕλη μένω : οὐδείς γάρ ἀπέρχομαι μέν πάσχω ὁ ψυχρός , ὁ δέ θερμός ἐπέρχομαι : οὐ γάρ εἰμί οὔτε φίλος αὐτός οὔτε ἀλλότριος ὁπότερος . ὥστε οἰκεῖος αὐτός ὁ ὑποδοχή καί τιθήνη : ὁ δέ μήτηρ οἷος λέγω : οὐδείς γάρ οὗτος γεννάω . ἀλλά ἔοικα μήτηρ αὐτός λέγω ὅσος καί ὁ μήτηρ τάξις ὕλη πρός ὁ γεννάω ἀξιόω ἔχω , ὡς ὑποδέχομαι μόνος , οὐδείς δέ εἰς ὁ γεννάω δίδωμι : ἐπεί καί ὅσος σῶμα ὁ γίγνομαι ἐκ ὁ τροφή . εἰ δέ δίδωμι ὁ μήτηρ τις ὁ γεννάω , οὐ κατά ὅσος ὕλη , ἀλλά ὅτι καί εἶδος : μόνος γάρ ὁ εἶδος γόνιμος , ὁ δέ ἕτερος φύσις ἄγονος . ὅθεν , οἴομαι , καί ὁ πάλαι σοφός μυστικός καί ἐν τελετή αἰνίσσομαι Ἑρμῆς μέν ποιέω ὁ ἀρχαῖος ὁ ὁ γένεσις ὄργανον ἀεί ἔχω πρός ἐργασία ὁ γεννάω ὁ ἐν αἴσθησις δηλόω εἰμί ὁ νοητός λόγος , ὁ δέ ἄγονος ὁ ὕλη μένω ὁ αὐτός ἀεί διά ὁ περί αὐτός ἄγονον δηλόω . μήτηρ γάρ πᾶς ποιέω , ὅς δή οὕτως ἐπιφημίζω ὁ κατά ὁ ὑπόκειμαι ἀρχή λαμβάνω καί ὄνομα οὗτος τίθημι , ἵνα δηλόω ὅς βούλομαι , ὁ πρός ὁ μήτηρ οὐ ὅμοιος πάντῃ ἐνδείκνυμι ἐθέλω ὁ ὅστις ὁ τρόπος βούλομαι ἀκριβής λαμβάνω καί μή ἐπιπολή ζητέω πρόσωθεν μέν , ὅμως δέ ὡς δύναμαι , ἐνδείκνυμι ὡς ἄγονος τε καί οὐδέ πάντῃ θῆλυς , ἀλλά τοσοῦτος μέν θῆλυς , ὅσος ὑποδέχομαι , ὅσος δέ γεννάω οὐκέτι , ὁ ὁ πρός αὐτός χωρέω μήτε θῆλυς εἰμί , μήτε γεννάω δύναμαι , ἀποτέμνω δέ πᾶς ὁ ὁ γεννάω δύναμις , ὅς μόνος ὑπάρχω ὁ μένω ἄρσην .