plotinus.enneades 6.1.4
ἀριθμὸν δὴ πρῶτον ποσὸν λέγουσι καὶ τὸ συνεχὲς ἅπαν μέγεθος καὶ τόπον καὶ χρόνον , τὰ δ̓ ἄλλα εἰς ταῦτα ἀναφέρουσιν , ὅσα ποσὰ λέγουσι , καὶ τὴν κίνησιν ποσὸν τῷ τὸν χρόνον , καίτοι ἴσως ἀνάπαλιν τοῦ χρόνου τὸ συνεχὲς παρὰ τῆς κινήσεως λαβόντος . εἰ μὲν δὴ τὸ συνεχὲς ᾗ συνεχὲς ποσὸν φήσουσιν εἶναι , τὸ διωρισμένον οὐκ ἂν εἴη ποσόν : εἰ δὲ κατὰ συμβεβηκὸς τὸ συνεχές , τί κοινὸν ἀμφοτέροις ἔσται τὸ ποσοῖς εἶναι ; τοῖς μὲν γὰρ ἀριθμοῖς τὸ ποσοῖς εἶναι ὑπαρχέτω : καίτοι τοῦτο τὸ λέγεσθαι ποσοῖς ὑπάρχει , οὔπω δέ , τίς ἡ φύσις καθ̓ ὃ λέγεται , δηλοῦται : ἀλλὰ γραμμή γε καὶ ἐπίπεδον καὶ σῶμα οὐδὲ λέγεται , ἀλλὰ μεγέθη μὲν λέγεται , ποσὰ δὲ οὐ λέγεται , εἴπερ τότε προσλαμβάνει τὸ ποσὸν λέγεσθαι , ὅταν εἰς ἀριθμὸν ἀχθῇ δίπηχυ ἢ τρίπηχυ : ἐπεὶ καὶ τὸ σῶμα τὸ φυσικὸν μετρηθὲν γίνεται ποσόν τι , καὶ ὁ τόπος κατὰ συμβεβηκός , οὐχ ᾗ τόπος . δεῖ δὲ μὴ τὸ κατὰ συμβεβηκὸς ποσὸν λαμβάνειν , ἀλλὰ τὸ καθ̓ αὑτό , οἷον ποσότητα : ἐπεὶ οὐδὲ τοὺς τρεῖς βοῦς ποσόν , ἀλλὰ τὸν ἐπ’ αὐτοῖς ἀριθμόν : βόες γὰρ τρεῖς δύο κατηγορίαι ἤδη . οὕτως οὖν καὶ γραμμὴ τοσήδε δύο κατηγορίαι , καὶ ἐπιφάνεια τοσήδε δύο , καὶ ἡ ποσότης μὲν αὐτῆς ποσόν , αὐτὴ δὲ ἡ ἐπιφάνεια διὰ τί ποσόν ; περατωθεῖσα γοῦν οἷον τρισὶ γραμμαῖς ἢ τέσσαρσι λέγεται εἶναι ποσόν . τί οὖν ; μόνον τοὺς ἀριθμοὺς φήσομεν ποσόν ; ἀλλ̓ εἰ μὲν τοὺς καθ̓ αὑτοὺς ἀριθμούς , οὐσίαι λέγονται οὗτοι καὶ μάλιστα τῷ καθ̓ αὑτοὺς εἶναι : εἰ δὲ τοὺς ἐν τοῖς μετέχουσιν αὐτῶν , καθ̓ οὓς ἀριθμοῦμεν , οὐ μονάδας , ἀλλὰ ἵππους δέκα καὶ βοῦς δέκα , πρῶτον μὲν ἄτοπον δόξει εἶναι , εἰ ἐκεῖνοι οὐσίαι , μὴ καὶ τούτους : ἔπειτα δέ , εἰ μετροῦντες τὰ ὑποκείμενα ἐνυπάρχουσιν ἐν αὐτοῖς , ἀλλὰ μὴ ἔξω ὄντες ὥσπερ οἱ κανόνες καὶ τὰ μέτρα μετροῦσιν . ἀλλ̓ εἰ ἐφ̓ ἑαυτῶν ὄντες λαμβάνονται εἰς τὸ μετρεῖν καὶ μὴ ἐν τοῖς ὑποκειμένοις , οὔτε ἐκεῖνα ποσὰ τὰ ὑποκείμενα μὴ μετέχοντα ποσότητος , αὐτοί τε διὰ τί ποσόν ; μέτρα γάρ : τὰ δὲ μέτρα διὰ τί ποσὰ ἢ ποσότης ; ἢ ὅτι ἐν τοῖς οὖσιν ὄντες , εἰ μηδεμιᾷ τῶν ἄλλων ἁρμόττουσι , τοῦτο , ὃ λέγονται , ἔσονται καὶ ἐν τῇ λεγομένῃ ποσότητι κείσονται . καὶ γὰρ ἡ μονὰς αὐτῶν ὁρίζει ἕν , εἶτ̓ ἔπεισι καὶ ἐπ’ ἄλλο , καὶ ὁ ἀριθμὸς ὅσα μηνύει , καὶ μετρεῖ τὸ πλῆθος ἡ ψυχὴ προσχρωμένη . μετροῦσα οὖν οὐ τὸ τί ἐστι μετρεῖ : ἓν γὰρ λέγει καὶ δύο , κἂν ὁποιαοῦν καὶ ἐναντία ᾖ : ἀλλ̓ οὐδὲ ἥντινα διάθεσιν ἔχει , οἷον θερμὸν ἢ καλόν , ἀλλ̓ ὅσα . τοῦ ποσοῦ ἄρα , εἴτε καθ̓ αὑτό , εἴτ̓ ἐν τοῖς μετέχουσι θεωροῖτο , αὐτός , οὐ τὰ μετέχοντα . οὐ τὸ τρίπηχυ τοίνυν , ἀλλὰ τὰ τρία . διὰ τί ὁ??ʼν καὶ τὰ μεγέθη ; ἆρα , ὅτι ἐγγὺς τοῦ ποσοῦ , καὶ οἷς ἂν ἐγγίνηται , ποσὰ αὐτὰ λέγομεν , οὐ τῷ κυρίως ποσῷ , ἀλλὰ μέγα λέγομεν , ὥσπερ πολλοῦ μετέχον ἀριθμοῦ , καὶ μικρόν , ὅτι ὀλίγου ; ἀλλὰ τὸ μέγα αὐτὸ καὶ τὸ μικρὸν οὐκ ἀξιοῦται ποσὰ εἶναι , ἀλλὰ πρός τι : ἀλλ̓ ὅμως πρός τι λέγουσι , καθ̓ ὅσον ποσὰ δοκεῖ εἶναι . σκεπτέον δὲ ἀκριβέστερον . ἔσται τοίνυν οὐχ ἕν τι γένος , ἀλλ̓ ὁ ἀριθμὸς μόνος , τὰ δὲ δευτέρως . οὐ κυρίως τοίνυν ἓν γένος , ἀλλὰ κατηγορία μία συνάγουσα καὶ τὰ ἐγγὺς πρὸς τὰ πρώτως καὶ δευτέρως . ἡμῖν δὲ ζητητέον , πῶς οἱ καθ̓ αὑτοὺς ἀριθμοὶ οὐσίαι ἢ καὶ αὐτοὶ ποσόν τι : ὁποτέρως δ̓ ἂν ἔχωσιν , οὐκ ἂν κοινόν τι ἔχοιεν πρὸς τούτους ἐκεῖνοι , ἀλλ̓ ἢ ὄνομα μόνον .
Lemmas: ἀριθμός δή πρῶτος ποσός λέγω καί ὁ συνεχής ἅπας μέγεθος καί τόπος καί χρόνος , ὁ δέ ἄλλος εἰς οὗτος ἀναφέρω , ὅσος ποσός λέγω , καί ὁ κίνησις ποσός ὁ ὁ χρόνος , καίτοι ἴσως ἀνάπαλιν ὁ χρόνος ὁ συνεχής παρά ὁ κίνησις λαμβάνω . εἰ μέν δή ὁ συνεχής ᾗ συνεχής ποσός φημί εἰμί , ὁ διορίζω οὐ ἄν εἰμί ποσός : εἰ δέ κατά συμβαίνω ὁ συνεχής , τίς κοινός ἀμφότερος εἰμί ὁ ποσός εἰμί ; ὁ μέν γάρ ἀριθμός ὁ ποσός εἰμί ὑπάρχω : καίτοι οὗτος ὁ λέγω ποσός ὑπάρχω , οὔπω δέ , τίς ὁ φύσις κατά ὅς λέγω , δηλόω : ἀλλά γραμμή γε καί ἐπίπεδος καί σῶμα οὐδέ λέγω , ἀλλά μέγεθος μέν λέγω , ποσός δέ οὐ λέγω , εἴπερ τότε προσλαμβάνω ὁ ποσός λέγω , ὅταν εἰς ἀριθμός ἄγω δίπηχυς ἤ τρίπηχυς : ἐπεί καί ὁ σῶμα ὁ φυσικός μετρέω γίγνομαι ποσός τις , καί ὁ τόπος κατά συμβαίνω , οὐ ᾗ τόπος . δέω δέ μή ὁ κατά συμβαίνω ποσός λαμβάνω , ἀλλά ὁ κατά ἑαυτοῦ , οἷος ποσότης : ἐπεί οὐδέ ὁ τρεῖς βοῦς ποσός , ἀλλά ὁ ἐπί αὐτός ἀριθμός : βοῦς γάρ τρεῖς δύο κατηγορία ἤδη . οὕτως οὖν καί γραμμή τοσόσδε δύο κατηγορία , καί ἐπιφάνεια τοσόσδε δύο , καί ὁ ποσότης μέν αὐτός ποσός , αὐτός δέ ὁ ἐπιφάνεια διά τίς ποσός ; περατόω γοῦν οἷος τρεῖς γραμμή ἤ τέσσαρες λέγω εἰμί ποσός . τίς οὖν ; μόνος ὁ ἀριθμός φημί ποσός ; ἀλλά εἰ μέν ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀριθμός , οὐσία λέγω οὗτος καί μάλα ὁ κατά ἑαυτοῦ εἰμί : εἰ δέ ὁ ἐν ὁ μετέχω αὐτός , κατά ὅς ἀριθμέω , οὐ μονάς , ἀλλά ἵππος δέκα καί βοῦς δέκα , πρῶτος μέν ἄτοπος δοκέω εἰμί , εἰ ἐκεῖνος οὐσία , μή καί οὗτος : ἔπειτα δέ , εἰ μετρέω ὁ ὑπόκειμαι ἐνυπάρχω ἐν αὐτός , ἀλλά μή ἔξω εἰμί ὥσπερ ὁ κανών καί ὁ μέτρον μετρέω . ἀλλά εἰ ἐπί ἑαυτοῦ εἰμί λαμβάνω εἰς ὁ μετρέω καί μή ἐν ὁ ὑπόκειμαι , οὔτε ἐκεῖνος ποσός ὁ ὑπόκειμαι μή μετέχω ποσότης , αὐτός τε διά τίς ποσός ; μέτρον γάρ : ὁ δέ μέτρον διά τίς ποσός ἤ ποσότης ; ἤ ὅτι ἐν ὁ εἰμί εἰμί , εἰ μηδείς ὁ ἄλλος ἁρμόζω , οὗτος , ὅς λέγω , εἰμί καί ἐν ὁ λέγω ποσότης κεῖμαι . καί γάρ ὁ μονή αὐτός ὁρίζω εἷς , εἶτα ἔπειμι καί ἐπί ἄλλος , καί ὁ ἀριθμός ὅσος μηνύω , καί μετρέω ὁ πλῆθος ὁ ψυχή προσχράομαι . μετρέω οὖν οὐ ὁ τις εἰμί μετρέω : εἷς γάρ λέγω καί δύο , ἐάν ὁποιοσοῦν καί ἐναντίος εἰμί : ἀλλά οὐδέ ὅστις διάθεσις ἔχω , οἷος θερμός ἤ καλός , ἀλλά ὅσος . ὁ πός ἄρα , εἴτε κατά ἑαυτοῦ , εἶτα ἐν ὁ μετέχω θεωρέω , αὐτός , οὐ ὁ μετέχω . οὐ ὁ τρίπηχυς τοίνυν , ἀλλά ὁ τρεῖς . διά τίς ὅς καί ὁ μέγεθος ; ἆρα , ὅτι ἐγγύς ὁ πός , καί ὅς ἄν ἐγγίγνομαι , ποσός αὐτός λέγω , οὐ ὁ κύριος πός , ἀλλά μέγας λέγω , ὥσπερ πολύς μετέχω ἀριθμός , καί μικρός , ὅτι ὀλίγος ; ἀλλά ὁ μέγας αὐτός καί ὁ μικρός οὐ ἀξιόω ποσός εἰμί , ἀλλά πρός τις : ἀλλά ὅμως πρός τις λέγω , κατά ὅσος ποσός δοκέω εἰμί . σκοπέω δέ ἀκριβής . εἰμί τοίνυν οὐ εἷς τις γένος , ἀλλά ὁ ἀριθμός μόνος , ὁ δέ δεύτερος . οὐ κύριος τοίνυν εἷς γένος , ἀλλά κατηγορία εἷς συνάγω καί ὁ ἐγγύς πρός ὁ πρῶτος καί δεύτερος . ἐγώ δέ ζητέω , πῶς ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀριθμός οὐσία ἤ καί αὐτός ποσός τις : ὁπότερος δέ ἄν ἔχω , οὐ ἄν κοινός τις ἔχω πρός οὗτος ἐκεῖνος , ἀλλά ἤ ὄνομα μόνος .