plotinus.enneades 6.7.11
λέγεται δὲ οὐδ̓ ὁ οὐρανός , καὶ πολλὰ δὲ φαίνεται , οὐκ ἀτιμάσαι τὴν τῶν ζῴων πάντων φύσιν : ἐπεὶ καὶ τόδε τὸ πᾶν πάντα ἔχει . πόθεν οὖν ἔχει ; πάντα οὖν ἔχει ὅσα ἐνταῦθα τὰ ἐκεῖ ; ἢ ὅσα λόγῳ πεποίηται καὶ κατ̓ εἶδος . ἀλλ̓ ὅταν πῦρ ἔχῃ , καὶ ὕδωρ ἔχει , ἔχει δὲ πάντως καὶ φυτά . πῶς οὖν τὰ φυτὰ ἐκεῖ ; καὶ πῶς πῦρ ζῇ ; καὶ πῶς γῆ ; ἢ γὰρ ζῇ , ἢ οἷον νεκρὰ ἔσται ἐκεῖ , ὥστε μὴ πᾶν τὸ ἐκεῖ ζῆν . καὶ τί ὅλως ἐστὶν ἐκεῖ καὶ ταῦτα ; τὰ μὲν οὖν φυτὰ δύναιτ̓ ἂν τῷ λόγῳ συναρμόσαι : ἐπεὶ καὶ τὸ τῇδε φυτὸν λόγος ἐστὶν ἐν ζωῇ κείμενος . εἰ δὴ ὁ ἔνυλος λόγος ὁ τοῦ φυτοῦ , καθ̓ ὃν τὸ φυτόν ἐστι , ζωή τις ἐστὶ τοιάδε καὶ ψυχή τις καὶ ὁ λόγος ἕν τι , ἤτοι τὸ πρῶτον φυτόν ἐστιν οὗτος ἢ οὔ , ἀλλὰ πρὸ αὐτοῦ φυτὸν τὸ πρῶτον , ἀφ̓ οὗ καὶ τοῦτο . καὶ γὰρ ἐκεῖνο ἕν , ταῦτα δὲ πολλὰ καὶ ἀφ̓ ἑνὸς ἐξ ἀνάγκης . εἰ δὴ τοῦτο , δεῖ πολὺ πρότερον ἐκεῖνο ζῆν καὶ αὐτὸ τοῦτο φυτὸν εἶναι , ἀπ̓ ἐκείνου δὲ ταῦτα δευτέρως καὶ τρίτως καὶ κατ̓ ἴχνος ἐκείνου ζῆν . γῆ δὲ πῶς ; καὶ τί τὸ γῇ εἶναι ; καὶ τίς ἡ ἐκεῖ γῆ τὸ ζῆν ἔχουσα ; ἢ πρότερον τίς αὕτη : τοῦτο . δ̓ ἐστὶ τί τὸ εἶναι ταύτῃ . δεῖ δὴ μορφήν τινα εἶναι καὶ ἐνταῦθα καὶ λόγον . ἐκεῖ μὲν οὖν ἐπὶ τοῦ φυτοῦ ἔζη καὶ ὁ τῇδε αὐτοῦ λόγος . ἆῤ οὖν καὶ ἐν τῇδε τῇ γῇ ; ἤ , εἰ λάβοιμεν τὰ μάλιστα γήινα γεννώμενα καὶ πλαττόμενα ἐν αὐτῇ , εὕροιμεν ἂν καὶ ἐνταῦθα τὴν γῆς φύσιν . λίθων τοίνυν αὐξήσεις τε καὶ πλάσεις καὶ ὀρῶν ἀναφυομένων ἔνδον μορφώσεις πάντως που λόγου ἐμψύχου δημιουργοῦντος ἔνδοθεν καὶ εἰδοποιοῦντος χρὴ νομίζειν γίνεσθαι , καὶ τοῦτο εἶναι τὸ εἶδος τῆς γῆς τὸ ποιοῦν , ὥσπερ ἐν τοῖς δένδροις τὴν λεγομένην φύσιν , τῷ δὲ ξύλῳ τοῦ δένδρου ἀνάλογον τὴν λεγομένην εἶναι γῆν , καὶ ἀποτμηθέντα τὸν λίθον οὕτως ἔχειν , ὡς εἰ ἐκ τοῦ δένδρου τι κοπείη , μὴ παθόντος δὲ τούτου , ἀλλ̓ ἔτι συνηρτημένου , ὡς τὸ μὴ κοπὲν ἐκ τοῦ ζῶντος φυτοῦ . τὴν δημιουργοῦσαν ἐγκαθημένην τῇ γῇ φύσιν ζωὴν ἐν λόγῳ ἀνευρόντες πιστοίμεθα ἂν τὸ ἐντεῦθεν ῥᾳδίως τὴν ἐκεῖ γῆν πολὺ πρότερον ζῶσαν εἶναι καὶ ζωὴν ἔλλογον γῆς , αὐτογῆν καὶ πρώτως γῆν , ἀφ̓ ἧς καὶ ἡ ἐνταῦθα γῆ . εἰ δὲ καὶ τὸ πῦρ λόγος τις ἐν ὕλῃ ἐστὶ καὶ τὰ ἄλλα τὰ τοιαῦτα καὶ οὐκ ἐκ τοῦ αὐτομάτου πῦρ — πόθεν γάρ ; οὐ γὰρ ἐκ παρατρίψεως , ὡς ἄν τις οἰηθείη : ἤδη γὰρ ὄντος ἐν τῷ παντὶ πυρὸς ἡ παράτριψις ἐχόντων τῶν παρατριβομένων σωμάτων : οὐδὲ γὰρ ἡ ὕλη οὕτως δυνάμει , ὥστε παῤ αὐτῆς : εἰ δὴ κατὰ λόγον δεῖ τὸ ποιοῦν εἶναι ὡς μορφοῦν , τί ἂν εἴη ; ἢ ψυχὴ ποιεῖν πῦρ δυναμένη : τοῦτο δ̓ ἐστὶ ζωὴ καὶ λόγος , ἓν καὶ ταὐτὸν ἄμφω . διὸ καὶ Πλάτων ἐν ἑκάστῳ τούτων ψυχήν φησιν εἶναι οὐκ ἄλλως ἢ ὡς ποιοῦσαν τοῦτο δὴ τὸ αἰσθητὸν πῦρ . ἔστιν οὖν καὶ τὸ ἐνταῦθα ποιοῦν πῦρ ζωή τις πυρίνη , ἀληθέστερον πῦρ . τὸ ἄρα ἐπέκεινα πῦρ . μᾶλλον ὂν πῦρ μᾶλλον ἂν εἴη ἐν ζωῇ : ζῇ ἄρα καὶ αὐτὸ τὸ πῦρ . ὁ δ̓ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων , ὕδατός τε καὶ ἀέρος . ἀλλὰ διὰ τί οὐκ ἔμψυχα καὶ ταῦτα ὥσπερ ἡ γῆ ; ὅτι μὲν οὖν καὶ ταῦτα ἐν ζῴῳ τῷ παντί , δῆλόν που , καὶ ὅτι μέρη ζῴου : οὐ φαίνεται δὲ ζωὴ ἐν αὐτοῖς , ὥσπερ οὐδ̓ ἐπὶ τῆς γῆς : συλλογίζεσθαι δ̓ ἦν κἀκεῖ καὶ ἐκ τῶν γινομένων ἐν αὐτῇ : ἀλλὰ γίνεται καὶ ἐν πυρὶ ζῷα , καὶ ἐν ὕδατι δὲ φανερώτερον : καὶ ἀέρινοι δὲ ζῴων συστάσεις . γινόμενον δὲ τὸ πῦρ ἕκαστον καὶ ταχὺ σβεννύμενον τὴν ἐν τῷ ὅλῳ ψυχὴν παρέρχεται εἴς τε ὄγκον οὐ γεγένηται μένον , ἵν̓ ἔδειξε τὴν ἐν αὐτῷ ψυχήν , ἀήρ τε καὶ ὕδωρ ὡσαύτως : ἐπεί , εἰ παγείη πως κατὰ φύσιν , δείξειεν ἄν : ἀλλ̓ ὅτι ἔδει εἶναι κεχυμένα , ἣν ἔχει οὐ δείκνυσι . καὶ κινδυνεύει ὅμοιον εἶναι οἷον τὸ ἐπὶ τῶν ὑγρῶν τῶν ἐν ἡμῖν , οἷον αἵματος : ἡ μὲν γὰρ σὰρξ ἔχειν δοκεῖ καὶ ὅ τι ἂν σὰρξ γένηται ἐκ τοῦ αἵματος , τὸ δ̓ αἷμα αἴσθησιν οὐ παρεχόμενον ἔχειν οὐ δοκεῖ . καίτοι ἀνάγκη ἐνεῖναι καὶ ἐν αὐτῷ : ἐπεὶ καὶ οὐδέν ἐστι βίαιον γινόμενον περὶ αὐτό , ἀλλ̓ ἕτοιμόν ἐστι διεστάναι τῆς ἐνυπαρχούσης ψυχῆς , οἷον καὶ ἐπὶ τῶν στοιχείων τῶν τριῶν δεῖ νομίζειν εἶναι : ἐπεὶ καὶ ὅσα ἐξ ἀέρος συστάντος μᾶλλον ζῷα ἔχει τὸ μὴ αἰσθάνεσθαι εἰς τὸ παθεῖν . ὥσπερ δὲ ὁ ἀὴρ τὸ φῶς ἀτενὲς ὂν καὶ μένον , ἕως μένει αὐτός , παρέρχεται , τοῦτον τὸν τρόπον πάρεισι καὶ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ κύκλῳ καὶ οὐ πάρεισι : καὶ τὰ ἄλλα ὡσαύτως .
Lemmas: λέγω δέ οὐδέ ὁ οὐρανός , καί πολύς δέ φαίνω , οὐ ἀτιμάζω ὁ ὁ ζῷον πᾶς φύσις : ἐπεί καί ὅδε ὁ πᾶς πᾶς ἔχω . πόθεν οὖν ἔχω ; πᾶς οὖν ἔχω ὅσος ἐνταῦθα ὁ ἐκεῖ ; ἤ ὅσος λόγος ποιέω καί κατά εἶδος . ἀλλά ὅταν πῦρ ἔχω , καί ὕδωρ ἔχω , ἔχω δέ πάντως καί φυτόν . πῶς οὖν ὁ φυτόν ἐκεῖ ; καί πῶς πῦρ ζάω ; καί πῶς γῆ ; ἤ γάρ ζάω , ἤ οἷος νεκρός εἰμί ἐκεῖ , ὥστε μή πᾶς ὁ ἐκεῖ ζάω . καί τίς ὅλος εἰμί ἐκεῖ καί οὗτος ; ὁ μέν οὖν φυτόν δύναμαι ἄν ὁ λόγος συναρμόζω : ἐπεί καί ὁ τῇδε φυτόν λόγος εἰμί ἐν ζωή κεῖμαι . εἰ δή ὁ ἔνυλος λόγος ὁ ὁ φυτόν , κατά ὅς ὁ φυτόν εἰμί , ζωή τις εἰμί τοιόσδε καί ψυχή τις καί ὁ λόγος εἷς τις , ἤτοι ὁ πρῶτος φυτόν εἰμί οὗτος ἤ οὐ , ἀλλά πρό αὐτός φυτόν ὁ πρῶτος , ἀπό ὅς καί οὗτος . καί γάρ ἐκεῖνος εἷς , οὗτος δέ πολύς καί ἀπό εἷς ἐκ ἀνάγκη . εἰ δή οὗτος , δέω πολύς πρότερος ἐκεῖνος ζάω καί αὐτός οὗτος φυτόν εἰμί , ἀπό ἐκεῖνος δέ οὗτος δεύτερος καί τρίτος καί κατά ἴχνος ἐκεῖνος ζάω . γῆ δέ πῶς ; καί τίς ὁ γῆ εἰμί ; καί τίς ὁ ἐκεῖ γῆ ὁ ζάω ἔχω ; ἤ πρότερος τίς οὗτος : οὗτος . δέ εἰμί τίς ὁ εἰμί οὗτος . δέω δή μορφή τις εἰμί καί ἐνταῦθα καί λόγος . ἐκεῖ μέν οὖν ἐπί ὁ φυτόν ζάω καί ὁ τῇδε αὐτός λόγος . ἆρα οὖν καί ἐν ὅδε ὁ γῆ ; ἤ , εἰ λαμβάνω ὁ μάλα γήϊνος γεννάω καί πλήσσω ἐν αὐτός , εὑρίσκω ἄν καί ἐνταῦθα ὁ γῆ φύσις . λίθος τοίνυν αὔξησις τε καί πλάσις καί ὄρος ἀναφύσσω ἔνδον μόρφωσις πάντως που λόγος ἔμψυχος δημιουργέω ἔνδοθεν καί εἰδοποιέω χρή νομίζω γίγνομαι , καί οὗτος εἰμί ὁ εἶδος ὁ γῆ ὁ ποιέω , ὥσπερ ἐν ὁ δένδρον ὁ λέγω φύσις , ὁ δέ ξύλον ὁ δένδρον ἀνάλογος ὁ λέγω εἰμί γῆ , καί ἀποτέμνω ὁ λίθος οὕτως ἔχω , ὡς εἰ ἐκ ὁ δένδρον τις κόπτω , μή πάσχω δέ οὗτος , ἀλλά ἔτι συναρτάω , ὡς ὁ μή κόπτω ἐκ ὁ ζάω φυτόν . ὁ δημιουργέω ἐγκάθημαι ὁ γῆ φύσις ζωή ἐν λόγος ἀνευρίσκω πιστόω ἄν ὁ ἐντεῦθεν ῥᾴδιος ὁ ἐκεῖ γῆ πολύς πρότερος ζάω εἰμί καί ζωή ἔλλογος γῆ , αὐτογῆ καί πρῶτος γῆ , ἀπό ὅς καί ὁ ἐνταῦθα γῆ . εἰ δέ καί ὁ πῦρ λόγος τις ἐν ὕλη εἰμί καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος καί οὐ ἐκ ὁ αὐτόματος πῦρ — πόθεν γάρ ; οὐ γάρ ἐκ παράτριψις , ὡς ἄν τις οἴομαι : ἤδη γάρ εἰμί ἐν ὁ πᾶς πῦρ ὁ παράτριψις ἔχω ὁ παρατρίβω σῶμα : οὐδέ γάρ ὁ ὕλη οὕτως δύναμις , ὥστε παρά αὐτός : εἰ δή κατά λόγος δέω ὁ ποιέω εἰμί ὡς μορφόω , τίς ἄν εἰμί ; ἤ ψυχή ποιέω πῦρ δύναμαι : οὗτος δέ εἰμί ζωή καί λόγος , εἷς καί αὐτός ἄμφω . διό καί Πλάτων ἐν ἕκαστος οὗτος ψυχή φημί εἰμί οὐ ἄλλος ἤ ὡς ποιέω οὗτος δή ὁ αἰσθητός πῦρ . εἰμί οὖν καί ὁ ἐνταῦθα ποιέω πῦρ ζωή τις πύρινος , ἀληθής πῦρ . ὁ ἄρα ἐπέκεινα πῦρ . μάλα εἰμί πῦρ μάλα ἄν εἰμί ἐν ζωή : ζάω ἄρα καί αὐτός ὁ πῦρ . ὁ δέ αὐτός λόγος καί ἐπί ὁ ἄλλος , ὕδωρ τε καί ἀήρ . ἀλλά διά τίς οὐ ἔμψυχος καί οὗτος ὥσπερ ὁ γῆ ; ὅτι μέν οὖν καί οὗτος ἐν ζῷον ὁ πᾶς , δῆλος που , καί ὅτι μέρος ζῷον : οὐ φαίνω δέ ζωή ἐν αὐτός , ὥσπερ οὐδέ ἐπί ὁ γῆ : συλλογίζομαι δέ εἰμί ἐκεῖ καί ἐκ ὁ γίγνομαι ἐν αὐτός : ἀλλά γίγνομαι καί ἐν πῦρ ζῷον , καί ἐν ὕδωρ δέ φανερός : καί ἀέρινος δέ ζῷον σύστασις . γίγνομαι δέ ὁ πῦρ ἕκαστος καί ταχύς σβέννυμι ὁ ἐν ὁ ὅλος ψυχή παρέρχομαι εἰς τε ὄγκος οὐ γίγνομαι μένω , ἵνα δείκνυμι ὁ ἐν αὐτός ψυχή , ἀήρ τε καί ὕδωρ ὡσαύτως : ἐπεί , εἰ πήγνυμι πως κατά φύσις , δείκνυμι ἄν : ἀλλά ὅτι δέω εἰμί χέω , ὅς ἔχω οὐ δείκνυμι . καί κινδυνεύω ὅμοιος εἰμί οἷος ὁ ἐπί ὁ ὑγρός ὁ ἐν ἐγώ , οἷος αἷμα : ὁ μέν γάρ σάρξ ἔχω δοκέω καί ὅς τις ἄν σάρξ γίγνομαι ἐκ ὁ αἷμα , ὁ δέ αἷμα αἴσθησις οὐ παρέχω ἔχω οὐ δοκέω . καίτοι ἀνάγκη ἔνειμι καί ἐν αὐτός : ἐπεί καί οὐδείς εἰμί βίαιος γίγνομαι περί αὐτός , ἀλλά ἑτοῖμος εἰμί διίστημι ὁ ἐνυπάρχω ψυχή , οἷος καί ἐπί ὁ στοιχεῖον ὁ τρεῖς δέω νομίζω εἰμί : ἐπεί καί ὅσος ἐκ ἀήρ συνίστημι μάλα ζῷον ἔχω ὁ μή αἰσθάνομαι εἰς ὁ πάσχω . ὥσπερ δέ ὁ ἀήρ ὁ φάος ἀτενής εἰμί καί μένω , ἕως μένω αὐτός , παρέρχομαι , οὗτος ὁ τρόπος πάρειμι καί ὁ ψυχή αὐτός κύκλος καί οὐ πάρειμι : καί ὁ ἄλλος ὡσαύτως .