plotinus.enneades 4.7.4
μαρτυροῦσι δὲ καὶ αὐτοὶ ὑπὸ τῆς ἀληθείας ἀγόμενοι , ὡς δεῖ τι πρὸ τῶν σωμάτων εἶναι κρεῖττον αὐτῶν ψυχῆς εἶδος , ἔννουν τὸ πνεῦμα καὶ πῦρ νοερὸν τιθέμενοι , ὥσπερ ἄνευ πυρὸς καὶ πνεύματος οὐ δυναμένης τῆς κρείττονος μοίρας ἐν τοῖς οὖσιν εἶναι , τόπον δὲ ζητούσης εἰς τὸ ἱδρυθῆναι , δέον ζητεῖν , ὅπου τὰ σώματα ἱδρύσουσιν , ὡς ἄρα δεῖ ταῦτα ἐν ψυχῆς δυνάμεσιν ἱδρῦσθαι . εἰ δὲ μηδὲν παρὰ τὸ πνεῦμα τὴν ζωὴν καὶ τὴν ψυχὴν τίθενται , τί τὸ πολυθρύλητον αὐτοῖς πως ἔχον , εἰς ὃ καταφεύγουσιν ἀναγκαζόμενοι τίθεσθαι ἄλλην παρὰ τὰ σώματα φύσιν δραστήριον ; εἰ οὖν οὐ πᾶν μὲν πνεῦμα ψυχή , ὅτι μυρία πνεύματα ἄψυχα , τὸ δέ πως ἔχον πνεῦμα φήσουσι , τό πως ἔχον τοῦτο καὶ ταύτην τὴν σχέσιν ἢ τῶν ὄντων τι φήσουσιν , ἢ μηδέν . ἀλλ̓ εἰ μὲν μηδέν , πνεῦμα ἂν εἴη μόνον , τὸ δέ πως ἔχον ὄνομα . καὶ οὕτως συμβήσεται αὐτοῖς οὐδὲ ἄλλο οὐδὲν εἶναι λέγειν ἢ τὴν ὕλην , καὶ ψυχὴν καὶ θεὸν ὀνόματα πάντα , ἐκεῖνο δὲ μόνον . εἰ δὲ τῶν ὄντων ἡ σχέσις καὶ ἄλλο παρὰ τὸ ὑποκείμενον καὶ τὴν ὕλην , ἐν ὕλῃ μέν , ἄυλον δὲ αὐτὸ τῷ μὴ πάλιν αὖ συγκεῖσθαι ἐξ ὕλης , λόγος ἂν εἴη τις καὶ οὐ σῶμα καὶ φύσις ἑτέρα . ἔτι δὲ καὶ ἐκ τῶνδε οὐχ ἧττον φαίνεται ἀδύνατον ὂν τὴν ψυχὴν εἶναι σῶμα ὁτιοῦν . ἢ γὰρ θερμόν ἐστιν ἢ ψυχρόν , ἢ σκληρὸν ἢ μαλακόν , ὑγρόν τε ἢ πεπηγός , μέλαν τε ἢ λευκόν , καὶ πάντα ὅσα ποιότητες σωμάτων ἄλλαι ἐν ἄλλοις . καὶ εἰ μὲν θερμόν , μόνον θερμανεῖ : ψυχρὸν δέ , μόνον ψύξει : καὶ κοῦφα ποιήσει τὸ κοῦφον προσγενόμενον καὶ παρόν : καὶ βαρυνεῖ τὸ βαρύ , καὶ μελανεῖ τὸ μέλαν : καὶ τὸ λευκὸν λευκὸν ποιήσει . οὐ γὰρ πυρὸς τὸ ψύχειν , οὐδὲ τοῦ ψυχροῦ θερμὰ ποιεῖν . ἀλλ̓ ἥ γε ψυχὴ καὶ ἐν ἄλλοις μὲν ζῴοις ἄλλα , τὰ δ̓ ἄλλα ποιεῖ , καὶ ἐν τῷ δὲ αὐτῷ τὰ ἐναντία , τὰ μὲν πηγνῦσα , τὰ δὲ χέουσα , καὶ τὰ μὲν πυκνά , τὰ δὲ ἀραιά , μέλανα λευκά , κοῦφα βαρέα . καίτοι ἓν ἔδει ποιεῖν κατὰ τὴν τοῦ σώματος ποιότητά τε τὴν ἄλλην καὶ δὴ καὶ χρόαν : νῦν δὲ πολλά .
Lemmas: μαρτυρέω δέ καί αὐτός ὑπό ὁ ἀλήθεια ἄγω , ὡς δέω τις πρό ὁ σῶμα εἰμί κρατύς αὐτός ψυχή εἶδος , ἔννους ὁ πνεῦμα καί πῦρ νοερός τίθημι , ὥσπερ ἄνευ πῦρ καί πνεῦμα οὐ δύναμαι ὁ κρατύς μοῖρα ἐν ὁ εἰμί εἰμί , τόπος δέ ζητέω εἰς ὁ ἱδρύω , δέω ζητέω , ὅπου ὁ σῶμα ἱδρύω , ὡς ἄρα δέω οὗτος ἐν ψυχή δύναμις ἱδρύω . εἰ δέ μηδείς παρά ὁ πνεῦμα ὁ ζωή καί ὁ ψυχή τίθημι , τίς ὁ πολυθρύλητος αὐτός πως ἔχω , εἰς ὅς καταφεύγω ἀναγκάζω τίθημι ἄλλος παρά ὁ σῶμα φύσις δραστήριος ; εἰ οὖν οὐ πᾶς μέν πνεῦμα ψυχή , ὅτι μυρίος πνεῦμα ἄψυχος , ὁ δέ πως ἔχω πνεῦμα φημί , ὁ πως ἔχω οὗτος καί οὗτος ὁ σχέσις ἤ ὁ εἰμί τις φημί , ἤ μηδείς . ἀλλά εἰ μέν μηδείς , πνεῦμα ἄν εἰμί μόνος , ὁ δέ πως ἔχω ὄνομα . καί οὕτως συμβαίνω αὐτός οὐδέ ἄλλος οὐδείς εἰμί λέγω ἤ ὁ ὕλη , καί ψυχή καί θεός ὄνομα πᾶς , ἐκεῖνος δέ μόνος . εἰ δέ ὁ εἰμί ὁ σχέσις καί ἄλλος παρά ὁ ὑπόκειμαι καί ὁ ὕλη , ἐν ὕλη μέν , ἄυλος δέ αὐτός ὁ μή πάλιν αὖ σύγκειμαι ἐκ ὕλη , λόγος ἄν εἰμί τις καί οὐ σῶμα καί φύσις ἕτερος . ἔτι δέ καί ἐκ ὅδε οὐ ἥσσων φαίνω ἀδύνατος εἰμί ὁ ψυχή εἰμί σῶμα ὁστισοῦν . ἤ γάρ θερμός εἰμί ἤ ψυχρός , ἤ σκληρός ἤ μαλακός , ὑγρός τε ἤ πήγνυμι , μέλας τε ἤ λευκός , καί πᾶς ὅσος ποιότης σῶμα ἄλλος ἐν ἄλλος . καί εἰ μέν θερμός , μόνος θερμαίνω : ψυχρός δέ , μόνος ψύχω : καί κοῦφος ποιέω ὁ κοῦφος προσγίγνομαι καί πάρειμι : καί βαρύνω ὁ βαρύς , καί μελανέω ὁ μέλας : καί ὁ λευκός λευκός ποιέω . οὐ γάρ πῦρ ὁ ψύχω , οὐδέ ὁ ψυχρός θερμός ποιέω . ἀλλά ὁ γε ψυχή καί ἐν ἄλλος μέν ζῷον ἄλλος , ὁ δέ ἄλλος ποιέω , καί ἐν ὁ δέ αὐτός ὁ ἐναντίος , ὁ μέν πήγνυμι , ὁ δέ χέω , καί ὁ μέν πυκνός , ὁ δέ ἀραιός , μέλας λευκός , κοῦφος βαρύς . καίτοι εἷς δέω ποιέω κατά ὁ ὁ σῶμα ποιότης τε ὁ ἄλλος καί δή καί χροιά : νῦν δέ πολύς .