plotinus.enneades 4.4.24
τὸ δὲ εἰ τῆς χρείας μόνον ἡ αἴσθησις , ὧδε σκεπτέον . εἰ δὴ ψυχῇ μὲν μόνῃ οὐκ ἂν αἴσθησις γίγνοιτο , μετὰ δὲ σώματος αἱ αἰσθήσεις , διὰ σῶμα ἂν εἴη , ἐξ οὗπερ καὶ αἱ αἰσθήσεις , καὶ διὰ τὴν σώματος κοινωνίαν δοθεῖσα καὶ ἤτοι ἐξ ἀνάγκης ἐπακολουθούσης : ὅ τι γὰρ πάσχει τὸ σῶμα καὶ φθάνει τὸ πάθος μεῖζον ὂν μέχρι ψυχῆς : ἢ καὶ μεμηχάνηται , ὅπως καὶ πρὶν μεῖζον γενέσθαι τὸ ποιοῦν , ὥστε καὶ φθεῖραι , ἢ καὶ πρὶν πλησίον γενέσθαι φυλάξασθαι . εἰ δὴ τοῦτο , πρὸς χρείαν ἂν εἶεν αἱ αἰσθήσεις . καὶ γὰρ εἰ καὶ πρὸς γνῶσιν τῷ μὴ ἐν γνώσει ὄντι , ἀλλ̓ ἀμαθαίνοντι διὰ συμφοράν , καὶ ἵνα ἀναμνησθῇ διὰ λήθην , οὐ τῷ μήτε ἐν χρείᾳ μήτε ἐν λήθῃ . ἀλλ̓ εἰ τοῦτο , οὐ περὶ τῆς γῆς ἂν μόνον εἴη σκοπεῖσθαι , ἀλλὰ καὶ περὶ ἄστρων ἁπάντων καὶ μάλιστα περὶ παντὸς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τοῦ κόσμου . μέρεσι μὲν γὰρ πρὸς μέρη , οἷς καὶ τὸ παθεῖν ὑπάρχει , γένοιτο ἂν αἴσθησις κατὰ τὸν παρόντα λόγον , ὅλῳ δὲ πρὸς αὑτὸ τίς ἂν εἴη ἀπαθῶς ἔχοντι πανταχῇ ἑαυτοῦ πρὸς ἑαυτό ; καὶ γὰρ εἰ δεῖ τὸ μὲν ὄργανον τοῦ αἰσθανομένου εἶναι , ἕτερον δὲ παρὰ τὸ ὄργανον τὸ οὗ αἰσθάνεται ὑπάρχειν , τὸ δὲ πᾶν ὅλον ἐστίν , οὐκ ἂν εἴη αὐτῷ τὸ μὲν δἰ οὗ , τὸ δὲ οὗ ἡ αἴσθησις : ἀλλὰ συναίσθησιν μὲν αὑτοῦ , ὥσπερ καὶ ἡμεῖς ἡμῶν συναισθανόμεθα , δοτέον , αἴσθησιν δὲ ἀεὶ ἑτέρου οὖσαν οὐ δοτέον . ἐπεὶ καὶ ὅταν ἡμεῖς παρὰ τὸ καθεστὼς ἀεί τινος τῶν ἐν τῷ σώματι ἀντιλαμβανώμεθα , ἔξωθεν προσελθόντος ἀντιλαμβανόμεθα . ἀλλ̓ ὥσπερ ἐφ̓ ἡμῶν οὐ μόνον τῶν ἔξωθεν ἡ ἀντίληψις , ἀλλὰ καὶ μέρει μέρους , τί κωλύει καὶ τὸ πᾶν τῇ ἀπλανεῖ τὴν πλανωμένην ὁρᾶν , καὶ ταύτῃ τὴν γῆν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ βλέπειν ; καὶ εἰ μὴ ἀπαθῆ ταῦτα τῶν ἄλλων παθῶν , καὶ ἄλλως αἰσθήσεις ἔχειν , καὶ τὴν ὅρασιν μὴ μόνον ὡς καθ̓ αὑτὴν τῆς ἀπλανοῦς εἶναι , ἀλλ̓ ὡς ὀφθαλμοῦ ἀπαγγέλλοντος τῇ τοῦ παντὸς ψυχῇ ἃ εἶδε ; καὶ γὰρ εἰ τῶν ἄλλων ἀπαθής , διὰ τί ὡς ὄμμα οὐκ ὄψεται φωτοειδὲς ἔμψυχον ὄν ; ἀλλ̓ ὀμμάτων , φησίν , οὐκ ἐπεδεῖτο . ἀλλ̓ εἰ ὅτι μηδὲν ἔξωθεν ὑπελέλειπτο ὁρατόν , ἀλλ̓ ἔνδον γε ἦν καὶ ἑαυτὸν οὐδὲν ὁρᾶν ἐκώλυσεν : εἰ δ̓ ὅτι μάτην ἂν ἦν αὑτὸν ὁρᾶν , ἔστω μὴ προηγουμένως μὲν οὕτως ἕνεκα τοῦ ὁρᾶν γεγονέναι , ἀκολουθεῖν δὲ τῷ οὕτως ἔχειν ἐξ ἀνάγκης . διὰ τί οὐκ ἂν εἴη τοιούτῳ ὄντι σώματι τὸ ὁρᾶν ;
Lemmas: ὁ δέ εἰ ὁ χρεία μόνος ὁ αἴσθησις , ὧδε σκοπέω . εἰ δή ψυχή μέν μόνος οὐ ἄν αἴσθησις γίγνομαι , μετά δέ σῶμα ὁ αἴσθησις , διά σῶμα ἄν εἰμί , ἐκ ὅς καί ὁ αἴσθησις , καί διά ὁ σῶμα κοινωνία δίδωμι καί ἤτοι ἐκ ἀνάγκη ἐπακολουθέω : ὅς τις γάρ πάσχω ὁ σῶμα καί φθάνω ὁ πάθος μέγας εἰμί μέχρι ψυχή : ἤ καί μηχανάομαι , ὅπως καί πρίν μέγας γίγνομαι ὁ ποιέω , ὥστε καί φθείρω , ἤ καί πρίν πλησίον γίγνομαι φυλάσσω . εἰ δή οὗτος , πρός χρεία ἄν εἰμί ὁ αἴσθησις . καί γάρ εἰ καί πρός γνῶσις ὁ μή ἐν γνῶσις εἰμί , ἀλλά ἀμαθαίνω διά συμφορά , καί ἵνα ἀναμιμνῄσκω διά λήθη , οὐ ὁ μήτε ἐν χρεία μήτε ἐν λήθη . ἀλλά εἰ οὗτος , οὐ περί ὁ γῆ ἄν μόνος εἰμί σκοπέω , ἀλλά καί περί ἄστρον ἅπας καί μάλα περί πᾶς ὁ οὐρανός καί ὁ κόσμος . μέρος μέν γάρ πρός μέρος , ὅς καί ὁ πάσχω ὑπάρχω , γίγνομαι ἄν αἴσθησις κατά ὁ πάρειμι λόγος , ὅλος δέ πρός ἑαυτοῦ τίς ἄν εἰμί ἀπαθής ἔχω πανταχῇ ἑαυτοῦ πρός ἑαυτοῦ ; καί γάρ εἰ δέω ὁ μέν ὄργανον ὁ αἰσθάνομαι εἰμί , ἕτερος δέ παρά ὁ ὄργανον ὁ ὅς αἰσθάνομαι ὑπάρχω , ὁ δέ πᾶς ὅλος εἰμί , οὐ ἄν εἰμί αὐτός ὁ μέν διά ὅς , ὁ δέ ὅς ὁ αἴσθησις : ἀλλά συναίσθησις μέν ἑαυτοῦ , ὥσπερ καί ἐγώ ἐγώ συναισθάνομαι , δίδωμι , αἴσθησις δέ ἀεί ἕτερος εἰμί οὐ δίδωμι . ἐπεί καί ὅταν ἐγώ παρά ὁ καθίστημι ἀεί τις ὁ ἐν ὁ σῶμα ἀντιλαμβάνω , ἔξωθεν προσέρχομαι ἀντιλαμβάνω . ἀλλά ὥσπερ ἐπί ἐγώ οὐ μόνος ὁ ἔξωθεν ὁ ἀντίληψις , ἀλλά καί μέρος μέρος , τίς κωλύω καί ὁ πᾶς ὁ ἀπλανής ὁ πλανάω ὁράω , καί οὗτος ὁ γῆ καί ὁ ἐν αὐτός βλέπω ; καί εἰ μή ἀπαθής οὗτος ὁ ἄλλος πάθος , καί ἄλλος αἴσθησις ἔχω , καί ὁ ὅρασις μή μόνος ὡς κατά ἑαυτοῦ ὁ ἀπλανής εἰμί , ἀλλά ὡς ὀφθαλμός ἀπαγγέλλω ὁ ὁ πᾶς ψυχή ὅς ὁράω ; καί γάρ εἰ ὁ ἄλλος ἀπαθής , διά τίς ὡς ὄμμα οὐ ὁράω φωτοειδής ἔμψυχος εἰμί ; ἀλλά ὄμμα , φημί , οὐ ἐπιδέω . ἀλλά εἰ ὅτι μηδείς ἔξωθεν ὑπολείπω ὁρατός , ἀλλά ἔνδον γε εἰμί καί ἑαυτοῦ οὐδείς ὁράω κωλύω : εἰ δέ ὅτι μάτην ἄν εἰμί ἑαυτοῦ ὁράω , εἰμί μή προηγέομαι μέν οὕτως ἕνεκα ὁ ὁράω γίγνομαι , ἀκολουθέω δέ ὁ οὕτως ἔχω ἐκ ἀνάγκη . διά τίς οὐ ἄν εἰμί τοιοῦτος εἰμί σῶμα ὁ ὁράω ;