plotinus.enneades 3.3.3
καὶ γὰρ εἰ ἐγὼ κύριος τοῦ τάδε ἑλέσθαι ἢ τάδε , ἀλλὰ αἱρέσει συντέτακται , ὅτι μὴ ἐπεισόδιον τὸ σὸν τῷ παντί , ἀλλ̓ ἠρίθμησαι ὁ τοιόσδε . ἀλλὰ πόθεν ὁ τοιόσδε ; ἔστι δὲ δύο , ἃ ὁ λόγος ζητεῖ , τὸ μέν , εἰ ἐπὶ τὸν ποιήσαντα , εἴ τις ἐστίν , ἀνενεγκεῖν δεῖ τοῦ ποιοῦ τοῦ ἐν τοῖς ἤθεσιν ἑκάστου τὴν αἰτίαν , ἢ ἐπὶ τὸ γενόμενον αὐτό , ἢ ὅλως οὐκ αἰτιατέον , ὥσπερ οὐδὲ ἐπὶ φυτῶν γενέσεως , ὅτι μὴ αἰσθάνεται , ἢ ἐπὶ ζῴων τῶν ἄλλων , ὅτι μὴ ὡς ἄνθρωποι ἔχουσι : ταὐτὸν γὰρ τοῦτο τῷ διὰ τί ἄνθρωποι οὐχ ὅπερ θεοί : διὰ τί γὰρ ἐνταῦθα οὔτε αὐτὰ οὔτε τὸν ποιήσαντα εὐλόγως αἰτιώμεθα , ἐπὶ δὲ ἀνθρώπων , ὅτι μὴ κρεῖττον ἢ τοῦτο ; εἰ μὲν γάρ , ὅτι ἐδύνατο τοῦτο κάλλιον εἶναι , εἰ μὲν παῤ αὑτοῦ προστιθέντος τι εἰς τὸ κρεῖττον , αὐτὸς αἴτιος ἑαυτῷ ὁ μὴ ποιήσας : εἰ δὲ μὴ παῤ αὑτοῦ , ἀλλ̓ ἔδει ἔξωθεν προσεῖναι παρὰ τοῦ γεννητοῦ , ἄτοπος ὁ τὸ πλέον ἀπαιτῶν τοῦ δοθέντος , ὥσπερ εἰ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ζῴων ἀπαιτοῖ καὶ τῶν φυτῶν . δεῖ γὰρ οὐ ζητεῖν , εἰ ἔλαττον ἄλλου , ἀλλ̓ εἰ ὡς αὐτὸ αὐτάρκως : οὐ γὰρ πάντα ἴσα ἔδει . ἆῤ οὖν μετρήσαντος αὐτοῦ προαιρέσει τοῦ μὴ δεῖν πάντα ἴσα ; οὐδαμῶς : ἀλλ̓ οὕτω κατὰ φύσιν εἶχε γενέσθαι . ἀκόλουθος γὰρ οὗτος ὁ λόγος ψυχῇ ἄλλῃ , ἀκόλουθος δὲ ψυχὴ αὕτη νῷ , νοῦς δὲ οὐ τούτων τι ἕν , ἀλλὰ πάντα : τὰ δὲ πάντα πολλά : πολλὰ δὲ ὄντα καὶ οὐ ταὐτὰ τὰ μὲν πρῶτα , τὰ δὲ δεύτερα , τὰ δὲ ἐφεξῆς καὶ τῇ ἀξίᾳ ἔμελλεν εἶναι . καὶ τοίνυν καὶ τὰ γενόμενα ζῷα οὐ ψυχαὶ μόνον , ἀλλὰ ψυχῶν ἐλαττώσεις , οἷον ἐξιτήλων ἤδη προιόντων . ὁ γὰρ τοῦ ζῴου λόγος , κἂν ἔμψυχος ᾖ , ἑτέρα ψυχή , οὐκ ἐκείνη , ἀφ̓ ἧς ὁ λόγος , καὶ ὁ σύμπας οὗτος ἐλάττων δὴ γίνεται σπεύδων εἰς ὕλην καὶ τὸ γενόμενον ἐξ αὐτοῦ ἐνδεέστερον . σκόπει δὴ ὅσον ἀφέστηκε τὸ γενόμενον καὶ ὅμως ἐστὶ θαῦμα . οὐ τοίνυν , εἰ τοιοῦτον τὸ γενόμενον , καὶ τὸ πρὸ αὐτοῦ τοιοῦτον : ἔστι γὰρ παντὸς κρεῖττον τοῦ γενομένου καὶ ἔξω αἰτίας καὶ μᾶλλον θαυμάσαι , ὅτι ἔδωκέ τι μεθ̓ αὑτὸ καὶ τὰ ἴχνη αὐτοῦ τοιαῦτα . εἰ δὲ δὴ καὶ πλέον ἔδωκεν ἢ ὅσον ἔχουσι κτήσασθαι , ἔτι μᾶλλον ἀποδεκτέον : ὥστε κινδυνεύειν τὴν αἰτίαν ἐπὶ τοὺς γενομένους ἰέναι , τὸ δὲ τῆς προνοίας μειζόνως ἔχειν .
Lemmas: καί γάρ εἰ ἐγώ κύριος ὁ ὅδε αἱρέω ἤ ὅδε , ἀλλά αἵρεσις συντάσσω , ὅτι μή ἐπεισόδιον ὁ σός ὁ πᾶς , ἀλλά ἀριθμέω ὁ τοιόσδε . ἀλλά πόθεν ὁ τοιόσδε ; εἰμί δέ δύο , ὅς ὁ λόγος ζητέω , ὁ μέν , εἰ ἐπί ὁ ποιέω , εἰ τις εἰμί , ἀναφέρω δέω ὁ ποιός ὁ ἐν ὁ ἦθος ἕκαστος ὁ αἰτία , ἤ ἐπί ὁ γίγνομαι αὐτός , ἤ ὅλος οὐ αἰτιατέον , ὥσπερ οὐδέ ἐπί φυτόν γένεσις , ὅτι μή αἰσθάνομαι , ἤ ἐπί ζῷον ὁ ἄλλος , ὅτι μή ὡς ἄνθρωπος ἔχω : αὐτός γάρ οὗτος ὁ διά τίς ἄνθρωπος οὐ ὅς θεός : διά τίς γάρ ἐνταῦθα οὔτε αὐτός οὔτε ὁ ποιέω εὔλογος αἰτέω , ἐπί δέ ἄνθρωπος , ὅτι μή κρατύς ἤ οὗτος ; εἰ μέν γάρ , ὅτι δύναμαι οὗτος καλός εἰμί , εἰ μέν παρά ἑαυτοῦ προστίθημι τις εἰς ὁ κρατύς , αὐτός αἴτιος ἑαυτοῦ ὁ μή ποιέω : εἰ δέ μή παρά ἑαυτοῦ , ἀλλά δέω ἔξωθεν πρόσειμι παρά ὁ γεννητής , ἄτοπος ὁ ὁ πολύς ἀπαιτέω ὁ δίδωμι , ὥσπερ εἰ καί ἐπί ὁ ἄλλος ζῷον ἀπαιτέω καί ὁ φυτόν . δέω γάρ οὐ ζητέω , εἰ ἐλαχύς ἄλλος , ἀλλά εἰ ὡς αὐτός αὔταρκος : οὐ γάρ πᾶς ἴσος δέω . ἆρα οὖν μετρέω αὐτός προαίρεσις ὁ μή δέω πᾶς ἴσος ; οὐδαμῶς : ἀλλά οὕτως κατά φύσις ἔχω γίγνομαι . ἀκόλουθος γάρ οὗτος ὁ λόγος ψυχή ἄλλος , ἀκόλουθος δέ ψυχή οὗτος νόος , νόος δέ οὐ οὗτος τις εἷς , ἀλλά πᾶς : ὁ δέ πᾶς πολύς : πολύς δέ εἰμί καί οὐ αὐτός ὁ μέν πρῶτος , ὁ δέ δεύτερος , ὁ δέ ἐφεξῆς καί ὁ ἄξιος μέλλω εἰμί . καί τοίνυν καί ὁ γίγνομαι ζῷον οὐ ψυχή μόνος , ἀλλά ψυχή ἐλάττωσις , οἷος ἐξίτηλος ἤδη προέρχομαι . ὁ γάρ ὁ ζῷον λόγος , ἐάν ἔμψυχος εἰμί , ἕτερος ψυχή , οὐ ἐκεῖνος , ἀπό ὅς ὁ λόγος , καί ὁ σύμπας οὗτος ἐλαχύς δή γίγνομαι σπεύδω εἰς ὕλη καί ὁ γίγνομαι ἐκ αὐτός ἐνδεής . σκοπέω δή ὅσος ἀφίστημι ὁ γίγνομαι καί ὅμως εἰμί θαῦμα . οὐ τοίνυν , εἰ τοιοῦτος ὁ γίγνομαι , καί ὁ πρό αὐτός τοιοῦτος : εἰμί γάρ πᾶς κρατύς ὁ γίγνομαι καί ἔξω αἰτία καί μάλα θαυμάζω , ὅτι δίδωμι τις μετά ἑαυτοῦ καί ὁ ἴχνος αὐτός τοιοῦτος . εἰ δέ δή καί πολύς δίδωμι ἤ ὅσος ἔχω κτάομαι , ἔτι μάλα ἀποδέχομαι : ὥστε κινδυνεύω ὁ αἰτία ἐπί ὁ γίγνομαι ἔρχομαι , ὁ δέ ὁ πρόνοια μέγας ἔχω .