plotinus.enneades 4.4.31
καθόλου τοίνυν τὰς ποιήσεις ληπτέον ἁπάσας καὶ τὰς πείσεις , ὅσαι γίνονται ἐν τῷ παντὶ κόσμῳ , τάς τε λεγομένας φύσει , καὶ ὅσαι τέχνῃ γίνονται : καὶ τῶν φύσει τὰς μὲν φατέον ἐκ τοῦ παντὸς γίνεσθαι εἰς τὰ μέρη καὶ ἐκ τῶν μερῶν εἰς τὸ πᾶν ἢ μερῶν εἰς μέρη , τὰς δὲ τέχνῃ γινομένας ἢ τῆς τέχνης , ὥσπερ ἤρξατο , ἐν τοῖς τεχνητοῖς τελευτώσης , ἢ προσχρωμένης δυνάμεσι φυσικαῖς εἰς ἔργων φυσικῶν ποιήσεις τε καὶ πείσεις . τὰς μὲν οὖν τοῦ ὅλου λέγω , ὅσα τε ἡ φορὰ ἡ πᾶσα ποιεῖ εἰς αὑτὴν καὶ εἰς τὰ μέρη : κινουμένη γὰρ καὶ αὑτὴν διατίθησί πως καὶ τὰ μέρη αὑτῆς , τά τε ἐν αὐτῇ τῇ φορᾷ καὶ ὅσα δίδωσι τοῖς ἐπὶ γῆς : μερῶν δὲ πρὸς μέρη πείσεις εὔδηλοί που παντί , ἡλίου τε πρός τε τὰ ἄλλα σχέσεις καὶ ποιήσεις καὶ πρὸς τὰ ἐπὶ γῆς καὶ τὰ ἐν τοῖς ἄλλοις στοιχείοις αὐτοῦ τε καὶ τῶν ἄλλων καὶ τῶν ἐπὶ γῆς , περὶ ὧν ἑκάστου ἐξεταστέον . τέχναι δὲ αἱ μὲν οἰκίαν ποιοῦσαι καὶ τὰ ἄλλα τεχνητὰ εἰς τοιοῦτον ἔληξαν : ἰατρικὴ δὲ καὶ γεωργία καὶ αἱ τοιαῦται ὑπηρετικαὶ καὶ βοήθειαν εἰς τὰ φύσει εἰσφερόμεναι , ὡς κατὰ φύσιν ἔχειν : ῥητορείαν δὲ καὶ μουσικὴν καὶ πᾶσαν ψυχαγωγίαν ἢ πρὸς τὸ βέλτιον ἢ πρὸς τὸ χεῖρον ἄγειν ἀλλοιούσας , ἐν αἷς ζητητέον , ὅσαι αἱ τέχναι καὶ τίνα τὴν δύναμιν ἔχουσι : καί , εἴπερ οἷόν τε , ἐν τούτοις ἅπασι τοῖς πρὸς τὴν παροῦσαν χρείαν ἡμῖν καὶ τὸ διὰ τί ἐφ̓ ὅσον δυνατὸν πραγματευτέον . ὅτι μὲν οὖν ἡ φορὰ ποιεῖ , αὑτὴν μὲν πρῶτον διαφόρως διατιθεῖσα καὶ τὰ ἐντὸς αὑτῆς , ἀναμφισβητήτως μὲν τὰ ἐπίγεια οὐ μόνον τοῖς σώμασιν , ἀλλὰ καὶ ταῖς τῆς ψυχῆς διαθέσεσι , καὶ τῶν μερῶν ἕκαστον εἰς τὰ ἐπίγεια καὶ ὅλως τὰ κάτω ποιεῖ , πολλαχῇ δῆλον . εἰ δὲ καὶ ταῦτα εἰς ἐκεῖνα , ὕστερον : νῦν δὲ τὰ πᾶσιν ἢ τοῖς πλείστοις συγχωρούμενα ἐάσαντες οὕτως ἔχειν , ὅσα διὰ λόγου φανεῖται , πειρατέον λέγειν τὸν τρόπον ἐξ ἀρχῆς τῆς ποιήσεως λαβόντας , οὐ γὰρ μόνον θερμὰ καὶ ψυχρὰ καὶ τὰ τοιαῦτα , ἃ δὴ ποιότητες πρῶται τῶν στοιχείων λέγονται , οὐδ̓ ὅσαι ἐκ τῆς τούτων μίξεως , ποιεῖν λεκτέον οὐδὲ πάντα τὸν ἥλιον θερμότητι , ψύξει δὲ ἄλλον τινά : τί γὰρ ἂν ψυχρὸν εἴη ἐν οὐρανῷ καὶ πυρίνῳ σώματι ; οὐδ̓ ἄλλον ὑγρῷ πυρί : οὕτω γὰρ οὐδὲ τὴν διαφορὰν αὐτῶν λαβεῖν οἷόν τε . πολλὰ δὲ καὶ τῶν γινομένων εἰς τούτων τι οὐχ οἷόν τε ἀναγαγεῖν . οὐδὲ γὰρ εἴ τις τὰς τῶν ἠθῶν διαφορὰς δοίη αὐτοῖς κατὰ τὰς τῶν σωμάτων κράσεις διὰ ψυχρότητα ἐπικρατοῦσαν ἢ διὰ θερμότητα τοιαύτας , πῶς ἂν φθόνους ἢ ζηλοτυπίας ἢ πανουργίας εἰς ταῦτα ἀνάγοι ; ἀλλ̓ εἰ καὶ ταῦτα , τύχας γοῦν πῶς χείρους τε καὶ βελτίους , πλουσίους καὶ πένητας , καὶ πατέρων εὐγενείας ἢ αὖ θησαυρῶν τε εὑρέσεις ; μυρία ἄν τις ἔχοι λέγειν πόρρω ἄγων σωματικῆς ποιότητος τῆς ἐκ τῶν στοιχείων εἰς τὰ τῶν ζῴων σώματα καὶ ψυχὰς ἰούσης . οὐ μὴν οὐδὲ προαιρέσει ἀναθετέον τῶν ἄστρων καὶ τῇ τοῦ παντὸς γνώμῃ καὶ τοῖς τούτων λογισμοῖς τὰ συμπίπτοντα περὶ ἕκαστα τῶν ὑπ’ αὐτά . ἄτοπον γὰρ ἐκείνους μηχανᾶσθαι περὶ τὰ τῶν ἀνθρώπων , ὅπως οἱ μὲν γένοιντο κλέπται , οἱ δὲ ἀνδραποδισταὶ τοιχωρύχοι τε καὶ ἱερόσυλοι , ἄνανδροί τε ἄλλοι καὶ θήλεις τὰ ἔργα καὶ τὰ πάθη καὶ τὰ αἰσχρὰ δρῶντες . οὐ γὰρ ὅτι θεῶν , ἀλλ̓ οὐδὲ ἀνθρώπων μετρίων , τάχα δὲ οὐδὲ ὡντινωνοῦν τὰ τοιαῦτα ἐργάζεσθαι καὶ καταμηχανᾶσθαι , ἐξ ὧν αὐτοῖς οὐδ̓ ἡτισοῦν ὠφέλεια ἂν γένοιτο .
Lemmas: καθόλου τοίνυν ὁ ποίησις λαμβάνω ἅπας καί ὁ πεῖσις , ὅσος γίγνομαι ἐν ὁ πᾶς κόσμος , ὁ τε λέγω φύσις , καί ὅσος τέχνη γίγνομαι : καί ὁ φύσις ὁ μέν φημί ἐκ ὁ πᾶς γίγνομαι εἰς ὁ μέρος καί ἐκ ὁ μέρος εἰς ὁ πᾶς ἤ μέρος εἰς μέρος , ὁ δέ τέχνη γίγνομαι ἤ ὁ τέχνη , ὥσπερ ἄρχω , ἐν ὁ τεχνητός τελευτάω , ἤ προσχράομαι δύναμις φυσικός εἰς ἔργον φυσικός ποίησις τε καί πεῖσις . ὁ μέν οὖν ὁ ὅλος λέγω , ὅσος τε ὁ φορά ὁ πᾶς ποιέω εἰς ἑαυτοῦ καί εἰς ὁ μέρος : κινέω γάρ καί ἑαυτοῦ διατίθημι πως καί ὁ μέρος ἑαυτοῦ , ὁ τε ἐν αὐτός ὁ φορά καί ὅσος δίδωμι ὁ ἐπί γῆ : μέρος δέ πρός μέρος πεῖσις εὔδηλος που πᾶς , ἥλιος τε πρός τε ὁ ἄλλος σχέσις καί ποίησις καί πρός ὁ ἐπί γῆ καί ὁ ἐν ὁ ἄλλος στοιχεῖον αὐτός τε καί ὁ ἄλλος καί ὁ ἐπί γῆ , περί ὅς ἕκαστος ἐξεταστέον . τέχνη δέ ὁ μέν οἰκία ποιέω καί ὁ ἄλλος τεχνητός εἰς τοιοῦτος λήγω : ἰατρικός δέ καί γεωργία καί ὁ τοιοῦτος ὑπηρετικός καί βοήθεια εἰς ὁ φύσις εἰσφέρω , ὡς κατά φύσις ἔχω : ῥητορεία δέ καί μουσική καί πᾶς ψυχαγωγία ἤ πρός ὁ ἀγαθός ἤ πρός ὁ κακός ἄγω ἀλλοιόω , ἐν ὅς ζητέω , ὅσος ὁ τέχνη καί τίς ὁ δύναμις ἔχω : καί , εἴπερ οἷος τε , ἐν οὗτος ἅπας ὁ πρός ὁ πάρειμι χρεία ἐγώ καί ὁ διά τίς ἐπί ὅσος δυνατός πραγματευτέος . ὅτι μέν οὖν ὁ φορά ποιέω , ἑαυτοῦ μέν πρῶτος διάφορος διατίθημι καί ὁ ἐντός ἑαυτοῦ , ἀναμφισβήτητος μέν ὁ ἐπίγειος οὐ μόνος ὁ σῶμα , ἀλλά καί ὁ ὁ ψυχή διάθεσις , καί ὁ μέρος ἕκαστος εἰς ὁ ἐπίγειος καί ὅλος ὁ κάτω ποιέω , πολλαχῆ δῆλος . εἰ δέ καί οὗτος εἰς ἐκεῖνος , ὕστερον : νῦν δέ ὁ πᾶς ἤ ὁ πολύς συγχωρέω ἐάω οὕτως ἔχω , ὅσος διά λόγος φαίνω , πειράω λέγω ὁ τρόπος ἐκ ἀρχή ὁ ποίησις λαμβάνω , οὐ γάρ μόνος θερμός καί ψυχρός καί ὁ τοιοῦτος , ὅς δή ποιότης πρῶτος ὁ στοιχεῖον λέγω , οὐδέ ὅσος ἐκ ὁ οὗτος μίξις , ποιέω λεκτέος οὐδέ πᾶς ὁ ἥλιος θερμότης , ψῦξις δέ ἄλλος τις : τίς γάρ ἄν ψυχρός εἰμί ἐν οὐρανός καί πύρινος σῶμα ; οὐδέ ἄλλος ὑγρός πῦρ : οὕτως γάρ οὐδέ ὁ διαφορά αὐτός λαμβάνω οἷος τε . πολύς δέ καί ὁ γίγνομαι εἰς οὗτος τις οὐ οἷος τε ἀνάγω . οὐδέ γάρ εἰ τις ὁ ὁ ἦθος διαφορά δίδωμι αὐτός κατά ὁ ὁ σῶμα κρᾶσις διά ψυχρότης ἐπικρατέω ἤ διά θερμότης τοιοῦτος , πῶς ἄν φθόνος ἤ ζηλοτυπία ἤ πανουργία εἰς οὗτος ἀνάγω ; ἀλλά εἰ καί οὗτος , τύχη γοῦν πῶς κακός τε καί ἀγαθός , πλούσιος καί πένης , καί πατήρ εὐγένεια ἤ αὖ θησαυρός τε εὕρεσις ; μυρίος ἄν τις ἔχω λέγω πρόσω ἄγω σωματικός ποιότης ὁ ἐκ ὁ στοιχεῖον εἰς ὁ ὁ ζῷον σῶμα καί ψυχή ἔρχομαι . οὐ μήν οὐδέ προαίρεσις ἀναθετέω ὁ ἄστρον καί ὁ ὁ πᾶς γνώμη καί ὁ οὗτος λογισμός ὁ συμπίπτω περί ἕκαστος ὁ ὑπό αὐτός . ἄτοπος γάρ ἐκεῖνος μηχανάομαι περί ὁ ὁ ἄνθρωπος , ὅπως ὁ μέν γίγνομαι κλέπτης , ὁ δέ ἀνδραποδιστής τοιχωρύχος τε καί ἱερόσυλος , ἄνανδρος τε ἄλλος καί θῆλυς ὁ ἔργον καί ὁ πάθος καί ὁ αἰσχρός δράω . οὐ γάρ ὅτι θεός , ἀλλά οὐδέ ἄνθρωπος μέτριος , τάχα δέ οὐδέ ὅστις ὁ τοιοῦτος ἐργάζομαι καί καταμηχανάομαι , ἐκ ὅς αὐτός οὐδέ ὅστις ὠφέλεια ἄν γίγνομαι .