plotinus.enneades 3.2.5
εἰ τοίνυν καὶ ψυχαῖς ἐν τῷδε τῷ παντὶ ἔξεστιν εὐδαίμοσιν εἶναι , εἴ τινες μὴ εὐδαίμονες , οὐκ αἰτιατέον τὸν τόπον , ἀλλὰ τὰς ἐκείνων ἀδυναμίας οὐ δυνηθείσας καλῶς ἐναγωνίσασθαι , οὗ δὴ ἆθλα ἀρετῆς πρόκειται . καὶ μὴ θείους δὲ γενομένους θεῖον βίον μὴ ἔχειν τί δεινόν ; πενίαι δὲ καὶ νόσοι τοῖς μὲν ἀγαθοῖς οὐδέν , τοῖς δὲ κακοῖς σύμφορα : καὶ ἀνάγκη νοσεῖν σώματα ἔχουσι . καὶ οὐκ ἀχρεῖα δὲ οὐδὲ ταῦτα παντάπασιν εἰς σύνταξιν καὶ συμπλήρωσιν τοῦ ὅλου . ὡς γὰρ φθαρέντων τινῶν ὁ λόγος ὁ τοῦ παντὸς κατεχρήσατο τοῖς φθαρεῖσιν εἰς γένεσιν ἄλλων — οὐδὲν γὰρ οὐδαμῇ ἐκφεύγει τὸ ὑπὸ τούτου καταλαμβάνεσθαι — οὕτω καὶ κακωθέντος σώματος καὶ μαλακισθείσης δὲ ψυχῆς τῆς τὰ τοιαῦτα πασχούσης τὰ νόσοις καὶ κακίᾳ καταληφθέντα ὑπεβλήθη ἄλλῳ εἱρμῷ καὶ ἄλλῃ τάξει . καὶ τὰ μὲν αὐτοῖς συνήνεγκε τοῖς παθοῦσιν , οἷον πενία καὶ νόσος , ἡ δὲ κακία εἰργάσατό τι χρήσιμον εἰς τὸ ὅλον παράδειγμα δίκης γενομένη καὶ πολλὰ ἐξ αὑτῆς χρήσιμα παρασχομένη . καὶ γὰρ ἐγρηγορότας ἐποίησε καὶ νοῦν καὶ σύνεσιν ἐγείρει πονηρίας ὁδοῖς ἀντιταττομένων , καὶ μανθάνειν δὲ ποιεῖ οἷον ἀγαθὸν ἀρετὴ παραθέσει κακῶν ὧν οἱ πονηροὶ ἔχουσι . καὶ οὐ γέγονε τὰ κακὰ διὰ ταῦτα , ἀλλὰ ὅτι χρῆται καὶ αὐτοῖς εἰς δέον , ἐπείπερ ἐγένετο , εἴρηται . τοῦτο δὲ δυνάμεως μεγίστης , καλῶς καὶ τοῖς κακοῖς χρῆσθαι δύνασθαι καὶ τοῖς ἀμόρφοις γενομένοις εἰς ἑτέρας μορφὰς χρῆσθαι ἱκανὴν εἶναι . ὅλως δὲ τὸ κακὸν ἔλλειψιν τοῦ ἀγαθοῦ θετέον : ἀνάγκη δὲ ἔλλειψιν εἶναι ἐνταῦθα ἀγαθοῦ , ὅτι ἐν ἄλλῳ . τὸ οὖν ἄλλο , ἐν ᾧ ἐστι τὸ ἀγαθόν , ἕτερον ἀγαθοῦ ὂν ποιεῖ τὴν ἔλλειψιν : τοῦτο γὰρ οὐκ ἀγαθὸν ἦν . διὸ οὐδὲ ἀπολέσθαι τὰ κακά , ὅτι τε ἄλλα ἄλλων ἐλάττω πρὸς ἀγαθοῦ φύσιν ἕτερά τε ἄλλα τοῦ ἀγαθοῦ τὴν αἰτίαν τῆς ὑποστάσεως ἐκεῖθεν λαβόντα , τοιαῦτα δὲ γενόμενα τῷ πόρρω .
Lemmas: εἰ τοίνυν καί ψυχή ἐν ὅδε ὁ πᾶς ἔξεστι εὐδαίμων εἰμί , εἰ τις μή εὐδαίμων , οὐ αἰτιατέον ὁ τόπος , ἀλλά ὁ ἐκεῖνος ἀδυναμία οὐ δύναμαι καλός ἐναγωνίζομαι , ὅς δή ἆθλον ἀρετή πρόκειμαι . καί μή θεῖος δέ γίγνομαι θεῖος βίος μή ἔχω τίς δεινός ; πενία δέ καί νόσος ὁ μέν ἀγαθός οὐδείς , ὁ δέ κακός σύμφορος : καί ἀνάγκη νοσέω σῶμα ἔχω . καί οὐ ἀχρεῖος δέ οὐδέ οὗτος παντάπασι εἰς σύνταξις καί συμπλήρωσις ὁ ὅλος . ὡς γάρ φθείρω τις ὁ λόγος ὁ ὁ πᾶς καταχράω ὁ φθείρω εἰς γένεσις ἄλλος — οὐδείς γάρ οὐδαμῇ ἐκφεύγω ὁ ὑπό οὗτος καταλαμβάνω — οὕτως καί κακόω σῶμα καί μαλακίζομαι δέ ψυχή ὁ ὁ τοιοῦτος πάσχω ὁ νόσος καί κακία καταλαμβάνω ὑποβάλλω ἄλλος εἱρμός καί ἄλλος τάξις . καί ὁ μέν αὐτός συμφέρω ὁ πάσχω , οἷος πενία καί νόσος , ὁ δέ κακία ἐργάζομαι τις χρήσιμος εἰς ὁ ὅλος παράδειγμα δίκη γίγνομαι καί πολύς ἐκ ἑαυτοῦ χρήσιμος παρέχω . καί γάρ ἐγείρω ποιέω καί νόος καί σύνεσις ἐγείρω πονηρία ὁδός ἀντιτάσσω , καί μανθάνω δέ ποιέω οἷος ἀγαθός ἀρετή παράθεσις κακός ὅς ὁ πονηρός ἔχω . καί οὐ γίγνομαι ὁ κακός διά οὗτος , ἀλλά ὅτι χράω καί αὐτός εἰς δέον , ἐπεί γίγνομαι , λέγω . οὗτος δέ δύναμις μέγας , καλός καί ὁ κακός χράω δύναμαι καί ὁ ἄμορφος γίγνομαι εἰς ἕτερος μορφή χράω ἱκανός εἰμί . ὅλος δέ ὁ κακός ἔλλειψις ὁ ἀγαθός τίθημι : ἀνάγκη δέ ἔλλειψις εἰμί ἐνταῦθα ἀγαθός , ὅτι ἐν ἄλλος . ὁ οὖν ἄλλος , ἐν ὅς εἰμί ὁ ἀγαθός , ἕτερος ἀγαθός εἰμί ποιέω ὁ ἔλλειψις : οὗτος γάρ οὐ ἀγαθός εἰμί . διό οὐδέ ἀπόλλυμι ὁ κακός , ὅτι τε ἄλλος ἄλλος ἐλαχύς πρός ἀγαθός φύσις ἕτερος τε ἄλλος ὁ ἀγαθός ὁ αἰτία ὁ ὑπόστασις ἐκεῖθεν λαμβάνω , τοιοῦτος δέ γίγνομαι ὁ πρόσω .