plotinus.enneades 4.5.6
εἰ δὲ καὶ τὸ φῶς γένοιτο ἂν μὴ ὄντος ἀέρος , οἷον ἡλίου ἐν ἐπιφανείᾳ τῶν σωμάτων ἐπιλάμποντος , τοῦ μεταξὺ ὄντος κενοῦ καὶ νῦν κατὰ συμβεβηκός , ὅτι πάρεστι , φωτιζομένου ; ἀλλ̓ εἰ δἰ αὐτὸν παθόντα καὶ τὰ ἄλλα , καὶ τὴν ὑπόστασιν εἶναι τῷ φωτὶ διὰ τὸν ἀέρα : πάθημα γὰρ αὐτοῦ εἶναι : μὴ ἂν οὖν ἔσεσθαι τὸ πάθημα μὴ ὄντος τοῦ πεισομένου . ἢ πρῶτον μὲν οὐκ αὐτοῦ πρώτως οὐδ̓ ᾗ αὐτός . ἔστι γὰρ καὶ αὐτοῦ ἑκάστου σώματος πυρίνου καὶ λαμπροῦ : καὶ δὴ καὶ λίθων τοιούτων φωτεινὴ χρόα . ἀλλὰ τὸ εἰς ἄλλο ἀπὸ τοῦ ἔχοντος χρόαν τοιαύτην ἰὸν ἆρα ἂν εἴη μὴ ὄντος ἐκείνου ; ἀλλ̓ εἰ μὲν ποιότης μόνον καί τινος ποιότης , ἐν ὑποκειμένῳ οὔσης πάσης ποιότητος ἀνάγκη καὶ τὸ φῶς ζητεῖν ἐν ᾧ ἔσται σώματι : εἰ δὲ ἐνέργεια ἀπ̓ ἄλλου , διὰ τί οὐκ ὄντος ἐφεξῆς σώματος , ἀλλὰ οἷον κενοῦ μεταξύ , εἴπερ οἷόν τε , οὐκ ἔσται καὶ ἐπιβαλεῖ καὶ εἰς τὸ ἐπέκεινα ; ἀτενὲς γὰρ ὂν διὰ τί οὐ περάσει οὐκ ἐποχούμενον ; εἰ δὲ δὴ καὶ τοιοῦτον οἷον πεσεῖν , καταφερόμενον ἔσται : οὐ γὰρ δὴ ὁ ἀὴρ οὐδ̓ ὅλως τὸ φωτιζόμενον ἔσται τόδε ἕλκον ἀπὸ τοῦ φωτίζοντος καὶ βιαζόμενον προελθεῖν : ἐπεὶ οὐδὲ συμβεβηκός , ὥστε πάντως ἐπ’ ἄλλῳ , ἢ πάθημα ἄλλου , ὥστε δεῖν εἶναι τὸ πεισόμενον : ἢ ἔδει μένειν ἐληλυθότος : νῦν δὲ ἄπεισιν : ὥστε καὶ ἔλθοι ἄν . ποῦ οὖν ; ἢ τόπον δεῖ μόνον εἶναι . ἢ οὕτω γε ἀπολεῖ τὴν ἐνέργειαν τὴν ἐξ αὑτοῦ τὸ τοῦ ἡλίου σῶμα : τοῦτο δὲ ἦν τὸ φῶς . εἰ δὲ τοῦτο , οὐδὲ τὸ φῶς τινος ἔσται . ἔστι δὲ ἡ ἐνέργεια ἔκ τινος ὑποκειμένου , οὐκ εἰς ὑποκείμενον δέ : πάθοι δ̓ ἄν τι τὸ ὑποκείμενον , εἰ παρείῃ . ἀλλ̓ ὥσπερ ζωὴ ἐνέργεια οὖσα ψυχῆς ἐστιν ἐνέργεια παθόντος ἄν τινος , οἷον τοῦ σώματος , εἰ παρείη , καὶ μὴ παρόντος δέ ἐστι , τί ἂν κωλύοι καὶ ἐπὶ φωτὸς οὕτως , εἴπερ ἐνέργειά τις τοῦ φωτεινοῦ εἴη ; οὐδὲ γὰρ νῦν τὸ σκοτεινὸν τοῦ ἀέρος γεννᾷ τὸ φῶς , ἀλλὰ γῇ συμμιγνύμενον σκοτεινὸν ποιεῖ καὶ οὐ καθαρὸν ὄντως : ὥστε ὅμοιον εἶναι λέγειν τι γλυκὺ εἶναι , εἰ πικρῷ μιγείη . εἰ δέ τις τροπὴν λέγοι τοῦ ἀέρος τὸ φῶς , λεκτέον , ὡς ἐχρῆν αὐτὸν τρέπεσθαι τὸν ἀέρα τῇ τροπῇ , καὶ τὸ σκοτεινὸν αὐτοῦ μὴ σκοτεινὸν γεγονέναι ἠλλοιωμένον . νῦν δὲ ὁ ἀὴρ οἷός ἐστι μένει , ὡς ἂν οὐδὲν παθών . τὸ δὲ πάθημα ἐκείνου δεῖ εἶναι , οὗ πάθημα : οὐ τοίνυν οὐδὲ χρῶμα αὐτοῦ , ἀλλ̓ αὐτὸ ἐφ̓ ἑαυτοῦ : πάρεστι δὲ ὁ ἀήρ . καὶ τοῦτο μὲν οὑτωσὶ ἐπεσκέφθω .
Lemmas: εἰ δέ καί ὁ φάος γίγνομαι ἄν μή εἰμί ἀήρ , οἷος ἥλιος ἐν ἐπιφάνεια ὁ σῶμα ἐπιλάμπω , ὁ μεταξύ εἰμί κενός καί νῦν κατά συμβαίνω , ὅτι πάρειμι , φωτίζω ; ἀλλά εἰ διά αὐτός πάσχω καί ὁ ἄλλος , καί ὁ ὑπόστασις εἰμί ὁ φώς διά ὁ ἀήρ : πάθημα γάρ αὐτός εἰμί : μή ἄν οὖν εἰμί ὁ πάθημα μή εἰμί ὁ πάσχω . ἤ πρῶτος μέν οὐ αὐτός πρῶτος οὐδέ ᾗ αὐτός . εἰμί γάρ καί αὐτός ἕκαστος σῶμα πύρινος καί λαμπρός : καί δή καί λίθος τοιοῦτος φωτεινός χρώς . ἀλλά ὁ εἰς ἄλλος ἀπό ὁ ἔχω χροιά τοιοῦτος ἔρχομαι ἆρα ἄν εἰμί μή εἰμί ἐκεῖνος ; ἀλλά εἰ μέν ποιότης μόνος καί τις ποιότης , ἐν ὑπόκειμαι εἰμί πᾶς ποιότης ἀνάγκη καί ὁ φάος ζητέω ἐν ὅς εἰμί σῶμα : εἰ δέ ἐνέργεια ἀπό ἄλλος , διά τίς οὐ εἰμί ἐφεξῆς σῶμα , ἀλλά οἷος κενός μεταξύ , εἴπερ οἷος τε , οὐ εἰμί καί ἐπιβάλλω καί εἰς ὁ ἐπέκεινα ; ἀτενής γάρ εἰμί διά τίς οὐ περάω οὐ ἐποχέομαι ; εἰ δέ δή καί τοιοῦτος οἷος πίπτω , καταφέρω εἰμί : οὐ γάρ δή ὁ ἀήρ οὐδέ ὅλος ὁ φωτίζω εἰμί ὅδε ἕλκω ἀπό ὁ φωτίζω καί βιάζω προέρχομαι : ἐπεί οὐδέ συμβαίνω , ὥστε πάντως ἐπί ἄλλος , ἤ πάθημα ἄλλος , ὥστε δέω εἰμί ὁ πάσχω : ἤ δέω μένω ἔρχομαι : νῦν δέ ἄπειμι : ὥστε καί ἔρχομαι ἄν . ποῦ οὖν ; ἤ τόπος δέω μόνος εἰμί . ἤ οὕτως γε ἀπόλλυμι ὁ ἐνέργεια ὁ ἐκ ἑαυτοῦ ὁ ὁ ἥλιος σῶμα : οὗτος δέ εἰμί ὁ φάος . εἰ δέ οὗτος , οὐδέ ὁ φάος τις εἰμί . εἰμί δέ ὁ ἐνέργεια ἐκ τις ὑπόκειμαι , οὐ εἰς ὑπόκειμαι δέ : πάσχω δέ ἄν τις ὁ ὑπόκειμαι , εἰ παρίημι . ἀλλά ὥσπερ ζωή ἐνέργεια εἰμί ψυχή εἰμί ἐνέργεια πάσχω ἄν τις , οἷος ὁ σῶμα , εἰ πάρειμι , καί μή πάρειμι δέ εἰμί , τίς ἄν κωλύω καί ἐπί φώς οὕτως , εἴπερ ἐνέργεια τις ὁ φωτεινός εἰμί ; οὐδέ γάρ νῦν ὁ σκοτεινός ὁ ἀήρ γεννάω ὁ φάος , ἀλλά γῆ συμμείγνυμι σκοτεινός ποιέω καί οὐ καθαρός ὄντως : ὥστε ὅμοιος εἰμί λέγω τις γλυκύς εἰμί , εἰ πικρός μείγνυμι . εἰ δέ τις τροπή λέγω ὁ ἀήρ ὁ φάος , λεκτέος , ὡς χρή αὐτός τρέπω ὁ ἀήρ ὁ τροπή , καί ὁ σκοτεινός αὐτός μή σκοτεινός γίγνομαι ἀλλοιόω . νῦν δέ ὁ ἀήρ οἷος εἰμί μένω , ὡς ἄν οὐδείς πάσχω . ὁ δέ πάθημα ἐκεῖνος δέω εἰμί , ὅς πάθημα : οὐ τοίνυν οὐδέ χρῶμα αὐτός , ἀλλά αὐτός ἐπί ἑαυτοῦ : πάρειμι δέ ὁ ἀήρ . καί οὗτος μέν οὕτως ἐπισκοπέω .