plotinus.enneades 4.4.22
ἐπὶ δὲ τῶν φυτῶν ἆρα ἄλλο μὲν τὸ οἷον ἐναπηχηθὲν τοῖς σώμασιν αὐτῶν , ἄλλο δὲ τὸ χορηγῆσαν , ὃ δὴ ἐπιθυμητικὸν μὲν ἐν ἡμῖν , ἐν ἐκείνοις δὲ φυτικόν , ἢ ἐν μὲν τῇ γῇ τοῦτο ψυχῆς ἐν αὐτῇ οὔσης , ἐν δὲ τοῖς φυτοῖς τὸ ἀπὸ τούτου ; ζητήσειε δ̓ ἄν τις πρότερον , τίς ψυχὴ ἐν τῇ γῇ , πότερα ἐκ τῆς σφαίρας τοῦ παντός , ἣν καὶ μόνην δοκεῖ ψυχοῦν πρώτως Πλάτων , οἷον ἔλλαμψις εἰς τὴν γῆν , ἢ πάλιν αὖ λέγων πρώτην καὶ πρεσβυτάτην θεῶν τῶν ἐντὸς οὐρανοῦ καὶ αὐτῇ δίδωσι ψυχὴν οἵαν καὶ τοῖς ἄστροις . πῶς γὰρ ἂν θεὸς εἴη , εἰ μὴ ἐκείνην ἔχοι ; ὥστε συμβαίνει καὶ τὸ πρᾶγμα ὅπως ἔχει ἐξευρεῖν δύσκολον , καὶ μείζω ἀπορίαν ἢ οὐκ ἐλάττω ἐξ ὧν εἴρηκεν ὁ Πλάτων γίνεσθαι . ἀλλὰ πρότερον , πῶς ἂν εὐλόγως ἔχειν τὸ πρᾶγμα δόξειε . τὴν μὲν οὖν φυτικὴν ψυχὴν ὡς ἔχει ἡ γῆ , ἐκ τῶν φυομένων ἐξ αὐτῆς ἄν τις τεκμαίροιτο : εἰ δὲ καὶ ζῷα πολλὰ ἐκ γῆς γινόμενα ὁρᾶται , διὰ τί οὐ καὶ ζῷον ἄν τις εἴποι αὐτὴν εἶναι ; ζῷον δὲ τοσοῦτον οὖσαν καὶ οὐ σμικρὰν μοῖραν τοῦ παντὸς διὰ τί οὐ καὶ νοῦν ἔχειν φήσειε καὶ οὕτω θεὸν εἶναι ; εἴπερ δὲ καὶ τῶν ἄστρων ἕκαστον , διὰ τί οὐ καὶ τὴν γῆν ζῷον μέρος τοῦ παντὸς ζῴου οὖσαν ; οὐ γὰρ δὴ ἔξωθεν μὲν συνέχεσθαι ὑπὸ ψυχῆς ἀλλοτρίας φατέον , ἔνδον δὲ μὴ ἔχειν ὡς οὐ δυναμένης καὶ αὐτῆς ἔχειν οἰκείαν . διὰ τί γὰρ τὰ μὲν πύρινα δύναται , τὸ δὲ γήινον οὔ ; σῶμα γὰρ ἑκάτερον καὶ οὐκ ἶνες ἐκεῖ οὐδὲ σάρκες οὐδ̓ αἷμα οὐδὲ ὑγρόν : καίτοι ἡ γῆ ποικιλώτερον καὶ ἐκ πάντων τῶν σωμάτων . εἰ δ̓ ὅτι δυσκίνητον , τοῦτο πρὸς τὸ μὴ κινεῖσθαι ἐκ τόπου λέγοι τις ἄν . ἀλλὰ τὸ αἰσθάνεσθαι πῶς ; πῶς γὰρ καὶ τὰ ἄστρα ; οὐ γὰρ δὴ οὐδὲ σαρκῶν τὸ αἰσθάνεσθαι , οὐδ̓ ὅλως σῶμα δοτέον τῇ ψυχῇ , ἵνα αἰσθάνοιτο , ἀλλὰ τῷ σώματι δοτέον ψυχήν , ἵνα ᾖ καὶ σώζηται τὸ σῶμα : κριτικῇ δὲ οὔσῃ τῇ ψυχῇ ὑπάρχει βλεπούσῃ εἰς σῶμα ἐκ τῶν τούτου παθημάτων τὴν κρίσιν ποιεῖσθαι . τίνα οὖν παθήματα γῆς , καὶ τίνων αἱ κρίσεις ; ἐπεὶ καὶ τὰ φυτὰ καθ̓ ὅσον γῆς οὐκ αἰσθάνεται : τίνων οὖν αἱ αἰσθήσεις καὶ διὰ τίνων ; ἢ οὐ τολμητέον καὶ ἄνευ ὀργάνων γίνεσθαι αἰσθήσεις . καὶ εἰς τίνα δὲ χρείαν τὸ αἰσθάνεσθαι αὐτῇ ; οὐ γὰρ δὴ διὰ τὸ γινώσκειν : ἀρκεῖ γὰρ ἡ τοῦ φρονεῖν ἴσως γνῶσις , οἷς μὴ ἐκ τοῦ αἰσθάνεσθαι γίνεταί τις χρεία . ἢ τοῦτο μὲν οὐκ ἄν τις συγχωρήσειεν . ἔστι γὰρ καὶ παρὰ τὴν χρείαν ἐν τοῖς αἰσθητοῖς εἴδησίς τις οὐκ ἄμουσος , οἷον ἡλίου καὶ τῶν ἄλλων καὶ οὐρανοῦ καὶ γῆς : αἱ γὰρ τούτων αἰσθήσεις καὶ παῤ αὑτῶν ἡδεῖαι . τοῦτο μὲν οὖν σκεπτέον ὕστερον : νῦν δὲ πάλιν , εἰ αἱ αἰσθήσεις τῇ γῇ , καὶ ζῴων τίνων αἱ αἰσθήσεις , καὶ πῶς . ἢ ἀναγκαῖον πρότερον ἀναλαβεῖν τὰ ἀπορηθέντα καὶ καθόλου λαβεῖν , εἰ ἄνευ ὀργάνων ἔστιν αἰσθάνεσθαι , καὶ εἰ πρὸς χρείαν αἱ αἰσθήσεις , κἂν εἰ ἄλλο τι παρὰ τὴν χρείαν γίγνοιτο .
Lemmas: ἐπί δέ ὁ φυτόν ἆρα ἄλλος μέν ὁ οἷος ἐναπηχέω ὁ σῶμα αὐτός , ἄλλος δέ ὁ χορηγέω , ὅς δή ἐπιθυμητικός μέν ἐν ἐγώ , ἐν ἐκεῖνος δέ φυτικός , ἤ ἐν μέν ὁ γῆ οὗτος ψυχή ἐν αὐτός εἰμί , ἐν δέ ὁ φυτόν ὁ ἀπό οὗτος ; ζητέω δέ ἄν τις πρότερος , τίς ψυχή ἐν ὁ γῆ , πότερος ἐκ ὁ σφαῖρα ὁ πᾶς , ὅς καί μόνος δοκέω ψυχόω πρῶτος Πλάτων , οἷος ἔλλαμψις εἰς ὁ γῆ , ἤ πάλιν αὖ λέγω πρῶτος καί πρέσβυς θεός ὁ ἐντός οὐρανός καί αὐτός δίδωμι ψυχή οἷος καί ὁ ἄστρον . πῶς γάρ ἄν θεός εἰμί , εἰ μή ἐκεῖνος ἔχω ; ὥστε συμβαίνω καί ὁ πρᾶγμα ὅπως ἔχω ἐξευρίσκω δύσκολος , καί μέγας ἀπορία ἤ οὐ ἐλαχύς ἐκ ὅς λέγω ὁ Πλάτων γίγνομαι . ἀλλά πρότερος , πῶς ἄν εὔλογος ἔχω ὁ πρᾶγμα δοκέω . ὁ μέν οὖν φυτικός ψυχή ὡς ἔχω ὁ γῆ , ἐκ ὁ φύω ἐκ αὐτός ἄν τις τεκμαίρομαι : εἰ δέ καί ζῷον πολύς ἐκ γῆ γίγνομαι ὁράω , διά τίς οὐ καί ζῷον ἄν τις λέγω αὐτός εἰμί ; ζῷον δέ τοσοῦτος εἰμί καί οὐ μικρός μοῖρα ὁ πᾶς διά τίς οὐ καί νόος ἔχω φημί καί οὕτως θεός εἰμί ; εἴπερ δέ καί ὁ ἄστρον ἕκαστος , διά τίς οὐ καί ὁ γῆ ζῷον μέρος ὁ πᾶς ζῷον εἰμί ; οὐ γάρ δή ἔξωθεν μέν συνέχω ὑπό ψυχή ἀλλότριος φημί , ἔνδον δέ μή ἔχω ὡς οὐ δύναμαι καί αὐτός ἔχω οἰκεῖος . διά τίς γάρ ὁ μέν πύρινον δύναμαι , ὁ δέ γήϊνος οὐ ; σῶμα γάρ ἑκάτερος καί οὐ ἴς ἐκεῖ οὐδέ σάρξ οὐδέ αἷμα οὐδέ ὑγρός : καίτοι ὁ γῆ ποικίλος καί ἐκ πᾶς ὁ σῶμα . εἰ δέ ὅτι δυσκίνητος , οὗτος πρός ὁ μή κινέω ἐκ τόπος λέγω τις ἄν . ἀλλά ὁ αἰσθάνομαι πῶς ; πῶς γάρ καί ὁ ἄστρον ; οὐ γάρ δή οὐδέ σάρξ ὁ αἰσθάνομαι , οὐδέ ὅλος σῶμα δίδωμι ὁ ψυχή , ἵνα αἰσθάνομαι , ἀλλά ὁ σῶμα δίδωμι ψυχή , ἵνα εἰμί καί σῴζω ὁ σῶμα : κριτικός δέ εἰμί ὁ ψυχή ὑπάρχω βλέπω εἰς σῶμα ἐκ ὁ οὗτος πάθημα ὁ κρίσις ποιέω . τίς οὖν πάθημα γῆ , καί τίς ὁ κρίσις ; ἐπεί καί ὁ φυτόν κατά ὅσος γῆ οὐ αἰσθάνομαι : τίς οὖν ὁ αἴσθησις καί διά τίς ; ἤ οὐ τολμάω καί ἄνευ ὄργανον γίγνομαι αἴσθησις . καί εἰς τίς δέ χρεία ὁ αἰσθάνομαι αὐτός ; οὐ γάρ δή διά ὁ γιγνώσκω : ἀρκέω γάρ ὁ ὁ φρονέω ἴσως γνῶσις , ὅς μή ἐκ ὁ αἰσθάνομαι γίγνομαι τις χρεία . ἤ οὗτος μέν οὐ ἄν τις συγχωρέω . εἰμί γάρ καί παρά ὁ χρεία ἐν ὁ αἰσθητός εἴδησις τις οὐ ἄμουσος , οἷος ἥλιος καί ὁ ἄλλος καί οὐρανός καί γῆ : ὁ γάρ οὗτος αἴσθησις καί παρά ἑαυτοῦ ἡδύς . οὗτος μέν οὖν σκοπέω ὕστερον : νῦν δέ πάλιν , εἰ ὁ αἴσθησις ὁ γῆ , καί ζῷον τίς ὁ αἴσθησις , καί πῶς . ἤ ἀναγκαῖος πρότερος ἀναλαμβάνω ὁ ἀπολέγω καί καθόλου λαμβάνω , εἰ ἄνευ ὄργανον εἰμί αἰσθάνομαι , καί εἰ πρός χρεία ὁ αἴσθησις , ἄν εἰ ἄλλος τις παρά ὁ χρεία γίγνομαι .