plotinus.enneades 4.4.12
ἀλλ̓ ἴσως τὸ μὲν τοιοῦτον ἔργον φύσεως ἄν τις εἴποι , φρονήσεως δὲ ἐν τῷ παντὶ οὔσης καὶ λογισμοὺς ἀνάγκην καὶ μνήμας εἶναι . ἔστι δὲ τοῦτο ἀνθρώπων τὸ φρονεῖν ἐν τῷ μὴ φρονεῖν τιθεμένων , καὶ τὸ ζητεῖν φρονεῖν τὸ αὐτὸ τῷ φρονεῖν νενομικότων . τὸ γὰρ λογίζεσθαι τί ἄλλο ἂν εἴη , ἢ τὸ ἐφίεσθαι εὑρεῖν φρόνησιν καὶ λόγον ἀληθῆ καὶ τυγχάνοντα τοῦ ὄντος ; ὅμοιος γὰρ ὁ λογιζόμενος κιθαρίζοντι εἰς κιθάρισιν καὶ μελετῶντι εἰς ἕξιν καὶ ὅλως τῷ μανθάνοντι εἰς γνῶσιν . ζητεῖ γὰρ μαθεῖν ὁ λογιζόμενος ὅπερ ἤδη ἔχει ὁ φρόνιμος : ὥστ̓ ἐν τῷ στάντι τὸ φρονεῖν . μαρτυρεῖ δὲ καὶ αὐτὸς ὁ λογισάμενος : ὅταν γὰρ εὕρῃ ὃ δεῖ , πέπαυται λογιζόμενος : καὶ ἀνεπαύσατο ἐν τῷ φρονῆσαι γενόμενος . εἰ μὲν οὖν κατὰ τοὺς μανθάνοντας τὸ ἡγούμενον τοῦ παντὸς τάξομεν , λογισμοὺς ἀποδοτέον καὶ ἀπορίας καὶ μνήμας συμβάλλοντος τὰ παρεληλυθότα τοῖς παροῦσι καὶ τοῖς μέλλουσιν . εἰ δὲ κατὰ τὸν εἰδότα , ἐν στάσει ὅρον ἐχούσῃ νομιστέον αὐτοῦ εἶναι τὴν φρόνησιν . εἶτα εἰ μὲν οἶδε τὰ μέλλοντα — τὸ γὰρ μὴ εἰδέναι λέγειν ἄτοπον : διὰ τί οὐχὶ καὶ ὅπως ἔσται εἰδήσει ; εἰ δὲ εἰδήσει καὶ ὅπως ἔσται , τί ἔτι δεῖ τοῦ λογίζεσθαι καὶ τοῦ τὰ παρεληλυθότα πρὸς τὰ παρόντα συμβάλλειν ; καὶ ἡ γνῶσις δὲ τῶν μελλόντων , εἴπερ αὐτῷ συγχωρεῖται παρεῖναι , οὐ τοιαύτη ἂν εἴη , οἵα τοῖς μάντεσι πάρεστιν , ἀλλ̓ οἵα αὐτοῖς τοῖς ποιοῦσι πεπιστευκόσιν ὅτι ἔσται . τοῦτο δὲ ταὐτὸν τοῖς πάντα κυρίοις , οἷς οὐδὲν ἀμφίβολον οὐδὲ ἀμφιγνοούμενον . οἷς ἄρα ἄραρεν ἡ δόξα , τούτοις παραμένει . ἡ αὐτὴ ἄρα καὶ περὶ μελλόντων φρόνησις , οἵα καὶ ἡ περὶ παρόντων , κατὰ τὸ ἑστάναι : τοῦτο δὲ λογισμοῦ ἔξω . ἀλλ̓ εἰ μὴ οἶδε τὰ μέλλοντα , ἃ αὐτὸς ποιήσει , οὐδὲ εἰδήσει ποιήσει οὐδὲ πρός τι βλέπων ποιήσει , ἀλλὰ τὸ ἐπελθὸν ποιήσει : τοῦτο δὲ ταὐτὸν τῷ εἰκῆ . μένει ἄρα καθ̓ ὃ ποιήσει . ἀλλ̓ εἰ μένει καθ̓ ὃ ποιήσει , οὐκ ἄλλως ποιήσει , ἢ ὡς οἷον τὸ ἐν αὑτῷ παράδειγμα ἔχει . μοναχῶς ἄρα ποιήσει καὶ ὡσαύτως : οὐ γὰρ νῦν μὲν ἄλλως , ὕστερον δὲ ἄλλως , ἢ τί κωλύει ἀποτυχεῖν ; εἰ δὲ τὸ ποιούμενον διαφόρως ἕξει , ἀλλ̓ ἔσχε γε διαφόρως οὐ παῤ ἑαυτοῦ , ἀλλὰ δουλεῦον λόγοις : οὗτοι δὲ παρὰ τοῦ ποιοῦντος : ὥστε ἠκολούθησε τοῖς ἐφεξῆς λόγοις . ὥστε οὐδαμῇ τὸ ποιοῦν ἀναγκάζεσθαι πλανᾶσθαι οὐδ̓ ἀπορεῖν οὐδ̓ ἔχειν πράγματα , ὥσπερ τινὲς ᾠήθησαν δύσκολον εἶναι τὴν τῶν ὅλων διοίκησιν . τὸ γὰρ ἔχειν πράγματα ἦν , ὡς ἔοικε , τὸ ἐπιχειρεῖν ἔργοις ἀλλοτρίοις : τοῦτο δὲ ὧν μὴ κρατεῖ . ὧν δέ τις κρατεῖ καὶ μόνος , τίνος ἂν οὗτος δέοιτο ἢ αὑτοῦ καὶ τῆς αὑτοῦ βουλήσεως ; τοῦτο δὲ ταὐτὸν τῆς αὑτοῦ φρονήσεως : τῷ γὰρ τοιούτῳ ἡ βούλησις φρόνησις . οὐδενὸς ἄρα δεῖ τῷ τοιούτῳ εἰς τὸ ποιεῖν , ἐπειδὴ οὐδ̓ ἡ φρόνησις ἀλλοτρία , ἀλλ̓ αὐτὸς οὐδενὶ ἐπακτῷ χρώμενος . οὐδὲ λογισμῷ τοίνυν οὐδὲ μνήμῃ : ἐπακτὰ γὰρ ταῦτα .
Lemmas: ἀλλά ἴσως ὁ μέν τοιοῦτος ἔργον φύσις ἄν τις λέγω , φρόνησις δέ ἐν ὁ πᾶς εἰμί καί λογισμός ἀνάγκη καί μνήμη εἰμί . εἰμί δέ οὗτος ἄνθρωπος ὁ φρονέω ἐν ὁ μή φρονέω τίθημι , καί ὁ ζητέω φρονέω ὁ αὐτός ὁ φρονέω νομίζω . ὁ γάρ λογίζομαι τίς ἄλλος ἄν εἰμί , ἤ ὁ ἐφίημι εὑρίσκω φρόνησις καί λόγος ἀληθής καί τυγχάνω ὁ εἰμί ; ὅμοιος γάρ ὁ λογίζομαι κιθαρίζω εἰς κιθάρισις καί μελετάω εἰς ἕξις καί ὅλος ὁ μανθάνω εἰς γνῶσις . ζητέω γάρ μανθάνω ὁ λογίζομαι ὅς ἤδη ἔχω ὁ φρόνιμος : ὥστε ἐν ὁ ἵστημι ὁ φρονέω . μαρτυρέω δέ καί αὐτός ὁ λογίζομαι : ὅταν γάρ εὑρίσκω ὅς δέω , παύω λογίζομαι : καί ἀναπαύω ἐν ὁ φρονέω γίγνομαι . εἰ μέν οὖν κατά ὁ μανθάνω ὁ ἡγέομαι ὁ πᾶς τάσσω , λογισμός ἀποδοτέος καί ἀπορία καί μνήμη συμβάλλω ὁ παρέρχομαι ὁ πάρειμι καί ὁ μέλλω . εἰ δέ κατά ὁ οἶδα , ἐν στάσις ὅρος ἔχω νομίζω αὐτός εἰμί ὁ φρόνησις . εἶτα εἰ μέν οἶδα ὁ μέλλω — ὁ γάρ μή οἶδα λέγω ἄτοπος : διά τίς οὐ καί ὅπως εἰμί ὁράω ; εἰ δέ ὁράω καί ὅπως εἰμί , τίς ἔτι δέω ὁ λογίζομαι καί ὁ ὁ παρέρχομαι πρός ὁ πάρειμι συμβάλλω ; καί ὁ γνῶσις δέ ὁ μέλλω , εἴπερ αὐτός συγχωρέω πάρειμι , οὐ τοιοῦτος ἄν εἰμί , οἷος ὁ μάντις πάρειμι , ἀλλά οἷος αὐτός ὁ ποιέω πιστεύω ὅτι εἰμί . οὗτος δέ αὐτός ὁ πᾶς κύριος , ὅς οὐδείς ἀμφίβολος οὐδέ ἀμφιγνοέω . ὅς ἄρα ἀραρίσκω ὁ δόξα , οὗτος παραμένω . ὁ αὐτός ἄρα καί περί μέλλω φρόνησις , οἷος καί ὁ περί πάρειμι , κατά ὁ ἵστημι : οὗτος δέ λογισμός ἔξω . ἀλλά εἰ μή οἶδα ὁ μέλλω , ὅς αὐτός ποιέω , οὐδέ ὁράω ποιέω οὐδέ πρός τις βλέπω ποιέω , ἀλλά ὁ ἐπέρχομαι ποιέω : οὗτος δέ αὐτός ὁ εἰκῇ . μένω ἄρα κατά ὅς ποιέω . ἀλλά εἰ μένω κατά ὅς ποιέω , οὐ ἄλλος ποιέω , ἤ ὡς οἷος ὁ ἐν ἑαυτοῦ παράδειγμα ἔχω . μοναχῶς ἄρα ποιέω καί ὡσαύτως : οὐ γάρ νῦν μέν ἄλλος , ὕστερον δέ ἄλλος , ἤ τίς κωλύω ἀποτυγχάνω ; εἰ δέ ὁ ποιέω διάφορος ἔχω , ἀλλά ἔχω γε διάφορος οὐ παρά ἑαυτοῦ , ἀλλά δουλεύω λόγος : οὗτος δέ παρά ὁ ποιέω : ὥστε ἀκολουθέω ὁ ἐφεξῆς λόγος . ὥστε οὐδαμῇ ὁ ποιέω ἀναγκάζω πλανάω οὐδέ ἀπορέω οὐδέ ἔχω πρᾶγμα , ὥσπερ τις οἴομαι δύσκολος εἰμί ὁ ὁ ὅλος διοίκησις . ὁ γάρ ἔχω πρᾶγμα εἰμί , ὡς ἔοικα , ὁ ἐπιχειρέω ἔργον ἀλλότριος : οὗτος δέ ὅς μή κρατέω . ὅς δέ τις κρατέω καί μόνος , τίς ἄν οὗτος δέω ἤ ἑαυτοῦ καί ὁ ἑαυτοῦ βούλησις ; οὗτος δέ αὐτός ὁ ἑαυτοῦ φρόνησις : ὁ γάρ τοιοῦτος ὁ βούλησις φρόνησις . οὐδείς ἄρα δέω ὁ τοιοῦτος εἰς ὁ ποιέω , ἐπειδή οὐδέ ὁ φρόνησις ἀλλότριος , ἀλλά αὐτός οὐδείς ἐπακτός χράω . οὐδέ λογισμός τοίνυν οὐδέ μνήμη : ἐπακτός γάρ οὗτος .