plotinus.enneades 3.8.2
ὅτι μὲν οὖν οὔτε χεῖρες ἐνταῦθα οὔτε πόδες οὔτε τι ὄργανον ἐπακτὸν ἢ σύμφυτον , ὕλης δὲ δεῖ , ἐφ̓ ἧς ποιήσει , καὶ ἣν ἐν εἴδει ποιήσει , παντί που δῆλον . δεῖ δὲ καὶ τὸ μοχλεύειν ἀφελεῖν ἐκ τῆς φυσικῆς ποιήσεως . ποῖος γὰρ ὠθισμὸς ἢ τίς μοχλεία χρώματα ποικίλα καὶ παντοδαπὰ καὶ σχήματα ποιεῖ ; ἐπεὶ οὐδὲ οἱ κηροπλάσται , εἰς οὓς δὴ καὶ βλέποντες ᾠήθησαν τὴν τῆς φύσεως δημιουργίαν τοιαύτην εἶναι , χρώματα δύνανται ποιεῖν μὴ χρώματα ἀλλαχόθεν ἐπάγοντες οἷς ποιοῦσιν . ἀλλὰ γὰρ ἐχρῆν συννοοῦντας ὡς καὶ ἐπὶ τῶν τὰς τέχνας τὰς τοιαύτας μετιόντων δεῖ τι ἐν αὐτοῖς μένειν , καθ̓ ὃ μένον διὰ χειρῶν ποιήσουσιν ἃ αὐτῶν ἔργα , ἐπὶ τὸ τοιοῦτον ἀνελθεῖν τῆς φύσεως καὶ αὐτοὺς καὶ συνεῖναι , ὡς μένειν δεῖ καὶ ἐνταῦθα τὴν δύναμιν τὴν οὐ διὰ χειρῶν ποιοῦσαν καὶ πᾶσαν μένειν . οὐ γὰρ δὴ δεῖται τῶν μὲν ὡς μενόντων , τῶν δὲ ὡς κινουμένων — ἡ γὰρ ὕλη τὸ κινούμενον , αὐτῆς δὲ οὐδὲν κινούμενον — ἢ ἐκεῖνο οὐκ ἔσται τὸ κινοῦν πρώτως , οὐδὲ ἡ φύσις τοῦτο , ἀλλὰ τὸ ἀκίνητον τὸ ἐν τῷ ὅλῳ . ὁ μὲν δὴ λόγος , φαίη ἄν τις , ἀκίνητος , αὐτὴ δὲ ἄλλη παρὰ τὸν λόγον καὶ κινουμένη . ἀλλ̓ εἰ μὲν πᾶσαν φήσουσι , καὶ ὁ λόγος : εἰ δέ τι αὐτῆς ἀκίνητον , καὶ τοῦτο ὁ λόγος . καὶ γὰρ εἶδος αὐτὴν δεῖ εἶναι καὶ οὐκ ἐξ ὕλης καὶ εἴδους : τί γὰρ δεῖ αὐτῇ ὕλης θερμῆς ἢ ψυχρᾶς ; ἡ γὰρ ὑποκειμένη καὶ δημιουργουμένη ὕλη ἥκει τοῦτο φέρουσα , ἢ γίνεται τοιαύτη ἡ μὴ ποιότητα ἔχουσα λογωθεῖσα . οὐ γὰρ πῦρ δεῖ προσελθεῖν , ἵνα πῦρ ἡ ὕλη γένηται , ἀλλὰ λόγον : ὃ καὶ σημεῖον οὐ μικρὸν τοῦ ἐν τοῖς ζῴοις καὶ ἐν τοῖς φυτοῖς τοὺς λόγους εἶναι τοὺς ποιοῦντας καὶ τὴν φύσιν εἶναι λόγον , ὃς ποιεῖ λόγον ἄλλον γέννημα αὑτοῦ δόντα μέν τι τῷ ὑποκειμένῳ μένοντα δ̓ αὐτόν . ὁ μὲν οὖν λόγος ὁ κατὰ τὴν μορφὴν τὴν ὁρωμένην ἔσχατος ἤδη καὶ νεκρὸς καὶ οὐκέτι ποιεῖν δύναται ἄλλον , ὁ δὲ ζωὴν ἔχων ὁ τοῦ ποιήσαντος τὴν μορφὴν ἀδελφὸς ὢν καὶ αὐτὸς τὴν αὐτὴν δύναμιν ἔχων ποιεῖ ἐν τῷ γεννωμένῳ .
Lemmas: ὅτι μέν οὖν οὔτε χείρ ἐνταῦθα οὔτε πούς οὔτε τις ὄργανον ἐπακτός ἤ σύμφυτος , ὕλη δέ δέω , ἐπί ὅς ποιέω , καί ὅς ἐν εἶδος ποιέω , πᾶς που δῆλος . δέω δέ καί ὁ μοχλεύω ἀφαιρέω ἐκ ὁ φυσικός ποίησις . ποῖος γάρ ὠθισμός ἤ τίς μοχλεία χρῶμα ποικίλος καί παντοδαπός καί σχῆμα ποιέω ; ἐπεί οὐδέ ὁ κηροπλάστης , εἰς ὅς δή καί βλέπω οἴομαι ὁ ὁ φύσις δημιουργία τοιοῦτος εἰμί , χρῶμα δύναμαι ποιέω μή χρῶμα ἀλλαχόθεν ἐπάγω ὅς ποιέω . ἀλλά γάρ χρή συννοέω ὡς καί ἐπί ὁ ὁ τέχνη ὁ τοιοῦτος μετέρχομαι δέω τις ἐν αὐτός μένω , κατά ὅς μένω διά χείρ ποιέω ὅς αὐτός ἔργον , ἐπί ὁ τοιοῦτος ἀνέρχομαι ὁ φύσις καί αὐτός καί σύνειμι , ὡς μένω δέω καί ἐνταῦθα ὁ δύναμις ὁ οὐ διά χείρ ποιέω καί πᾶς μένω . οὐ γάρ δή δέω ὁ μέν ὡς μένω , ὁ δέ ὡς κινέω — ὁ γάρ ὕλη ὁ κινέω , αὐτός δέ οὐδείς κινέω — ἤ ἐκεῖνος οὐ εἰμί ὁ κινέω πρῶτος , οὐδέ ὁ φύσις οὗτος , ἀλλά ὁ ἀκίνητος ὁ ἐν ὁ ὅλος . ὁ μέν δή λόγος , φημί ἄν τις , ἀκίνητος , αὐτός δέ ἄλλος παρά ὁ λόγος καί κινέω . ἀλλά εἰ μέν πᾶς φημί , καί ὁ λόγος : εἰ δέ τις αὐτός ἀκίνητος , καί οὗτος ὁ λόγος . καί γάρ εἶδος αὐτός δέω εἰμί καί οὐ ἐκ ὕλη καί εἶδος : τίς γάρ δέω αὐτός ὕλη θερμός ἤ ψυχρός ; ὁ γάρ ὑπόκειμαι καί δημιουργέω ὕλη ἥκω οὗτος φέρω , ἤ γίγνομαι τοιοῦτος ὁ μή ποιότης ἔχω λογόω . οὐ γάρ πῦρ δέω προσέρχομαι , ἵνα πῦρ ὁ ὕλη γίγνομαι , ἀλλά λόγος : ὅς καί σημεῖον οὐ μικρός ὁ ἐν ὁ ζῷον καί ἐν ὁ φυτόν ὁ λόγος εἰμί ὁ ποιέω καί ὁ φύσις εἰμί λόγος , ὅς ποιέω λόγος ἄλλος γέννημα ἑαυτοῦ δίδωμι μέν τις ὁ ὑπόκειμαι μένω δέ αὐτός . ὁ μέν οὖν λόγος ὁ κατά ὁ μορφή ὁ ὁράω ἔσχατος ἤδη καί νεκρός καί οὐκέτι ποιέω δύναμαι ἄλλος , ὁ δέ ζωή ἔχω ὁ ὁ ποιέω ὁ μορφή ἀδελφός εἰμί καί αὐτός ὁ αὐτός δύναμις ἔχω ποιέω ἐν ὁ γεννάω .