plotinus.enneades 2.5.1
Λέγεται τὸ μὲν δυνάμει , τὸ δὲ ἐνεργείᾳ εἶναι : λέγεται δέ τι καὶ ἐνέργεια ἐν τοῖς οὖσι . σκεπτέον οὖν τί τὸ δυνάμει καὶ τί τὸ ἐνεργείᾳ . ἆρα τὸ αὐτὸ τῷ ἐνεργείᾳ εἶναι ἡ ἐνέργεια , καὶ εἴ τί ἐστιν ἐνέργεια , τοῦτο καὶ ἐνεργείᾳ , ἢ ἕτερον ἑκάτερον καὶ τὸ ἐνεργείᾳ ὂν οὐκ ἀνάγκη καὶ ἐνέργειαν εἶναι ; ὅτι μὲν οὖν ἐν τοῖς αἰσθητοῖς τὸ δυνάμει , δῆλον : εἰ δὲ καὶ ἐν τοῖς νοητοῖς , σκεπτέον , ἢ ἐκεῖ τὸ ἐνεργείᾳ μόνον : καὶ εἰ ἔστι τὸ δυνάμει , δυνάμει μόνον ἀεί , κἂν ἀεί , εἰ οὐδέποτε ἂν ἔλθοι εἰς ἐνέργειαν τῷ τὸν χρόνον ἐξείργεσθαι . ἀλλὰ τί ἐστι τὸ δυνάμει πρῶτον λεκτέον , εἰ δὴ τὸ δυνάμει δεῖ μὴ ἁπλῶς λέγεσθαι : οὐ γὰρ ἔστι τὸ δυνάμει μηδενὸς εἶναι . οἷον δυνάμει ἀνδριὰς ὁ χαλκός : εἰ γὰρ μηδὲν ἐξ αὐτοῦ μηδ̓ ἐπ’ αὐτῷ μηδ̓ ἔμελλε μηδὲν ἔσεσθαι μεθ̓ ὃ ἦν μηδ̓ ἐνεδέχετό γενέσθαι , ἦν ἂν ὃ ἦν μόνον . ὃ δὲ ἦν ἤδη παρῆν καὶ οὐκ ἔμελλε : τί οὖν ἠδύνατο ἄλλο μετὰ τὸ παρὸν αὐτό ; οὐ τοίνυν ἦν ἂν δυνάμει . δεῖ τοίνυν τὸ δυνάμει τι ὂν ἄλλο ἤδη τῷ τι καὶ ἄλλο μεθ̓ αὑτὸ δύνασθαι , ἤτοι μένον μετὰ τοῦ ἐκεῖνο ποιεῖν ἢ παρέχον αὑτὸ ἐκείνῳ ὃ δύναται φθαρὲν αὐτό , δυνάμει λέγεσθαι : ἄλλως γὰρ δυνάμει ἀνδριὰς ὁ χαλκός , ἄλλως τὸ ὕδωρ δυνάμει χαλκὸς καὶ ὁ ἀὴρ πῦρ . τοιοῦτον δὴ ὂν τὸ δυνάμει ἆρα καὶ δύναμις λέγοιτο ἂν πρὸς τὸ ἐσόμενον , οἷον ὁ χαλκὸς δύναμις τοῦ ἀνδριάντος ; ἤ , εἰ μὲν ἡ δύναμις κατὰ τὸ ποιεῖν λαμβάνοιτο , οὐδαμῶς : οὐ γὰρ ἡ δύναμις ἡ κατὰ τὸ ποιεῖν λαμβανομένη λέγοιτο ἂν δυνάμει . εἰ δὲ τὸ δυνάμει μὴ μόνον πρὸς τὸ ἐνεργείᾳ λέγεται , ἀλλὰ καὶ πρὸς ἐνέργειαν , εἴη ἂν καὶ δύναμις δυνάμει . βέλτιον δὲ καὶ σαφέστερον τὸ μὲν δυνάμει πρὸς τὸ ἐνεργείᾳ , τὴν δὲ δύναμιν πρὸς ἐνέργειαν λέγειν . τὸ μὲν δὴ δυνάμει τοιοῦτον ὥσπερ ὑποκείμενόν τι πάθεσι καὶ μορφαῖς καὶ εἴδεσιν , ἃ μέλλει δέχεσθαι καὶ πέφυκεν ἢ καὶ σπεύδει ἑλεῖν , καὶ τὰ μὲν ὡς πρὸς τὸ βέλτιον , τὰ δὲ πρὸς τὰ χείρω καὶ λυμαντικὰ αὐτῶν , ὧν ἕκαστον καὶ ἐνεργείᾳ ἐστὶν ἄλλο .
Lemmas: λέγω ὁ μέν δύναμις , ὁ δέ ἐνέργεια εἰμί : λέγω δέ τις καί ἐνέργεια ἐν ὁ εἰμί . σκοπέω οὖν τίς ὁ δύναμις καί τίς ὁ ἐνέργεια . ἆρα ὁ αὐτός ὁ ἐνέργεια εἰμί ὁ ἐνέργεια , καί εἰ τις εἰμί ἐνέργεια , οὗτος καί ἐνέργεια , ἤ ἕτερος ἑκάτερος καί ὁ ἐνέργεια εἰμί οὐ ἀνάγκη καί ἐνέργεια εἰμί ; ὅτι μέν οὖν ἐν ὁ αἰσθητός ὁ δύναμις , δῆλος : εἰ δέ καί ἐν ὁ νοητός , σκοπέω , ἤ ἐκεῖ ὁ ἐνέργεια μόνος : καί εἰ εἰμί ὁ δύναμις , δύναμις μόνος ἀεί , ἄν ἀεί , εἰ οὐδέποτε ἄν ἔρχομαι εἰς ἐνέργεια ὁ ὁ χρόνος ἐξέργω . ἀλλά τίς εἰμί ὁ δύναμις πρῶτος λεκτέος , εἰ δή ὁ δύναμις δέω μή ἁπλῶς λέγω : οὐ γάρ εἰμί ὁ δύναμις μηδείς εἰμί . οἷος δύναμις ἀνδριάς ὁ χαλκός : εἰ γάρ μηδείς ἐκ αὐτός μηδέ ἐπί αὐτός μηδέ μέλλω μηδείς εἰμί μετά ὅς εἰμί μηδέ ἐνδέχομαι γίγνομαι , εἰμί ἄν ὅς εἰμί μόνος . ὁ δέ εἰμί ἤδη πάρειμι καί οὐ μέλλω : τίς οὖν δύναμαι ἄλλος μετά ὁ πάρειμι αὐτός ; οὐ τοίνυν εἰμί ἄν δύναμις . δέω τοίνυν ὁ δύναμις τις εἰμί ἄλλος ἤδη ὁ τις καί ἄλλος μετά ἑαυτοῦ δύναμαι , ἤτοι μένω μετά ὁ ἐκεῖνος ποιέω ἤ παρέχω ἑαυτοῦ ἐκεῖνος ὅς δύναμαι φθείρω αὐτός , δύναμις λέγω : ἄλλος γάρ δύναμις ἀνδριάς ὁ χαλκός , ἄλλος ὁ ὕδωρ δύναμις χαλκός καί ὁ ἀήρ πῦρ . τοιοῦτος δή εἰμί ὁ δύναμις ἆρα καί δύναμις λέγω ἄν πρός ὁ εἰμί , οἷος ὁ χαλκός δύναμις ὁ ἀνδριάς ; ἤ , εἰ μέν ὁ δύναμις κατά ὁ ποιέω λαμβάνω , οὐδαμῶς : οὐ γάρ ὁ δύναμις ὁ κατά ὁ ποιέω λαμβάνω λέγω ἄν δύναμις . εἰ δέ ὁ δύναμις μή μόνος πρός ὁ ἐνέργεια λέγω , ἀλλά καί πρός ἐνέργεια , εἰμί ἄν καί δύναμις δύναμις . ἀγαθός δέ καί σαφής ὁ μέν δύναμις πρός ὁ ἐνέργεια , ὁ δέ δύναμις πρός ἐνέργεια λέγω . ὁ μέν δή δύναμις τοιοῦτος ὥσπερ ὑπόκειμαι τις πάθος καί μορφή καί εἶδος , ὅς μέλλω δέχομαι καί φύω ἤ καί σπεύδω αἱρέω , καί ὁ μέν ὡς πρός ὁ ἀγαθός , ὁ δέ πρός ὁ κακός καί λυμαντικός αὐτός , ὅς ἕκαστος καί ἐνέργεια εἰμί ἄλλος .