plotinus.enneades 6.8.7
γίνεται οὖν ψυχὴ μὲν ἐλευθέρα διὰ νοῦ πρὸς τὸ ἀγαθὸν σπεύδουσα ἀνεμποδίστως , καὶ ὃ διὰ τοῦτο ποιεῖ , ἐφ̓ αὑτῇ : νοῦς δὲ δἰ αὑτόν : ἡ δὲ τοῦ ἀγαθοῦ φύσις αὐτὸ τὸ ἐφετὸν καὶ δἰ ὃ τὰ ἄλλα ἔχει τὸ ἐφ̓ αὑτοῖς , ὅταν τὸ μὲν τυγχάνειν ἀνεμποδίστως δύνηται , τὸ δὲ ἔχειν . πῶς δὴ αὐτὸ τὸ κύριον ἁπάντων τῶν μετ̓ αὐτὸ τιμίων καὶ ἐν πρώτῃ ἕδρᾳ ὄν , πρὸς ὃ τὰ ἄλλα ἀναβαίνειν θέλει καὶ ἐξήρτηται αὐτοῦ καὶ τὰς δυνάμεις ἔχει παῤ αὐτοῦ , ὥστε δύνασθαι τὸ ἐπ’ αὐτοῖς ἔχειν , πῶς ἄν τις εἰς τὸ ἐπ’ ἐμοὶ ἢ ἐπὶ σοὶ ἄγοι ; ὅπου καὶ νοῦς μόλις , ὅμως δὲ βίᾳ εἵλκετο : εἰ μή τις τολμηρὸς λόγος ἑτέρωθεν σταλεὶς λέγοι , ὡς τυχοῦσα οὕτως ἔχειν , ὡς ἔχει , καὶ οὐκ οὖσα κυρία τοῦ ὅ ἐστιν οὖσα τοῦτο ὃ ἔστιν οὐ παῤ αὑτῆς οὔτε τὸ ἐλεύθερον ἂν ἔχοι , οὔτε τὸ ἐπ’ αὐτῇ ποιοῦσα ἢ μὴ ποιοῦσα , ὃ ἠνάγκασται ποιεῖν ἢ μὴ ποιεῖν : ὃς δὴ λόγος ἀντίτυπός τε καὶ ἄπορος καὶ παντάπασι τὴν τοῦ ἑκουσίου τε καὶ αὐτεξουσίου φύσιν καὶ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἐφ̓ ημῖν εἴη ἂν ἀναιρῶν , ὡς μάτην εἶναι ταῦτα λεγόμενα καὶ φωνὰς πραγμάτων ἀνυποστάτων . οὐ γὰρ μόνον μηδὲν ἐπὶ μηδενὶ εἶναι λέγειν , ἀλλ̓ οὐδὲ νοεῖν οὐδὲ συνιέναι ἀναγκαῖον αὐτῷ λέγειν ταύτην τὴν φωνήν . εἰ δὲ ὁμολογεῖ συνιέναι , ἤδη ἂν ῥᾳδίως ἐλέγχοιτο τῆς ἐννοίας τοῦ ἐφ̓ ἡμῖν ἐφαρμοζομένης οἷς ἐφαρμόττειν οὐκ ἔφη . ἡ γὰρ ἔννοια τὴν οὐσίαν οὐ πολυπραγμονεῖ οὐδὲ ἐκείνην προσπαραλαμβάνει — ἀδύνατον γὰρ ἑαυτό τι ποιεῖν καὶ εἰς ὑπόστασίν ἄγειν — ἀλλὰ ἐθέλει θεωρεῖν ἡ ἐπίνοια , τί τῶν ὄντων δοῦλον ἑτέρων , καὶ τί ἔχει τὸ αὐτεξούσιον καὶ τί μὴ ὑπ’ ἄλλῳ , ἀλλ̓ αὐτὸ τῆς ἐνεργείας κύριον , ὃ καθαρῶς τοῖς ἀιδίοις ὑπάρχει καθ̓ ὅ εἰσιν ἀίδιοι καὶ τοῖς ἀκωλύτως τὸ ἀγαθὸν διώκουσιν ἢ ἔχουσιν . ὑπὲρ δὴ ταῦτα τοῦ ἀγαθοῦ αὐτοῦ ὄντος οἷον ἄλλο παῤ αὐτὸ ἀγαθὸν ζητεῖν ἄτοπον . ἐπεὶ καὶ τὸ κατὰ τύχην λέγειν αὐτὸ εἶναι οὐκ ὀρθόν ἐν γὰρ τοῖς ὕστερον καὶ ἐν πολλοῖς ἡ τύχη : τὸ δὲ πρῶτον οὔτε κατὰ τύχην ἂν λέγοιμεν , οὔτε οὐ κύριον τῆς αὐτοῦ γενέσεως , ὅτι μηδὲ γέγονε . τὸ δὲ ὅτι ὡς ἔχει ποιεῖ ἄτοπον , εἴ τις ἀξιοῖ τότε εἶναι τὸ ἐλεύθερον , ὅταν παρὰ φύσιν ποιῇ ἢ ἐνεργῇ . οὐδὲ δὴ τὸ τὸ μοναχὸν ἔχον ἀφῄρηται τῆς ἐξουσίας , εἰ τὸ μοναχὸν μὴ τῷ κωλύεσθαι παῤ ἄλλου ἔχοι , ἀλλὰ τῷ τοῦτο αὐτὸ εἶναι καὶ οἷον ἀρέσκειν ἑαυτῷ , καὶ μὴ ἔχειν ὅ τι κρεῖττον αὐτοῦ : ἢ οὕτω γε τὸ μάλιστα τυγχάνον τοῦ ἀγαθοῦ ἀφαιρήσεταί τις τὸ αὐτεξούσιον . εἰ δὲ τοῦτο ἄτοπον , ἀτοπώτερον ἂν γίνοιτο αὐτὸ τὸ ἀγαθὸν ἀποστερεῖν τοῦ αὐτεξουσίου , ὅτι ἀγαθὸν καὶ ὅτι ἐφ̓ αὑτοῦ μένει οὐ δεόμενον κινεῖσθαι πρὸς ἄλλο τῶν ἄλλων κινουμένων πρὸς αὐτὸ καὶ οὐδὲν δεόμενον οὐδενός . ὅταν δὲ δὴ ἡ οἷον ὑπόστασις αὐτοῦ ἡ οἷον ἐνέργεια ᾖ — οὐ γὰρ ἡ μὲν ἕτερον , ἡ δ̓ ἕτερόν ἐστιν , εἴ γε μηδὲ ἐπὶ τοῦ νοῦ τοῦτο — οὔτι μᾶλλον κατὰ τὸ εἶναι ἡ ἐνέργεια ἠ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τὸ εἶναι : ὥστε οὐκ ἔχει τὸ ὡς πέφυκεν ἐνεργεῖν , οὐδὲ ἡ ἐνέργεια καὶ ἡ οἷον ζωὴ ἀνενεχθήσεται εἰς τὴν οἷον οὐσίαν , ἀλλ̓ ἡ οἷον οὐσία συνοῦσα καὶ οἷον συγγενομένη ἐξ ἀιδίου τῇ ἐνεργείᾳ ἐξ ἀμφοῖν αὐτὸ αὑτὸ ποιεῖ καὶ ἑαυτοῦ καὶ οὐδενός .
Lemmas: γίγνομαι οὖν ψυχή μέν ἐλεύθερος διά νόος πρός ὁ ἀγαθός σπεύδω ἀνεμπόδιστος , καί ὅς διά οὗτος ποιέω , ἐπί ἑαυτοῦ : νόος δέ διά ἑαυτοῦ : ὁ δέ ὁ ἀγαθός φύσις αὐτός ὁ ἐφετός καί διά ὅς ὁ ἄλλος ἔχω ὁ ἐπί ἑαυτοῦ , ὅταν ὁ μέν τυγχάνω ἀνεμπόδιστος δύναμαι , ὁ δέ ἔχω . πῶς δή αὐτός ὁ κύριος ἅπας ὁ μετά αὐτός τίμιος καί ἐν πρῶτος ἕδρα εἰμί , πρός ὅς ὁ ἄλλος ἀναβαίνω ἐθέλω καί ἐξαρτάω αὐτός καί ὁ δύναμις ἔχω παρά αὐτός , ὥστε δύναμαι ὁ ἐπί αὐτός ἔχω , πῶς ἄν τις εἰς ὁ ἐπί ἐγώ ἤ ἐπί σύ ἄγω ; ὅπου καί νόος μόλις , ὅμως δέ βία ἕλκω : εἰ μή τις τολμηρός λόγος ἑτέρωθεν στέλλω λέγω , ὡς τυγχάνω οὕτως ἔχω , ὡς ἔχω , καί οὐ εἰμί κύριος ὁ ὅς εἰμί εἰμί οὗτος ὅς εἰμί οὐ παρά ἑαυτοῦ οὔτε ὁ ἐλεύθερος ἄν ἔχω , οὔτε ὁ ἐπί αὐτός ποιέω ἤ μή ποιέω , ὅς ἀναγκάζω ποιέω ἤ μή ποιέω : ὅς δή λόγος ἀντίτυπος τε καί ἄπορος καί παντάπασι ὁ ὁ ἑκούσιος τε καί αὐτεξούσιος φύσις καί ὁ ἔννοια ὁ ἐπί ἐγώ εἰμί ἄν ἀναιρέω , ὡς μάτην εἰμί οὗτος λέγω καί φωνή πρᾶγμα ἀνυπόστατος . οὐ γάρ μόνος μηδείς ἐπί μηδείς εἰμί λέγω , ἀλλά οὐδέ νοέω οὐδέ συνίημι ἀναγκαῖος αὐτός λέγω οὗτος ὁ φωνή . εἰ δέ ὁμολογέω συνίημι , ἤδη ἄν ῥᾴδιος ἐλέγχω ὁ ἔννοια ὁ ἐπί ἐγώ ἐφαρμόζω ὅς ἐφαρμόζω οὐ φημί . ὁ γάρ ἔννοια ὁ οὐσία οὐ πολυπραγμονέω οὐδέ ἐκεῖνος προσπαραλαμβάνω — ἀδύνατος γάρ ἑαυτοῦ τις ποιέω καί εἰς ὑπόστασις ἄγω — ἀλλά ἐθέλω θεωρέω ὁ ἐπίνοια , τίς ὁ εἰμί δοῦλος ἕτερος , καί τίς ἔχω ὁ αὐτεξούσιος καί τίς μή ὑπό ἄλλος , ἀλλά αὐτός ὁ ἐνέργεια κύριος , ὅς καθαρός ὁ ἀίδιος ὑπάρχω κατά ὅς εἰμί ἀίδιος καί ὁ ἀκώλυτος ὁ ἀγαθός διώκω ἤ ἔχω . ὑπέρ δή οὗτος ὁ ἀγαθός αὐτός εἰμί οἷος ἄλλος παρά αὐτός ἀγαθός ζητέω ἄτοπος . ἐπεί καί ὁ κατά τύχη λέγω αὐτός εἰμί οὐ ὀρθός ἐν γάρ ὁ ὕστερον καί ἐν πολύς ὁ τύχη : ὁ δέ πρῶτος οὔτε κατά τύχη ἄν λέγω , οὔτε οὐ κύριος ὁ αὐτός γένεσις , ὅτι μηδέ γίγνομαι . ὁ δέ ὅτι ὡς ἔχω ποιέω ἄτοπος , εἰ τις ἀξιόω τότε εἰμί ὁ ἐλεύθερος , ὅταν παρά φύσις ποιέω ἤ ἐνεργέω . οὐδέ δή ὁ ὁ μοναχός ἔχω ἀφαιρέω ὁ ἐξουσία , εἰ ὁ μοναχός μή ὁ κωλύω παρά ἄλλος ἔχω , ἀλλά ὁ οὗτος αὐτός εἰμί καί οἷος ἀρέσκω ἑαυτοῦ , καί μή ἔχω ὅς τις κρατύς αὐτός : ἤ οὕτως γε ὁ μάλα τυγχάνω ὁ ἀγαθός ἀφαιρέω τις ὁ αὐτεξούσιος . εἰ δέ οὗτος ἄτοπος , ἄτοπος ἄν γίγνομαι αὐτός ὁ ἀγαθός ἀποστερέω ὁ αὐτεξούσιος , ὅτι ἀγαθός καί ὅτι ἐπί ἑαυτοῦ μένω οὐ δέω κινέω πρός ἄλλος ὁ ἄλλος κινέω πρός αὐτός καί οὐδείς δέω οὐδείς . ὅταν δέ δή ὁ οἷος ὑπόστασις αὐτός ὁ οἷος ἐνέργεια εἰμί — οὐ γάρ ὁ μέν ἕτερος , ὁ δέ ἕτερος εἰμί , εἰ γε μηδέ ἐπί ὁ νόος οὗτος — οὔτι μάλα κατά ὁ εἰμί ὁ ἐνέργεια ἤ κατά ὁ ἐνέργεια ὁ εἰμί : ὥστε οὐ ἔχω ὁ ὡς φύω ἐνεργέω , οὐδέ ὁ ἐνέργεια καί ὁ οἷος ζωή ἀναφέρω εἰς ὁ οἷος οὐσία , ἀλλά ὁ οἷος οὐσία σύνειμι καί οἷος συγγίγνομαι ἐκ ἀίδιος ὁ ἐνέργεια ἐκ ἄμφω αὐτός ἑαυτοῦ ποιέω καί ἑαυτοῦ καί οὐδείς .