plotinus.enneades 2.8.1
Ἆρα τὰ πόρρω φαίνεται ἐλάττω καὶ τὰ πολὺ ἀφεστηκότα ὀλίγον δοκεῖ ἔχειν τὸ μεταξύ , τὰ δὲ ἐγγύθεν ἡλίκα ἐστὶ φαίνεται , καὶ ὅσην ἔχει τὴν ἀπόστασιν ; ἐλάττω μὲν δοκεῖ τοῖς ὁρῶσι τὰ πόρρω , ὅτι συναιρεῖσθαι πρὸς τὴν ὄψιν ἐθέλει καὶ πρὸς τὸ μέγεθος τῆς κόρης τὸ φῶς — καὶ ὅσῳ ἂν πόρρω ἡ ὕλη ᾖ τοῦ ὁρωμένου , τόσῳ τὸ εἶδος οἷον μεμονωμένον ἀφικνεῖται καὶ τοῦ πηλίκου εἴδους καὶ αὖ τοῦ ποιοῦ , ὡς τὸν λόγον αὐτοῦ ἀφικνεῖσθαι μόνον : ἢ καί , ὅτι τὸ μὲν μέγεθος ἐν διεξόδῳ καὶ ἐπελεύσει καθ̓ ἕκαστον μέρος ὅσον ἐστὶν αἰσθανόμεθα — παρεῖναι οὖν δεῖ αὐτὸ καὶ πλησίον εἶναι , ἵνα γνωσθῇ ὅσον : ἢ καί , ὅτι κατὰ συμβεβηκὸς ὁρᾶται τὸ μέγεθος τοῦ χρώματος πρώτως θεωρουμένου . πλησίον μὲν οὖν ὅσον κέχρωσται γινώσκεται , πόρρω δὲ ὅτι κέχρωσται , τὰ δὲ μέρη κατὰ ποσὸν συνδιαιρούμενα οὐκ ἀκριβῆ δίδωσι τὴν τοῦ ποσοῦ διάγνωσιν : ἐπεὶ καὶ τὰ χρώματα αὐτὰ ἀμυδρὰ προσέρχεται . τί οὖν θαυμαστόν , εἰ καὶ τὰ μεγέθη , ὥσπερ καὶ αἱ φωναί , ἐλάττω , ὅσῳ ἂν τὸ εἶδος αὐτῶν ἀμυδρὸν ἴῃ ; εἶδος γὰρ κἀκεῖ ἡ ἀκοὴ ζητεῖ , τὸ δὲ μέγεθος κατὰ συμβεβηκὸς αἰσθάνεται . ἀλλὰ περὶ τῆς ἀκοῆς , εἰ τὸ μέγεθος κατὰ συμβεβηκός : τίνι γὰρ πρώτως τὸ ἐν τῇ φωνῇ μέγεθος , ὥσπερ δοκεῖ τῇ ἁφῇ τὸ ὁρώμενον ; ἢ τὸ δοκοῦν μέγεθος ἡ ἀκοὴ οὐ κατὰ τὸ ποσόν , ἀλλὰ κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον , οὐ κατὰ συμβεβηκός , οἷον τὸ σφόδρα , ὡς καὶ ἡ γεῦσις τὸ σφόδρα τοῦ γλυκέος κατὰ συμβεβηκός : τὸ δὲ κυρίως μέγεθος φωνῆς τὸ ἐφ̓ ὅσον : τοῦτο δὲ κατὰ συμβεβηκὸς ἐκ τοῦ σφόδρα σημήνειεν ἄν , οὐκ ἀκριβῶς δέ . τὸ μὲν γὰρ σφόδρα ἑκάστῳ τὸ αὐτό , τὸ δὲ εἰς πλῆθος εἰς ἅπαντα τὸν τόπον , ὃν ἐπέσχεν . ἀλλ̓ οὐ σμικρὰ τὰ χρώματα , ἀλλὰ ἀμυδρά , τὰ δὲ μεγέθη σμικρά . ἢ ἐν ἀμφοτέροις κοινὸν τὸ ἧττόν ἐστι . χρῶμα μὲν οὖν τὸ ἧττον ἀμυδρόν , μέγεθος δὲ τὸ ἧττον σμικρόν , καὶ ἑπόμενον τῷ χρώματι τὸ μέγεθος ἀνὰ λόγον ἠλάττωται . σαφέστερον δὲ ἐπὶ τῶν ποικίλων γίνεται τὸ πάθος : οἷον ὀρῶν ἐχόντων πολλὰς οἰκήσεις καὶ δένδρων πλῆθος καὶ ἄλλα πολλά , ὧν ἕκαστον , εἰ μὲν ὁρῷτο , δίδωσιν ἐκ τῶν ὁρωμένων ἑκάστων μετρεῖν τὸ ὅλον : τοῦ δὲ εἴδους καθ̓ ἕκαστον οὐκ ἰόντος ἀπεστέρηται τοῦ καθ̓ ἕκαστον ὄψις μετροῦσα τὸ ὑποκείμενον μέγεθος τὸ πᾶν ὅσον ἐστὶ γινώσκειν . ἐπεὶ καὶ τὰ πλησίον , ὅταν ποικίλα ᾖ ἀθρόως τε γίνηται ἡ ἐπιβολὴ πρὸς αὐτὰ καὶ μὴ πάντα τὰ εἴδη ὁρῷτο , ἐλάττω ἂν φανείη κατὰ λόγον , ὅσον ἂν ἕκαστον κλαπῇ ἐν τῇ θέᾳ : ὅταν δὲ πάντα ὀφθῇ , ἀκριβῶς μετρηθέντα ὅσα ἐστὶ γινώσκεται . ὅσα δὲ τῶν μεγεθῶν ὁμοειδῆ ὁμοιόχροα ὄντα , ψεύδεται καὶ ταῦτα τὸ ποσὸς αὐτῆς οὐ κατὰ μέρος πάνυ τι μετρεῖν δυναμένης ὄψεως , ὅτι ἀπολισθάνει κατὰ μέρος μετροῦσα , ὅτι μὴ ἔχει ἵστασθαι καθ̓ ἕκαστον μέρος τῇ διαφορᾷ . ἐγγύθεν δὲ τὸ πόρρω , ὅτι μεταξὺ συναιρεῖται ὅσον ἐστὶ κατὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν . τὸ μὲν γὰρ πλησίον ὅσον ἐστὶν οὐ λανθάνει διὰ τὰ αὐτά : οὐ διεξοδεύουσα δὲ τὸ πόρρω τοῦ διαστήματος οἷόν ἐστι κατ̓ εἶδος οὐκ ἂν δύναιτο οὐδ̓ ὅσον ἐστὶ κατὰ μέγεθος εἰπεῖν .
Lemmas: ἆρα ὁ πρόσω φαίνω ἐλαχύς καί ὁ πολύς ἀφίστημι ὀλίγος δοκέω ἔχω ὁ μεταξύ , ὁ δέ ἐγγύθεν ἡλίκος εἰμί φαίνω , καί ὅσος ἔχω ὁ ἀπόστασις ; ἐλαχύς μέν δοκέω ὁ ὁράω ὁ πρόσω , ὅτι συναιρέω πρός ὁ ὄψις ἐθέλω καί πρός ὁ μέγεθος ὁ κόρη ὁ φάος — καί ὅσος ἄν πρόσω ὁ ὕλη εἰμί ὁ ὁράω , τόσος ὁ εἶδος οἷος μονόω ἀφικνέομαι καί ὁ πηλίκος εἶδος καί αὖ ὁ ποιός , ὡς ὁ λόγος αὐτός ἀφικνέομαι μόνος : ἤ καί , ὅτι ὁ μέν μέγεθος ἐν διέξοδος καί ἐπέλευσις κατά ἕκαστος μέρος ὅσος εἰμί αἰσθάνομαι — πάρειμι οὖν δέω αὐτός καί πλησίος εἰμί , ἵνα γιγνώσκω ὅσος : ἤ καί , ὅτι κατά συμβαίνω ὁράω ὁ μέγεθος ὁ χρῶμα πρῶτος θεωρέω . πλησίον μέν οὖν ὅσος χρώζω γιγνώσκω , πρόσω δέ ὅτι χρώζω , ὁ δέ μέρος κατά ποσός συνδιαιρέω οὐ ἀκριβής δίδωμι ὁ ὁ πός διάγνωσις : ἐπεί καί ὁ χρῶμα αὐτός ἀμυδρός προσέρχομαι . τίς οὖν θαυμαστός , εἰ καί ὁ μέγεθος , ὥσπερ καί ὁ φωνή , ἐλαχύς , ὅσος ἄν ὁ εἶδος αὐτός ἀμυδρός ἔρχομαι ; εἶδος γάρ ἐκεῖ ὁ ἀκοή ζητέω , ὁ δέ μέγεθος κατά συμβαίνω αἰσθάνομαι . ἀλλά περί ὁ ἀκοή , εἰ ὁ μέγεθος κατά συμβαίνω : τίς γάρ πρῶτος ὁ ἐν ὁ φωνή μέγεθος , ὥσπερ δοκέω ὁ ἁφή ὁ ὁράω ; ἤ ὁ δοκέω μέγεθος ὁ ἀκοή οὐ κατά ὁ ποσός , ἀλλά κατά ὁ μάλα καί ἥσσων , οὐ κατά συμβαίνω , οἷος ὁ σφόδρα , ὡς καί ὁ γεῦσις ὁ σφόδρα ὁ γλυκύς κατά συμβαίνω : ὁ δέ κύριος μέγεθος φωνή ὁ ἐπί ὅσος : οὗτος δέ κατά συμβαίνω ἐκ ὁ σφόδρα σημαίνω ἄν , οὐ ἀκριβής δέ . ὁ μέν γάρ σφόδρα ἕκαστος ὁ αὐτός , ὁ δέ εἰς πλῆθος εἰς ἅπας ὁ τόπος , ὅς ἐπέχω . ἀλλά οὐ μικρός ὁ χρῶμα , ἀλλά ἀμυδρός , ὁ δέ μέγεθος μικρός . ἤ ἐν ἀμφότερος κοινός ὁ ἥσσων εἰμί . χρῶμα μέν οὖν ὁ ἥσσων ἀμυδρός , μέγεθος δέ ὁ ἥσσων μικρός , καί ἕπομαι ὁ χρῶμα ὁ μέγεθος ἀνά λόγος ἐλασσόω . σαφής δέ ἐπί ὁ ποικίλος γίγνομαι ὁ πάθος : οἷος ὄρος ἔχω πολύς οἴκησις καί δένδρον πλῆθος καί ἄλλος πολύς , ὅς ἕκαστος , εἰ μέν ὁράω , δίδωμι ἐκ ὁ ὁράω ἕκαστος μετρέω ὁ ὅλος : ὁ δέ εἶδος κατά ἕκαστος οὐ ἔρχομαι ἀποστερέω ὁ κατά ἕκαστος ὄψις μετρέω ὁ ὑπόκειμαι μέγεθος ὁ πᾶς ὅσος εἰμί γιγνώσκω . ἐπεί καί ὁ πλησίον , ὅταν ποικίλος εἰμί ἀθρόος τε γίγνομαι ὁ ἐπιβολή πρός αὐτός καί μή πᾶς ὁ εἶδος ὁράω , ἐλαχύς ἄν φαίνω κατά λόγος , ὅσος ἄν ἕκαστος κλέπτω ἐν ὁ θέα : ὅταν δέ πᾶς ὁράω , ἀκριβής μετρέω ὅσος εἰμί γιγνώσκω . ὅσος δέ ὁ μέγεθος ὁμοειδής ὁμοιόχροος εἰμί , ψεύδω καί οὗτος ὁ ἄποσος αὐτός οὐ κατά μέρος πάνυ τις μετρέω δύναμαι ὄψις , ὅτι ἀπολισθάνω κατά μέρος μετρέω , ὅτι μή ἔχω ἵστημι κατά ἕκαστος μέρος ὁ διαφορά . ἐγγύθεν δέ ὁ πρόσω , ὅτι μεταξύ συναιρέω ὅσος εἰμί κατά ὁ αὐτός αἰτία . ὁ μέν γάρ πλησίον ὅσος εἰμί οὐ λανθάνω διά ὁ αὐτός : οὐ διεξοδεύω δέ ὁ πρόσω ὁ διάστημα οἷος εἰμί κατά εἶδος οὐ ἄν δύναμαι οὐδέ ὅσος εἰμί κατά μέγεθος λέγω .