plato-philosophy.timaeus 62
τὴν δὲ λεπτότητα τῶν πλευρῶν καὶ γωνιῶν ὀξύτητα τῶν τε μορίων σμικρότητα καὶ τῆς φορᾶς τὸ τάχος , οἷς πᾶσι σφοδρὸν ὂν καὶ τομὸν ὀξέως τὸ προστυχὸν ἀεὶ τέμνει , λογιστέον ἀναμιμνῃσκομένοις τὴν τοῦ σχήματος αὐτοῦ γένεσιν , ὅτι μάλιστα ἐκείνη καὶ οὐκ ἄλλη φύσις διακρίνουσα ἡμῶν κατὰ σμικρά τε τὰ σώματα κερματίζουσα τοῦτο ὃ νῦν θερμὸν λέγομεν εἰκότως τὸ πάθημα καὶ τοὔνομα παρέσχεν . τὸ δʼ ἐναντίον τούτων κατάδηλον μέν , ὅμως δὲ μηδὲν ἐπιδεὲς ἔστω λόγου . τὰ γὰρ δὴ τῶν περὶ τὸ σῶμα ὑγρῶν μεγαλομερέστερα εἰσιόντα , τὰ σμικρότερα ἐξωθοῦντα , εἰς τὰς ἐκείνων οὐ δυνάμενα ἕδρας ἐνδῦναι , συνωθοῦντα ἡμῶν τὸ νοτερόν , ἐξ ἀνωμάλου κεκινημένου τε ἀκίνητον διʼ ὁμαλότητα καὶ τὴν σύνωσιν ἀπεργαζόμενα πήγνυσιν · τὸ δὲ παρὰ φύσιν συναγόμενον μάχεται κατὰ φύσιν αὐτὸ ἑαυτὸ εἰς τοὐναντίον ἀπωθοῦν . τῇ δὴ μάχῃ καὶ τῷ σεισμῷ τούτῳ τρόμος καὶ ῥῖγος ἐτέθη , ψυχρόν τε τὸ πάθος ἅπαν τοῦτο καὶ τὸ δρῶν αὐτὸ ἔσχεν ὄνομα . σκληρὸν δέ , ὅσοις ἂν ἡμῶν ἡ σὰρξ ὑπείκῃ , μαλακὸν δέ , ὅσα ἂν τῇ σαρκί · πρὸς ἄλληλά τε οὕτως . ὑπείκει δὲ ὅσον ἐπὶ σμικροῦ βαίνει · τὸ δὲ ἐκ τετραγώνων ὂν βάσεων , ἅτε βεβηκὸς σφόδρα , ἀντιτυπώτατον εἶδος , ὅτι τε ἂν εἰς πυκνότητα συνιὸν πλείστην ἀντίτονον ᾖ μάλιστα . βαρὺ δὲ καὶ κοῦφον μετὰ τῆς τοῦ κάτω φύσεως ἄνω τε λεγομένης ἐξεταζόμενον ἂν δηλωθείη σαφέστατα . φύσει γὰρ δή τινας τόπους δύο εἶναι διειληφότας διχῇ τὸ πᾶν ἐναντίους , τὸν μὲν κάτω , πρὸς ὃν φέρεται πάνθʼ ὅσα τινὰ ὄγκον σώματος ἔχει , τὸν δὲ ἄνω , πρὸς ὃν ἀκουσίως ἔρχεται πᾶν , οὐκ ὀρθὸν οὐδαμῇ νομίζειν · τοῦ γὰρ παντὸς οὐρανοῦ σφαιροειδοῦς ὄντος , ὅσα μὲν ἀφεστῶτα ἴσον τοῦ μέσου γέγονεν ἔσχατα , ὁμοίως αὐτὰ χρὴ ἔσχατα πεφυκέναι , τὸ δὲ μέσον τὰ αὐτὰ μέτρα τῶν ἐσχάτων ἀφεστηκὸς ἐν τῷ καταντικρὺ νομίζειν δεῖ πάντων εἶναι . τοῦ δὴ κόσμου ταύτῃ πεφυκότος , τί τῶν εἰρημένων ἄνω τις ἢ κάτω τιθέμενος οὐκ ἐν δίκῃ δόξει τὸ μηδὲν προσῆκον ὄνομα λέγειν ; ὁ μὲν γὰρ μέσος ἐν αὐτῷ τόπος οὔτε κάτω πεφυκὼς οὔτε ἄνω λέγεσθαι δίκαιος , ἀλλʼ αὐτὸ ἐν μέσῳ · ὁ δὲ πέριξ οὔτε δὴ μέσος οὔτʼ ἔχων διάφορον αὑτοῦ μέρος ἕτερον θατέρου μᾶλλον πρὸς τὸ μέσον ἤ τι τῶν καταντικρύ . τοῦ δὲ ὁμοίως πάντῃ πεφυκότος ποῖά τις ἐπιφέρων ὀνόματα αὐτῷ ἐναντία καὶ πῇ καλῶς ἂν ἡγοῖτο λέγειν ;
Lemmas: ὁ δέ λεπτότης ὁ πλευρά καί γωνία ὀξύτης ὁ τε μόριον μικρότης καί ὁ φορά ὁ τάχος , ὅς πᾶς σφοδρός εἰμί καί τομός ὀξύς ὁ προστυγχάνω ἀεί τέμνω , λογίζομαι ἀναμιμνῄσκω ὁ ὁ σχῆμα αὐτός γένεσις , ὅτι μάλα ἐκεῖνος καί οὐ ἄλλος φύσις διακρίνω ἐγώ κατά μικρός τε ὁ σῶμα κερματίζω οὗτος ὅς νῦν θερμός λέγω ἔοικα ὁ πάθημα καί ὄνομα παρέχω . ὁ δέ ἐναντίος οὗτος κατάδηλος μέν , ὅμως δέ μηδείς ἐπιδεής εἰμί λόγος . ὁ γάρ δή ὁ περί ὁ σῶμα ὑγρός μεγαλομερής εἰσέρχομαι , ὁ μικρός ἐξωθέω , εἰς ὁ ἐκεῖνος οὐ δύναμαι ἕδρα ἐνδύω , συνωθέω ἐγώ ὁ νοτερός , ἐκ ἀνώμαλος κινέω τε ἀκίνητος διά ὁμαλότης καί ὁ σύνωσις ἀπεργάζομαι πήγνυμι · ὁ δέ παρά φύσις συνάγω μάχομαι κατά φύσις αὐτός ἑαυτοῦ εἰς ἐναντίος ἀπωθέω . ὁ δή μάχη καί ὁ σεισμός οὗτος τρόμος καί ῥῖγος τίθημι , ψυχρός τε ὁ πάθος ἅπας οὗτος καί ὁ δράω αὐτός ἔχω ὄνομα . σκληρός δέ , ὅσος ἄν ἐγώ ὁ σάρξ ὑπείκω , μαλακός δέ , ὅσος ἄν ὁ σάρξ · πρός ἀλλήλων τε οὕτως . ὑπείκω δέ ὅσος ἐπί μικρός βαίνω · ὁ δέ ἐκ τετράγωνος εἰμί βάσις , ἅτε βαίνω σφόδρα , ἀντίτυπος εἶδος , ὅτι τε ἄν εἰς πυκνότης σύνειμι πολύς ἀντίτονος εἰμί μάλα . βαρύς δέ καί κοῦφος μετά ὁ ὁ κάτω φύσις ἄνω τε λέγω ἐξετάζω ἄν δηλόω σαφής . φύσις γάρ δή τις τόπος δύο εἰμί διαλαμβάνω διχή ὁ πᾶς ἐναντίος , ὁ μέν κάτω , πρός ὅς φέρω πᾶς ὅσος τις ὄγκος σῶμα ἔχω , ὁ δέ ἄνω , πρός ὅς ἀκούσιος ἔρχομαι πᾶς , οὐ ὀρθός οὐδαμῇ νομίζω · ὁ γάρ πᾶς οὐρανός σφαιροειδής εἰμί , ὅσος μέν ἀφίστημι ἴσος ὁ μέσος γίγνομαι ἔσχατος , ὅμοιος αὐτός χρή ἔσχατος φύω , ὁ δέ μέσος ὁ αὐτός μέτρον ὁ ἔσχατος ἀφίστημι ἐν ὁ καταντικρύ νομίζω δέω πᾶς εἰμί . ὁ δή κόσμος ταύτῃ φύω , τίς ὁ λέγω ἄνω τις ἤ κάτω τίθημι οὐ ἐν δίκη δοκέω ὁ μηδείς προσήκω ὄνομα λέγω ; ὁ μέν γάρ μέσος ἐν αὐτός τόπος οὔτε κάτω φύω οὔτε ἄνω λέγω δίκαιος , ἀλλά αὐτός ἐν μέσος · ὁ δέ πέριξ οὔτε δή μέσος οὔτε ἔχω διάφορος ἑαυτοῦ μέρος ἕτερος ἕτερος μάλα πρός ὁ μέσος ἤ τις ὁ καταντικρύ . ὁ δέ ὅμοιος πάντῃ φύω ποῖος τις ἐπιφέρω ὄνομα αὐτός ἐναντίος καί πῇ καλός ἄν ἡγέομαι λέγω ;