plato-philosophy.timaeus 89
τῶν δʼ αὖ κινήσεων ἡ ἐν ἑαυτῷ ὑφʼ αὑτοῦ ἀρίστη κίνησις—μάλιστα γὰρ τῇ διανοητικῇ καὶ τῇ τοῦ παντὸς κινήσει συγγενής—ἡ δὲ ὑπʼ ἄλλου χείρων · χειρίστη δὲ ἡ κειμένου τοῦ σώματος καὶ ἄγοντος ἡσυχίαν διʼ ἑτέρων αὐτὸ κατὰ μέρη κινοῦσα . διὸ δὴ τῶν καθάρσεων καὶ συστάσεων τοῦ σώματος ἡ μὲν διὰ τῶν γυμνασίων ἀρίστη , δευτέρα δὲ ἡ διὰ τῶν αἰωρήσεων κατά τε τοὺς πλοῦς καὶ ὅπῃπερ ἂν ὀχήσεις ἄκοποι γίγνωνται · τρίτον δὲ εἶδος κινήσεως σφόδρα ποτὲ ἀναγκαζομένῳ χρήσιμον , ἄλλως δὲ οὐδαμῶς τῷ νοῦν ἔχοντι προσδεκτέον , τὸ τῆς φαρμακευτικῆς καθάρσεως γιγνόμενον ἰατρικόν . τὰ γὰρ νοσήματα , ὅσα μὴ μεγάλους ἔχει κινδύνους , οὐκ ἐρεθιστέον φαρμακείαις . πᾶσα γὰρ σύστασις νόσων τρόπον τινὰ τῇ τῶν ζῴων φύσει προσέοικε . καὶ γὰρ ἡ τούτων σύνοδος ἔχουσα τεταγμένους τοῦ βίου γίγνεται χρόνους τοῦ τε γένους σύμπαντος , καὶ καθʼ αὑτὸ τὸ ζῷον εἱμαρμένον ἕκαστον ἔχον τὸν βίον φύεται , χωρὶς τῶν ἐξ ἀνάγκης παθημάτων · τὰ γὰρ τρίγωνα εὐθὺς κατʼ ἀρχὰς ἑκάστου δύναμιν ἔχοντα συνίσταται μέχρι τινὸς χρόνου δυνατὰ ἐξαρκεῖν , οὗ βίον οὐκ ἄν ποτέ τις εἰς τὸ πέραν ἔτι βιῴη . τρόπος οὖν ὁ αὐτὸς καὶ τῆς περὶ τὰ νοσήματα συστάσεως · ἣν ὅταν τις παρὰ τὴν εἱμαρμένην τοῦ χρόνου φθείρῃ φαρμακείαις , ἅμα ἐκ σμικρῶν μεγάλα καὶ πολλὰ ἐξ ὀλίγων νοσήματα φιλεῖ γίγνεσθαι . διὸ παιδαγωγεῖν δεῖ διαίταις πάντα τὰ τοιαῦτα , καθʼ ὅσον ἂν ᾖ τῳ σχολή , ἀλλʼ οὐ φαρμακεύοντα κακὸν δύσκολον ἐρεθιστέον . καὶ περὶ μὲν τοῦ κοινοῦ ζῴου καὶ τοῦ κατὰ τὸ σῶμα αὐτοῦ μέρους , ᾗ τις ἂν καὶ διαπαιδαγωγῶν καὶ διαπαιδαγωγούμενος ὑφʼ αὑτοῦ μάλιστʼ ἂν κατὰ λόγον ζῴη , ταύτῃ λελέχθω · τὸ δὲ δὴ παιδαγωγῆσον αὐτὸ μᾶλλόν που καὶ πρότερον παρασκευαστέον εἰς δύναμιν ὅτι κάλλιστον καὶ ἄριστον εἰς τὴν παιδαγωγίαν εἶναι . διʼ ἀκριβείας μὲν οὖν περὶ τούτων διελθεῖν ἱκανὸν ἂν γένοιτο αὐτὸ καθʼ αὑτὸ μόνον ἔργον · τὸ δʼ ἐν παρέργῳ κατὰ τὰ πρόσθεν ἑπόμενος ἄν τις οὐκ ἄπο τρόπου τῇδε σκοπῶν ὧδε τῷ λόγῳ διαπεράναιτʼ ἄν .
Lemmas: ὁ δέ αὖ κίνησις ὁ ἐν ἑαυτοῦ ὑπό ἑαυτοῦ ἀγαθός κίνησις—μάλιστα γάρ ὁ διανοητικός καί ὁ ὁ πᾶς κίνησις συγγενής δέ ὑπό ἄλλος κακός · κακός δέ ὁ κεῖμαι ὁ σῶμα καί ἄγω ἡσυχία διά ἕτερος αὐτός κατά μέρος κινέω . διό δή ὁ κάθαρσις καί σύστασις ὁ σῶμα ὁ μέν διά ὁ γυμνάσιον ἀγαθός , δεύτερος δέ ὁ διά ὁ αἰώρησις κατά τε ὁ πλόος καί ὅπῃ ἄν ὄχησις ἄκοπος γίγνομαι · τρίτος δέ εἶδος κίνησις σφόδρα ποτέ ἀναγκάζω χρήσιμος , ἄλλος δέ οὐδαμῶς ὁ νόος ἔχω προσδέχομαι , ὁ ὁ φαρμακευτικός κάθαρσις γίγνομαι ἰατρικός . ὁ γάρ νόσημα , ὅσος μή μέγας ἔχω κίνδυνος , οὐ ἐρεθιστέον φαρμακεία . πᾶς γάρ σύστασις νόσος τρόπος τις ὁ ὁ ζῷον φύσις προσέοικα . καί γάρ ὁ οὗτος σύνοδος ἔχω τάσσω ὁ βίος γίγνομαι χρόνος ὁ τε γένος σύμπας , καί κατά ἑαυτοῦ ὁ ζῷον μείρομαι ἕκαστος ἔχω ὁ βίος φύω , χωρίς ὁ ἐκ ἀνάγκη πάθημα · ὁ γάρ τρίγωνος εὐθύς κατά ἀρχή ἕκαστος δύναμις ἔχω συνίστημι μέχρι τις χρόνος δυνατός ἐξαρκέω , ὅς βίος οὐ ἄν ποτέ τις εἰς ὁ πέραν ἔτι βιάζω . τρόπος οὖν ὁ αὐτός καί ὁ περί ὁ νόσημα σύστασις · ὅς ὅταν τις παρά ὁ μείρομαι ὁ χρόνος φθείρω φαρμακεία , ἅμα ἐκ μικρός μέγας καί πολύς ἐκ ὀλίγος νόσημα φιλέω γίγνομαι . διό παιδαγωγέω δέω δίαιτα πᾶς ὁ τοιοῦτος , κατά ὅσος ἄν εἰμί τις σχολή , ἀλλά οὐ φαρμακεύω κακός δύσκολος ἐρεθιστέον . καί περί μέν ὁ κοινός ζῷον καί ὁ κατά ὁ σῶμα αὐτός μέρος , ᾗ τις ἄν καί διαπαιδαγωγέω καί διαπαιδαγωγέω ὑπό ἑαυτοῦ μάλα ἄν κατά λόγος ζάω , ταύτῃ λέγω · ὁ δέ δή παιδαγωγέω αὐτός μάλα που καί πρότερος παρασκευάζω εἰς δύναμις ὅτι καλός καί ἀγαθός εἰς ὁ παιδαγωγία εἰμί . διά ἀκρίβεια μέν οὖν περί οὗτος διέρχομαι ἱκανός ἄν γίγνομαι αὐτός κατά ἑαυτοῦ μόνος ἔργον · ὁ δέ ἐν πάρεργος κατά ὁ πρόσθεν ἕπομαι ἄν τις οὐ ἀπό τρόπος ὅδε σκοπέω ὧδε ὁ λόγος διαπεραίνω ἄν .