plato-philosophy.theaetetus 158
ἀληθέστατα λέγεις , ὦ Σώκρατες . τίς δὴ οὖν , ὦ παῖ , λείπεται λόγος τῷ τὴν αἴσθησιν ἐπιστήμην τιθεμένῳ καὶ τὰ φαινόμενα ἑκάστῳ ταῦτα καὶ εἶναι τούτῳ ᾧ φαίνεται ; ἐγὼ μέν , ὦ Σώκρατες , ὀκνῶ εἰπεῖν ὅτι οὐκ ἔχω τί λέγω , διότι μοι νυνδὴ ἐπέπληξας εἰπόντι αὐτό . ἐπεὶ ὡς ἀληθῶς γε οὐκ ἂν δυναίμην ἀμφισβητῆσαι ὡς οἱ μαινόμενοι ἢ ὀνειρώττοντες οὐ ψευδῆ δοξάζουσιν , ὅταν οἱ μὲν θεοὶ αὐτῶν οἴωνται εἶναι , οἱ δὲ πτηνοί τε καὶ ὡς πετόμενοι ἐν τῷ ὕπνῳ διανοῶνται . ἆρʼ οὖν οὐδὲ τὸ τοιόνδε ἀμφισβήτημα ἐννοεῖς περὶ αὐτῶν , μάλιστα δὲ περὶ τοῦ ὄναρ τε καὶ ὕπαρ ; τὸ ποῖον ; ὃ πολλάκις σε οἶμαι ἀκηκοέναι ἐρωτώντων , τί ἄν τις ἔχοι τεκμήριον ἀποδεῖξαι , εἴ τις ἔροιτο νῦν οὕτως ἐν τῷ παρόντι πότερον καθεύδομεν καὶ πάντα ἃ διανοούμεθα ὀνειρώττομεν , ἢ ἐγρηγόραμέν τε καὶ ὕπαρ ἀλλήλοις διαλεγόμεθα . καὶ μήν , ὦ Σώκρατες , ἄπορόν γε ὅτῳ χρὴ ἐπιδεῖξαι τεκμηρίῳ · πάντα γὰρ ὥσπερ ἀντίστροφα τὰ αὐτὰ παρακολουθεῖ . ἅ τε γὰρ νυνὶ διειλέγμεθα οὐδὲν κωλύει καὶ ἐν τῷ ὕπνῳ δοκεῖν ἀλλήλοις διαλέγεσθαι · καὶ ὅταν δὴ ὄναρ ὀνείρατα δοκῶμεν διηγεῖσθαι , ἄτοπος ἡ ὁμοιότης τούτων ἐκείνοις . ὁρᾷς οὖν ὅτι τό γε ἀμφισβητῆσαι οὐ χαλεπόν , ὅτε καὶ πότερόν ἐστιν ὕπαρ ἢ ὄναρ ἀμφισβητεῖται , καὶ δὴ ἴσου ὄντος τοῦ χρόνου ὃν καθεύδομεν ᾧ ἐγρηγόραμεν , ἐν ἑκατέρῳ διαμάχεται ἡμῶν ἡ ψυχὴ τὰ ἀεὶ παρόντα δόγματα παντὸς μᾶλλον εἶναι ἀληθῆ , ὥστε ἴσον μὲν χρόνον τάδε φαμὲν ὄντα εἶναι , ἴσον δὲ ἐκεῖνα , καὶ ὁμοίως ἐφʼ ἑκατέροις διισχυριζόμεθα . παντάπασι μὲν οὖν . οὐκοῦν καὶ περὶ νόσων τε καὶ μανιῶν ὁ αὐτὸς λόγος , πλὴν τοῦ χρόνου ὅτι οὐχὶ ἴσος ; ὀρθῶς . τί οὖν ; πλήθει χρόνου καὶ ὀλιγότητι τὸ ἀληθὲς ὁρισθήσεται ; γελοῖον μεντἂν εἴη πολλαχῇ . ἀλλά τι ἄλλο ἔχεις σαφὲς ἐνδείξασθαι ὁποῖα τούτων τῶν δοξασμάτων ἀληθῆ ; οὔ μοι δοκῶ . ἐμοῦ τοίνυν ἄκουε οἷα περὶ αὐτῶν ἂν λέγοιεν οἱ τὰ ἀεὶ δοκοῦντα ὁριζόμενοι τῷ δοκοῦντι εἶναι ἀληθῆ . λέγουσι δέ , ὡς ἐγὼ οἶμαι , οὕτως ἐρωτῶντες · ὦ Θεαίτητε , ὃ ἂν ἕτερον ᾖ παντάπασιν , μή πῄ τινα δύναμιν τὴν αὐτὴν ἕξει τῷ ἑτέρῳ ; καὶ μὴ ὑπολάβωμεν τῇ μὲν ταὐτὸν εἶναι ὃ ἐρωτῶμεν τῇ δὲ ἕτερον , ἀλλʼ ὅλως ἕτερον .
Lemmas: ἀληθής λέγω , ὦ Σωκράτης . τίς δή οὖν , ὦ παῖς , λείπω λόγος ὁ ὁ αἴσθησις ἐπιστήμη τίθημι καί ὁ φαίνω ἕκαστος οὗτος καί εἰμί οὗτος ὅς φαίνω ; ἐγώ μέν , ὦ Σωκράτης , ὀκνέω λέγω ὅτι οὐ ἔχω τίς λέγω , διότι ἐγώ νυνδί ἐπιπλήσσω λέγω αὐτός . ἐπεί ὡς ἀληθής γε οὐ ἄν δύναμαι ἀμφισβητέω ὡς ὁ μαίνομαι ἤ ὀνειρώσσω οὐ ψευδής δοξάζω , ὅταν ὁ μέν θεός αὐτός οἴομαι εἰμί , ὁ δέ πτηνός τε καί ὡς πέτομαι ἐν ὁ ὕπνος διανοέω . ἆρα οὖν οὐδέ ὁ τοιόσδε ἀμφισβήτημα ἐννοέω περί αὐτός , μάλα δέ περί ὁ ὄναρ τε καί ὕπαρ ; ὁ ποῖος ; ὅς πολλάκις σύ οἴομαι ἀκούω ἐρωτάω , τίς ἄν τις ἔχω τεκμήριον ἀποδείκνυμι , εἰ τις ἔρομαι νῦν οὕτως ἐν ὁ πάρειμι πότερος καθεύδω καί πᾶς ὅς διανοέω ὀνειρώσσω , ἤ ἐγείρω τε καί ὕπαρ ἀλλήλων διαλέγω . καί μήν , ὦ Σωκράτης , ἄπορος γε ὅστις χρή ἐπιδείκνυμι τεκμήριον · πᾶς γάρ ὥσπερ ἀντίστροφος ὁ αὐτός παρακολουθέω . ὅς τε γάρ νυνί διαλέγω οὐδείς κωλύω καί ἐν ὁ ὕπνος δοκέω ἀλλήλων διαλέγω · καί ὅταν δή ὄναρ ὄνειρος δοκέω διηγέομαι , ἄτοπος ὁ ὁμοιότης οὗτος ἐκεῖνος . ὁράω οὖν ὅτι ὁ γε ἀμφισβητέω οὐ χαλεπός , ὅτε καί πότερος εἰμί ὕπαρ ἤ ὄναρ ἀμφισβητέω , καί δή ἴσος εἰμί ὁ χρόνος ὅς καθεύδω ὅς ἐγείρω , ἐν ἑκάτερος διαμάχομαι ἐγώ ὁ ψυχή ὁ ἀεί πάρειμι δόγμα πᾶς μάλα εἰμί ἀληθής , ὥστε ἴσος μέν χρόνος ὅδε φημί εἰμί εἰμί , ἴσος δέ ἐκεῖνος , καί ὅμοιος ἐπί ἑκάτερος διισχυρίζομαι . παντάπασι μέν οὖν . οὐκοῦν καί περί νόσος τε καί μανία ὁ αὐτός λόγος , πλήν ὁ χρόνος ὅτι οὐ ἴσος ; ὀρθός . τίς οὖν ; πλῆθος χρόνος καί ὀλιγότης ὁ ἀληθής ὁρίζω ; γέλοιος ἄν εἰμί πολλαχῆ . ἀλλά τις ἄλλος ἔχω σαφής ἐνδείκνυμι ὁποῖος οὗτος ὁ δόξασμα ἀληθής ; οὐ ἐγώ δοκέω . ἐγώ τοίνυν ἀκούω οἷος περί αὐτός ἄν λέγω ὁ ὁ ἀεί δοκέω ὁρίζω ὁ δοκέω εἰμί ἀληθής . λέγω δέ , ὡς ἐγώ οἴομαι , οὕτως ἐρωτάω · ὦ Θεαίτητος , ὅς ἄν ἕτερος εἰμί παντάπασι , μή πη τις δύναμις ὁ αὐτός ἔχω ὁ ἕτερος ; καί μή ὑπολαμβάνω ὁ μέν αὐτός εἰμί ὅς ἐρωτάω ὁ δέ ἕτερος , ἀλλά ὅλος ἕτερος .