plato-philosophy.theaetetus 147
σκέψαι δὴ καὶ τόδε . εἴ τις ἡμᾶς τῶν φαύλων τι καὶ προχείρων ἔροιτο , οἷον περὶ πηλοῦ ὅτι ποτʼ ἐστίν , εἰ ἀποκριναίμεθα αὐτῷ πηλὸς ὁ τῶν χυτρέων καὶ πηλὸς ὁ τῶν ἰπνοπλαθῶν καὶ πηλὸς ὁ τῶν πλινθουργῶν , οὐκ ἂν γελοῖοι εἶμεν ; ἴσως . πρῶτον μέν γέ που οἰόμενοι συνιέναι ἐκ τῆς ἡμετέρας ἀποκρίσεως τὸν ἐρωτῶντα , ὅταν εἴπωμεν πηλός , εἴτε ὁ τῶν κοροπλαθῶν προσθέντες εἴτε ἄλλων ὡντινωνοῦν δημιουργῶν . ἢ οἴει τίς τι συνίησίν τινος ὄνομα , ὃ μὴ οἶδεν τί ἐστιν ; οὐδαμῶς . οὐδʼ ἄρα ἐπιστήμην ὑποδημάτων συνίησιν ὁ ἐπιστήμην μὴ εἰδώς . οὐ γάρ . σκυτικὴν ἄρα οὐ συνίησιν ὃς ἂν ἐπιστήμην ἀγνοῇ , οὐδέ τινα ἄλλην τέχνην . ἔστιν οὕτως . γελοία ἄρα ἡ ἀπόκρισις τῷ ἐρωτηθέντι ἐπιστήμη τί ἐστιν , ὅταν ἀποκρίνηται τέχνης τινὸς ὄνομα . τινὸς γὰρ ἐπιστήμην ἀποκρίνεται οὐ τοῦτʼ ἐρωτηθείς . ἔοικεν . ἔπειτά γέ που ἐξὸν φαύλως καὶ βραχέως ἀποκρίνασθαι περιέρχεται ἀπέραντον ὁδόν . οἷον καὶ ἐν τῇ τοῦ πηλοῦ ἐρωτήσει φαῦλόν που καὶ ἁπλοῦν εἰπεῖν ὅτι γῆ ὑγρῷ φυραθεῖσα πηλὸς ἂν εἴη , τὸ δʼ ὅτου ἐᾶν χαίρειν . ῥᾴδιον , ὦ Σώκρατες , νῦν γε οὕτω φαίνεται · ἀτὰρ κινδυνεύεις ἐρωτᾶν οἷον καὶ αὐτοῖς ἡμῖν ἔναγχος εἰσῆλθε διαλεγομένοις , ἐμοί τε καὶ τῷ σῷ ὁμωνύμῳ τούτῳ Σωκράτει . τὸ ποῖον δή , ὦ Θεαίτητε ; περὶ δυνάμεών τι ἡμῖν Θεόδωρος ὅδε ἔγραφε , τῆς τε τρίποδος πέρι καὶ πεντέποδος ὅτι μήκει οὐ σύμμετροι τῇ ποδιαίᾳ , καὶ οὕτω κατὰ μίαν ἑκάστην προαιρούμενος μέχρι τῆς ἑπτακαιδεκάποδος · ἐν δὲ ταύτῃ πως ἐνέσχετο . ἡμῖν οὖν εἰσῆλθέ τι τοιοῦτον , ἐπειδὴ ἄπειροι τὸ πλῆθος αἱ δυνάμεις ἐφαίνοντο , πειραθῆναι συλλαβεῖν εἰς ἕν , ὅτῳ πάσας ταύτας προσαγορεύσομεν τὰς δυνάμεις . ἦ καὶ ηὕρετέ τι τοιοῦτον ; ἔμοιγε δοκοῦμεν · σκόπει δὲ καὶ σύ . λέγε . τὸν ἀριθμὸν πάντα δίχα διελάβομεν · τὸν μὲν δυνάμενον ἴσον ἰσάκις γίγνεσθαι τῷ τετραγώνῳ τὸ σχῆμα ἀπεικάσαντες τετράγωνόν τε καὶ ἰσόπλευρον προσείπομεν . καὶ εὖ γε .
Lemmas: σκοπέω δή καί ὅδε . εἰ τις ἐγώ ὁ φαῦλος τις καί πρόχειρος ἔρομαι , οἷος περί πηλός ὅστις ποτέ εἰμί , εἰ ἀποκρίνω αὐτός πηλός ὁ ὁ χυτρεύς καί πηλός ὁ ὁ ἰπνοπλάθος καί πηλός ὁ ὁ πλινθουργός , οὐ ἄν γέλοιος εἰμί ; ἴσως . πρῶτος μέν γε που οἴομαι συνίημι ἐκ ὁ ἡμέτερος ἀπόκρισις ὁ ἐρωτάω , ὅταν λέγω πηλός , εἴτε ὁ ὁ κοροπλάθος προστίθημι εἴτε ἄλλος ὅστις δημιουργός . ἤ οἴομαι τίς τις συνίημι τις ὄνομα , ὅς μή οἶδα τίς εἰμί ; οὐδαμῶς . οὐδέ ἄρα ἐπιστήμη ὑπόδημα συνίημι ὁ ἐπιστήμη μή οἶδα . οὐ γάρ . σκυτικός ἄρα οὐ συνίημι ὅς ἄν ἐπιστήμη ἀγνοέω , οὐδέ τις ἄλλος τέχνη . εἰμί οὕτως . γέλοιος ἄρα ὁ ἀπόκρισις ὁ ἐρωτάω ἐπιστήμη τις εἰμί , ὅταν ἀποκρίνω τέχνη τις ὄνομα . τις γάρ ἐπιστήμη ἀποκρίνω οὐ οὗτος ἐρωτάω . ἔοικα . ἔπειτα γε που ἔξεστι φαῦλος καί βραχύς ἀποκρίνω περιέρχομαι ἀπέραντος ὁδός . οἷος καί ἐν ὁ ὁ πηλός ἐρώτησις φαῦλος που καί ἁπλόος λέγω ὅτι γῆ ὑγρός φυράω πηλός ἄν εἰμί , ὁ δέ ὅστις ἐάω χαίρω . ῥᾴδιος , ὦ Σωκράτης , νῦν γε οὕτως φαίνω · ἀτάρ κινδυνεύω ἐρωτάω οἷος καί αὐτός ἐγώ ἔναγχος εἰσέρχομαι διαλέγω , ἐγώ τε καί ὁ σός ὁμώνυμος οὗτος Σωκράτης . ὁ ποῖος δή , ὦ Θεαίτητος ; περί δύναμις τις ἐγώ Θεόδωρος ὅδε γράφω , ὁ τε τρίπους περί καί πεντέπους ὅτι μῆκος οὐ σύμμετρος ὁ ποδιαῖος , καί οὕτως κατά εἷς ἕκαστος προαιρέω μέχρι ὁ ἑπτακαιδεκάπους · ἐν δέ οὗτος πως ἐνέχω . ἐγώ οὖν εἰσέρχομαι τις τοιοῦτος , ἐπειδή ἄπειρος ὁ πλῆθος ὁ δύναμις φαίνω , πειράω συλλαμβάνω εἰς εἷς , ὅστις πᾶς οὗτος προσαγορεύω ὁ δύναμις . ἦ καί εὑρίσκω τις τοιοῦτος ; ἐγώ δοκέω · σκοπέω δέ καί σύ . λέγω . ὁ ἀριθμός πᾶς δίχα διαλαμβάνω · ὁ μέν δύναμαι ἴσος ἰσάκις γίγνομαι ὁ τετράγωνος ὁ σχῆμα ἀπεικάζω τετράγωνος τε καί ἰσόπλευρος προσλέγω . καί εὖ γε .