plato-philosophy.theaetetus 153
τίς οὖν ἂν ἔτι πρός γε τοσοῦτον στρατόπεδον καὶ στρατηγὸν Ὅμηρον δύναιτο ἀμφισβητήσας μὴ οὐ καταγέλαστος γενέσθαι ; οὐ ῥᾴδιον , ὦ Σώκρατες . οὐ γάρ , ὦ Θεαίτητε . ἐπεὶ καὶ τάδε τῷ λόγῳ σημεῖα ἱκανά , ὅτι τὸ μὲν εἶναι δοκοῦν καὶ τὸ γίγνεσθαι κίνησις παρέχει , τὸ δὲ μὴ εἶναι καὶ ἀπόλλυσθαι ἡσυχία · τὸ γὰρ θερμόν τε καὶ πῦρ , ὃ δὴ καὶ τἆλλα γεννᾷ καὶ ἐπιτροπεύει , αὐτὸ γεννᾶται ἐκ φορᾶς καὶ τρίψεως · τούτω δὲ κινήσεις . ἢ οὐχ αὗται γενέσεις πυρός ; αὗται μὲν οὖν . καὶ μὴν τό γε τῶν ζῴων γένος ἐκ τῶν αὐτῶν τούτων φύεται . πῶς δʼ οὔ ; τί δέ ; ἡ τῶν σωμάτων ἕξις οὐχ ὑπὸ ἡσυχίας μὲν καὶ ἀργίας διόλλυται , ὑπὸ γυμνασίων δὲ καὶ κινήσεως ἐπὶ πολὺ σῴζεται ; ναί . ἡ δʼ ἐν τῇ ψυχῇ ἕξις οὐχ ὑπὸ μαθήσεως μὲν καὶ μελέτης , κινήσεων ὄντων , κτᾶταί τε μαθήματα καὶ σῴζεται καὶ γίγνεται βελτίων , ὑπὸ δʼ ἡσυχίας , ἀμελετησίας τε καὶ ἀμαθίας οὔσης , οὔτε τι μανθάνει ἅ τε ἂν μάθῃ ἐπιλανθάνεται ; καὶ μάλα . τὸ μὲν ἄρα ἀγαθὸν κίνησις κατά τε ψυχὴν καὶ κατὰ σῶμα , τὸ δὲ τοὐναντίον ; ἔοικεν . ἔτι οὖν σοι λέγω νηνεμίας τε καὶ γαλήνας καὶ ὅσα τοιαῦτα , ὅτι αἱ μὲν ἡσυχίαι σήπουσι καὶ ἀπολλύασι , τὰ δʼ ἕτερα σῴζει ; καὶ ἐπὶ τούτοις τὸν κολοφῶνα , προσβιβάζω τὴν χρυσῆν σειρὰν ὡς οὐδὲν ἄλλο ἢ τὸν ἥλιον Ὅμηρος λέγει , καὶ δηλοῖ ὅτι ἕως μὲν ἂν ἡ περιφορὰ ᾖ κινουμένη καὶ ὁ ἥλιος , πάντα ἔστι καὶ σῴζεται τὰ ἐν θεοῖς τε καὶ ἀνθρώποις , εἰ δὲ σταίη τοῦτο ὥσπερ δεθέν , πάντα χρήματʼ ἂν διαφθαρείη καὶ γένοιτʼ ἂν τὸ λεγόμενον ἄνω κάτω πάντα ; ἀλλʼ ἔμοιγε δοκεῖ , ὦ Σώκρατες , ταῦτα δηλοῦν ἅπερ λέγεις . ὑπόλαβε τοίνυν , ὦ ἄριστε , οὑτωσί · κατὰ τὰ ὄμματα πρῶτον , ὃ δὴ καλεῖς χρῶμα λευκόν , μὴ εἶναι αὐτὸ ἕτερόν τι ἔξω τῶν σῶν ὀμμάτων μηδʼ ἐν τοῖς ὄμμασι μηδέ τινʼ αὐτῷ χώραν ἀποτάξῃς · ἤδη γὰρ ἂν εἴη τε δήπου ἐν τάξει καὶ μένον καὶ οὐκ ἂν ἐν γενέσει γίγνοιτο . ἀλλὰ πῶς ;
Lemmas: τίς οὖν ἄν ἔτι πρός γε τοσοῦτος στρατόπεδον καί στρατηγός Ὅμηρος δύναμαι ἀμφισβητέω μή οὐ καταγέλαστος γίγνομαι ; οὐ ῥᾴδιος , ὦ Σωκράτης . οὐ γάρ , ὦ Θεαίτητος . ἐπεί καί ὅδε ὁ λόγος σημεῖον ἱκανός , ὅτι ὁ μέν εἰμί δοκέω καί ὁ γίγνομαι κίνησις παρέχω , ὁ δέ μή εἰμί καί ἀπόλλυμι ἡσυχία · ὁ γάρ θερμός τε καί πῦρ , ὅς δή καί ἄλλος γεννάω καί ἐπιτροπεύω , αὐτός γεννάω ἐκ φορά καί τρῖψις · οὗτος δέ κίνησις . ἤ οὐ οὗτος γένεσις πῦρ ; οὗτος μέν οὖν . καί μήν ὁ γε ὁ ζῷον γένος ἐκ ὁ αὐτός οὗτος φύω . πῶς δέ οὐ ; τίς δέ ; ὁ ὁ σῶμα ἕξις οὐ ὑπό ἡσυχία μέν καί ἀργία διόλλυμι , ὑπό γυμνάσιον δέ καί κίνησις ἐπί πολύς σῴζω ; ναί . ὁ δέ ἐν ὁ ψυχή ἕξις οὐ ὑπό μάθησις μέν καί μελέτη , κίνησις εἰμί , κτάομαι τε μάθημα καί σῴζω καί γίγνομαι ἀγαθός , ὑπό δέ ἡσυχία , ἀμελετησία τε καί ἀμαθία εἰμί , οὔτε τις μανθάνω ὅς τε ἄν μανθάνω ἐπιλανθάνω ; καί μάλα . ὁ μέν ἄρα ἀγαθός κίνησις κατά τε ψυχή καί κατά σῶμα , ὁ δέ ἐναντίος ; ἔοικα . ἔτι οὖν σύ λέγω νηνεμία τε καί γαλήνη καί ὅσος τοιοῦτος , ὅτι ὁ μέν ἡσυχία σήπω καί ἀπόλλυμι , ὁ δέ ἕτερος σῴζω ; καί ἐπί οὗτος ὁ κολοφών , προσβιβάζω ὁ χρύσεος σειρά ὡς οὐδείς ἄλλος ἤ ὁ ἥλιος Ὅμηρος λέγω , καί δηλόω ὅτι ἕως μέν ἄν ὁ περιφορά εἰμί κινέω καί ὁ ἥλιος , πᾶς εἰμί καί σῴζω ὁ ἐν θεός τε καί ἄνθρωπος , εἰ δέ ἵστημι οὗτος ὥσπερ δέω , πᾶς χρῆμα ἄν διαφθείρω καί γίγνομαι ἄν ὁ λέγω ἄνω κάτω πᾶς ; ἀλλά ἐγώ δοκέω , ὦ Σωκράτης , οὗτος δηλόω ὅς λέγω . ὑπολαμβάνω τοίνυν , ὦ ἀγαθός , οὕτως · κατά ὁ ὄμμα πρῶτος , ὅς δή καλέω χρῶμα λευκός , μή εἰμί αὐτός ἕτερος τις ἔξω ὁ σός ὄμμα μηδέ ἐν ὁ ὄμμα μηδέ τις αὐτός χώρα ἀποτάσσω · ἤδη γάρ ἄν εἰμί τε δήπου ἐν τάξις καί μένω καί οὐ ἄν ἐν γένεσις γίγνομαι . ἀλλά πῶς ;