plato-philosophy.theaetetus 161
τοῦτο μὲν δή , ὡς ἔοικεν , μόλις ποτὲ ἐγεννήσαμεν , ὅτι δή ποτε τυγχάνει ὄν . μετὰ δὲ τὸν τόκον τὰ ἀμφιδρόμια αὐτοῦ ὡς ἀληθῶς ἐν κύκλῳ περιθρεκτέον τῷ λόγῳ , σκοπουμένους μὴ λάθῃ ἡμᾶς οὐκ ἄξιον ὂν τροφῆς τὸ γιγνόμενον , ἀλλὰ ἀνεμιαῖόν τε καὶ ψεῦδος . ἢ σὺ οἴει πάντως δεῖν τό γε σὸν τρέφειν καὶ μὴ ἀποτιθέναι , ἢ καὶ ἀνέξῃ ἐλεγχόμενον ὁρῶν , καὶ οὐ σφόδρα χαλεπανεῖς ἐάν τις σοῦ ὡς πρωτοτόκου αὐτὸ ὑφαιρῇ ; ἀνέξεται , ὦ Σώκρατες , Θεαίτητος · οὐδαμῶς γὰρ δύσκολος . ἀλλὰ πρὸς θεῶν εἰπὲ ᾗ αὖ οὐχ οὕτως ἔχει ; φιλόλογός γʼ εἶ ἀτεχνῶς καὶ χρηστός , ὦ Θεόδωρε , ὅτι με οἴει λόγων τινὰ εἶναι θύλακον καὶ ῥᾳδίως ἐξελόντα ἐρεῖν ὡς οὐκ αὖ ἔχει οὕτω ταῦτα · τὸ δὲ γιγνόμενον οὐκ ἐννοεῖς , ὅτι οὐδεὶς τῶν λόγων ἐξέρχεται παρʼ ἐμοῦ ἀλλʼ ἀεὶ παρὰ τοῦ ἐμοὶ προσδιαλεγομένου , ἐγὼ δὲ οὐδὲν ἐπίσταμαι πλέον πλὴν βραχέος , ὅσον λόγον παρʼ ἑτέρου σοφοῦ λαβεῖν καὶ ἀποδέξασθαι μετρίως . καὶ νῦν τοῦτο παρὰ τοῦδε πειράσομαι , οὔ τι αὐτὸς εἰπεῖν . σὺ κάλλιον , ὦ Σώκρατες , λέγεις · καὶ ποίει οὕτως . οἶσθʼ οὖν , ὦ Θεόδωρε , ὃ θαυμάζω τοῦ ἑταίρου σου Πρωταγόρου ; τὸ ποῖον ; τὰ μὲν ἄλλα μοι πάνυ ἡδέως εἴρηκεν , ὡς τὸ δοκοῦν ἑκάστῳ τοῦτο καὶ ἔστιν · τὴν δʼ ἀρχὴν τοῦ λόγου τεθαύμακα , ὅτι οὐκ εἶπεν ἀρχόμενος τῆς Ἀληθείας ὅτι πάντων χρημάτων μέτρον ἐστὶν ὗς ἢ κυνοκέφαλος ἤ τι ἄλλο ἀτοπώτερον τῶν ἐχόντων αἴσθησιν , ἵνα μεγαλοπρεπῶς καὶ πάνυ καταφρονητικῶς ἤρξατο ἡμῖν λέγειν , ἐνδεικνύμενος ὅτι ἡμεῖς μὲν αὐτὸν ὥσπερ θεὸν ἐθαυμάζομεν ἐπὶ σοφίᾳ , ὁ δʼ ἄρα >ἐτύγχανεν ὢν εἰς φρόνησιν οὐδὲν βελτίων βατράχου γυρίνου , μὴ ὅτι ἄλλου του ἀνθρώπων . ἢ πῶς λέγωμεν , ὦ Θεόδωρε ; εἰ γὰρ δὴ ἑκάστῳ ἀληθὲς ἔσται ὃ ἂν διʼ αἰσθήσεως δοξάζῃ , καὶ μήτε τὸ ἄλλου πάθος ἄλλος βέλτιον διακρινεῖ , μήτε τὴν δόξαν κυριώτερος ἔσται ἐπισκέψασθαι ἕτερος τὴν ἑτέρου ὀρθὴ ἢ ψευδής , ἀλλʼ ὃ πολλάκις εἴρηται , αὐτὸς τὰ αὑτοῦ ἕκαστος μόνος δοξάσει , ταῦτα δὲ πάντα ὀρθὰ καὶ ἀληθῆ , τί δή ποτε , ὦ ἑταῖρε , Πρωταγόρας μὲν σοφός , ὥστε καὶ ἄλλων διδάσκαλος ἀξιοῦσθαι δικαίως μετὰ μεγάλων μισθῶν , ἡμεῖς δὲ ἀμαθέστεροί τε καὶ φοιτητέον ἡμῖν ἦν παρʼ ἐκεῖνον , μέτρῳ ὄντι αὐτῷ ἑκάστῳ τῆς αὑτοῦ σοφίας ; ταῦτα πῶς μὴ φῶμεν δημούμενον λέγειν τὸν Πρωταγόραν ; τὸ δὲ δὴ ἐμόν τε καὶ τῆς ἐμῆς τέχνης τῆς μαιευτικῆς σιγῶ ὅσον γέλωτα ὀφλισκάνομεν , οἶμαι δὲ καὶ σύμπασα ἡ τοῦ διαλέγεσθαι πραγματεία . τὸ γὰρ ἐπισκοπεῖν καὶ ἐπιχειρεῖν ἐλέγχειν τὰς ἀλλήλων φαντασίας τε καὶ δόξας , ὀρθὰς ἑκάστου οὔσας , οὐ μακρὰ μὲν καὶ διωλύγιος φλυαρία , εἰ ἀληθὴς ἡ Ἀλήθεια Πρωταγόρου ἀλλὰ μὴ παίζουσα ἐκ τοῦ ἀδύτου τῆς βίβλου ἐφθέγξατο ;
Lemmas: οὗτος μέν δή , ὡς ἔοικα , μόλις ποτέ γεννάω , ὅτι δή ποτέ τυγχάνω εἰμί . μετά δέ ὁ τόκος ὁ ἀμφιδρόμια αὐτός ὡς ἀληθής ἐν κύκλος περιθρεκτέον ὁ λόγος , σκοπέω μή λανθάνω ἐγώ οὐ ἄξιος εἰμί τροφή ὁ γίγνομαι , ἀλλά ἀνεμιαῖος τε καί ψεῦδος . ἤ σύ οἴομαι πάντως δέω ὁ γε σός τρέφω καί μή ἀποτίθημι , ἤ καί ἀνέχω ἐλέγχω ὁράω , καί οὐ σφόδρα χαλεπαίνω ἐάν τις σύ ὡς πρωτότοκος αὐτός ὑφαιρέω ; ἀνέχω , ὦ Σωκράτης , Θεαίτητος · οὐδαμῶς γάρ δύσκολος . ἀλλά πρός θεός λέγω ᾗ αὖ οὐ οὕτως ἔχω ; φιλόλογος γε εἰμί ἄτεχνος καί χρηστός , ὦ Θεόδωρος , ὅτι ἐγώ οἴομαι λόγος τις εἰμί θύλακος καί ῥᾴδιος ἐξαιρέω λέγω ὡς οὐ αὖ ἔχω οὕτως οὗτος · ὁ δέ γίγνομαι οὐ ἐννοέω , ὅτι οὐδείς ὁ λόγος ἐξέρχομαι παρά ἐγώ ἀλλά ἀεί παρά ὁ ἐγώ προσδιαλέγομαι , ἐγώ δέ οὐδείς ἐπίσταμαι πολύς πλήν βραχύς , ὅσος λόγος παρά ἕτερος σοφός λαμβάνω καί ἀποδέχομαι μέτριος . καί νῦν οὗτος παρά ὅδε πειράω , οὐ τις αὐτός λέγω . σύ καλός , ὦ Σωκράτης , λέγω · καί ποιέω οὕτως . οἶδα οὖν , ὦ Θεόδωρος , ὅς θαυμάζω ὁ ἑταῖρος σύ Πρωταγόρας ; ὁ ποῖος ; ὁ μέν ἄλλος ἐγώ πάνυ ἡδύς λέγω , ὡς ὁ δοκέω ἕκαστος οὗτος καί εἰμί · ὁ δέ ἀρχή ὁ λόγος θαυμάζω , ὅτι οὐ λέγω ἄρχω ὁ Ἀλήθεια ὅτι πᾶς χρῆμα μέτρον εἰμί ὗς ἤ κυνοκέφαλος ἤ τις ἄλλος ἄτοπος ὁ ἔχω αἴσθησις , ἵνα μεγαλοπρεπής καί πάνυ καταφρονητικός ἄρχω ἐγώ λέγω , ἐνδείκνυμι ὅτι ἐγώ μέν αὐτός ὥσπερ θεός θαυμάζω ἐπί σοφία , ὁ δέ ἄρα τυγχάνω εἰμί εἰς φρόνησις οὐδείς ἀγαθός βάτραχος γυρῖνος , μή ὅτι ἄλλος τις ἄνθρωπος . ἤ πῶς λέγω , ὦ Θεόδωρος ; εἰ γάρ δή ἕκαστος ἀληθής εἰμί ὅς ἄν διά αἴσθησις δοξάζω , καί μήτε ὁ ἄλλος πάθος ἄλλος ἀγαθός διακρίνω , μήτε ὁ δόξα κύριος εἰμί ἐπισκοπέω ἕτερος ὁ ἕτερος ὀρθός ἤ ψευδής , ἀλλά ὅς πολλάκις λέγω , αὐτός ὁ ἑαυτοῦ ἕκαστος μόνος δοξάζω , οὗτος δέ πᾶς ὀρθός καί ἀληθής , τίς δή ποτέ , ὦ ἑταῖρος , Πρωταγόρας μέν σοφός , ὥστε καί ἄλλος διδάσκαλος ἀξιόω δίκαιος μετά μέγας μισθός , ἐγώ δέ ἀμαθής τε καί φοιτητέον ἐγώ εἰμί παρά ἐκεῖνος , μέτρον εἰμί αὐτός ἕκαστος ὁ ἑαυτοῦ σοφία ; οὗτος πῶς μή φημί δημόομαι λέγω ὁ Πρωταγόρας ; ὁ δέ δή ἐμός τε καί ὁ ἐμός τέχνη ὁ μαιευτικός σιγάω ὅσος γέλως ὀφλισκάνω , οἴομαι δέ καί σύμπας ὁ ὁ διαλέγω πραγματεία . ὁ γάρ ἐπισκοπέω καί ἐπιχειρέω ἐλέγχω ὁ ἀλλήλων φαντασία τε καί δόξα , ὀρθός ἕκαστος εἰμί , οὐ μακρός μέν καί διωλύγιος φλυαρία , εἰ ἀληθής ὁ Ἀλήθεια Πρωταγόρας ἀλλά μή παίζω ἐκ ὁ ἄδυτος ὁ βίβλος φθέγγομαι ;