plato-philosophy.theaetetus 172
οὐκοῦν καὶ περὶ πολιτικῶν , καλὰ μὲν καὶ αἰσχρὰ καὶ δίκαια καὶ ἄδικα καὶ ὅσια καὶ μή , οἷα ἂν ἑκάστη πόλις οἰηθεῖσα θῆται νόμιμα αὑτῇ , ταῦτα καὶ εἶναι τῇ ἀληθείᾳ ἑκάστῃ , καὶ ἐν τούτοις μὲν οὐδὲν σοφώτερον οὔτε ἰδιώτην ἰδιώτου οὔτε πόλιν πόλεως εἶναι · ἐν δὲ τῷ συμφέροντα ἑαυτῇ ἢ μὴ συμφέροντα τίθεσθαι , ἐνταῦθʼ , εἴπερ που , αὖ ὁμολογήσει σύμβουλόν τε συμβούλου διαφέρειν καὶ πόλεως δόξαν ἑτέραν ἑτέρας πρὸς ἀλήθειαν , καὶ οὐκ ἂν πάνυ τολμήσειε φῆσαι , ἃ ἂν θῆται πόλις συμφέροντα οἰηθεῖσα αὑτῇ , παντὸς μᾶλλον ταῦτα καὶ συνοίσειν · ἀλλʼ ἐκεῖ οὗ λέγω , ἐν τοῖς δικαίοις καὶ ἀδίκοις καὶ ὁσίοις καὶ ἀνοσίοις , ἐθέλουσιν ἰσχυρίζεσθαι ὡς οὐκ ἔστι φύσει αὐτῶν οὐδὲν οὐσίαν ἑαυτοῦ ἔχον , ἀλλὰ τὸ κοινῇ δόξαν τοῦτο γίγνεται ἀληθὲς τότε , ὅταν δόξῃ καὶ ὅσον ἂν δοκῇ χρόνον . καὶ ὅσοι γε ἂν μὴ παντάπασι τὸν Πρωταγόρου λόγον λέγωσιν , ὧδέ πως τὴν σοφίαν ἄγουσι . λόγος δὲ ἡμᾶς , ὦ Θεόδωρε , ἐκ λόγου μείζων ἐξ ἐλάττονος καταλαμβάνει . οὐκοῦν σχολὴν ἄγομεν , ὦ Σώκρατες ; φαινόμεθα . καὶ πολλάκις μέν γε δή , ὦ δαιμόνιε , καὶ ἄλλοτε κατενόησα , ἀτὰρ καὶ νῦν , ὡς εἰκότως οἱ ἐν ταῖς φιλοσοφίαις πολὺν χρόνον διατρίψαντες εἰς τὰ δικαστήρια ἰόντες γελοῖοι φαίνονται ῥήτορες . πῶς δὴ οὖν λέγεις ; κινδυνεύουσιν οἱ ἐν δικαστηρίοις καὶ τοῖς τοιούτοις ἐκ νέων κυλινδούμενοι πρὸς τοὺς ἐν φιλοσοφίᾳ καὶ τῇ τοιᾷδε διατριβῇ τεθραμμένους ὡς οἰκέται πρὸς ἐλευθέρους τεθράφθαι . πῇ δή ; ἧι τοῖς μὲν τοῦτο ὃ σὺ εἶπες ἀεὶ πάρεστι , σχολή , καὶ τοὺς λόγους ἐν εἰρήνῃ ἐπὶ σχολῆς ποιοῦνται · ὥσπερ ἡμεῖς νυνὶ τρίτον ἤδη λόγον ἐκ λόγου μεταλαμβάνομεν , οὕτω κἀκεῖνοι , ἐὰν αὐτοὺς ὁ ἐπελθὼν τοῦ προκειμένου μᾶλλον καθάπερ ἡμᾶς ἀρέσῃ · καὶ διὰ μακρῶν ἢ βραχέων μέλει οὐδὲν λέγειν , ἂν μόνον τύχωσι τοῦ ὄντος · οἱ δὲ ἐν ἀσχολίᾳ τε ἀεὶ λέγουσι—κατεπείγει γὰρ ὕδωρ ῥέον—καὶ οὐκ ἐγχωρεῖ περὶ οὗ ἂν ἐπιθυμήσωσι τοὺς λόγους ποιεῖσθαι , ἀλλʼ ἀνάγκην ἔχων ὁ ἀντίδικος ἐφέστηκεν καὶ ὑπογραφὴν παραναγιγνωσκομένην ὧν ἐκτὸς οὐ ῥητέον · οἱ δὲ λόγοι ἀεὶ περὶ ὁμοδούλου πρὸς δεσπότην καθήμενον , ἐν χειρί τινα δίκην ἔχοντα , καὶ οἱ ἀγῶνες οὐδέποτε τὴν ἄλλως ἀλλʼ ἀεὶ τὴν περὶ αὐτοῦ , πολλάκις δὲ καὶ περὶ ψυχῆς ὁ δρόμος · ὥστʼ ἐξ ἁπάντων τούτων ἔντονοι καὶ δριμεῖς γίγνονται , ἐπιστάμενοι τὸν δεσπότην λόγῳ τε θωπεῦσαι καὶ ἔργῳ ὑπελθεῖν , σμικροὶ δὲ καὶ οὐκ ὀρθοὶ τὰς ψυχάς .
Lemmas: οὐκοῦν καί περί πολιτικός , καλός μέν καί αἰσχρός καί δίκαιος καί ἄδικος καί ὅσιος καί μή , οἷος ἄν ἕκαστος πόλις οἴομαι τίθημι νόμιμος ἑαυτοῦ , οὗτος καί εἰμί ὁ ἀλήθεια ἕκαστος , καί ἐν οὗτος μέν οὐδείς σοφός οὔτε ἰδιώτης ἰδιώτης οὔτε πόλις πόλις εἰμί · ἐν δέ ὁ συμφέρω ἑαυτοῦ ἤ μή συμφέρω τίθημι , ἐνταῦθα , εἴπερ που , αὖ ὁμολογέω σύμβουλος τε σύμβουλος διαφέρω καί πόλις δόξα ἕτερος ἕτερος πρός ἀλήθεια , καί οὐ ἄν πάνυ τολμάω φημί , ὅς ἄν τίθημι πόλις συμφέρω οἴομαι ἑαυτοῦ , πᾶς μάλα οὗτος καί συμφέρω · ἀλλά ἐκεῖ ὅς λέγω , ἐν ὁ δίκαιος καί ἄδικος καί ὅσιος καί ἀνόσιος , ἐθέλω ἰσχυρίζομαι ὡς οὐ εἰμί φύσις αὐτός οὐδείς οὐσία ἑαυτοῦ ἔχω , ἀλλά ὁ κοινῇ δόξα οὗτος γίγνομαι ἀληθής τότε , ὅταν δοκέω καί ὅσος ἄν δοκέω χρόνος . καί ὅσος γε ἄν μή παντάπασι ὁ Πρωταγόρας λόγος λέγω , ὧδε πως ὁ σοφία ἄγω . λόγος δέ ἐγώ , ὦ Θεόδωρος , ἐκ λόγος μέγας ἐκ ἐλαχύς καταλαμβάνω . οὐκοῦν σχολή ἄγω , ὦ Σωκράτης ; φαίνω . καί πολλάκις μέν γε δή , ὦ δαιμόνιος , καί ἄλλοτε κατανοέω , ἀτάρ καί νῦν , ὡς ἔοικα ὁ ἐν ὁ φιλοσοφία πολύς χρόνος διατρίβω εἰς ὁ δικαστήριον ἔρχομαι γέλοιος φαίνω ῥήτωρ . πῶς δή οὖν λέγω ; κινδυνεύω ὁ ἐν δικαστήριον καί ὁ τοιοῦτος ἐκ νέος κυλινδέω πρός ὁ ἐν φιλοσοφία καί ὁ τοιόσδε διατριβή τρέφω ὡς οἰκέτης πρός ἐλεύθερος τρέφω . πῇ δή ; ὅς ὁ μέν οὗτος ὅς σύ λέγω ἀεί πάρειμι , σχολή , καί ὁ λόγος ἐν εἰρήνη ἐπί σχολή ποιέω · ὥσπερ ἐγώ νυνί τρίτος ἤδη λόγος ἐκ λόγος μεταλαμβάνω , οὕτως ἐκεῖνος , ἐάν αὐτός ὁ ἐπέρχομαι ὁ πρόκειμαι μάλα καθά ἐγώ ἀρέσκω · καί διά μακρός ἤ βραχύς μέλω οὐδείς λέγω , ἐάν μόνος τυγχάνω ὁ εἰμί · ὁ δέ ἐν ἀσχολία τε ἀεί λέγω γάρ ὕδωρ ῥέω οὐ ἐγχωρέω περί ὅς ἄν ἐπιθυμέω ὁ λόγος ποιέω , ἀλλά ἀνάγκη ἔχω ὁ ἀντίδικος ἐφίστημι καί ὑπογραφή παραναγιγνώσκω ὅς ἐκτός οὐ λέγω · ὁ δέ λόγος ἀεί περί ὁμόδουλος πρός δεσπότης κάθημαι , ἐν χείρ τις δίκη ἔχω , καί ὁ ἀγών οὐδέποτε ὁ ἄλλος ἀλλά ἀεί ὁ περί αὐτός , πολλάκις δέ καί περί ψυχή ὁ δρόμος · ὥστε ἐκ ἅπας οὗτος ἔντονος καί δριμύς γίγνομαι , ἐπίσταμαι ὁ δεσπότης λόγος τε θωπεύω καί ἔργον ὑπέρχομαι , μικρός δέ καί οὐ ὀρθός ὁ ψυχή .