plato-philosophy.sophista 236
οὔκουν ὅσοι γε τῶν μεγάλων πού τι πλάττουσιν ἔργων ἢ γράφουσιν . εἰ γὰρ ἀποδιδοῖεν τὴν τῶν καλῶν ἀληθινὴν συμμετρίαν , οἶσθʼ ὅτι σμικρότερα μὲν τοῦ δέοντος τὰ ἄνω , μείζω δὲ τὰ κάτω φαίνοιτʼ ἂν διὰ τὸ τὰ μὲν πόρρωθεν , τὰ δʼ ἐγγύθεν ὑφʼ ἡμῶν ὁρᾶσθαι . πάνυ μὲν οὖν . ἆρʼ οὖν οὐ χαίρειν τὸ ἀληθὲς ἐάσαντες οἱ δημιουργοὶ νῦν οὐ τὰς οὔσας συμμετρίας ἀλλὰ τὰς δοξούσας εἶναι καλὰς τοῖς εἰδώλοις ἐναπεργάζονται ; παντάπασί γε . τὸ μὲν ἄρα ἕτερον οὐ δίκαιον , εἰκός γε ὄν , εἰκόνα καλεῖν ; ναί . καὶ τῆς γε μιμητικῆς τὸ ἐπὶ τούτῳ μέρος κλητέον ὅπερ εἴπομεν ἐν τῷ πρόσθεν , εἰκαστικήν ; κλητέον . τί δέ ; τὸ φαινόμενον μὲν διὰ τὴν οὐκ ἐκ καλοῦ θέαν ἐοικέναι τῷ καλῷ , δύναμιν δὲ εἴ τις λάβοι τὰ τηλικαῦτα ἱκανῶς ὁρᾶν , μηδʼ εἰκὸς ᾧ φησιν ἐοικέναι , τί καλοῦμεν ; ἆρʼ οὐκ , ἐπείπερ φαίνεται μέν , ἔοικε δὲ οὔ , φάντασμα ; τί μήν ; οὐκοῦν πάμπολυ καὶ κατὰ τὴν ζωγραφίαν τοῦτο τὸ μέρος ἐστὶ καὶ κατὰ σύμπασαν μιμητικήν ; πῶς δʼ οὔ ; τὴν δὴ φάντασμα ἀλλʼ οὐκ εἰκόνα ἀπεργαζομένην τέχνην ἆρʼ οὐ φανταστικὴν ὀρθότατʼ ἂν προσαγορεύοιμεν ; πολύ γε . τούτω τοίνυν τὼ δύο ἔλεγον εἴδη τῆς εἰδωλοποιικῆς , εἰκαστικὴν καὶ φανταστικήν . ὀρθῶς . ὃ δέ γε καὶ τότʼ ἠμφεγνόουν , ἐν ποτέρᾳ τὸν σοφιστὴν θετέον , οὐδὲ νῦν πω δύναμαι θεάσασθαι σαφῶς , ἀλλʼ ὄντως θαυμαστὸς ἁνὴρ καὶ κατιδεῖν παγχάλεπος , ἐπεὶ καὶ νῦν μάλα εὖ καὶ κομψῶς εἰς ἄπορον εἶδος διερευνήσασθαι καταπέφευγεν . ἔοικεν . ἆρʼ οὖν αὐτὸ γιγνώσκων σύμφης , ἤ σε οἷον ῥύμη τις ὑπὸ τοῦ λόγου συνειθισμένον συνεπεσπάσατο πρὸς τὸ ταχὺ συμφῆσαι ; πῶς καὶ πρὸς τί τοῦτο εἴρηκας ; ὄντως , ὦ μακάριε , ἐσμὲν ἐν παντάπασι χαλεπῇ σκέψει . τὸ γὰρ φαίνεσθαι τοῦτο καὶ τὸ δοκεῖν , εἶναι δὲ μή , καὶ τὸ λέγειν μὲν ἄττα , ἀληθῆ δὲ μή , πάντα ταῦτά ἐστι μεστὰ ἀπορίας ἀεὶ ἐν τῷ πρόσθεν χρόνῳ καὶ νῦν . ὅπως γὰρ εἰπόντα χρὴ ψευδῆ λέγειν ἢ δοξάζειν ὄντως εἶναι , καὶ τοῦτο φθεγξάμενον ἐναντιολογίᾳ μὴ συνέχεσθαι , παντάπασιν , ὦ Θεαίτητε , χαλεπόν .
Lemmas: οὔκουν ὅσος γε ὁ μέγας που τις πλήσσω ἔργον ἤ γράφω . εἰ γάρ ἀποδίδωμι ὁ ὁ καλός ἀληθινός συμμετρία , οἶδα ὅτι μικρός μέν ὁ δέω ὁ ἄνω , μέγας δέ ὁ κάτω φαίνω ἄν διά ὁ ὁ μέν πρόσωθεν , ὁ δέ ἐγγύθεν ὑπό ἐγώ ὁράω . πάνυ μέν οὖν . ἆρα οὖν οὐ χαίρω ὁ ἀληθής ἐάω ὁ δημιουργός νῦν οὐ ὁ εἰμί συμμετρία ἀλλά ὁ δοξόω εἰμί καλός ὁ εἴδωλον ἐναπεργάζομαι ; παντάπασι γε . ὁ μέν ἄρα ἕτερος οὐ δίκαιος , ἔοικα γε εἰμί , εἰκών καλέω ; ναί . καί ὁ γε μιμητικός ὁ ἐπί οὗτος μέρος κλητέος ὅς λέγω ἐν ὁ πρόσθεν , εἰκαστικός ; κλητέος . τίς δέ ; ὁ φαίνω μέν διά ὁ οὐ ἐκ καλός θέα ἔοικα ὁ καλός , δύναμις δέ εἰ τις λαμβάνω ὁ τηλικοῦτος ἱκανός ὁράω , μηδέ ἔοικα ὅς φημί ἔοικα , τίς καλέω ; ἆρα οὐ , ἐπεί φαίνω μέν , ἔοικα δέ οὐ , φάντασμα ; τίς μήν ; οὐκοῦν πάμπολυς καί κατά ὁ ζωγραφία οὗτος ὁ μέρος εἰμί καί κατά σύμπας μιμητικός ; πῶς δέ οὐ ; ὁ δή φάντασμα ἀλλά οὐ εἰκών ἀπεργάζομαι τέχνη ἆρα οὐ φανταστικός ὀρθός ἄν προσαγορεύω ; πολύς γε . οὗτος τοίνυν ὁ δύο λέγω εἶδος ὁ εἰδωλοποιικός , εἰκαστικός καί φανταστικός . ὀρθός . ὅς δέ γε καί τότε ἀμφιγνοέω , ἐν πός ὁ σοφιστής τίθημι , οὐδέ νῦν πω δύναμαι θεάομαι σαφής , ἀλλά ὄντως θαυμαστός ἀνήρ καί κατοράω παγχάλεπος , ἐπεί καί νῦν μάλα εὖ καί κομψός εἰς ἄπορος εἶδος διερευνάω καταφεύγω . ἔοικα . ἆρα οὖν αὐτός γιγνώσκω σύμφημι , ἤ σύ οἷος ῥύμη τις ὑπό ὁ λόγος συνεθίζω συνεπισπάω πρός ὁ ταχύς σύμφημι ; πῶς καί πρός τίς οὗτος λέγω ; ὄντως , ὦ μακάριος , εἰμί ἐν παντάπασι χαλεπός σκέψις . ὁ γάρ φαίνω οὗτος καί ὁ δοκέω , εἰμί δέ μή , καί ὁ λέγω μέν τις , ἀληθής δέ μή , πᾶς οὗτος εἰμί μεστός ἀπορία ἀεί ἐν ὁ πρόσθεν χρόνος καί νῦν . ὅπως γάρ λέγω χρή ψευδής λέγω ἤ δοξάζω ὄντως εἰμί , καί οὗτος φθέγγομαι ἐναντιολογία μή συνέχω , παντάπασι , ὦ Θεαίτητος , χαλεπός .