plato-philosophy.sophista 230
τὸ μὲν ἀρχαιοπρεπές τι πάτριον , ᾧ πρὸς τοὺς ὑεῖς μάλιστʼ ἐχρῶντό τε καὶ ἔτι πολλοὶ χρῶνται τὰ νῦν , ὅταν αὐτοῖς ἐξαμαρτάνωσί τι , τὰ μὲν χαλεπαίνοντες , τὰ δὲ μαλθακωτέρως παραμυθούμενοι · τὸ δʼ οὖν σύμπαν αὐτὸ ὀρθότατα εἴποι τις ἂν νουθετητικήν . ἔστιν οὕτως . τὸ δέ γε , εἴξασί τινες αὖ λόγον ἑαυτοῖς δόντες ἡγήσασθαι πᾶσαν ἀκούσιον ἀμαθίαν εἶναι , καὶ μαθεῖν οὐδέν ποτʼ ἂν ἐθέλειν τὸν οἰόμενον εἶναι σοφὸν τούτων ὧν οἴοιτο πέρι δεινὸς εἶναι , μετὰ δὲ πολλοῦ πόνου τὸ νουθετητικὸν εἶδος τῆς παιδείας σμικρὸν ἀνύτειν . ὀρθῶς γε νομίζοντες . τῷ τοι ταύτης τῆς δόξης ἐπὶ ἐκβολὴν ἄλλῳ τρόπῳ στέλλονται . τίνι δή ; διερωτῶσιν ὧν ἂν οἴηταί τίς τι πέρι λέγειν λέγων μηδέν · εἶθʼ ἅτε πλανωμένων τὰς δόξας ῥᾳδίως ἐξετάζουσι , καὶ συνάγοντες δὴ τοῖς λόγοις εἰς ταὐτὸν τιθέασι παρʼ ἀλλήλας , τιθέντες δὲ ἐπιδεικνύουσιν αὐτὰς αὑταῖς ἅμα περὶ τῶν αὐτῶν πρὸς τὰ αὐτὰ κατὰ ταὐτὰ ἐναντίας . οἱ δʼ ὁρῶντες ἑαυτοῖς μὲν χαλεπαίνουσι , πρὸς δὲ τοὺς ἄλλους ἡμεροῦνται , καὶ τούτῳ δὴ τῷ τρόπῳ τῶν περὶ αὑτοὺς μεγάλων καὶ σκληρῶν δοξῶν ἀπαλλάττονται πασῶν ἀπαλλαγῶν ἀκούειν τε ἡδίστην καὶ τῷ πάσχοντι βεβαιότατα γιγνομένην . νομίζοντες γάρ , ὦ παῖ φίλε , οἱ καθαίροντες αὐτούς , ὥσπερ οἱ περὶ τὰ σώματα ἰατροὶ νενομίκασι μὴ πρότερον ἂν τῆς προσφερομένης τροφῆς ἀπολαύειν δύνασθαι σῶμα , πρὶν ἂν τὰ ἐμποδίζοντα ἐντός τις ἐκβάλῃ , ταὐτὸν καὶ περὶ ψυχῆς διενοήθησαν ἐκεῖνοι , μὴ πρότερον αὐτὴν ἕξειν τῶν προσφερομένων μαθημάτων ὄνησιν , πρὶν ἂν ἐλέγχων τις τὸν ἐλεγχόμενον εἰς αἰσχύνην καταστήσας , τὰς τοῖς μαθήμασιν ἐμποδίους δόξας ἐξελών , καθαρὸν ἀποφήνῃ καὶ ταῦτα ἡγούμενον ἅπερ οἶδεν εἰδέναι μόνα , πλείω δὲ μή . βελτίστη γοῦν καὶ σωφρονεστάτη τῶν ἕξεων αὕτη . διὰ ταῦτα δὴ πάντα ἡμῖν , ὦ Θεαίτητε , καὶ τὸν ἔλεγχον λεκτέον ὡς ἄρα μεγίστη καὶ κυριωτάτη τῶν καθάρσεών ἐστι , καὶ τὸν ἀνέλεγκτον αὖ νομιστέον , ἂν καὶ τυγχάνῃ βασιλεὺς ὁ μέγας ὤν , τὰ μέγιστα ἀκάθαρτον ὄντα , ἀπαίδευτόν τε καὶ αἰσχρὸν γεγονέναι ταῦτα ἃ καθαρώτατον καὶ κάλλιστον ἔπρεπε τὸν ὄντως ἐσόμενον εὐδαίμονα εἶναι . παντάπασι μὲν οὖν .
Lemmas: ὁ μέν ἀρχαιοπρεπής τις πάτριος , ὅς πρός ὁ υἱός μάλα χράω τε καί ἔτι πολύς χράω ὁ νῦν , ὅταν αὐτός ἐξαμαρτάνω τις , ὁ μέν χαλεπαίνω , ὁ δέ μαλθακός παραμυθέομαι · ὁ δέ οὖν σύμπας αὐτός ὀρθός λέγω τις ἄν νουθετητικός . εἰμί οὕτως . ὁ δέ γε , ἔοικα τις αὖ λόγος ἑαυτοῦ δίδωμι ἡγέομαι πᾶς ἀκούσιος ἀμαθία εἰμί , καί μανθάνω οὐδείς ποτέ ἄν ἐθέλω ὁ οἴομαι εἰμί σοφός οὗτος ὅς οἴομαι περί δεινός εἰμί , μετά δέ πολύς πόνος ὁ νουθετητικός εἶδος ὁ παιδεία μικρός ἀνύω . ὀρθός γε νομίζω . τῷ τοι οὗτος ὁ δόξα ἐπί ἐκβολή ἄλλος τρόπος στέλλω . τίς δή ; διερωτάω ὅς ἄν οἴομαι τίς τις περί λέγω λέγω μηδείς · εἶτα ἅτε πλανάω ὁ δόξα ῥᾴδιος ἐξετάζω , καί συνάγω δή ὁ λόγος εἰς αὐτός τίθημι παρά ἀλλήλων , τίθημι δέ ἐπιδείκνυμι αὐτός ἑαυτοῦ ἅμα περί ὁ αὐτός πρός ὁ αὐτός κατά αὐτός ἐναντίος . ὁ δέ ὁράω ἑαυτοῦ μέν χαλεπαίνω , πρός δέ ὁ ἄλλος ἡμερόω , καί οὗτος δή ὁ τρόπος ὁ περί ἑαυτοῦ μέγας καί σκληρός δόξα ἀπαλλάσσω πᾶς ἀπαλλαγή ἀκούω τε ἡδύς καί ὁ πάσχω βέβαιος γίγνομαι . νομίζω γάρ , ὦ παῖς φίλος , ὁ καθαίρω αὐτός , ὥσπερ ὁ περί ὁ σῶμα ἰατρός νομίζω μή πρότερος ἄν ὁ προσφέρω τροφή ἀπολαύω δύναμαι σῶμα , πρίν ἄν ὁ ἐμποδίζω ἐντός τις ἐκβάλλω , αὐτός καί περί ψυχή διανοέω ἐκεῖνος , μή πρότερος αὐτός ἔχω ὁ προσφέρω μάθημα ὄνησις , πρίν ἄν ἐλέγχω τις ὁ ἐλέγχω εἰς αἰσχύνη καθίστημι , ὁ ὁ μάθημα ἐμπόδιος δόξα ἐξαιρέω , καθαρός ἀποφαίνω καί οὗτος ἡγέομαι ὅς οἶδα οἶδα μόνος , πολύς δέ μή . ἀγαθός γοῦν καί σώφρων ὁ ἕξις οὗτος . διά οὗτος δή πᾶς ἐγώ , ὦ Θεαίτητος , καί ὁ ἔλεγχος λεκτέος ὡς ἄρα μέγας καί κύριος ὁ κάθαρσις εἰμί , καί ὁ ἀνέλεγκτος αὖ νομίζω , ἐάν καί τυγχάνω βασιλεύς ὁ μέγας εἰμί , ὁ μέγας ἀκάθαρτος εἰμί , ἀπαίδευτος τε καί αἰσχρός γίγνομαι οὗτος ὅς καθαρός καί καλός πρέπω ὁ ὄντως εἰμί εὐδαίμων εἰμί . παντάπασι μέν οὖν .