plato-philosophy.respublica 8.553
ἀπειργάσθω δὴ ἡμῖν καὶ αὕτη , ἦν δʼ ἐγώ , ἡ πολιτεία , ἣν ὀλιγαρχίαν καλοῦσιν , ἐκ τιμημάτων ἔχουσα τοὺς ἄρχοντας · τὸν δὲ ταύτῃ ὅμοιον μετὰ ταῦτα σκοπῶμεν , ὥς τε γίγνεται οἷός τε γενόμενός ἐστιν . πάνυ μὲν οὖν , ἔφη . ἆρʼ οὖν ὧδε μάλιστα εἰς ὀλιγαρχικὸν ἐκ τοῦ τιμοκρατικοῦ ἐκείνου μεταβάλλει ; πῶς ; ὅταν αὐτοῦ παῖς γενόμενος τὸ μὲν πρῶτον ζηλοῖ τε τὸν πατέρα καὶ τὰ ἐκείνου ἴχνη διώκῃ , ἔπειτα αὐτὸν ἴδῃ ἐξαίφνης πταίσαντα ὥσπερ πρὸς ἕρματι πρὸς τῇ πόλει , καὶ ἐκχέαντα τά τε αὑτοῦ καὶ ἑαυτόν , ἢ στρατηγήσαντα ἤ τινʼ ἄλλην μεγάλην ἀρχὴν ἄρξαντα , εἶτα εἰς δικαστήριον ἐμπεσόντα ὑπὸ συκοφαντῶν ἢ ἀποθανόντα ἢ ἐκπεσόντα ἢ ἀτιμωθέντα καὶ τὴν οὐσίαν ἅπασαν ἀποβαλόντα . εἰκός γʼ , ἔφη . ἰδὼν δέ γε , ὦ φίλε , ταῦτα καὶ παθὼν καὶ ἀπολέσας τὰ ὄντα , δείσας οἶμαι εὐθὺς ἐπὶ κεφαλὴν ὠθεῖ ἐκ τοῦ θρόνου τοῦ ἐν τῇ ἑαυτοῦ ψυχῇ φιλοτιμίαν τε καὶ τὸ θυμοειδὲς ἐκεῖνο , καὶ ταπεινωθεὶς ὑπὸ πενίας πρὸς χρηματισμὸν τραπόμενος γλίσχρως καὶ κατὰ σμικρὸν φειδόμενος καὶ ἐργαζόμενος χρήματα συλλέγεται . ἆρʼ οὐκ οἴει τὸν τοιοῦτον τότε εἰς μὲν τὸν θρόνον ἐκεῖνον τὸ ἐπιθυμητικόν τε καὶ φιλοχρήματον ἐγκαθίζειν καὶ μέγαν βασιλέα ποιεῖν ἐν ἑαυτῷ , τιάρας τε καὶ στρεπτοὺς καὶ ἀκινάκας παραζωννύντα ; ἔγωγʼ , ἔφη . τὸ δέ γε οἶμαι λογιστικόν τε καὶ θυμοειδὲς χαμαὶ ἔνθεν καὶ ἔνθεν παρακαθίσας ὑπʼ ἐκείνῳ καὶ καταδουλωσάμενος , τὸ μὲν οὐδὲν ἄλλο ἐᾷ λογίζεσθαι οὐδὲ σκοπεῖν ἀλλʼ ἢ ὁπόθεν ἐξ ἐλαττόνων χρημάτων πλείω ἔσται , τὸ δὲ αὖ θαυμάζειν καὶ τιμᾶν μηδὲν ἄλλο ἢ πλοῦτόν τε καὶ πλουσίους , καὶ φιλοτιμεῖσθαι μηδʼ ἐφʼ ἑνὶ ἄλλῳ ἢ ἐπὶ χρημάτων κτήσει καὶ ἐάν τι ἄλλο εἰς τοῦτο φέρῃ . οὐκ ἔστʼ ἄλλη , ἔφη , μεταβολὴ οὕτω ταχεῖά τε καὶ ἰσχυρὰ ἐκ φιλοτίμου νέου εἰς φιλοχρήματον . ἆρʼ οὖν οὗτος , ἦν δʼ ἐγώ , ὀλιγαρχικός ἐστιν ; ἡ γοῦν μεταβολὴ αὐτοῦ ἐξ ὁμοίου ἀνδρός ἐστι τῇ πολιτείᾳ , ἐξ ἧς ἡ ὀλιγαρχία μετέστη . σκοπῶμεν δὴ εἰ ὅμοιος ἂν εἴη .
Lemmas: ἀπεργάζομαι δή ἐγώ καί οὗτος , εἰμί δέ ἐγώ , ὁ πολιτεία , ὅς ὀλιγαρχία καλέω , ἐκ τίμημα ἔχω ὁ ἄρχων · ὁ δέ οὗτος ὅμοιος μετά οὗτος σκοπέω , ὡς τε γίγνομαι οἷος τε γίγνομαι εἰμί . πάνυ μέν οὖν , φημί . ἆρα οὖν ὧδε μάλα εἰς ὀλιγαρχικός ἐκ ὁ τιμοκρατικός ἐκεῖνος μεταβάλλω ; πῶς ; ὅταν αὐτός παῖς γίγνομαι ὁ μέν πρῶτος ζηλόω τε ὁ πατήρ καί ὁ ἐκεῖνος ἴχνος διώκω , ἔπειτα αὐτός ὁράω ἐξαίφνης πταίω ὥσπερ πρός ἕρμα πρός ὁ πόλις , καί ἐκχέω ὁ τε ἑαυτοῦ καί ἑαυτοῦ , ἤ στρατηγέω ἤ τις ἄλλος μέγας ἀρχή ἄρχω , εἶτα εἰς δικαστήριον ἐμπίπτω ὑπό συκοφάντης ἤ ἀποθνῄσκω ἤ ἐκπίπτω ἤ ἀτιμόω καί ὁ οὐσία ἅπας ἀποβάλλω . ἔοικα γε , φημί . ὁράω δέ γε , ὦ φίλος , οὗτος καί πάσχω καί ἀπόλλυμι ὁ εἰμί , δείδω οἴομαι εὐθύς ἐπί κεφαλή ὠθέω ἐκ ὁ θρόνος ὁ ἐν ὁ ἑαυτοῦ ψυχή φιλοτιμία τε καί ὁ θυμοειδής ἐκεῖνος , καί ταπεινόω ὑπό πενία πρός χρηματισμός τρέπω γλίσχρος καί κατά μικρός φείδομαι καί ἐργάζομαι χρῆμα συλλέγω . ἆρα οὐ οἴομαι ὁ τοιοῦτος τότε εἰς μέν ὁ θρόνος ἐκεῖνος ὁ ἐπιθυμητικός τε καί φιλοχρήματος ἐγκαθίζω καί μέγας βασιλεύς ποιέω ἐν ἑαυτοῦ , τιάρα τε καί στρεπτός καί ἀκινάκης παραζώννυμι ; ἐγώ , φημί . ὁ δέ γε οἴομαι λογιστικός τε καί θυμοειδής χαμαί ἔνθεν καί ἔνθεν παρακαθίζω ὑπό ἐκεῖνος καί καταδουλόω , ὁ μέν οὐδείς ἄλλος ἐάω λογίζομαι οὐδέ σκοπέω ἀλλά ἤ ὁπόθεν ἐκ ἐλαχύς χρῆμα πολύς εἰμί , ὁ δέ αὖ θαυμάζω καί τιμάω μηδείς ἄλλος ἤ πλοῦτος τε καί πλούσιος , καί φιλοτιμέομαι μηδέ ἐπί εἷς ἄλλος ἤ ἐπί χρῆμα κτῆσις καί ἐάν τις ἄλλος εἰς οὗτος φέρω . οὐ εἰμί ἄλλος , φημί , μεταβολή οὕτως ταχύς τε καί ἰσχυρός ἐκ φιλότιμος νέος εἰς φιλοχρήματος . ἆρα οὖν οὗτος , εἰμί δέ ἐγώ , ὀλιγαρχικός εἰμί ; ὁ γοῦν μεταβολή αὐτός ἐκ ὅμοιος ἀνήρ εἰμί ὁ πολιτεία , ἐκ ὅς ὁ ὀλιγαρχία μεθίστημι . σκοπέω δή εἰ ὅμοιος ἄν εἰμί .