plato-philosophy.respublica 3.413
ἐγώ σοι , ἔφην , ἐρῶ . φαίνεταί μοι δόξα ἐξιέναι ἐκ διανοίας ἢ ἑκουσίως ἢ ἀκουσίως , ἑκουσίως μὲν ἡ ψευδὴς τοῦ μεταμανθάνοντος , ἀκουσίως δὲ πᾶσα ἡ ἀληθής . τὸ μὲν τῆς ἑκουσίου , ἔφη , μανθάνω , τὸ δὲ τῆς ἀκουσίου δέομαι μαθεῖν . τί δέ ; οὐ καὶ σὺ ἡγῇ , ἔφην ἐγώ , τῶν μὲν ἀγαθῶν ἀκουσίως στέρεσθαι τοὺς ἀνθρώπους , τῶν δὲ κακῶν ἑκουσίως ; ἢ οὐ τὸ μὲν ἐψεῦσθαι τῆς ἀληθείας κακόν , τὸ δὲ ἀληθεύειν ἀγαθόν ; ἢ οὐ τὸ τὰ ὄντα δοξάζειν ἀληθεύειν δοκεῖ σοι εἶναι ; ἀλλʼ , ἦ δʼ ὅς , ὀρθῶς λέγεις , καί μοι δοκοῦσιν ἄκοντες ἀληθοῦς δόξης στερίσκεσθαι . οὐκοῦν κλαπέντες ἢ γοητευθέντες ἢ βιασθέντες τοῦτο πάσχουσιν ; οὐδὲ νῦν , ἔφη , μανθάνω . τραγικῶς , ἦν δʼ ἐγώ , κινδυνεύω λέγειν . κλαπέντας μὲν γὰρ τοὺς μεταπεισθέντας λέγω καὶ τοὺς ἐπιλανθανομένους , ὅτι τῶν μὲν χρόνος , τῶν δὲ λόγος ἐξαιρούμενος λανθάνει · νῦν γάρ που μανθάνεις ; ναί . τοὺς τοίνυν βιασθέντας λέγω οὓς ἂν ὀδύνη τις ἢ ἀλγηδὼν μεταδοξάσαι ποιήσῃ . καὶ τοῦτʼ , ἔφη , ἔμαθον , καὶ ὀρθῶς λέγεις . τοὺς μὴν γοητευθέντας , ὡς ἐγᾦμαι , κἂν σὺ φαίης εἶναι οἳ ἂν μεταδοξάσωσιν ἢ ὑφʼ ἡδονῆς κηληθέντες ἢ ὑπὸ φόβου τι δείσαντες . ἔοικε γάρ , ἦ δʼ ὅς , γοητεύειν πάντα ὅσα ἀπατᾷ . ὃ τοίνυν ἄρτι ἔλεγον , ζητητέον τίνες ἄριστοι φύλακες τοῦ παρʼ αὑτοῖς δόγματος , τοῦτο ὡς ποιητέον ὃ ἂν τῇ πόλει ἀεὶ δοκῶσι βέλτιστον εἶναι . τηρητέον δὴ εὐθὺς ἐκ παίδων προθεμένοις ἔργα ἐν οἷς ἄν τις τὸ τοιοῦτον μάλιστα ἐπιλανθάνοιτο καὶ ἐξαπατῷτο , καὶ τὸν μὲν μνήμονα καὶ δυσεξαπάτητον ἐγκριτέον , τὸν δὲ μὴ ἀποκριτέον . ἦ γάρ ; ναί . καὶ πόνους γε αὖ καὶ ἀλγηδόνας καὶ ἀγῶνας αὐτοῖς θετέον , ἐν οἷς ταὐτὰ ταῦτα τηρητέον . ὀρθῶς , ἔφη . οὐκοῦν , ἦν δʼ ἐγώ , καὶ τρίτου εἴδους τούτοις γοητείας ἅμιλλαν ποιητέον , καὶ θεατέον—ὥσπερ τοὺς πώλους ἐπὶ τοὺς ψόφους τε καὶ θορύβους ἄγοντες σκοποῦσιν εἰ φοβεροί , οὕτω νέους ὄντας εἰς δείματʼ ἄττα κομιστέον καὶ εἰς ἡδονὰς αὖ μεταβλητέον , βασανίζοντας πολὺ μᾶλλον ἢ χρυσὸν ἐν πυρί—εἰ δυσγοήτευτος καὶ εὐσχήμων ἐν πᾶσι φαίνεται , φύλαξ αὑτοῦ ὢν ἀγαθὸς καὶ μουσικῆς ἧς ἐμάνθανεν , εὔρυθμόν τε καὶ εὐάρμοστον ἑαυτὸν ἐν πᾶσι τούτοις παρέχων , οἷος δὴ ἂν ὢν καὶ ἑαυτῷ καὶ πόλει χρησιμώτατος εἴη .
Lemmas: ἐγώ σύ , φημί , λέγω . φαίνω ἐγώ δόξα ἐξέρχομαι ἐκ διάνοια ἤ ἑκούσιος ἤ ἀκούσιος , ἑκούσιος μέν ὁ ψευδής ὁ μεταμανθάνω , ἀκούσιος δέ πᾶς ὁ ἀληθής . ὁ μέν ὁ ἑκούσιος , φημί , μανθάνω , ὁ δέ ὁ ἀκούσιος δέω μανθάνω . τίς δέ ; οὐ καί σύ ἡγέομαι , φημί ἐγώ , ὁ μέν ἀγαθός ἀκούσιος στέρομαι ὁ ἄνθρωπος , ὁ δέ κακός ἑκούσιος ; ἤ οὐ ὁ μέν ψεύδω ὁ ἀλήθεια κακός , ὁ δέ ἀληθεύω ἀγαθός ; ἤ οὐ ὁ ὁ εἰμί δοξάζω ἀληθεύω δοκέω σύ εἰμί ; ἀλλά , ἠμί δέ ὅς , ὀρθός λέγω , καί ἐγώ δοκέω ἄκων ἀληθής δόξα στερίσκω . οὐκοῦν κλέπτω ἤ γοητεύω ἤ βιάζω οὗτος πάσχω ; οὐδέ νῦν , φημί , μανθάνω . τραγικός , εἰμί δέ ἐγώ , κινδυνεύω λέγω . κλέπτω μέν γάρ ὁ μεταπείθω λέγω καί ὁ ἐπιλανθάνω , ὅτι ὁ μέν χρόνος , ὁ δέ λόγος ἐξαιρέω λανθάνω · νῦν γάρ που μανθάνω ; ναί . ὁ τοίνυν βιάζω λέγω ὅς ἄν ὀδύνη τις ἤ ἀλγηδών μεταδοξάζω ποιέω . καί οὗτος , φημί , μανθάνω , καί ὀρθός λέγω . ὁ μήν γοητεύω , ὡς οἴομαι , ἄν σύ φημί εἰμί ὅς ἄν μεταδοξάζω ἤ ὑπό ἡδονή κηλέω ἤ ὑπό φόβος τις δείδω . ἔοικα γάρ , ἠμί δέ ὅς , γοητεύω πᾶς ὅσος ἀπατάω . ὅς τοίνυν ἄρτι λέγω , ζητέω τίς ἀγαθός φύλαξ ὁ παρά ἑαυτοῦ δόγμα , οὗτος ὡς ποιέω ὅς ἄν ὁ πόλις ἀεί δοκέω ἀγαθός εἰμί . τηρητέον δή εὐθύς ἐκ παῖς προτίθημι ἔργον ἐν ὅς ἄν τις ὁ τοιοῦτος μάλα ἐπιλανθάνομαι καί ἐξαπατάω , καί ὁ μέν μνήμων καί δυσεξαπάτητος ἐγκριτέος , ὁ δέ μή ἀποκριτέον . ἦ γάρ ; ναί . καί πόνος γε αὖ καί ἀλγηδών καί ἀγών αὐτός τίθημι , ἐν ὅς αὐτός οὗτος τηρητέον . ὀρθός , φημί . οὐκοῦν , εἰμί δέ ἐγώ , καί τρίτος εἶδος οὗτος γοητεία ἅμιλλα ποιέω , καί θεατέον—ὥσπερ ὁ πῶλος ἐπί ὁ ψόφος τε καί θόρυβος ἄγω σκοπέω εἰ φοβερός , οὕτως νέος εἰμί εἰς δεῖμα τις κομιστέος καί εἰς ἡδονή αὖ μεταβλητέον , βασανίζω πολύς μάλα ἤ χρυσός ἐν πυρία δυσγοήτευτος καί εὐσχήμων ἐν πᾶς φαίνω , φύλαξ ἑαυτοῦ εἰμί ἀγαθός καί μουσική ὅς μανθάνω , εὔρυθμος τε καί εὐάρμοστος ἑαυτοῦ ἐν πᾶς οὗτος παρέχω , οἷος δή ἄν εἰμί καί ἑαυτοῦ καί πόλις χρήσιμος εἰμί .