plato-philosophy.respublica 7.524
ἢ ὧδε ποιεῖ ἑκάστη αὐτῶν · πρῶτον μὲν ἡ ἐπὶ τῷ σκληρῷ τεταγμένη αἴσθησις ἠνάγκασται καὶ ἐπὶ τῷ μαλακῷ τετάχθαι , καὶ παραγγέλλει τῇ ψυχῇ ὡς ταὐτὸν σκληρόν τε καὶ μαλακὸν αἰσθανομένη ; οὕτως , ἔφη . οὐκοῦν , ἦν δʼ ἐγώ , ἀναγκαῖον ἔν γε τοῖς τοιούτοις αὖ τὴν ψυχὴν ἀπορεῖν τί ποτε σημαίνει αὕτη ἡ αἴσθησις τὸ σκληρόν , εἴπερ τὸ αὐτὸ καὶ μαλακὸν λέγει , καὶ ἡ τοῦ κούφου καὶ ἡ τοῦ βαρέος , τί τὸ κοῦφον καὶ βαρύ , εἰ τό τε βαρὺ κοῦφον καὶ τὸ κοῦφον βαρὺ σημαίνει ; καὶ γάρ , ἔφη , αὗταί γε ἄτοποι τῇ ψυχῇ αἱ ἑρμηνεῖαι καὶ ἐπισκέψεως δεόμεναι . εἰκότως ἄρα , ἦν δʼ ἐγώ , ἐν τοῖς τοιούτοις πρῶτον μὲν πειρᾶται λογισμόν τε καὶ νόησιν ψυχὴ παρακαλοῦσα ἐπισκοπεῖν εἴτε ἓν εἴτε δύο ἐστὶν ἕκαστα τῶν εἰσαγγελλομένων . πῶς δʼ οὔ ; οὐκοῦν ἐὰν δύο φαίνηται , ἕτερόν τε καὶ ἓν ἑκάτερον φαίνεται ; ναί . εἰ ἄρα ἓν ἑκάτερον , ἀμφότερα δὲ δύο , τά γε δύο κεχωρισμένα νοήσει · οὐ γὰρ ἂν ἀχώριστά γε δύο ἐνόει , ἀλλʼ ἕν . ὀρθῶς . μέγα μὴν καὶ ὄψις καὶ σμικρὸν ἑώρα , φαμέν , ἀλλʼ οὐ κεχωρισμένον ἀλλὰ συγκεχυμένον τι . ἦ γάρ ; ναί . διὰ δὲ τὴν τούτου σαφήνειαν μέγα αὖ καὶ σμικρὸν ἡ νόησις ἠναγκάσθη ἰδεῖν , οὐ συγκεχυμένα ἀλλὰ διωρισμένα , τοὐναντίον ἢ ʼκείνη . ἀληθῆ . οὐκοῦν ἐντεῦθέν ποθεν πρῶτον ἐπέρχεται ἐρέσθαι ἡμῖν τί οὖν ποτʼ ἐστὶ τὸ μέγα αὖ καὶ τὸ σμικρόν ; παντάπασι μὲν οὖν . καὶ οὕτω δὴ τὸ μὲν νοητόν , τὸ δʼ ὁρατὸν ἐκαλέσαμεν . ὀρθότατʼ , ἔφη . ταῦτα τοίνυν καὶ ἄρτι ἐπεχείρουν λέγειν , ὡς τὰ μὲν παρακλητικὰ τῆς διανοίας ἐστί , τὰ δʼ οὔ , ἃ μὲν εἰς τὴν αἴσθησιν ἅμα τοῖς ἐναντίοις ἑαυτοῖς ἐμπίπτει , παρακλητικὰ ὁριζόμενος , ὅσα δὲ μή , οὐκ ἐγερτικὰ τῆς νοήσεως . μανθάνω τοίνυν ἤδη , ἔφη , καὶ δοκεῖ μοι οὕτω . τί οὖν ; ἀριθμός τε καὶ τὸ ἓν ποτέρων δοκεῖ εἶναι ; οὐ συννοῶ , ἔφη . ἀλλʼ ἐκ τῶν προειρημένων , ἔφην , ἀναλογίζου . εἰ μὲν γὰρ ἱκανῶς αὐτὸ καθʼ αὑτὸ ὁρᾶται ἢ ἄλλῃ τινὶ αἰσθήσει λαμβάνεται τὸ ἕν , οὐκ ἂν ὁλκὸν εἴη ἐπὶ τὴν οὐσίαν , ὥσπερ ἐπὶ τοῦ δακτύλου ἐλέγομεν ·
Lemmas: ἤ ὧδε ποιέω ἕκαστος αὐτός · πρῶτος μέν ὁ ἐπί ὁ σκληρός τάσσω αἴσθησις ἀναγκάζω καί ἐπί ὁ μαλακός τάσσω , καί παραγγέλλω ὁ ψυχή ὡς αὐτός σκληρός τε καί μαλακός αἰσθάνομαι ; οὕτως , φημί . οὐκοῦν , εἰμί δέ ἐγώ , ἀναγκαῖος ἐν γε ὁ τοιοῦτος αὖ ὁ ψυχή ἀπορέω τίς ποτέ σημαίνω οὗτος ὁ αἴσθησις ὁ σκληρός , εἴπερ ὁ αὐτός καί μαλακός λέγω , καί ὁ ὁ κοῦφος καί ὁ ὁ βαρύς , τίς ὁ κοῦφος καί βαρύς , εἰ ὁ τε βαρύς κοῦφος καί ὁ κοῦφος βαρύς σημαίνω ; καί γάρ , φημί , οὗτος γε ἄτοπος ὁ ψυχή ὁ ἑρμηνεία καί ἐπίσκεψις δέω . ἔοικα ἄρα , εἰμί δέ ἐγώ , ἐν ὁ τοιοῦτος πρῶτος μέν πειράω λογισμός τε καί νόησις ψυχή παρακαλέω ἐπισκοπέω εἴτε εἷς εἴτε δύο εἰμί ἕκαστος ὁ εἰσαγγέλλω . πῶς δέ οὐ ; οὐκοῦν ἐάν δύο φαίνω , ἕτερος τε καί εἷς ἑκάτερος φαίνω ; ναί . εἰ ἄρα εἷς ἑκάτερος , ἀμφότερος δέ δύο , ὁ γε δύο χωρίζω νοέω · οὐ γάρ ἄν ἀχώριστος γε δύο νοέω , ἀλλά εἷς . ὀρθός . μέγας μήν καί ὄψις καί μικρός ὁράω , φημί , ἀλλά οὐ χωρίζω ἀλλά συγχέω τις . ἦ γάρ ; ναί . διά δέ ὁ οὗτος σαφήνεια μέγας αὖ καί μικρός ὁ νόησις ἀναγκάζω ὁράω , οὐ συγχέω ἀλλά διορίζω , ἐναντίος ἤ ἐκεῖνος . ἀληθής . οὐκοῦν ἐντεῦθεν ποθεν πρῶτος ἐπέρχομαι ἔρομαι ἐγώ τίς οὖν ποτέ εἰμί ὁ μέγας αὖ καί ὁ μικρός ; παντάπασι μέν οὖν . καί οὕτως δή ὁ μέν νοητός , ὁ δέ ὁρατός καλέω . ὀρθός , φημί . οὗτος τοίνυν καί ἄρτι ἐπιχειρέω λέγω , ὡς ὁ μέν παρακλητικός ὁ διάνοια εἰμί , ὁ δέ οὐ , ὅς μέν εἰς ὁ αἴσθησις ἅμα ὁ ἐναντίος ἑαυτοῦ ἐμπίπτω , παρακλητικός ὁρίζω , ὅσος δέ μή , οὐ ἐγερτικός ὁ νόησις . μανθάνω τοίνυν ἤδη , φημί , καί δοκέω ἐγώ οὕτως . τίς οὖν ; ἀριθμός τε καί ὁ εἷς πός δοκέω εἰμί ; οὐ συννοέω , φημί . ἀλλά ἐκ ὁ προλέγω , φημί , ἀναλογίζομαι . εἰ μέν γάρ ἱκανός αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁράω ἤ ἄλλος τις αἴσθησις λαμβάνω ὁ εἷς , οὐ ἄν ὁλκός εἰμί ἐπί ὁ οὐσία , ὥσπερ ἐπί ὁ δάκτυλος λέγω ·