plato-philosophy.respublica 3.411
καὶ τοῦ μὲν ἡρμοσμένου σώφρων τε καὶ ἀνδρεία ἡ ψυχή ; πάνυ γε . τοῦ δὲ ἀναρμόστου δειλὴ καὶ ἄγροικος ; καὶ μάλα . οὐκοῦν ὅταν μέν τις μουσικῇ παρέχῃ καταυλεῖν καὶ καταχεῖν τῆς ψυχῆς διὰ τῶν ὤτων ὥσπερ διὰ χώνης ἃς νυνδὴ ἡμεῖς ἐλέγομεν τὰς γλυκείας τε καὶ μαλακὰς καὶ θρηνώδεις ἁρμονίας , καὶ μινυρίζων τε καὶ γεγανωμένος ὑπὸ τῆς ᾠδῆς διατελῇ τὸν βίον ὅλον , οὗτος τὸ μὲν πρῶτον , εἴ τι θυμοειδὲς εἶχεν , ὥσπερ σίδηρον ἐμάλαξεν καὶ χρήσιμον ἐξ ἀχρήστου καὶ σκληροῦ ἐποίησεν · ὅταν δʼ ἐπέχων μὴ ἀνιῇ ἀλλὰ κηλῇ , τὸ δὴ μετὰ τοῦτο ἤδη τήκει καὶ λείβει , ἕως ἂν ἐκτήξῃ τὸν θυμὸν καὶ ἐκτέμῃ ὥσπερ νεῦρα ἐκ τῆς ψυχῆς καὶ ποιήσῃ μαλθακὸν αἰχμητήν . πάνυ μὲν οὖν , ἔφη . καὶ ἐὰν μέν γε , ἦν δʼ ἐγώ , ἐξ ἀρχῆς φύσει ἄθυμον λάβῃ , ταχὺ τοῦτο διεπράξατο · ἐὰν δὲ θυμοειδῆ , ἀσθενῆ ποιήσας τὸν θυμὸν ὀξύρροπον ἀπηργάσατο , ἀπὸ σμικρῶν ταχὺ ἐρεθιζόμενόν τε καὶ κατασβεννύμενον . ἀκράχολοι οὖν καὶ ὀργίλοι ἀντὶ θυμοειδοῦς γεγένηνται , δυσκολίας ἔμπλεῳ . κομιδῇ μὲν οὖν . τί δὲ ἂν αὖ γυμναστικῇ πολλὰ πονῇ καὶ εὐωχῆται εὖ μάλα , μουσικῆς δὲ καὶ φιλοσοφίας μὴ ἅπτηται ; οὐ πρῶτον μὲν εὖ ἴσχων τὸ σῶμα φρονήματός τε καὶ θυμοῦ ἐμπίμπλαται καὶ ἀνδρειότερος γίγνεται αὐτὸς αὑτοῦ ; καὶ μάλα γε . τί δὲ ἐπειδὰν ἄλλο μηδὲν πράττῃ μηδὲ κοινωνῇ Μούσης μηδαμῇ ; οὐκ εἴ τι καὶ ἐνῆν αὐτοῦ φιλομαθὲς ἐν τῇ ψυχῇ , ἅτε οὔτε μαθήματος γευόμενον οὐδενὸς οὔτε ζητήματος , οὔτε λόγου μετίσχον οὔτε τῆς ἄλλης μουσικῆς , ἀσθενές τε καὶ κωφὸν καὶ τυφλὸν γίγνεται , ἅτε οὐκ ἐγειρόμενον οὐδὲ τρεφόμενον οὐδὲ διακαθαιρομένων τῶν αἰσθήσεων αὐτοῦ ; οὕτως , ἔφη . μισόλογος δὴ οἶμαι ὁ τοιοῦτος γίγνεται καὶ ἄμουσος , καὶ πειθοῖ μὲν διὰ λόγων οὐδὲν ἔτι χρῆται , βίᾳ δὲ καὶ ἀγριότητι ὥσπερ θηρίον πρὸς πάντα διαπράττεται , καὶ ἐν ἀμαθίᾳ καὶ σκαιότητι μετὰ ἀρρυθμίας τε καὶ ἀχαριστίας ζῇ . παντάπασιν , ἦ δʼ ὅς , οὕτως ἔχει .
Lemmas: καί ὁ μέν ἁρμόζω σώφρων τε καί ἀνδρεῖος ὁ ψυχή ; πάνυ γε . ὁ δέ ἀνάρμοστος δειλός καί ἄγροικος ; καί μάλα . οὐκοῦν ὅταν μέν τις μουσική παρέχω καταυλέω καί καταχέω ὁ ψυχή διά ὁ οὖς ὥσπερ διά χώνη ὅς νυνδί ἐγώ λέγω ὁ γλυκύς τε καί μαλακός καί θρηνώδης ἁρμονία , καί μινυρίζω τε καί γανόω ὑπό ὁ ἀοιδή διατελέω ὁ βίος ὅλος , οὗτος ὁ μέν πρῶτος , εἰ τις θυμοειδής ἔχω , ὥσπερ σίδηρος μαλάσσω καί χρήσιμος ἐκ ἄχρηστος καί σκληρός ποιέω · ὅταν δέ ἐπέχω μή ἀνιάω ἀλλά κηλέω , ὁ δή μετά οὗτος ἤδη τήκω καί λείβω , ἕως ἄν ἐκτήκω ὁ θυμός καί ἐκτέμνω ὥσπερ νεῦρον ἐκ ὁ ψυχή καί ποιέω μαλθακός αἰχμητής . πάνυ μέν οὖν , φημί . καί ἐάν μέν γε , εἰμί δέ ἐγώ , ἐκ ἀρχή φύσις ἄθυμος λαμβάνω , ταχύς οὗτος διαπράσσω · ἐάν δέ θυμοειδής , ἀσθενής ποιέω ὁ θυμός ὀξύρροπος ἀπεργάζομαι , ἀπό μικρός ταχύς ἐρεθίζω τε καί κατασβέννυμι . ἀκράχολος οὖν καί ὀργίλος ἀντί θυμοειδής γίγνομαι , δυσκολία ἔμπλεος . κομιδῇ μέν οὖν . τίς δέ ἐάν αὖ γυμναστικός πολύς πονέω καί εὐωχέω εὖ μάλα , μουσική δέ καί φιλοσοφία μή ἅπτω ; οὐ πρῶτος μέν εὖ ἴσχω ὁ σῶμα φρόνημα τε καί θυμός ἐμπίμπλημι καί ἀνδρεῖος γίγνομαι αὐτός ἑαυτοῦ ; καί μάλα γε . τίς δέ ἐπειδάν ἄλλος μηδείς πράσσω μηδέ κοινωνέω Μοῦσα μηδαμῇ ; οὐ εἰ τις καί ἔνειμι αὐτός φιλομαθής ἐν ὁ ψυχή , ἅτε οὔτε μάθημα γεύω οὐδείς οὔτε ζήτημα , οὔτε λόγος μετίσχω οὔτε ὁ ἄλλος μουσική , ἀσθενής τε καί κωφός καί τυφλός γίγνομαι , ἅτε οὐ ἐγείρω οὐδέ τρέφω οὐδέ διακαθαίρω ὁ αἴσθησις αὐτός ; οὕτως , φημί . μισόλογος δή οἴομαι ὁ τοιοῦτος γίγνομαι καί ἄμουσος , καί πειθώ μέν διά λόγος οὐδείς ἔτι χράω , βία δέ καί ἀγριότης ὥσπερ θηρίον πρός πᾶς διαπράσσω , καί ἐν ἀμαθία καί σκαιότης μετά ἀρρυθμία τε καί ἀχαριστία ζάω . παντάπασι , ἠμί δέ ὅς , οὕτως ἔχω .