plato-philosophy.respublica 4.436
γελοῖον γὰρ ἂν εἴη εἴ τις οἰηθείη τὸ θυμοειδὲς μὴ ἐκ τῶν ἰδιωτῶν ἐν ταῖς πόλεσιν ἐγγεγονέναι , οἳ δὴ καὶ ἔχουσι ταύτην τὴν αἰτίαν , οἷον οἱ κατὰ τὴν Θρᾴκην τε καὶ Σκυθικὴν καὶ σχεδόν τι κατὰ τὸν ἄνω τόπον , ἢ τὸ φιλομαθές , ὃ δὴ τὸν παρʼ ἡμῖν μάλιστʼ ἄν τις αἰτιάσαιτο τόπον , ἢ τὸ φιλοχρήματον τὸ περὶ τούς τε Φοίνικας εἶναι καὶ τοὺς κατὰ Αἴγυπτον φαίη τις ἂν οὐχ ἥκιστα . καὶ μάλα , ἔφη . τοῦτο μὲν δὴ οὕτως ἔχει , ἦν δʼ ἐγώ , καὶ οὐδὲν χαλεπὸν γνῶναι . οὐ δῆτα . τόδε δὲ ἤδη χαλεπόν , εἰ τῷ αὐτῷ τούτῳ ἕκαστα πράττομεν ἢ τρισὶν οὖσιν ἄλλο ἄλλῳ · μανθάνομεν μὲν ἑτέρῳ , θυμούμεθα δὲ ἄλλῳ τῶν ἐν ἡμῖν , ἐπιθυμοῦμεν δʼ αὖ τρίτῳ τινὶ τῶν περὶ τὴν τροφήν τε καὶ γέννησιν ἡδονῶν καὶ ὅσα τούτων ἀδελφά , ἢ ὅλῃ τῇ ψυχῇ καθʼ ἕκαστον αὐτῶν πράττομεν , ὅταν ὁρμήσωμεν . ταῦτʼ ἔσται τὰ χαλεπὰ διορίσασθαι ἀξίως λόγου . καὶ ἐμοὶ δοκεῖ , ἔφη . ὧδε τοίνυν ἐπιχειρῶμεν αὐτὰ ὁρίζεσθαι , εἴτε τὰ αὐτὰ ἀλλήλοις εἴτε ἕτερά ἐστι . πῶς ; δῆλον ὅτι ταὐτὸν τἀναντία ποιεῖν ἢ πάσχειν κατὰ ταὐτόν γε καὶ πρὸς ταὐτὸν οὐκ ἐθελήσει ἅμα , ὥστε ἄν που εὑρίσκωμεν ἐν αὐτοῖς ταῦτα γιγνόμενα , εἰσόμεθα ὅτι οὐ ταὐτὸν ἦν ἀλλὰ πλείω . εἶεν . σκόπει δὴ ὃ λέγω . λέγε , ἔφη . ἑστάναι , εἶπον , καὶ κινεῖσθαι τὸ αὐτὸ ἅμα κατὰ τὸ αὐτὸ ἆρα δυνατόν ; οὐδαμῶς . ἔτι τοίνυν ἀκριβέστερον ὁμολογησώμεθα , μή πῃ προϊόντες ἀμφισβητήσωμεν . εἰ γάρ τις λέγοι ἄνθρωπον ἑστηκότα , κινοῦντα δὲ τὰς χεῖράς τε καὶ τὴν κεφαλήν , ὅτι ὁ αὐτὸς ἕστηκέ τε καὶ κινεῖται ἅμα , οὐκ ἂν οἶμαι ἀξιοῖμεν οὕτω λέγειν δεῖν , ἀλλʼ ὅτι τὸ μέν τι αὐτοῦ ἕστηκε , τὸ δὲ κινεῖται . οὐχ οὕτω ; οὕτω . οὐκοῦν καὶ εἰ ἔτι μᾶλλον χαριεντίζοιτο ὁ ταῦτα λέγων , κομψευόμενος ὡς οἵ γε στρόβιλοι ὅλοι ἑστᾶσί τε ἅμα καὶ κινοῦνται , ὅταν ἐν τῷ αὐτῷ πήξαντες τὸ κέντρον περιφέρωνται , ἢ καὶ ἄλλο τι κύκλῳ περιιὸν ἐν τῇ αὐτῇ ἕδρᾳ τοῦτο δρᾷ , οὐκ ἂν ἀποδεχοίμεθα , ὡς οὐ κατὰ ταὐτὰ ἑαυτῶν τὰ τοιαῦτα τότε μενόντων τε καὶ φερομένων , ἀλλὰ φαῖμεν ἂν ἔχειν αὐτὰ εὐθύ τε καὶ περιφερὲς ἐν αὑτοῖς , καὶ κατὰ μὲν τὸ εὐθὺ ἑστάναι—οὐδαμῇ γὰρ ἀποκλίνειν—κατὰ δὲ τὸ περιφερὲς κύκλῳ κινεῖσθαι , καὶ ὅταν δὲ τὴν εὐθυωρίαν ἢ εἰς δεξιὰν ἢ εἰς ἀριστερὰν ἢ εἰς τὸ πρόσθεν ἢ εἰς τὸ ὄπισθεν ἐγκλίνῃ ἅμα περιφερόμενον , τότε οὐδαμῇ ἑστάναι . καὶ ὀρθῶς γε , ἔφη .
Lemmas: γέλοιος γάρ ἄν εἰμί εἰ τις οἴομαι ὁ θυμοειδής μή ἐκ ὁ ἰδιώτης ἐν ὁ πόλις ἐγγίγνομαι , ὅς δή καί ἔχω οὗτος ὁ αἰτία , οἷος ὁ κατά ὁ Θρᾴκη τε καί Σκυθικός καί σχεδόν τις κατά ὁ ἄνω τόπος , ἤ ὁ φιλομαθής , ὅς δή ὁ παρά ἐγώ μάλα ἄν τις αἰτιάομαι τόπος , ἤ ὁ φιλοχρήματος ὁ περί ὁ τε Φοῖνιξ εἰμί καί ὁ κατά Αἴγυπτος φημί τις ἄν οὐ ἦκα . καί μάλα , φημί . οὗτος μέν δή οὕτως ἔχω , εἰμί δέ ἐγώ , καί οὐδείς χαλεπός γιγνώσκω . οὐ δῆτα . ὅδε δέ ἤδη χαλεπός , εἰ ὁ αὐτός οὗτος ἕκαστος πράσσω ἤ τρεῖς εἰμί ἄλλος ἄλλος · μανθάνω μέν ἕτερος , θυμόω δέ ἄλλος ὁ ἐν ἐγώ , ἐπιθυμέω δέ αὖ τρίτος τις ὁ περί ὁ τροφή τε καί γέννησις ἡδονή καί ὅσος οὗτος ἀδελφός , ἤ ὅλος ὁ ψυχή κατά ἕκαστος αὐτός πράσσω , ὅταν ὁρμάω . οὗτος εἰμί ὁ χαλεπός διορίζω ἄξιος λόγος . καί ἐγώ δοκέω , φημί . ὧδε τοίνυν ἐπιχειρέω αὐτός ὁρίζω , εἴτε ὁ αὐτός ἀλλήλων εἴτε ἕτερος εἰμί . πῶς ; δῆλος ὅτι αὐτός ἐναντίος ποιέω ἤ πάσχω κατά αὐτός γε καί πρός αὐτός οὐ ἐθέλω ἅμα , ὥστε ἐάν που εὑρίσκω ἐν αὐτός οὗτος γίγνομαι , οἶδα ὅτι οὐ αὐτός εἰμί ἀλλά πολύς . εἶεν . σκοπέω δή ὅς λέγω . λέγω , φημί . ἵστημι , λέγω , καί κινέω ὁ αὐτός ἅμα κατά ὁ αὐτός ἆρα δυνατός ; οὐδαμῶς . ἔτι τοίνυν ἀκριβής ὁμολογέω , μή πη προέρχομαι ἀμφισβητέω . εἰ γάρ τις λέγω ἄνθρωπος ἵστημι , κινέω δέ ὁ χείρ τε καί ὁ κεφαλή , ὅτι ὁ αὐτός ἵστημι τε καί κινέω ἅμα , οὐ ἄν οἴομαι ἀξιόω οὕτως λέγω δέω , ἀλλά ὅτι ὁ μέν τις αὐτός ἵστημι , ὁ δέ κινέω . οὐ οὕτως ; οὕτως . οὐκοῦν καί εἰ ἔτι μάλα χαριεντίζομαι ὁ οὗτος λέγω , κομψεύω ὡς ὁ γε στρόβιλος ὅλος ἵστημι τε ἅμα καί κινέω , ὅταν ἐν ὁ αὐτός πήγνυμι ὁ κέντρον περιφέρω , ἤ καί ἄλλος τις κύκλος περιέρχομαι ἐν ὁ αὐτός ἕδρα οὗτος δράω , οὐ ἄν ἀποδέχομαι , ὡς οὐ κατά αὐτός ἑαυτοῦ ὁ τοιοῦτος τότε μένω τε καί φέρω , ἀλλά φημί ἄν ἔχω αὐτός εὐθύς τε καί περιφερής ἐν ἑαυτοῦ , καί κατά μέν ὁ εὐθύς εσταναι—ουδαμαζω γάρ ἀποκλίνω δέ ὁ περιφερής κύκλος κινέω , καί ὅταν δέ ὁ εὐθυωρία ἤ εἰς δεξιός ἤ εἰς ἀριστερός ἤ εἰς ὁ πρόσθεν ἤ εἰς ὁ ὄπισθεν ἐγκλίνω ἅμα περιφέρω , τότε οὐδαμῇ ἵστημι . καί ὀρθός γε , φημί .