plato-philosophy.respublica 4.441
ἆρʼ οὖν ἕτερον ὂν καὶ τούτου , ἢ λογιστικοῦ τι εἶδος , ὥστε μὴ τρία ἀλλὰ δύο εἴδη εἶναι ἐν ψυχῇ , λογιστικὸν καὶ ἐπιθυμητικόν ; ἢ καθάπερ ἐν τῇ πόλει συνεῖχεν αὐτὴν τρία ὄντα γένη , χρηματιστικόν , ἐπικουρητικόν , βουλευτικόν , οὕτως καὶ ἐν ψυχῇ τρίτον τοῦτό ἐστι τὸ θυμοειδές , ἐπίκουρον ὂν τῷ λογιστικῷ φύσει , ἐὰν μὴ ὑπὸ κακῆς τροφῆς διαφθαρῇ ; ἀνάγκη , ἔφη , τρίτον . ναί , ἦν δʼ ἐγώ , ἄν γε τοῦ λογιστικοῦ ἄλλο τι φανῇ , ὥσπερ τοῦ ἐπιθυμητικοῦ ἐφάνη ἕτερον ὄν . ἀλλʼ οὐ χαλεπόν , ἔφη , φανῆναι · καὶ γὰρ ἐν τοῖς παιδίοις τοῦτό γʼ ἄν τις ἴδοι , ὅτι θυμοῦ μὲν εὐθὺς γενόμενα μεστά ἐστι , λογισμοῦ δʼ ἔνιοι μὲν ἔμοιγε δοκοῦσιν οὐδέποτε μεταλαμβάνειν , οἱ δὲ πολλοὶ ὀψέ ποτε . ναὶ μὰ Δίʼ , ἦν δʼ ἐγώ , καλῶς γε εἶπες . ἔτι δὲ ἐν τοῖς θηρίοις ἄν τις ἴδοι ὃ λέγεις , ὅτι οὕτως ἔχει . πρὸς δὲ τούτοις καὶ ὃ ἄνω που εἴπομεν , τὸ τοῦ Ὁμήρου μαρτυρήσει , τὸ — στῆθος δὲ πλήξας κραδίην ἠνίπαπε μύθῳ · ἐνταῦθα γὰρ δὴ σαφῶς ὡς ἕτερον ἑτέρῳ ἐπιπλῆττον πεποίηκεν Ὅμηρος τὸ ἀναλογισάμενον περὶ τοῦ βελτίονός τε καὶ χείρονος τῷ ἀλογίστως θυμουμένῳ . κομιδῇ , ἔφη , ὀρθῶς λέγεις . ταῦτα μὲν ἄρα , ἦν δʼ ἐγώ , μόγις διανενεύκαμεν , καὶ ἡμῖν ἐπιεικῶς ὡμολόγηται τὰ αὐτὰ μὲν ἐν πόλει , τὰ αὐτὰ δʼ ἐν ἑνὸς ἑκάστου τῇ ψυχῇ γένη ἐνεῖναι καὶ ἴσα τὸν ἀριθμόν . ἔστι ταῦτα . οὐκοῦν ἐκεῖνό γε ἤδη ἀναγκαῖον , ὡς πόλις ἦν σοφὴ καὶ ᾧ , οὕτω καὶ τὸν ἰδιώτην καὶ τούτῳ σοφὸν εἶναι ; τί μήν ; καὶ ᾧ δὴ ἀνδρεῖος ἰδιώτης καὶ ὥς , τούτῳ καὶ πόλιν ἀνδρείαν καὶ οὕτως , καὶ τἆλλα πάντα πρὸς ἀρετὴν ὡσαύτως ἀμφότερα ἔχειν ; ἀνάγκη . καὶ δίκαιον δή , ὦ Γλαύκων , οἶμαι φήσομεν ἄνδρα εἶναι τῷ αὐτῷ τρόπῳ ᾧπερ καὶ πόλις ἦν δικαία . καὶ τοῦτο πᾶσα ἀνάγκη . ἀλλʼ οὔ πῃ μὴν τοῦτό γε ἐπιλελήσμεθα , ὅτι ἐκείνη γε τῷ τὸ ἑαυτοῦ ἕκαστον ἐν αὐτῇ πράττειν τριῶν ὄντων γενῶν δικαία ἦν . οὔ μοι δοκοῦμεν , ἔφη , ἐπιλελῆσθαι . μνημονευτέον ἄρα ἡμῖν ὅτι καὶ ἡμῶν ἕκαστος , ὅτου ἂν τὰ αὑτοῦ ἕκαστον τῶν ἐν αὐτῷ πράττῃ , οὗτος δίκαιός τε ἔσται καὶ τὰ αὑτοῦ πράττων . καὶ μάλα , ἦ δʼ ὅς , μνημονευτέον . οὐκοῦν τῷ μὲν λογιστικῷ ἄρχειν προσήκει , σοφῷ ὄντι καὶ ἔχοντι τὴν ὑπὲρ ἁπάσης τῆς ψυχῆς προμήθειαν , τῷ δὲ θυμοειδεῖ ὑπηκόῳ εἶναι καὶ συμμάχῳ τούτου ; πάνυ γε .
Lemmas: ἆρα οὖν ἕτερος εἰμί καί οὗτος , ἤ λογιστικός τις εἶδος , ὥστε μή τρεῖς ἀλλά δύο εἶδος εἰμί ἐν ψυχή , λογιστικός καί ἐπιθυμητικός ; ἤ καθά ἐν ὁ πόλις συνέχω αὐτός τρεῖς εἰμί γένος , χρηματιστικός , ἐπικουρητικός , βουλευτικός , οὕτως καί ἐν ψυχή τρίτος οὗτος εἰμί ὁ θυμοειδής , ἐπίκουρος εἰμί ὁ λογιστικός φύσις , ἐάν μή ὑπό κακός τροφή διαφθείρω ; ἀνάγκη , φημί , τρίτος . ναί , εἰμί δέ ἐγώ , ἐάν γε ὁ λογιστικός ἄλλος τις φαίνω , ὥσπερ ὁ ἐπιθυμητικός φαίνω ἕτερος εἰμί . ἀλλά οὐ χαλεπός , φημί , φαίνω · καί γάρ ἐν ὁ παιδίον οὗτος γε ἄν τις ὁράω , ὅτι θυμός μέν εὐθύς γίγνομαι μεστός εἰμί , λογισμός δέ ἔνιοι μέν ἐγώ δοκέω οὐδέποτε μεταλαμβάνω , ὁ δέ πολύς ὀψέ ποτέ . ναί μά Ζεύς , εἰμί δέ ἐγώ , καλός γε λέγω . ἔτι δέ ἐν ὁ θηρίον ἄν τις ὁράω ὅς λέγω , ὅτι οὕτως ἔχω . πρός δέ οὗτος καί ὅς ἄνω που λέγω , ὁ ὁ Ὅμηρος μαρτυρέω , ὁ — στῆθος δέ πλήσσω καρδία ἐνίπτω μῦθος · ἐνταῦθα γάρ δή σαφής ὡς ἕτερος ἕτερος ἐπιπλήσσω ποιέω Ὅμηρος ὁ ἀναλογίζομαι περί ὁ ἀγαθός τε καί κακός ὁ ἀλόγιστος θυμόω . κομιδῇ , φημί , ὀρθός λέγω . οὗτος μέν ἄρα , εἰμί δέ ἐγώ , μόγις διανέω , καί ἐγώ ἐπιεικής ὁμολογέω ὁ αὐτός μέν ἐν πόλις , ὁ αὐτός δέ ἐν εἷς ἕκαστος ὁ ψυχή γένος ἔνειμι καί ἴσος ὁ ἀριθμός . εἰμί οὗτος . οὐκοῦν ἐκεῖνος γε ἤδη ἀναγκαῖος , ὡς πόλις εἰμί σοφός καί ὅς , οὕτως καί ὁ ἰδιώτης καί οὗτος σοφός εἰμί ; τίς μήν ; καί ὅς δή ἀνδρεῖος ἰδιώτης καί ὡς , οὗτος καί πόλις ἀνδρεῖος καί οὕτως , καί ἄλλος πᾶς πρός ἀρετή ὡσαύτως ἀμφότερος ἔχω ; ἀνάγκη . καί δίκαιος δή , ὦ Γλαύκων , οἴομαι φημί ἀνήρ εἰμί ὁ αὐτός τρόπος ὅς καί πόλις εἰμί δίκαιος . καί οὗτος πᾶς ἀνάγκη . ἀλλά οὐ πη μήν οὗτος γε ἐπιλανθάνομαι , ὅτι ἐκεῖνος γε ὁ ὁ ἑαυτοῦ ἕκαστος ἐν αὐτός πράσσω τρεῖς εἰμί γένος δίκαιος εἰμί . οὐ ἐγώ δοκέω , φημί , ἐπιλανθάνω . μνημονεύω ἄρα ἐγώ ὅτι καί ἐγώ ἕκαστος , ὅστις ἄν ὁ ἑαυτοῦ ἕκαστος ὁ ἐν αὐτός πράσσω , οὗτος δίκαιος τε εἰμί καί ὁ ἑαυτοῦ πράσσω . καί μάλα , ἠμί δέ ὅς , μνημονεύω . οὐκοῦν ὁ μέν λογιστικός ἄρχω προσήκω , σοφός εἰμί καί ἔχω ὁ ὑπέρ ἅπας ὁ ψυχή προμήθεια , ὁ δέ θυμοειδής ὑπήκοος εἰμί καί σύμμαχος οὗτος ; πάνυ γε .