plato-philosophy.respublica 1.333
χρήσιμον . καὶ γὰρ γεωργία · ἢ οὔ ; ναί . πρός γε καρποῦ κτῆσιν ; ναί . καὶ μὴν καὶ σκυτοτομική ; ναί . πρός γε ὑποδημάτων ἂν οἶμαι φαίης κτῆσιν ; πάνυ γε . τί δὲ δή ; τὴν δικαιοσύνην πρὸς τίνος χρείαν ἢ κτῆσιν ἐν εἰρήνῃ φαίης ἂν χρήσιμον εἶναι ; πρὸς τὰ συμβόλαια , ὦ Σώκρατες . συμβόλαια δὲ λέγεις κοινωνήματα ἤ τι ἄλλο ; κοινωνήματα δῆτα . ἆρʼ οὖν ὁ δίκαιος ἀγαθὸς καὶ χρήσιμος κοινωνὸς εἰς πεττῶν θέσιν , ἢ ὁ πεττευτικός ; ὁ πεττευτικός . ἀλλʼ εἰς πλίνθων καὶ λίθων θέσιν ὁ δίκαιος χρησιμώτερός τε καὶ ἀμείνων κοινωνὸς τοῦ οἰκοδομικοῦ ; οὐδαμῶς . ἀλλʼ εἰς τίνα δὴ κοινωνίαν ὁ δίκαιος ἀμείνων κοινωνὸς τοῦ οἰκοδομικοῦ τε καὶ κιθαριστικοῦ , ὥσπερ ὁ κιθαριστικὸς τοῦ δικαίου εἰς κρουμάτων ; εἰς ἀργυρίου , ἔμοιγε δοκεῖ . πλήν γʼ ἴσως , ὦ Πολέμαρχε , πρὸς τὸ χρῆσθαι ἀργυρίῳ , ὅταν δέῃ ἀργυρίου κοινῇ πρίασθαι ἢ ἀποδόσθαι ἵππον · τότε δέ , ὡς ἐγὼ οἶμαι , ὁ ἱππικός . ἦ γάρ ; φαίνεται . καὶ μὴν ὅταν γε πλοῖον , ὁ ναυπηγὸς ἢ ὁ κυβερνήτης ; ἔοικεν . ὅταν οὖν τί δέῃ ἀργυρίῳ ἢ χρυσίῳ κοινῇ χρῆσθαι , ὁ δίκαιος χρησιμώτερος τῶν ἄλλων ; ὅταν παρακαταθέσθαι καὶ σῶν εἶναι , ὦ Σώκρατες . οὐκοῦν λέγεις ὅταν μηδὲν δέῃ αὐτῷ χρῆσθαι ἀλλὰ κεῖσθαι ; πάνυ γε . ὅταν ἄρα ἄχρηστον ᾖ ἀργύριον , τότε χρήσιμος ἐπʼ αὐτῷ ἡ δικαιοσύνη ; κινδυνεύει . καὶ ὅταν δὴ δρέπανον δέῃ φυλάττειν , ἡ δικαιοσύνη χρήσιμος καὶ κοινῇ καὶ ἰδίᾳ · ὅταν δὲ χρῆσθαι , ἡ ἀμπελουργική ; φαίνεται . φήσεις δὲ καὶ ἀσπίδα καὶ λύραν ὅταν δέῃ φυλάττειν καὶ μηδὲν χρῆσθαι , χρήσιμον εἶναι τὴν δικαιοσύνην , ὅταν δὲ χρῆσθαι , τὴν ὁπλιτικὴν καὶ τὴν μουσικήν ; ἀνάγκη . καὶ περὶ τἆλλα δὴ πάντα ἡ δικαιοσύνη ἑκάστου ἐν μὲν χρήσει ἄχρηστος , ἐν δὲ ἀχρηστίᾳ χρήσιμος ; κινδυνεύει . οὐκ ἂν οὖν , ὦ φίλε , πάνυ γέ τι σπουδαῖον εἴη ἡ δικαιοσύνη , εἰ πρὸς τὰ ἄχρηστα χρήσιμον ὂν τυγχάνει . τόδε δὲ σκεψώμεθα . ἆρʼ οὐχ ὁ πατάξαι δεινότατος ἐν μάχῃ εἴτε πυκτικῇ εἴτε τινὶ καὶ ἄλλῃ , οὗτος καὶ φυλάξασθαι ; πάνυ γε . ἆρʼ οὖν καὶ νόσον ὅστις δεινὸς φυλάξασθαι , καὶ λαθεῖν οὗτος δεινότατος ἐμποιήσας ; ἔμοιγε δοκεῖ .
Lemmas: χρήσιμος . καί γάρ γεωργία · ἤ οὐ ; ναί . πρός γε καρπός κτῆσις ; ναί . καί μήν καί σκυτοτομικός ; ναί . πρός γε ὑπόδημα ἄν οἴομαι φημί κτῆσις ; πάνυ γε . τίς δέ δή ; ὁ δικαιοσύνη πρός τίς χρεία ἤ κτῆσις ἐν εἰρήνη φημί ἄν χρήσιμος εἰμί ; πρός ὁ συμβόλαιον , ὦ Σωκράτης . συμβόλαιον δέ λέγω κοινώνημα ἤ τις ἄλλος ; κοινώνημα δῆτα . ἆρα οὖν ὁ δίκαιος ἀγαθός καί χρήσιμος κοινωνός εἰς πεσσός θέσις , ἤ ὁ πεσσευτικός ; ὁ πεσσευτικός . ἀλλά εἰς πλίνθος καί λίθος θέσις ὁ δίκαιος χρήσιμος τε καί ἀγαθός κοινωνός ὁ οἰκοδομικός ; οὐδαμῶς . ἀλλά εἰς τίς δή κοινωνία ὁ δίκαιος ἀγαθός κοινωνός ὁ οἰκοδομικός τε καί κιθαριστικός , ὥσπερ ὁ κιθαριστικός ὁ δίκαιος εἰς κροῦμα ; εἰς ἀργύριον , ἐγώ δοκέω . πλήν γε ἴσως , ὦ Πολέμαρχος , πρός ὁ χράω ἀργύριον , ὅταν δέω ἀργύριον κοινῇ πρίαμαι ἤ ἀποδίδωμι ἵππος · τότε δέ , ὡς ἐγώ οἴομαι , ὁ ἱππικός . ἦ γάρ ; φαίνω . καί μήν ὅταν γε πλοῖον , ὁ ναυπηγός ἤ ὁ κυβερνήτης ; ἔοικα . ὅταν οὖν τίς δέω ἀργύριον ἤ χρυσίον κοινῇ χράω , ὁ δίκαιος χρήσιμος ὁ ἄλλος ; ὅταν παρακατατίθεμαι καί σός εἰμί , ὦ Σωκράτης . οὐκοῦν λέγω ὅταν μηδείς δέω αὐτός χράω ἀλλά κεῖμαι ; πάνυ γε . ὅταν ἄρα ἄχρηστος εἰμί ἀργύριον , τότε χρήσιμος ἐπί αὐτός ὁ δικαιοσύνη ; κινδυνεύω . καί ὅταν δή δρέπανον δέω φυλάσσω , ὁ δικαιοσύνη χρήσιμος καί κοινῇ καί ἴδιος · ὅταν δέ χράω , ὁ ἀμπελουργικός ; φαίνω . φημί δέ καί ἀσπίς καί λύρα ὅταν δέω φυλάσσω καί μηδείς χράω , χρήσιμος εἰμί ὁ δικαιοσύνη , ὅταν δέ χράω , ὁ ὁπλιτικός καί ὁ μουσική ; ἀνάγκη . καί περί ἄλλος δή πᾶς ὁ δικαιοσύνη ἕκαστος ἐν μέν χρῆσις ἄχρηστος , ἐν δέ ἀχρηστία χρήσιμος ; κινδυνεύω . οὐ ἄν οὖν , ὦ φίλος , πάνυ γε τις σπουδαῖος εἰμί ὁ δικαιοσύνη , εἰ πρός ὁ ἄχρηστος χρήσιμος εἰμί τυγχάνω . ὅδε δέ σκοπέω . ἆρα οὐ ὁ πατάσσω δεινός ἐν μάχη εἴτε πυκτικός εἴτε τις καί ἄλλος , οὗτος καί φυλάσσω ; πάνυ γε . ἆρα οὖν καί νόσος ὅστις δεινός φυλάσσω , καί λανθάνω οὗτος δεινός ἐμποιέω ; ἐγώ δοκέω .