plato-philosophy.respublica 7.537
μὴ τοίνυν βίᾳ , εἶπον , ὦ ἄριστε , τοὺς παῖδας ἐν τοῖς μαθήμασιν ἀλλὰ παίζοντας τρέφε , ἵνα καὶ μᾶλλον οἷός τʼ ᾖς καθορᾶν ἐφʼ ὃ ἕκαστος πέφυκεν . ἔχει ὃ λέγεις , ἔφη , λόγον . οὐκοῦν μνημονεύεις , ἦν δʼ ἐγώ , ὅτι καὶ εἰς τὸν πόλεμον ἔφαμεν τοὺς παῖδας εἶναι ἀκτέον ἐπὶ τῶν ἵππων θεωρούς , καὶ ἐάν που ἀσφαλὲς ᾖ , προσακτέον ἐγγὺς καὶ γευστέον αἵματος , ὥσπερ τοὺς σκύλακας ; μέμνημαι , ἔφη . ἐν πᾶσι δὴ τούτοις , ἦν δʼ ἐγώ , τοῖς τε πόνοις καὶ μαθήμασι καὶ φόβοις ὃς ἂν ἐντρεχέστατος ἀεὶ φαίνηται , εἰς ἀριθμόν τινα ἐγκριτέον . ἐν τίνι , ἔφη , ἡλικίᾳ ; ἡνίκα , ἦν δʼ ἐγώ , τῶν ἀναγκαίων γυμνασίων μεθίενται · οὗτος γὰρ ὁ χρόνος , ἐάντε δύο ἐάντε τρία ἔτη γίγνηται , ἀδύνατός τι ἄλλο πρᾶξαι · κόποι γὰρ καὶ ὕπνοι μαθήμασι πολέμιοι . καὶ ἅμα μία καὶ αὕτη τῶν βασάνων οὐκ ἐλαχίστη , τίς ἕκαστος ἐν τοῖς γυμνασίοις φανεῖται . πῶς γὰρ οὔκ ; ἔφη . μετὰ δὴ τοῦτον τὸν χρόνον , ἦν δʼ ἐγώ , ἐκ τῶν εἰκοσιετῶν οἱ προκριθέντες τιμάς τε μείζους τῶν ἄλλων οἴσονται , τά τε χύδην μαθήματα παισὶν ἐν τῇ παιδείᾳ γενόμενα τούτοις συνακτέον εἰς σύνοψιν οἰκειότητός τε ἀλλήλων τῶν μαθημάτων καὶ τῆς τοῦ ὄντος φύσεως . μόνη γοῦν , εἶπεν , ἡ τοιαύτη μάθησις βέβαιος , ἐν οἷς ἂν ἐγγένηται . καὶ μεγίστη γε , ἦν δʼ ἐγώ , πεῖρα διαλεκτικῆς φύσεως καὶ μή · ὁ μὲν γὰρ συνοπτικὸς διαλεκτικός , ὁ δὲ μὴ οὔ . συνοίομαι , ἦ δʼ ὅς . ταῦτα τοίνυν , ἦν δʼ ἐγώ , δεήσει σε ἐπισκοποῦντα οἳ ἂν μάλιστα τοιοῦτοι ἐν αὐτοῖς ὦσι καὶ μόνιμοι μὲν ἐν μαθήμασι , μόνιμοι δʼ ἐν πολέμῳ καὶ τοῖς ἄλλοις νομίμοις , τούτους αὖ , ἐπειδὰν τὰ τριάκοντα ἔτη ἐκβαίνωσιν , ἐκ τῶν προκρίτων προκρινάμενον εἰς μείζους τε τιμὰς καθιστάναι καὶ σκοπεῖν , τῇ τοῦ διαλέγεσθαι δυνάμει βασανίζοντα τίς ὀμμάτων καὶ τῆς ἄλλης αἰσθήσεως δυνατὸς μεθιέμενος ἐπʼ αὐτὸ τὸ ὂν μετʼ ἀληθείας ἰέναι . καὶ ἐνταῦθα δὴ πολλῆς φυλακῆς ἔργον , ὦ ἑταῖρε . τί μάλιστα ; ἦ δʼ ὅς . οὐκ ἐννοεῖς , ἦν δʼ ἐγώ , τὸ νῦν περὶ τὸ διαλέγεσθαι κακὸν γιγνόμενον ὅσον γίγνεται ; τὸ ποῖον ; ἔφη . παρανομίας που , ἔφην ἐγώ , ἐμπίμπλανται . καὶ μάλα , ἔφη . θαυμαστὸν οὖν τι οἴει , εἶπον , πάσχειν αὐτούς , καὶ οὐ συγγιγνώσκεις ; πῇ μάλιστα ; ἔφη .
Lemmas: μή τοίνυν βία , λέγω , ὦ ἀγαθός , ὁ παῖς ἐν ὁ μάθημα ἀλλά παίζω τρέφω , ἵνα καί μάλα οἷος τε εἰμί καθοράω ἐπί ὅς ἕκαστος φύω . ἔχω ὅς λέγω , φημί , λόγος . οὐκοῦν μνημονεύω , εἰμί δέ ἐγώ , ὅτι καί εἰς ὁ πόλεμος φημί ὁ παῖς εἰμί ἀκτέος ἐπί ὁ ἵππος θεωρός , καί ἐάν που ἀσφαλής εἰμί , προσάγω ἐγγύς καί γευστέον αἷμα , ὥσπερ ὁ σκύλαξ ; μιμνῄσκω , φημί . ἐν πᾶς δή οὗτος , εἰμί δέ ἐγώ , ὁ τε πόνος καί μάθημα καί φόβος ὅς ἄν ἐντρεχής ἀεί φαίνω , εἰς ἀριθμός τις ἐγκριτέος . ἐν τίς , φημί , ἡλικία ; ἡνίκα , εἰμί δέ ἐγώ , ὁ ἀναγκαῖος γυμνάσιον μεθίημι · οὗτος γάρ ὁ χρόνος , ἐάν δύο ἐάν τρεῖς ἔτος γίγνομαι , ἀδύνατος τις ἄλλος πράσσω · κόπος γάρ καί ὕπνος μάθημα πολέμιος . καί ἅμα εἷς καί οὗτος ὁ βάσανος οὐ ἐλαχύς , τίς ἕκαστος ἐν ὁ γυμνάσιον φαίνω . πῶς γάρ οὐ ; φημί . μετά δή οὗτος ὁ χρόνος , εἰμί δέ ἐγώ , ἐκ ὁ εἰκοσιετής ὁ προκρίνω τιμή τε μέγας ὁ ἄλλος φέρω , ὁ τε χύδην μάθημα παῖς ἐν ὁ παιδεία γίγνομαι οὗτος συνακτέον εἰς σύνοψις οἰκειότης τε ἀλλήλων ὁ μάθημα καί ὁ ὁ εἰμί φύσις . μόνος γοῦν , λέγω , ὁ τοιοῦτος μάθησις βέβαιος , ἐν ὅς ἄν ἐγγίγνομαι . καί μέγας γε , εἰμί δέ ἐγώ , πεῖρα διαλεκτικός φύσις καί μή · ὁ μέν γάρ συνοπτικός διαλεκτικός , ὁ δέ μή οὐ . συνοίομαι , ἠμί δέ ὅς . οὗτος τοίνυν , εἰμί δέ ἐγώ , δέω σύ ἐπισκοπέω ὅς ἄν μάλα τοιοῦτος ἐν αὐτός εἰμί καί μόνιμος μέν ἐν μάθημα , μόνιμος δέ ἐν πόλεμος καί ὁ ἄλλος νόμιμος , οὗτος αὖ , ἐπειδάν ὁ τριάκοντα ἔτος ἐκβαίνω , ἐκ ὁ πρόκριτος προκρίνω εἰς μέγας τε τιμή καθίστημι καί σκοπέω , ὁ ὁ διαλέγω δύναμις βασανίζω τίς ὄμμα καί ὁ ἄλλος αἴσθησις δυνατός μεθίημι ἐπί αὐτός ὁ εἰμί μετά ἀλήθεια ἔρχομαι . καί ἐνταῦθα δή πολύς φυλακή ἔργον , ὦ ἑταῖρος . τίς μάλα ; ἠμί δέ ὅς . οὐ ἐννοέω , εἰμί δέ ἐγώ , ὁ νῦν περί ὁ διαλέγω κακός γίγνομαι ὅσος γίγνομαι ; ὁ ποῖος ; φημί . παρανομία που , φημί ἐγώ , ἐμπίμπλημι . καί μάλα , φημί . θαυμαστός οὖν τις οἴομαι , λέγω , πάσχω αὐτός , καί οὐ συγγιγνώσκω ; πῇ μάλα ; φημί .