plato-philosophy.respublica 7.527
οὐ τοίνυν τοῦτό γε , ἦν δʼ ἐγώ , ἀμφισβητήσουσιν ἡμῖν ὅσοι καὶ σμικρὰ γεωμετρίας ἔμπειροι , ὅτι αὕτη ἡ ἐπιστήμη πᾶν τοὐναντίον ἔχει τοῖς ἐν αὐτῇ λόγοις λεγομένοις ὑπὸ τῶν μεταχειριζομένων . πῶς ; ἔφη . λέγουσι μέν που μάλα γελοίως τε καὶ ἀναγκαίως · ὡς γὰρ πράττοντές τε καὶ πράξεως ἕνεκα πάντας τοὺς λόγους ποιούμενοι λέγουσιν τετραγωνίζειν τε καὶ παρατείνειν καὶ προστιθέναι καὶ πάντα οὕτω φθεγγόμενοι , τὸ δʼ ἔστι που πᾶν τὸ μάθημα γνώσεως ἕνεκα ἐπιτηδευόμενον . παντάπασι μὲν οὖν , ἔφη . οὐκοῦν τοῦτο ἔτι διομολογητέον ; τὸ ποῖον ; ὡς τοῦ ἀεὶ ὄντος γνώσεως , ἀλλὰ οὐ τοῦ ποτέ τι γιγνομένου καὶ ἀπολλυμένου . εὐομολόγητον , ἔφη · τοῦ γὰρ ἀεὶ ὄντος ἡ γεωμετρικὴ γνῶσίς ἐστιν . ὁλκὸν ἄρα , ὦ γενναῖε , ψυχῆς πρὸς ἀλήθειαν εἴη ἂν καὶ ἀπεργαστικὸν φιλοσόφου διανοίας πρὸς τὸ ἄνω σχεῖν ἃ νῦν κάτω οὐ δέον ἔχομεν . ὡς οἷόν τε μάλιστα , ἔφη . ὡς οἷόν τʼ ἄρα , ἦν δʼ ἐγώ , μάλιστα προστακτέον ὅπως οἱ ἐν τῇ καλλιπόλει σοι μηδενὶ τρόπῳ γεωμετρίας ἀφέξονται . καὶ γὰρ τὰ πάρεργα αὐτοῦ οὐ σμικρά . ποῖα ; ἦ δʼ ὅς . ἅ τε δὴ σὺ εἶπες , ἦν δʼ ἐγώ , τὰ περὶ τὸν πόλεμον , καὶ δὴ καὶ πρὸς πάσας μαθήσεις , ὥστε κάλλιον ἀποδέχεσθαι , ἴσμεν που ὅτι τῷ ὅλῳ καὶ παντὶ διοίσει ἡμμένος τε γεωμετρίας καὶ μή . τῷ παντὶ μέντοι νὴ Δίʼ , ἔφη . δεύτερον δὴ τοῦτο τιθῶμεν μάθημα τοῖς νέοις ; τιθῶμεν , ἔφη . τί δέ ; τρίτον θῶμεν ἀστρονομίαν ; ἢ οὐ δοκεῖ ; ἐμοὶ γοῦν , ἔφη · τὸ γὰρ περὶ ὥρας εὐαισθητοτέρως ἔχειν καὶ μηνῶν καὶ ἐνιαυτῶν οὐ μόνον γεωργίᾳ οὐδὲ ναυτιλίᾳ προσήκει , ἀλλὰ καὶ στρατηγίᾳ οὐχ ἧττον . ἡδὺς εἶ , ἦν δʼ ἐγώ , ὅτι ἔοικας δεδιότι τοὺς πολλούς , μὴ δοκῇς ἄχρηστα μαθήματα προστάττειν . τὸ δʼ ἔστιν οὐ πάνυ φαῦλον ἀλλὰ χαλεπὸν πιστεῦσαι ὅτι ἐν τούτοις τοῖς μαθήμασιν ἑκάστου ὄργανόν τι ψυχῆς ἐκκαθαίρεταί τε καὶ ἀναζωπυρεῖται ἀπολλύμενον καὶ τυφλούμενον ὑπὸ τῶν ἄλλων ἐπιτηδευμάτων , κρεῖττον ὂν σωθῆναι μυρίων ὀμμάτων · μόνῳ γὰρ αὐτῷ ἀλήθεια ὁρᾶται . οἷς μὲν οὖν ταῦτα συνδοκεῖ ἀμηχάνως ὡς εὖ δόξεις λέγειν , ὅσοι δὲ τούτου μηδαμῇ ᾐσθημένοι εἰσὶν εἰκότως ἡγήσονταί σε λέγειν οὐδέν · ἄλλην γὰρ ἀπʼ αὐτῶν οὐχ ὁρῶσιν ἀξίαν λόγου ὠφελίαν .
Lemmas: οὐ τοίνυν οὗτος γε , εἰμί δέ ἐγώ , ἀμφισβητέω ἐγώ ὅσος καί μικρός γεωμετρία ἔμπειρος , ὅτι οὗτος ὁ ἐπιστήμη πᾶς ἐναντίος ἔχω ὁ ἐν αὐτός λόγος λέγω ὑπό ὁ μεταχειρίζω . πῶς ; φημί . λέγω μέν που μάλα γέλοιος τε καί ἀναγκαῖος · ὡς γάρ πράσσω τε καί πρᾶξις ἕνεκα πᾶς ὁ λόγος ποιέω λέγω τετραγωνίζω τε καί παρατείνω καί προστίθημι καί πᾶς οὕτως φθέγγομαι , ὁ δέ εἰμί που πᾶς ὁ μάθημα γνῶσις ἕνεκα ἐπιτηδεύω . παντάπασι μέν οὖν , φημί . οὐκοῦν οὗτος ἔτι διομολογητέος ; ὁ ποῖος ; ὡς ὁ ἀεί εἰμί γνῶσις , ἀλλά οὐ ὁ ποτέ τις γίγνομαι καί ἀπόλλυμι . εὐομολόγητος , φημί · ὁ γάρ ἀεί εἰμί ὁ γεωμετρικός γνῶσις εἰμί . ὁλκός ἄρα , ὦ γενναῖος , ψυχή πρός ἀλήθεια εἰμί ἄν καί ἀπεργαστικός φιλόσοφος διάνοια πρός ὁ ἄνω ἔχω ὅς νῦν κάτω οὐ δέω ἔχω . ὡς οἷος τε μάλα , φημί . ὡς οἷος τε ἄρα , εἰμί δέ ἐγώ , μάλα προστακτέον ὅπως ὁ ἐν ὁ καλλίπολις σύ μηδείς τρόπος γεωμετρία ἀπέχω . καί γάρ ὁ πάρεργος αὐτός οὐ μικρός . ποῖος ; ἠμί δέ ὅς . ὅς τε δή σύ λέγω , εἰμί δέ ἐγώ , ὁ περί ὁ πόλεμος , καί δή καί πρός πᾶς μάθησις , ὥστε καλός ἀποδέχομαι , οἶδα που ὅτι ὁ ὅλος καί πᾶς διαφέρω ἅπτω τε γεωμετρία καί μή . ὁ πᾶς μέντοι νή Ζεύς , φημί . δεύτερος δή οὗτος τίθημι μάθημα ὁ νέος ; τίθημι , φημί . τίς δέ ; τρίτος τίθημι ἀστρονομία ; ἤ οὐ δοκέω ; ἐγώ γοῦν , φημί · ὁ γάρ περί ὥρα εὐαίσθητος ἔχω καί μείς καί ἐνιαυτός οὐ μόνος γεωργία οὐδέ ναυτιλία προσήκω , ἀλλά καί στρατηγία οὐ ἥσσων . ἡδύς εἰμί , εἰμί δέ ἐγώ , ὅτι ἔοικα δείδω ὁ πολύς , μή δοκέω ἄχρηστος μάθημα προστάσσω . ὁ δέ εἰμί οὐ πάνυ φαῦλος ἀλλά χαλεπός πιστεύω ὅτι ἐν οὗτος ὁ μάθημα ἕκαστος ὄργανον τις ψυχή ἐκκαθαίρω τε καί ἀναζωπυρέω ἀπόλλυμι καί τυφλόω ὑπό ὁ ἄλλος ἐπιτήδευμα , κρατύς εἰμί σῴζω μυρίος ὄμμα · μόνος γάρ αὐτός ἀλήθεια ὁράω . ὅς μέν οὖν οὗτος συνδοκέω ἀμήχανος ὡς εὖ δοκέω λέγω , ὅσος δέ οὗτος μηδαμῇ αἰσθάνομαι εἰμί ἔοικα ἡγέομαι σύ λέγω οὐδείς · ἄλλος γάρ ἀπό αὐτός οὐ ὁράω ἄξιος λόγος ὠφέλεια .