plato-philosophy.respublica 7.536
παντάπασι μὲν οὖν , ἔφη . καὶ πρὸς σωφροσύνην , ἦν δʼ ἐγώ , καὶ ἀνδρείαν καὶ μεγαλοπρέπειαν καὶ πάντα τὰ τῆς ἀρετῆς μέρη οὐχ ἥκιστα δεῖ φυλάττειν τὸν νόθον τε καὶ τὸν γνήσιον . ὅταν γάρ τις μὴ ἐπίστηται πάντῃ τὰ τοιαῦτα σκοπεῖν καὶ ἰδιώτης καὶ πόλις , λανθάνουσι χωλοῖς τε καὶ νόθοις χρώμενοι πρὸς ὅτι ἂν τύχωσι τούτων , οἱ μὲν φίλοις , οἱ δὲ ἄρχουσι . καὶ μάλα , ἔφη , οὕτως ἔχει . ἡμῖν δή , ἦν δʼ ἐγώ , πάντα τὰ τοιαῦτα διευλαβητέον · ὡς ἐὰν μὲν ἀρτιμελεῖς τε καὶ ἀρτίφρονας ἐπὶ τοσαύτην μάθησιν καὶ τοσαύτην ἄσκησιν κομίσαντες παιδεύωμεν , ἥ τε δίκη ἡμῖν οὐ μέμψεται αὐτή , τήν τε πόλιν καὶ πολιτείαν σώσομεν , ἀλλοίους δὲ ἄγοντες ἐπὶ ταῦτα τἀναντία πάντα καὶ πράξομεν καὶ φιλοσοφίας ἔτι πλείω γέλωτα καταντλήσομεν . αἰσχρὸν μεντἂν εἴη , ἦ δʼ ὅς . πάνυ μὲν οὖν , εἶπον · γελοῖον δʼ ἔγωγε καὶ ἐν τῷ παρόντι τι ἔοικα παθεῖν . τὸ ποῖον ; ἔφη . ἐπελαθόμην , ἦν δʼ ἐγώ , ὅτι ἐπαίζομεν , καὶ μᾶλλον ἐντεινάμενος εἶπον . λέγων γὰρ ἅμα ἔβλεψα πρὸς φιλοσοφίαν , καὶ ἰδὼν προπεπηλακισμένην ἀναξίως ἀγανακτήσας μοι δοκῶ καὶ ὥσπερ θυμωθεὶς τοῖς αἰτίοις σπουδαιότερον εἰπεῖν ἃ εἶπον . οὐ μὰ τὸν Δίʼ , ἔφη , οὔκουν ὥς γʼ ἐμοὶ ἀκροατῇ . ἀλλʼ ὡς ἐμοί , ἦν δʼ ἐγώ , ῥήτορι . τόδε δὲ μὴ ἐπιλανθανώμεθα , ὅτι ἐν μὲν τῇ προτέρᾳ ἐκλογῇ πρεσβύτας ἐξελέγομεν , ἐν δὲ ταύτῃ οὐκ ἐγχωρήσει · Σόλωνι γὰρ οὐ πειστέον ὡς γηράσκων τις πολλὰ δυνατὸς μανθάνειν , ἀλλʼ ἧττον ἢ τρέχειν , νέων δὲ πάντες οἱ μεγάλοι καὶ οἱ πολλοὶ πόνοι . ἀνάγκη , ἔφη . τὰ μὲν τοίνυν λογισμῶν τε καὶ γεωμετριῶν καὶ πάσης τῆς προπαιδείας , ἣν τῆς διαλεκτικῆς δεῖ προπαιδευθῆναι , παισὶν οὖσι χρὴ προβάλλειν , οὐχ ὡς ἐπάναγκες μαθεῖν τὸ σχῆμα τῆς διδαχῆς ποιουμένους . τί δή ; ὅτι , ἦν δʼ ἐγώ , οὐδὲν μάθημα μετὰ δουλείας τὸν ἐλεύθερον χρὴ μανθάνειν . οἱ μὲν γὰρ τοῦ σώματος πόνοι βίᾳ πονούμενοι χεῖρον οὐδὲν τὸ σῶμα ἀπεργάζονται , ψυχῇ δὲ βίαιον οὐδὲν ἔμμονον μάθημα . ἀληθῆ , ἔφη .
Lemmas: παντάπασι μέν οὖν , φημί . καί πρός σωφροσύνη , εἰμί δέ ἐγώ , καί ἀνδρεία καί μεγαλοπρέπεια καί πᾶς ὁ ὁ ἀρετή μέρος οὐ ἦκα δέω φυλάσσω ὁ νόθος τε καί ὁ γνήσιος . ὅταν γάρ τις μή ἐπίσταμαι πάντῃ ὁ τοιοῦτος σκοπέω καί ἰδιώτης καί πόλις , λανθάνω χωλός τε καί νόθος χράω πρός ὅστις ἄν τυγχάνω οὗτος , ὁ μέν φίλος , ὁ δέ ἄρχω . καί μάλα , φημί , οὕτως ἔχω . ἐγώ δή , εἰμί δέ ἐγώ , πᾶς ὁ τοιοῦτος διευλαβητέον · ὡς ἐάν μέν ἀρτιμελής τε καί ἀρτίφρων ἐπί τοσοῦτος μάθησις καί τοσοῦτος ἄσκησις κομίζω παιδεύω , ὁ τε δίκη ἐγώ οὐ μέμφομαι αὐτός , ὁ τε πόλις καί πολιτεία σῴζω , ἀλλοῖος δέ ἄγω ἐπί οὗτος ἐναντίος πᾶς καί πράσσω καί φιλοσοφία ἔτι πολύς γέλως καταντλέω . αἰσχρός ἄν εἰμί , ἠμί δέ ὅς . πάνυ μέν οὖν , λέγω · γέλοιος δέ ἐγώ καί ἐν ὁ πάρειμι τις ἔοικα πάσχω . ὁ ποῖος ; φημί . ἐπιλανθάνω , εἰμί δέ ἐγώ , ὅτι παίζω , καί μάλα ἐντείνω λέγω . λέγω γάρ ἅμα βλέπω πρός φιλοσοφία , καί ὁράω προπηλακίζω ἀνάξιος ἀγανακτέω ἐγώ δοκέω καί ὥσπερ θυμόω ὁ αἴτιος σπουδαῖος λέγω ὅς λέγω . οὐ μά ὁ Ζεύς , φημί , οὔκουν ὡς γε ἐγώ ἀκροατής . ἀλλά ὡς ἐγώ , εἰμί δέ ἐγώ , ῥήτωρ . ὅδε δέ μή ἐπιλανθάνομαι , ὅτι ἐν μέν ὁ πρότερος ἐκλογή πρεσβύτης ἐκλέγω , ἐν δέ οὗτος οὐ ἐγχωρέω · Σόλων γάρ οὐ πείθω ὡς γηράσκω τις πολύς δυνατός μανθάνω , ἀλλά ἥσσων ἤ τρέχω , νέος δέ πᾶς ὁ μέγας καί ὁ πολύς πόνος . ἀνάγκη , φημί . ὁ μέν τοίνυν λογισμός τε καί γεωμετρία καί πᾶς ὁ προπαιδεία , ὅς ὁ διαλεκτικός δέω προπαιδεύω , παῖς εἰμί χρή προβάλλω , οὐ ὡς ἐπανάγκης μανθάνω ὁ σχῆμα ὁ διδαχή ποιέω . τίς δή ; ὅτι , εἰμί δέ ἐγώ , οὐδείς μάθημα μετά δουλεία ὁ ἐλεύθερος χρή μανθάνω . ὁ μέν γάρ ὁ σῶμα πόνος βία πονέω κακός οὐδείς ὁ σῶμα ἀπεργάζομαι , ψυχή δέ βίαιος οὐδείς ἔμμονος μάθημα . ἀληθής , φημί .