plato-philosophy.respublica 2.359
πεφυκέναι γὰρ δή φασιν τὸ μὲν ἀδικεῖν ἀγαθόν , τὸ δὲ ἀδικεῖσθαι κακόν , πλέονι δὲ κακῷ ὑπερβάλλειν τὸ ἀδικεῖσθαι ἢ ἀγαθῷ τὸ ἀδικεῖν , ὥστʼ ἐπειδὰν ἀλλήλους ἀδικῶσί τε καὶ ἀδικῶνται καὶ ἀμφοτέρων γεύωνται , τοῖς μὴ δυναμένοις τὸ μὲν ἐκφεύγειν τὸ δὲ αἱρεῖν δοκεῖ λυσιτελεῖν συνθέσθαι ἀλλήλοις μήτʼ ἀδικεῖν μήτʼ ἀδικεῖσθαι · καὶ ἐντεῦθεν δὴ ἄρξασθαι νόμους τίθεσθαι καὶ συνθήκας αὑτῶν , καὶ ὀνομάσαι τὸ ὑπὸ τοῦ νόμου ἐπίταγμα νόμιμόν τε καὶ δίκαιον · καὶ εἶναι δὴ ταύτην γένεσίν τε καὶ οὐσίαν δικαιοσύνης , μεταξὺ οὖσαν τοῦ μὲν ἀρίστου ὄντος , ἐὰν ἀδικῶν μὴ διδῷ δίκην , τοῦ δὲ κακίστου , ἐὰν ἀδικούμενος τιμωρεῖσθαι ἀδύνατος ᾖ · τὸ δὲ δίκαιον ἐν μέσῳ ὂν τούτων ἀμφοτέρων ἀγαπᾶσθαι οὐχ ὡς ἀγαθόν , ἀλλʼ ὡς ἀρρωστίᾳ τοῦ ἀδικεῖν τιμώμενον · ἐπεὶ τὸν δυνάμενον αὐτὸ ποιεῖν καὶ ὡς ἀληθῶς ἄνδρα οὐδʼ ἂν ἑνί ποτε συνθέσθαι τὸ μήτε ἀδικεῖν μήτε ἀδικεῖσθαι · μαίνεσθαι γὰρ ἄν . ἡ μὲν οὖν δὴ φύσις δικαιοσύνης , ὦ Σώκρατες , αὕτη τε καὶ τοιαύτη , καὶ ἐξ ὧν πέφυκε τοιαῦτα , ὡς ὁ λόγος . ὡς δὲ καὶ οἱ ἐπιτηδεύοντες ἀδυναμίᾳ τοῦ ἀδικεῖν ἄκοντες αὐτὸ ἐπιτηδεύουσι , μάλιστʼ ἂν αἰσθοίμεθα , εἰ τοιόνδε ποιήσαιμεν τῇ διανοίᾳ · δόντες ἐξουσίαν ἑκατέρῳ ποιεῖν ὅτι ἂν βούληται , τῷ τε δικαίῳ καὶ τῷ ἀδίκῳ , εἶτʼ ἐπακολουθήσαιμεν θεώμενοι ποῖ ἡ ἐπιθυμία ἑκάτερον ἄξει . ἐπʼ αὐτοφώρῳ οὖν λάβοιμεν ἂν τὸν δίκαιον τῷ ἀδίκῳ εἰς ταὐτὸν ἰόντα διὰ τὴν πλεονεξίαν , ὃ πᾶσα φύσις διώκειν πέφυκεν ὡς ἀγαθόν , νόμῳ δὲ βίᾳ παράγεται ἐπὶ τὴν τοῦ ἴσου τιμήν . εἴη δʼ ἂν ἡ ἐξουσία ἣν λέγω τοιάδε μάλιστα , εἰ αὐτοῖς γένοιτο οἵαν ποτέ φασιν δύναμιν τῷ τοῦ Λυδοῦ προγόνῳ γενέσθαι . εἶναι μὲν γὰρ αὐτὸν ποιμένα θητεύοντα παρὰ τῷ τότε Λυδίας ἄρχοντι , ὄμβρου δὲ πολλοῦ γενομένου καὶ σεισμοῦ ῥαγῆναί τι τῆς γῆς καὶ γενέσθαι χάσμα κατὰ τὸν τόπον ᾗ ἔνεμεν . ἰδόντα δὲ καὶ θαυμάσαντα καταβῆναι καὶ ἰδεῖν ἄλλα τε δὴ ἃ μυθολογοῦσιν θαυμαστὰ καὶ ἵππον χαλκοῦν , κοῖλον , θυρίδας ἔχοντα , καθʼ ἃς ἐγκύψαντα ἰδεῖν ἐνόντα νεκρόν , ὡς φαίνεσθαι μείζω ἢ κατʼ ἄνθρωπον , τοῦτον δὲ ἄλλο μὲν οὐδέν , περὶ δὲ τῇ χειρὶ χρυσοῦν δακτύλιον ὄντα περιελόμενον ἐκβῆναι . συλλόγου δὲ γενομένου τοῖς ποιμέσιν εἰωθότος , ἵνʼ ἐξαγγέλλοιεν κατὰ μῆνα τῷ βασιλεῖ τὰ περὶ τὰ ποίμνια , ἀφικέσθαι καὶ ἐκεῖνον ἔχοντα τὸν δακτύλιον ·
Lemmas: φύω γάρ δή φημί ὁ μέν ἀδικέω ἀγαθός , ὁ δέ ἀδικέω κακός , πολύς δέ κακός ὑπερβάλλω ὁ ἀδικέω ἤ ἀγαθός ὁ ἀδικέω , ὥστε ἐπειδάν ἀλλήλων ἀδικέω τε καί ἀδικέω καί ἀμφότερος γεύω , ὁ μή δύναμαι ὁ μέν ἐκφεύγω ὁ δέ αἱρέω δοκέω λυσιτελέω συντίθημι ἀλλήλων μήτε ἀδικέω μήτε ἀδικέω · καί ἐντεῦθεν δή ἄρχω νόμος τίθημι καί συνθήκη ἑαυτοῦ , καί ὀνομάζω ὁ ὑπό ὁ νόμος ἐπίταγμα νόμιμος τε καί δίκαιος · καί εἰμί δή οὗτος γένεσις τε καί οὐσία δικαιοσύνη , μεταξύ εἰμί ὁ μέν ἀγαθός εἰμί , ἐάν ἀδικέω μή δίδωμι δίκη , ὁ δέ κακός , ἐάν ἀδικέω τιμωρέω ἀδύνατος εἰμί · ὁ δέ δίκαιος ἐν μέσος εἰμί οὗτος ἀμφότερος ἀγαπάω οὐ ὡς ἀγαθός , ἀλλά ὡς ἀρρωστία ὁ ἀδικέω τιμάω · ἐπεί ὁ δύναμαι αὐτός ποιέω καί ὡς ἀληθής ἀνήρ οὐδέ ἄν εἷς ποτέ συντίθημι ὁ μήτε ἀδικέω μήτε ἀδικέω · μαίνομαι γάρ ἄν . ὁ μέν οὖν δή φύσις δικαιοσύνη , ὦ Σωκράτης , οὗτος τε καί τοιοῦτος , καί ἐκ ὅς φύω τοιοῦτος , ὡς ὁ λόγος . ὡς δέ καί ὁ ἐπιτηδεύω ἀδυναμία ὁ ἀδικέω ἄκων αὐτός ἐπιτηδεύω , μάλα ἄν αἰσθάνομαι , εἰ τοιόσδε ποιέω ὁ διάνοια · δίδωμι ἐξουσία ἑκάτερος ποιέω ὅστις ἄν βούλομαι , ὁ τε δίκαιος καί ὁ ἄδικος , εἶτα ἐπακολουθέω θεάομαι ποῖ ὁ ἐπιθυμία ἑκάτερος ἄγω . ἐπί αὐτόφωρος οὖν λαμβάνω ἄν ὁ δίκαιος ὁ ἄδικος εἰς αὐτός ἔρχομαι διά ὁ πλεονεξία , ὅς πᾶς φύσις διώκω φύω ὡς ἀγαθός , νόμος δέ βία παράγω ἐπί ὁ ὁ ἴσος τιμή . εἰμί δέ ἄν ὁ ἐξουσία ὅς λέγω τοιόσδε μάλα , εἰ αὐτός γίγνομαι οἷος ποτέ φημί δύναμις ὁ ὁ Λυδός πρόγονος γίγνομαι . εἰμί μέν γάρ αὐτός ποιμήν θητεύω παρά ὁ τότε Λυδία ἄρχων , ὄμβρος δέ πολύς γίγνομαι καί σεισμός ῥήγνυμι τις ὁ γῆ καί γίγνομαι χάσμα κατά ὁ τόπος ᾗ ἐνίημι . ὁράω δέ καί θαυμάζω καταβαίνω καί ὁράω ἄλλος τε δή ὅς μυθολογέω θαυμαστός καί ἵππος χάλκεος , κοῖλος , θυρίς ἔχω , κατά ὅς ἐγκύπτω ὁράω ἔνειμι νεκρός , ὡς φαίνω μέγας ἤ κατά ἄνθρωπος , οὗτος δέ ἄλλος μέν οὐδείς , περί δέ ὁ χείρ χρύσεος δακτύλιος εἰμί περιαιρέω ἐκβαίνω . σύλλογος δέ γίγνομαι ὁ ποιμήν εἴωθα , ἵνα ἐξαγγέλλω κατά μείς ὁ βασιλεύς ὁ περί ὁ ποίμνιον , ἀφικνέομαι καί ἐκεῖνος ἔχω ὁ δακτύλιος ·