plato-philosophy.respublica 6.510
λέγω δὲ τὰς εἰκόνας πρῶτον μὲν τὰς σκιάς , ἔπειτα τὰ ἐν τοῖς ὕδασι φαντάσματα καὶ ἐν τοῖς ὅσα πυκνά τε καὶ λεῖα καὶ φανὰ συνέστηκεν , καὶ πᾶν τὸ τοιοῦτον , εἰ κατανοεῖς . ἀλλὰ κατανοῶ . τὸ τοίνυν ἕτερον τίθει ᾧ τοῦτο ἔοικεν , τά τε περὶ ἡμᾶς ζῷα καὶ πᾶν τὸ φυτευτὸν καὶ τὸ σκευαστὸν ὅλον γένος . τίθημι , ἔφη . ἦ καὶ ἐθέλοις ἂν αὐτὸ φάναι , ἦν δʼ ἐγώ , διῃρῆσθαι ἀληθείᾳ τε καὶ μή , ὡς τὸ δοξαστὸν πρὸς τὸ γνωστόν , οὕτω τὸ ὁμοιωθὲν πρὸς τὸ ᾧ ὡμοιώθη ; ἔγωγʼ , ἔφη , καὶ μάλα . σκόπει δὴ αὖ καὶ τὴν τοῦ νοητοῦ τομὴν ᾗ τμητέον . πῇ ; ἧι τὸ μὲν αὐτοῦ τοῖς τότε μιμηθεῖσιν ὡς εἰκόσιν χρωμένη ψυχὴ ζητεῖν ἀναγκάζεται ἐξ ὑποθέσεων , οὐκ ἐπʼ ἀρχὴν πορευομένη ἀλλʼ ἐπὶ τελευτήν , τὸ δʼ αὖ ἕτερον—τὸ ἐπʼ ἀρχὴν ἀνυπόθετον—ἐξ ὑποθέσεως ἰοῦσα καὶ ἄνευ τῶν περὶ ἐκεῖνο εἰκόνων , αὐτοῖς εἴδεσι διʼ αὐτῶν τὴν μέθοδον ποιουμένη . ταῦτʼ , ἔφη , ἃ λέγεις , οὐχ ἱκανῶς ἔμαθον . ἀλλʼ αὖθις , ἦν δʼ ἐγώ · ῥᾷον γὰρ τούτων προειρημένων μαθήσῃ . οἶμαι γάρ σε εἰδέναι ὅτι οἱ περὶ τὰς γεωμετρίας τε καὶ λογισμοὺς καὶ τὰ τοιαῦτα πραγματευόμενοι , ὑποθέμενοι τό τε περιττὸν καὶ τὸ ἄρτιον καὶ τὰ σχήματα καὶ γωνιῶν τριττὰ εἴδη καὶ ἄλλα τούτων ἀδελφὰ καθʼ ἑκάστην μέθοδον , ταῦτα μὲν ὡς εἰδότες , ποιησάμενοι ὑποθέσεις αὐτά , οὐδένα λόγον οὔτε αὑτοῖς οὔτε ἄλλοις ἔτι ἀξιοῦσι περὶ αὐτῶν διδόναι ὡς παντὶ φανερῶν , ἐκ τούτων δʼ ἀρχόμενοι τὰ λοιπὰ ἤδη διεξιόντες τελευτῶσιν ὁμολογουμένως ἐπὶ τοῦτο οὗ ἂν ἐπὶ σκέψιν ὁρμήσωσι . πάνυ μὲν οὖν , ἔφη , τοῦτό γε οἶδα . οὐκοῦν καὶ ὅτι τοῖς ὁρωμένοις εἴδεσι προσχρῶνται καὶ τοὺς λόγους περὶ αὐτῶν ποιοῦνται , οὐ περὶ τούτων διανοούμενοι , ἀλλʼ ἐκείνων πέρι οἷς ταῦτα ἔοικε , τοῦ τετραγώνου αὐτοῦ ἕνεκα τοὺς λόγους ποιούμενοι καὶ διαμέτρου αὐτῆς , ἀλλʼ οὐ ταύτης ἣν γράφουσιν , καὶ τἆλλα οὕτως , αὐτὰ μὲν ταῦτα ἃ πλάττουσίν τε καὶ γράφουσιν , ὧν καὶ σκιαὶ καὶ ἐν ὕδασιν εἰκόνες εἰσίν , τούτοις μὲν ὡς εἰκόσιν αὖ χρώμενοι , ζητοῦντες δὲ αὐτὰ ἐκεῖνα ἰδεῖν ἃ οὐκ ἂν ἄλλως ἴδοι τις ἢ τῇ διανοίᾳ .
Lemmas: λέγω δέ ὁ εἰκών πρῶτος μέν ὁ σκιά , ἔπειτα ὁ ἐν ὁ ὕδωρ φάντασμα καί ἐν ὁ ὅσος πυκνός τε καί λεῖος καί φανός συνίστημι , καί πᾶς ὁ τοιοῦτος , εἰ κατανοέω . ἀλλά κατανοέω . ὁ τοίνυν ἕτερος τίθημι ὅς οὗτος ἔοικα , ὁ τε περί ἐγώ ζῷον καί πᾶς ὁ φυτευτός καί ὁ σκευαστός ὅλος γένος . τίθημι , φημί . ἦ καί ἐθέλω ἄν αὐτός φημί , εἰμί δέ ἐγώ , διαιρέω ἀλήθεια τε καί μή , ὡς ὁ δοξαστός πρός ὁ γνωστός , οὕτως ὁ ὁμοιόω πρός ὁ ὅς ὁμοιόω ; ἐγώ , φημί , καί μάλα . σκοπέω δή αὖ καί ὁ ὁ νοητός τομή ὅς τμητέον . πῇ ; ὅς ὁ μέν αὐτός ὁ τότε μιμέομαι ὡς εἰκών χράω ψυχή ζητέω ἀναγκάζω ἐκ ὑπόθεσις , οὐ ἐπί ἀρχή πορεύω ἀλλά ἐπί τελευτή , ὁ δέ αὖ ἕτερος ἐπί ἀρχή ἀνυπόθετος ὑπόθεσις ἔρχομαι καί ἄνευ ὁ περί ἐκεῖνος εἰκών , αὐτός εἶδος διά αὐτός ὁ μέθοδος ποιέω . οὗτος , φημί , ὅς λέγω , οὐ ἱκανός μανθάνω . ἀλλά αὖθις , εἰμί δέ ἐγώ · ῥᾴδιος γάρ οὗτος προλέγω μανθάνω . οἴομαι γάρ σύ οἶδα ὅτι ὁ περί ὁ γεωμετρία τε καί λογισμός καί ὁ τοιοῦτος πραγματεύομαι , ὑποτίθημι ὁ τε περισσός καί ὁ ἄρτιος καί ὁ σχῆμα καί γωνία τρισσός εἶδος καί ἄλλος οὗτος ἀδελφός κατά ἕκαστος μέθοδος , οὗτος μέν ὡς οἶδα , ποιέω ὑπόθεσις αὐτός , οὐδείς λόγος οὔτε ἑαυτοῦ οὔτε ἄλλος ἔτι ἀξιόω περί αὐτός δίδωμι ὡς πᾶς φανερός , ἐκ οὗτος δέ ἄρχω ὁ λοιπός ἤδη διεξέρχομαι τελευτάω ὁμολογουμένως ἐπί οὗτος ὅς ἄν ἐπί σκέψις ὁρμάω . πάνυ μέν οὖν , φημί , οὗτος γε οἶδα . οὐκοῦν καί ὅτι ὁ ὁράω εἶδος προσχράομαι καί ὁ λόγος περί αὐτός ποιέω , οὐ περί οὗτος διανοέω , ἀλλά ἐκεῖνος περί ὅς οὗτος ἔοικα , ὁ τετράγωνος αὐτός ἕνεκα ὁ λόγος ποιέω καί διάμετρος αὐτός , ἀλλά οὐ οὗτος ὅς γράφω , καί ἄλλος οὕτως , αὐτός μέν οὗτος ὅς πλήσσω τε καί γράφω , ὅς καί σκιά καί ἐν ὕδωρ εἰκών εἰμί , οὗτος μέν ὡς εἰκών αὖ χράω , ζητέω δέ αὐτός ἐκεῖνος ὁράω ὅς οὐ ἄν ἄλλος ὁράω τις ἤ ὁ διάνοια .