plato-philosophy.respublica 10.606
ναί , ἦν δʼ ἐγώ , εἰ ἐκείνῃ γʼ αὐτὸ σκοποίης . πῇ ; εἰ ἐνθυμοῖο ὅτι τὸ βίᾳ κατεχόμενον τότε ἐν ταῖς οἰκείαις συμφοραῖς καὶ πεπεινηκὸς τοῦ δακρῦσαί τε καὶ ἀποδύρασθαι ἱκανῶς καὶ ἀποπλησθῆναι , φύσει ὂν τοιοῦτον οἷον τούτων ἐπιθυμεῖν , τότʼ ἐστὶν τοῦτο τὸ ὑπὸ τῶν ποιητῶν πιμπλάμενον καὶ χαῖρον · τὸ δὲ φύσει βέλτιστον ἡμῶν , ἅτε οὐχ ἱκανῶς πεπαιδευμένον λόγῳ οὐδὲ ἔθει , ἀνίησιν τὴν φυλακὴν τοῦ θρηνώδους τούτου , ἅτε ἀλλότρια πάθη θεωροῦν καὶ ἑαυτῷ οὐδὲν αἰσχρὸν ὂν εἰ ἄλλος ἀνὴρ ἀγαθὸς φάσκων εἶναι ἀκαίρως πενθεῖ , τοῦτον ἐπαινεῖν καὶ ἐλεεῖν , ἀλλʼ ἐκεῖνο κερδαίνειν ἡγεῖται , τὴν ἡδονήν , καὶ οὐκ ἂν δέξαιτο αὐτῆς στερηθῆναι καταφρονήσας ὅλου τοῦ ποιήματος . λογίζεσθαι γὰρ οἶμαι ὀλίγοις τισὶν μέτεστιν ὅτι ἀπολαύειν ἀνάγκη ἀπὸ τῶν ἀλλοτρίων εἰς τὰ οἰκεῖα · θρέψαντα γὰρ ἐν ἐκείνοις ἰσχυρὸν τὸ ἐλεινὸν οὐ ῥᾴδιον ἐν τοῖς αὑτοῦ πάθεσι κατέχειν . ἀληθέστατα , ἔφη . ἆρʼ οὖν οὐχ ὁ αὐτὸς λόγος καὶ περὶ τοῦ γελοίου ; ὅτι , ἃν αὐτὸς αἰσχύνοιο γελωτοποιῶν , ἐν μιμήσει δὲ κωμῳδικῇ ἢ καὶ ἰδίᾳ ἀκούων σφόδρα χαρῇς καὶ μὴ μισῇς ὡς πονηρά , ταὐτὸν ποιεῖς ὅπερ ἐν τοῖς ἐλέοις ; ὃ γὰρ τῷ λόγῳ αὖ κατεῖχες ἐν σαυτῷ βουλόμενον γελωτοποιεῖν , φοβούμενος δόξαν βωμολοχίας , τότʼ αὖ ἀνιεῖς , καὶ ἐκεῖ νεανικὸν ποιήσας ἔλαθες πολλάκις ἐν τοῖς οἰκείοις ἐξενεχθεὶς ὥστε κωμῳδοποιὸς γενέσθαι . καὶ μάλα , ἔφη . καὶ περὶ ἀφροδισίων δὴ καὶ θυμοῦ καὶ περὶ πάντων τῶν ἐπιθυμητικῶν τε καὶ λυπηρῶν καὶ ἡδέων ἐν τῇ ψυχῇ , ἃ δή φαμεν πάσῃ πράξει ἡμῖν ἕπεσθαι , ὅτι τοιαῦτα ἡμᾶς ἡ ποιητικὴ μίμησις ἐργάζεται · τρέφει γὰρ ταῦτα ἄρδουσα , δέον αὐχμεῖν , καὶ ἄρχοντα ἡμῖν καθίστησιν , δέον ἄρχεσθαι αὐτὰ ἵνα βελτίους τε καὶ εὐδαιμονέστεροι ἀντὶ χειρόνων καὶ ἀθλιωτέρων γιγνώμεθα . οὐκ ἔχω ἄλλως φάναι , ἦ δʼ ὅς . οὐκοῦν , εἶπον , ὦ Γλαύκων , ὅταν Ὁμήρου ἐπαινέταις ἐντύχῃς λέγουσιν ὡς τὴν Ἑλλάδα πεπαίδευκεν οὗτος ὁ ποιητὴς καὶ πρὸς διοίκησίν τε καὶ παιδείαν τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων ἄξιος ἀναλαβόντι μανθάνειν τε καὶ κατὰ τοῦτον τὸν ποιητὴν πάντα τὸν αὑτοῦ βίον κατασκευασάμενον ζῆν , φιλεῖν μὲν χρὴ καὶ ἀσπάζεσθαι ὡς ὄντας βελτίστους εἰς ὅσον δύνανται , καὶ συγχωρεῖν Ὅμηρον ποιητικώτατον εἶναι καὶ πρῶτον τῶν τραγῳδοποιῶν , εἰδέναι δὲ ὅτι ὅσον μόνον ὕμνους θεοῖς καὶ ἐγκώμια τοῖς ἀγαθοῖς ποιήσεως παραδεκτέον εἰς πόλιν ·
Lemmas: ναί , εἰμί δέ ἐγώ , εἰ ἐκεῖνος γε αὐτός σκοπέω . πῇ ; εἰ ἐνθυμέομαι ὅτι ὁ βία κατέχω τότε ἐν ὁ οἰκεῖος συμφορά καί πεινάω ὁ δακρύω τε καί ἀποδύρομαι ἱκανός καί ἀποπίμπλημι , φύσις εἰμί τοιοῦτος οἷος οὗτος ἐπιθυμέω , τότε εἰμί οὗτος ὁ ὑπό ὁ ποιητής πίμπλημι καί χαίρω · ὁ δέ φύσις ἀγαθός ἐγώ , ἅτε οὐ ἱκανός παιδεύω λόγος οὐδέ ἔθος , ἀνίημι ὁ φυλακή ὁ θρηνώδης οὗτος , ἅτε ἀλλότριος πάθος θεωρέω καί ἑαυτοῦ οὐδείς αἰσχρός εἰμί εἰ ἄλλος ἀνήρ ἀγαθός φάσκω εἰμί ἄκαιρος πενθέω , οὗτος ἐπαινέω καί ἐλεέω , ἀλλά ἐκεῖνος κερδαίνω ἡγέομαι , ὁ ἡδονή , καί οὐ ἄν δέχομαι αὐτός στερέω καταφρονέω ὅλος ὁ ποίημα . λογίζομαι γάρ οἴομαι ὀλίγος τις μέτειμι ὅτι ἀπολαύω ἀνάγκη ἀπό ὁ ἀλλότριος εἰς ὁ οἰκεῖος · τρέφω γάρ ἐν ἐκεῖνος ἰσχυρός ὁ ἐλεεινός οὐ ῥᾴδιος ἐν ὁ ἑαυτοῦ πάθος κατέχω . ἀληθής , φημί . ἆρα οὖν οὐ ὁ αὐτός λόγος καί περί ὁ γέλοιος ; ὅτι , ἄν αὐτός αἰσχύνω γελωτοποιέω , ἐν μίμησις δέ κωμῳδικός ἤ καί ἴδιος ἀκούω σφόδρα χαίρω καί μή μισέω ὡς πονηρός , αὐτός ποιέω ὅς ἐν ὁ ἔλεος ; ὅς γάρ ὁ λόγος αὖ κατέχω ἐν σεαυτοῦ βούλομαι γελωτοποιέω , φοβέω δόξα βωμολοχία , τότε αὖ ἀνίημι , καί ἐκεῖ νεανικός ποιέω λανθάνω πολλάκις ἐν ὁ οἰκεῖος ἐκφέρω ὥστε κωμῳδοποιός γίγνομαι . καί μάλα , φημί . καί περί ἀφροδίσιος δή καί θυμός καί περί πᾶς ὁ ἐπιθυμητικός τε καί λυπηρός καί ἡδύς ἐν ὁ ψυχή , ὅς δή φημί πᾶς πρᾶξις ἐγώ ἕπομαι , ὅτι τοιοῦτος ἐγώ ὁ ποιητικός μίμησις ἐργάζομαι · τρέφω γάρ οὗτος ἄρδω , δέω αὐχμέω , καί ἄρχω ἐγώ καθίστημι , δέω ἄρχω αὐτός ἵνα ἀγαθός τε καί εὐδαίμων ἀντί κακός καί ἄθλιος γίγνομαι . οὐ ἔχω ἄλλος φημί , ἠμί δέ ὅς . οὐκοῦν , λέγω , ὦ Γλαύκων , ὅταν Ὅμηρος ἐπαινέτης ἐντυγχάνω λέγω ὡς ὁ Ἑλλάς παιδεύω οὗτος ὁ ποιητής καί πρός διοίκησις τε καί παιδεία ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα ἄξιος ἀναλαμβάνω μανθάνω τε καί κατά οὗτος ὁ ποιητής πᾶς ὁ ἑαυτοῦ βίος κατασκευάζω ζάω , φιλέω μέν χρή καί ἀσπάζομαι ὡς εἰμί ἀγαθός εἰς ὅσος δύναμαι , καί συγχωρέω Ὅμηρος ποιητικός εἰμί καί πρῶτος ὁ τραγῳδοποιός , οἶδα δέ ὅτι ὅσος μόνος ὕμνος θεός καί ἐγκώμιον ὁ ἀγαθός ποίησις παραδεκτέος εἰς πόλις ·