plato-philosophy.respublica 7.515
ἄτοπον , ἔφη , λέγεις εἰκόνα καὶ δεσμώτας ἀτόπους . ὁμοίους ἡμῖν , ἦν δʼ ἐγώ · τοὺς γὰρ τοιούτους πρῶτον μὲν ἑαυτῶν τε καὶ ἀλλήλων οἴει ἄν τι ἑωρακέναι ἄλλο πλὴν τὰς σκιὰς τὰς ὑπὸ τοῦ πυρὸς εἰς τὸ καταντικρὺ αὐτῶν τοῦ σπηλαίου προσπιπτούσας ; πῶς γάρ , ἔφη , εἰ ἀκινήτους γε τὰς κεφαλὰς ἔχειν ἠναγκασμένοι εἶεν διὰ βίου ; τί δὲ τῶν παραφερομένων ; οὐ ταὐτὸν τοῦτο ; τί μήν ; εἰ οὖν διαλέγεσθαι οἷοί τʼ εἶεν πρὸς ἀλλήλους , οὐ ταῦτα ἡγῇ ἂν τὰ ὄντα αὐτοὺς νομίζειν ἅπερ ὁρῷεν ; ἀνάγκη . τί δʼ εἰ καὶ ἠχὼ τὸ δεσμωτήριον ἐκ τοῦ καταντικρὺ ἔχοι ; ὁπότε τις τῶν παριόντων φθέγξαιτο , οἴει ἂν ἄλλο τι αὐτοὺς ἡγεῖσθαι τὸ φθεγγόμενον ἢ τὴν παριοῦσαν σκιάν ; μὰ Δίʼ οὐκ ἔγωγʼ , ἔφη . παντάπασι δή , ἦν δʼ ἐγώ , οἱ τοιοῦτοι οὐκ ἂν ἄλλο τι νομίζοιεν τὸ ἀληθὲς ἢ τὰς τῶν σκευαστῶν σκιάς . πολλὴ ἀνάγκη , ἔφη . σκόπει δή , ἦν δʼ ἐγώ , αὐτῶν λύσιν τε καὶ ἴασιν τῶν τε δεσμῶν καὶ τῆς ἀφροσύνης , οἵα τις ἂν εἴη , εἰ φύσει τοιάδε συμβαίνοι αὐτοῖς · ὁπότε τις λυθείη καὶ ἀναγκάζοιτο ἐξαίφνης ἀνίστασθαί τε καὶ περιάγειν τὸν αὐχένα καὶ βαδίζειν καὶ πρὸς τὸ φῶς ἀναβλέπειν , πάντα δὲ ταῦτα ποιῶν ἀλγοῖ τε καὶ διὰ τὰς μαρμαρυγὰς ἀδυνατοῖ καθορᾶν ἐκεῖνα ὧν τότε τὰς σκιὰς ἑώρα , τί ἂν οἴει αὐτὸν εἰπεῖν , εἴ τις αὐτῷ λέγοι ὅτι τότε μὲν ἑώρα φλυαρίας , νῦν δὲ μᾶλλόν τι ἐγγυτέρω τοῦ ὄντος καὶ πρὸς μᾶλλον ὄντα τετραμμένος ὀρθότερον βλέποι , καὶ δὴ καὶ ἕκαστον τῶν παριόντων δεικνὺς αὐτῷ ἀναγκάζοι ἐρωτῶν ἀποκρίνεσθαι ὅτι ἔστιν ; οὐκ οἴει αὐτὸν ἀπορεῖν τε ἂν καὶ ἡγεῖσθαι τὰ τότε ὁρώμενα ἀληθέστερα ἢ τὰ νῦν δεικνύμενα ; πολύ γʼ , ἔφη . οὐκοῦν κἂν εἰ πρὸς αὐτὸ τὸ φῶς ἀναγκάζοι αὐτὸν βλέπειν , ἀλγεῖν τε ἂν τὰ ὄμματα καὶ φεύγειν ἀποστρεφόμενον πρὸς ἐκεῖνα ἃ δύναται καθορᾶν , καὶ νομίζειν ταῦτα τῷ ὄντι σαφέστερα τῶν δεικνυμένων ; οὕτως , ἔφη .
Lemmas: ἄτοπος , φημί , λέγω εἰκών καί δεσμώτης ἄτοπος . ὅμοιος ἐγώ , εἰμί δέ ἐγώ · ὁ γάρ τοιοῦτος πρῶτος μέν ἑαυτοῦ τε καί ἀλλήλων οἴομαι ἄν τις ὁράω ἄλλος πλήν ὁ σκιά ὁ ὑπό ὁ πῦρ εἰς ὁ καταντικρύ αὐτός ὁ σπήλαιον προσπίπτω ; πῶς γάρ , φημί , εἰ ἀκίνητος γε ὁ κεφαλή ἔχω ἀναγκάζω εἰμί διά βίος ; τίς δέ ὁ παραφέρω ; οὐ αὐτός οὗτος ; τίς μήν ; εἰ οὖν διαλέγω οἷος τε εἰμί πρός ἀλλήλων , οὐ οὗτος ἡγέομαι ἄν ὁ εἰμί αὐτός νομίζω ὅς ὁράω ; ἀνάγκη . τίς δέ εἰ καί ἠχώ ὁ δεσμωτήριον ἐκ ὁ καταντικρύ ἔχω ; ὁπότε τις ὁ παρέρχομαι φθέγγομαι , οἴομαι ἄν ἄλλος τις αὐτός ἡγέομαι ὁ φθέγγομαι ἤ ὁ παρέρχομαι σκιά ; μά Ζεύς οὐ ἐγώ , φημί . παντάπασι δή , εἰμί δέ ἐγώ , ὁ τοιοῦτος οὐ ἄν ἄλλος τις νομίζω ὁ ἀληθής ἤ ὁ ὁ σκευαστός σκιά . πολύς ἀνάγκη , φημί . σκοπέω δή , εἰμί δέ ἐγώ , αὐτός λύσις τε καί ἴασις ὁ τε δεσμός καί ὁ ἀφροσύνη , οἷος τις ἄν εἰμί , εἰ φύσις τοιόσδε συμβαίνω αὐτός · ὁπότε τις λύω καί ἀναγκάζω ἐξαίφνης ἀνίστημι τε καί περιάγω ὁ αὐχήν καί βαδίζω καί πρός ὁ φάος ἀναβλέπω , πᾶς δέ οὗτος ποιέω ἀλγέω τε καί διά ὁ μαρμαρυγή ἀδυνατέω καθοράω ἐκεῖνος ὅς τότε ὁ σκιά ὁράω , τίς ἄν οἴομαι αὐτός λέγω , εἰ τις αὐτός λέγω ὅτι τότε μέν ὁράω φλυαρία , νῦν δέ μάλα τις ἐγγύς ὁ εἰμί καί πρός μάλα εἰμί τρέπω ὀρθός βλέπω , καί δή καί ἕκαστος ὁ παρέρχομαι δείκνυμι αὐτός ἀναγκάζω ἐρωτάω ἀποκρίνω ὅτι εἰμί ; οὐ οἴομαι αὐτός ἀπορέω τε ἄν καί ἡγέομαι ὁ τότε ὁράω ἀληθής ἤ ὁ νῦν δείκνυμι ; πολύς γε , φημί . οὐκοῦν ἄν εἰ πρός αὐτός ὁ φάος ἀναγκάζω αὐτός βλέπω , ἀλγέω τε ἄν ὁ ὄμμα καί φεύγω ἀποστρέφω πρός ἐκεῖνος ὅς δύναμαι καθοράω , καί νομίζω οὗτος ὁ εἰμί σαφής ὁ δείκνυμι ; οὕτως , φημί .