plato-philosophy.protagoras 322
ἐπειδὴ δὲ ὁ ἄνθρωπος θείας μετέσχε μοίρας , πρῶτον μὲν διὰ τὴν τοῦ θεοῦ συγγένειαν ζῴων μόνον θεοὺς ἐνόμισεν , καὶ ἐπεχείρει βωμούς τε ἱδρύεσθαι καὶ ἀγάλματα θεῶν · ἔπειτα φωνὴν καὶ ὀνόματα ταχὺ διηρθρώσατο τῇ τέχνῃ , καὶ οἰκήσεις καὶ ἐσθῆτας καὶ ὑποδέσεις καὶ στρωμνὰς καὶ τὰς ἐκ γῆς τροφὰς ηὕρετο . οὕτω δὴ παρεσκευασμένοι κατʼ ἀρχὰς ἄνθρωποι ᾤκουν σποράδην , πόλεις δὲ οὐκ ἦσαν · ἀπώλλυντο οὖν ὑπὸ τῶν θηρίων διὰ τὸ πανταχῇ αὐτῶν ἀσθενέστεροι εἶναι , καὶ ἡ δημιουργικὴ τέχνη αὐτοῖς πρὸς μὲν τροφὴν ἱκανὴ βοηθὸς ἦν , πρὸς δὲ τὸν τῶν θηρίων πόλεμον ἐνδεής — πολιτικὴν γὰρ τέχνην οὔπω εἶχον , ἧς μέρος πολεμική — ἐζήτουν δὴ ἁθροίζεσθαι καὶ σῴζεσθαι κτίζοντες πόλεις · ὅτʼ οὖν ἁθροισθεῖεν , ἠδίκουν ἀλλήλους ἅτε οὐκ ἔχοντες τὴν πολιτικὴν τέχνην , ὥστε πάλιν σκεδαννύμενοι διεφθείροντο . Ζεὺς οὖν δείσας περὶ τῷ γένει ἡμῶν μὴ ἀπόλοιτο πᾶν , Ἑρμῆν πέμπει ἄγοντα εἰς ἀνθρώπους αἰδῶ τε καὶ δίκην , ἵνʼ εἶεν πόλεων κόσμοι τε καὶ δεσμοὶ φιλίας συναγωγοί . ἐρωτᾷ οὖν Ἑρμῆς Δία τίνα οὖν τρόπον δοίη δίκην καὶ αἰδῶ ἀνθρώποις · πότερον ὡς αἱ τέχναι νενέμηνται , οὕτω καὶ ταύτας νείμω ; νενέμηνται δὲ ὧδε · εἷς ἔχων ἰατρικὴν πολλοῖς ἱκανὸς ἰδιώταις , καὶ οἱ ἄλλοι δημιουργοί · καὶ δίκην δὴ καὶ αἰδῶ οὕτω θῶ ἐν τοῖς ἀνθρώποις , ἢ ἐπὶ πάντας νείμω ; ἐπὶ πάντας , ἔφη ὁ Ζεύς , καὶ πάντες μετεχόντων · οὐ γὰρ ἂν γένοιντο πόλεις , εἰ ὀλίγοι αὐτῶν μετέχοιεν ὥσπερ ἄλλων τεχνῶν · καὶ νόμον γε θὲς παρʼ ἐμοῦ τὸν μὴ δυνάμενον αἰδοῦς καὶ δίκης μετέχειν κτείνειν ὡς νόσον πόλεως . οὕτω δή , ὦ Σώκρατες , καὶ διὰ ταῦτα οἵ τε ἄλλοι καὶ Ἀθηναῖοι , ὅταν μὲν περὶ ἀρετῆς τεκτονικῆς ᾖ λόγος ἢ ἄλλης τινὸς δημιουργικῆς , ὀλίγοις οἴονται μετεῖναι συμβουλῆς , καὶ ἐάν τις ἐκτὸς ὢν τῶν ὀλίγων συμβουλεύῃ , οὐκ ἀνέχονται , ὡς σὺ φῄς—εἰκότως , ὡς ἐγώ φημι —
Lemmas: ἐπειδή δέ ὁ ἄνθρωπος θεῖος μετέχω μοῖρα , πρῶτος μέν διά ὁ ὁ θεός συγγένεια ζῷον μόνος θεός νομίζω , καί ἐπιχειρέω βωμός τε ἱδρύω καί ἄγαλμα θεός · ἔπειτα φωνή καί ὄνομα ταχύς διαρθρόω ὁ τέχνη , καί οἴκησις καί ἐσθής καί ὑπόδεσις καί στρωμνή καί ὁ ἐκ γῆ τροφή εὑρίσκω . οὕτως δή παρασκευάζω κατά ἀρχή ἄνθρωπος οἰκέω σποράδην , πόλις δέ οὐ εἰμί · ἀπόλλυμι οὖν ὑπό ὁ θηρίον διά ὁ πανταχῇ αὐτός ἀσθενής εἰμί , καί ὁ δημιουργικός τέχνη αὐτός πρός μέν τροφή ἱκανός βοηθός εἰμί , πρός δέ ὁ ὁ θηρίον πόλεμος ἐνδεής — πολιτικός γάρ τέχνη οὔπω ἔχω , ὅς μέρος πολεμικός — ζητέω δή ἀθροίζω καί σῴζω κτίζω πόλις · ὅτε οὖν ἀθροίζω , ἀδικέω ἀλλήλων ἅτε οὐ ἔχω ὁ πολιτικός τέχνη , ὥστε πάλιν σκεδάννυμι διαφθείρω . Ζεύς οὖν δείδω περί ὁ γένος ἐγώ μή ἀπόλλυμι πᾶς , Ἑρμῆς πέμπω ἄγω εἰς ἄνθρωπος αἰδώς τε καί δίκη , ἵνα εἰμί πόλις κόσμος τε καί δεσμός φιλία συναγωγός . ἐρωτάω οὖν Ἑρμῆς Ζεύς τίς οὖν τρόπος δίδωμι δίκη καί αἰδώς ἄνθρωπος · πότερος ὡς ὁ τέχνη νέμω , οὕτως καί οὗτος νέμω ; νέμω δέ ὧδε · εἷς ἔχω ἰατρικός πολύς ἱκανός ἰδιώτης , καί ὁ ἄλλος δημιουργός · καί δίκη δή καί αἰδώς οὕτως τίθημι ἐν ὁ ἄνθρωπος , ἤ ἐπί πᾶς νέμω ; ἐπί πᾶς , φημί ὁ Ζεύς , καί πᾶς μετέχω · οὐ γάρ ἄν γίγνομαι πόλις , εἰ ὀλίγος αὐτός μετέχω ὥσπερ ἄλλος τέχνη · καί νόμος γε τίθημι παρά ἐγώ ὁ μή δύναμαι αἰδώς καί δίκη μετέχω κτείνω ὡς νόσος πόλις . οὕτως δή , ὦ Σωκράτης , καί διά οὗτος ὁ τε ἄλλος καί Ἀθηναῖος , ὅταν μέν περί ἀρετή τεκτονικός εἰμί λόγος ἤ ἄλλος τις δημιουργικός , ὀλίγος οἴομαι μέτειμι συμβουλή , καί ἐάν τις ἐκτός εἰμί ὁ ὀλίγος συμβουλεύω , οὐ ἀνέχω , ὡς σύ φης—εικοος , ὡς ἐγώ φημί —