plato-philosophy.protagoras 356
μεταλάβωμεν δὴ τὰ ὀνόματα πάλιν τὸ ἡδύ τε καὶ ἀνιαρὸν ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς τούτοις , καὶ λέγωμεν ὅτι Ἄνθρωπος πράττει—τότε μὲν ἐλέγομεν τὰ κακά , νῦν δὲ λέγωμεν τὰ ἀνιαρά , γιγνώσκων ὅτι ἀνιαρά ἐστιν , ἡττώμενος ὑπὸ τῶν ἡδέων , δῆλον ὅτι ἀναξίων ὄντων νικᾶν . καὶ τίς ἄλλη ἀναξία ἡδονῇ πρὸς λύπην ἐστίν , ἀλλʼ ἢ ὑπερβολὴ ἀλλήλων καὶ ἔλλειψις ; ταῦτα δʼ ἐστὶ μείζω τε καὶ σμικρότερα γιγνόμενα ἀλλήλων καὶ πλείω καὶ ἐλάττω καὶ μᾶλλον καὶ ἧττον . εἰ γάρ τις λέγοι ὅτι ἀλλὰ πολὺ διαφέρει , ὦ Σώκρατες , τὸ παραχρῆμα ἡδὺ τοῦ εἰς τὸν ὕστερον χρόνον καὶ ἡδέος καὶ λυπηροῦ , μῶν ἄλλῳ τῳ , φαίην ἂν ἔγωγε , ἢ ἡδονῇ καὶ λύπῃ ; οὐ γὰρ ἔσθʼ ὅτῳ ἄλλῳ . ἀλλʼ ὥσπερ ἀγαθὸς ἱστάναι ἄνθρωπος , συνθεὶς τὰ ἡδέα καὶ συνθεὶς τὰ λυπηρά , καὶ τὸ ἐγγὺς καὶ τὸ πόρρω στήσας ἐν τῷ ζυγῷ , εἰπὲ πότερα πλείω ἐστίν . ἐὰν μὲν γὰρ ἡδέα πρὸς ἡδέα ἱστῇς , τὰ μείζω ἀεὶ καὶ πλείω ληπτέα · ἐὰν δὲ λυπηρὰ πρὸς λυπηρά , τὰ ἐλάττω καὶ σμικρότερα · ἐὰν δὲ ἡδέα πρὸς λυπηρά , ἐὰν μὲν τὰ ἀνιαρὰ ὑπερβάλληται ὑπὸ τῶν ἡδέων , ἐάντε τὰ ἐγγὺς ὑπὸ τῶν πόρρω ἐάντε τὰ πόρρω ὑπὸ τῶν ἐγγύς , ταύτην τὴν πρᾶξιν πρακτέον ἐν ᾗ ἂν ταῦτʼ ἐνῇ · ἐὰν δὲ τὰ ἡδέα ὑπὸ τῶν ἀνιαρῶν , οὐ πρακτέα . μή πῃ ἄλλῃ ἔχει , φαίην ἄν , ταῦτα , ὦ ἄνθρωποι ; οἶδʼ ὅτι οὐκ ἂν ἔχοιεν ἄλλως λέγειν.—συνεδόκει καὶ ἐκείνῳ . ὅτε δὴ τοῦτο οὕτως ἔχει , τόδε μοι ἀποκρίνασθε , φήσω . φαίνεται ὑμῖν τῇ ὄψει τὰ αὐτὰ μεγέθη ἐγγύθεν μὲν μείζω , πόρρωθεν δὲ ἐλάττω · ἢ οὔ;—φήσουσιν.—καὶ τὰ παχέα καὶ τὰ πολλὰ ὡσαύτως ; καὶ αἱ φωναὶ αἱ ἴσαι ἐγγύθεν μὲν μείζους , πόρρωθεν δὲ σμικρότεραι;—φαῖεν ἄν.—εἰ οὖν ἐν τούτῳ ἡμῖν ἦν τὸ εὖ πράττειν , ἐν τῷ τὰ μὲν μεγάλα μήκη καὶ πράττειν καὶ λαμβάνειν , τὰ δὲ σμικρὰ καὶ φεύγειν καὶ μὴ πράττειν , τίς ἂν ἡμῖν σωτηρία ἐφάνη τοῦ βίου ; ἆρα ἡ μετρητικὴ τέχνη ἢ ἡ τοῦ φαινομένου δύναμις ; ἢ αὕτη μὲν ἡμᾶς ἐπλάνα καὶ ἐποίει ἄνω τε καὶ κάτω πολλάκις μεταλαμβάνειν ταὐτὰ καὶ μεταμέλειν καὶ ἐν ταῖς πράξεσιν καὶ ἐν ταῖς αἱρέσεσιν τῶν μεγάλων τε καὶ σμικρῶν , ἡ δὲ μετρητικὴ ἄκυρον μὲν ἂν ἐποίησε τοῦτο τὸ φάντασμα , δηλώσασα δὲ τὸ ἀληθὲς ἡσυχίαν ἂν ἐποίησεν ἔχειν τὴν ψυχὴν μένουσαν ἐπὶ τῷ ἀληθεῖ καὶ ἔσωσεν ἂν τὸν βίον ; ἆρʼ ἂν ὁμολογοῖεν οἱ ἄνθρωποι πρὸς ταῦτα ἡμᾶς τὴν μετρητικὴν σῴζειν ἂν τέχνην ἢ ἄλλην;—τὴν μετρητικήν , ὡμολόγει . —
Lemmas: μεταλαμβάνω δή ὁ ὄνομα πάλιν ὁ ἡδύς τε καί ἀνιαρός ἐπί ὁ αὐτός οὗτος , καί λέγω ὅτι Ἄνθρωπος πράσσω μέν λέγω ὁ κακός , νῦν δέ λέγω ὁ ἀνιαρός , γιγνώσκω ὅτι ἀνιαρός εἰμί , ἡσσάομαι ὑπό ὁ ἡδύς , δῆλος ὅτι ἀνάξιος εἰμί νικάω . καί τίς ἄλλος ἀνάξιος ἡδονή πρός λύπη εἰμί , ἀλλά ἤ ὑπερβολή ἀλλήλων καί ἔλλειψις ; οὗτος δέ εἰμί μέγας τε καί μικρός γίγνομαι ἀλλήλων καί πολύς καί ἐλαχύς καί μάλα καί ἥσσων . εἰ γάρ τις λέγω ὅτι ἀλλά πολύς διαφέρω , ὦ Σωκράτης , ὁ παραχρῆμα ἡδύς ὁ εἰς ὁ ὕστερον χρόνος καί ἡδύς καί λυπηρός , μῶν ἄλλος τις , φημί ἄν ἐγώ , ἤ ἡδονή καί λύπη ; οὐ γάρ εἰμί ὅστις ἄλλος . ἀλλά ὥσπερ ἀγαθός ἵστημι ἄνθρωπος , συντίθημι ὁ ἡδύς καί συντίθημι ὁ λυπηρός , καί ὁ ἐγγύς καί ὁ πρόσω ἵστημι ἐν ὁ ζυγόν , λέγω πότερος πολύς εἰμί . ἐάν μέν γάρ ἡδύς πρός ἡδύς ἵστημι , ὁ μέγας ἀεί καί πολύς ληπτέος · ἐάν δέ λυπηρός πρός λυπηρός , ὁ ἐλαχύς καί μικρός · ἐάν δέ ἡδύς πρός λυπηρός , ἐάν μέν ὁ ἀνιαρός ὑπερβάλλω ὑπό ὁ ἡδύς , ἐάν ὁ ἐγγύς ὑπό ὁ πρόσω ἐάν ὁ πρόσω ὑπό ὁ ἐγγύς , οὗτος ὁ πρᾶξις πράσσω ἐν ὅς ἄν οὗτος ἔνειμι · ἐάν δέ ὁ ἡδύς ὑπό ὁ ἀνιαρός , οὐ πράσσω . μή πη ἄλλῃ ἔχω , φημί ἄν , οὗτος , ὦ ἄνθρωπος ; οἶδα ὅτι οὐ ἄν ἔχω ἄλλος λεγειν.—συνεδοκεω καί ἐκεῖνος . ὅτε δή οὗτος οὕτως ἔχω , ὅδε ἐγώ ἀποκρίνω , φημί . φαίνω σύ ὁ ὄψις ὁ αὐτός μέγεθος ἐγγύθεν μέν μέγας , πρόσωθεν δέ ἐλαχύς · ἤ οὔ;—φήσουσιν.—καὶ ὁ παχύς καί ὁ πολύς ὡσαύτως ; καί ὁ φωνή ὁ ἴσος ἐγγύθεν μέν μέγας , πρόσωθεν δέ σμικρός αἰνέω οὖν ἐν οὗτος ἐγώ εἰμί ὁ εὖ πράσσω , ἐν ὁ ὁ μέν μέγας μῆκος καί πράσσω καί λαμβάνω , ὁ δέ μικρός καί φεύγω καί μή πράσσω , τίς ἄν ἐγώ σωτηρία φαίνω ὁ βίος ; ἆρα ὁ μετρητικός τέχνη ἤ ὁ ὁ φαίνω δύναμις ; ἤ οὗτος μέν ἐγώ πλανάω καί ποιέω ἄνω τε καί κάτω πολλάκις μεταλαμβάνω αὐτός καί μεταμέλομαι καί ἐν ὁ πρᾶξις καί ἐν ὁ αἵρεσις ὁ μέγας τε καί μικρός , ὁ δέ μετρητικός ἄκυρος μέν ἄν ποιέω οὗτος ὁ φάντασμα , δηλόω δέ ὁ ἀληθής ἡσυχία ἄν ποιέω ἔχω ὁ ψυχή μένω ἐπί ὁ ἀληθής καί σῴζω ἄν ὁ βίος ; ἆρα ἄν ὁμολογέω ὁ ἄνθρωπος πρός οὗτος ἐγώ ὁ μετρητικός σῴζω ἄν τέχνη ἤ ἄλλην;—τὴν μετρητικός , ὁμολογέω . —