plato-philosophy.protagoras 326
οἱ δὲ διδάσκαλοι τούτων τε ἐπιμελοῦνται , καὶ ἐπειδὰν αὖ γράμματα μάθωσιν καὶ μέλλωσιν συνήσειν τὰ γεγραμμένα ὥσπερ τότε τὴν φωνήν , παρατιθέασιν αὐτοῖς ἐπὶ τῶν βάθρων ἀναγιγνώσκειν ποιητῶν ἀγαθῶν ποιήματα καὶ ἐκμανθάνειν ἀναγκάζουσιν , ἐν οἷς πολλαὶ μὲν νουθετήσεις ἔνεισιν πολλαὶ δὲ διέξοδοι καὶ ἔπαινοι καὶ ἐγκώμια παλαιῶν ἀνδρῶν ἀγαθῶν , ἵνα ὁ παῖς ζηλῶν μιμῆται καὶ ὀρέγηται τοιοῦτος γενέσθαι . οἵ τʼ αὖ κιθαρισταί , ἕτερα τοιαῦτα , σωφροσύνης τε ἐπιμελοῦνται καὶ ὅπως ἂν οἱ νέοι μηδὲν κακουργῶσιν · πρὸς δὲ τούτοις , ἐπειδὰν κιθαρίζειν μάθωσιν , ἄλλων αὖ ποιητῶν ἀγαθῶν ποιήματα διδάσκουσι μελοποιῶν , εἰς τὰ κιθαρίσματα ἐντείνοντες , καὶ τοὺς ῥυθμούς τε καὶ τὰς ἁρμονίας ἀναγκάζουσιν οἰκειοῦσθαι ταῖς ψυχαῖς τῶν παίδων , ἵνα ἡμερώτεροί τε ὦσιν , καὶ εὐρυθμότεροι καὶ εὐαρμοστότεροι γιγνόμενοι χρήσιμοι ὦσιν εἰς τὸ λέγειν τε καὶ πράττειν · πᾶς γὰρ ὁ βίος τοῦ ἀνθρώπου εὐρυθμίας τε καὶ εὐαρμοστίας δεῖται . ἔτι τοίνυν πρὸς τούτοις εἰς παιδοτρίβου πέμπουσιν , ἵνα τὰ σώματα βελτίω ἔχοντες ὑπηρετῶσι τῇ διανοίᾳ χρηστῇ οὔσῃ , καὶ μὴ ἀναγκάζωνται ἀποδειλιᾶν διὰ τὴν πονηρίαν τῶν σωμάτων καὶ ἐν τοῖς πολέμοις καὶ ἐν ταῖς ἄλλαις πράξεσιν . καὶ ταῦτα ποιοῦσιν οἱ μάλιστα δυνάμενοι μάλιστα—μάλιστα δὲ δύνανται οἱ πλουσιώτατοι—καὶ οἱ τούτων ὑεῖς , πρῳαίτατα εἰς διδασκάλων τῆς ἡλικίας ἀρξάμενοι φοιτᾶν , ὀψιαίτατα ἀπαλλάττονται . ἐπειδὰν δὲ ἐκ διδασκάλων ἀπαλλαγῶσιν , ἡ πόλις αὖ τούς τε νόμους ἀναγκάζει μανθάνειν καὶ κατὰ τούτους ζῆν κατὰ παράδειγμα , ἵνα μὴ αὐτοὶ ἐφʼ αὑτῶν εἰκῇ πράττωσιν , ἀλλʼ ἀτεχνῶς ὥσπερ οἱ γραμματισταὶ τοῖς μήπω δεινοῖς γράφειν τῶν παίδων ὑπογράψαντες γραμμὰς τῇ γραφίδι οὕτω τὸ γραμματεῖον διδόασιν καὶ ἀναγκάζουσι γράφειν κατὰ τὴν ὑφήγησιν τῶν γραμμῶν , ὣς δὲ καὶ ἡ πόλις νόμους ὑπογράψασα , ἀγαθῶν καὶ παλαιῶν νομοθετῶν εὑρήματα , κατὰ τούτους ἀναγκάζει καὶ ἄρχειν καὶ ἄρχεσθαι , ὃς δʼ ἂν ἐκτὸς βαίνῃ τούτων , κολάζει · καὶ ὄνομα τῇ κολάσει ταύτῃ καὶ παρʼ ὑμῖν καὶ ἄλλοθι πολλαχοῦ , ὡς εὐθυνούσης τῆς δίκης , εὐθῦναι . τοσαύτης οὖν τῆς ἐπιμελείας οὔσης περὶ ἀρετῆς ἰδίᾳ καὶ δημοσίᾳ , θαυμάζεις , ὦ Σώκρατες , καὶ ἀπορεῖς εἰ διδακτόν ἐστιν ἀρετή ; ἀλλʼ οὐ χρὴ θαυμάζειν , ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον εἰ μὴ διδακτόν .
Lemmas: ὁ δέ διδάσκαλος οὗτος τε ἐπιμελέομαι , καί ἐπειδάν αὖ γράμμα μανθάνω καί μέλλω συνίημι ὁ γράφω ὥσπερ τότε ὁ φωνή , παρατίθημι αὐτός ἐπί ὁ βάθρον ἀναγιγνώσκω ποιητής ἀγαθός ποίημα καί ἐκμανθάνω ἀναγκάζω , ἐν ὅς πολύς μέν νουθέτησις ἔνειμι πολύς δέ διέξοδος καί ἔπαινος καί ἐγκώμιον παλαιός ἀνήρ ἀγαθός , ἵνα ὁ παῖς ζηλέω μιμέομαι καί ὀρέγω τοιοῦτος γίγνομαι . ὁ τε αὖ κιθαριστής , ἕτερος τοιοῦτος , σωφροσύνη τε ἐπιμελέομαι καί ὅπως ἄν ὁ νέος μηδείς κακουργέω · πρός δέ οὗτος , ἐπειδάν κιθαρίζω μανθάνω , ἄλλος αὖ ποιητής ἀγαθός ποίημα διδάσκω μελοποιός , εἰς ὁ κιθάρισμα ἐντείνω , καί ὁ ῥυθμός τε καί ὁ ἁρμονία ἀναγκάζω οἰκειόω ὁ ψυχή ὁ παῖς , ἵνα ἥμερος τε εἰμί , καί εὔρυθμος καί εὐάρμοστος γίγνομαι χρήσιμος εἰμί εἰς ὁ λέγω τε καί πράσσω · πᾶς γάρ ὁ βίος ὁ ἄνθρωπος εὐρυθμία τε καί εὐαρμοστία δέω . ἔτι τοίνυν πρός οὗτος εἰς παιδοτρίβης πέμπω , ἵνα ὁ σῶμα ἀγαθός ἔχω ὑπηρετέω ὁ διάνοια χρηστός εἰμί , καί μή ἀναγκάζω ἀποδειλιάω διά ὁ πονηρία ὁ σῶμα καί ἐν ὁ πόλεμος καί ἐν ὁ ἄλλος πρᾶξις . καί οὗτος ποιέω ὁ μάλα δύναμαι μάλιστα—μάλιστα δέ δύναμαι ὁ πλουσιώτατοι—καὶ ὁ οὗτος υἱός , πρωΐ εἰς διδάσκαλος ὁ ἡλικία ἄρχω φοιτάω , ὄψιος ἀπαλλάσσω . ἐπειδάν δέ ἐκ διδάσκαλος ἀπαλλάσσω , ὁ πόλις αὖ ὁ τε νόμος ἀναγκάζω μανθάνω καί κατά οὗτος ζάω κατά παράδειγμα , ἵνα μή αὐτός ἐπί ἑαυτοῦ εἰκῇ πράσσω , ἀλλά ἄτεχνος ὥσπερ ὁ γραμματιστής ὁ μήπω δεινός γράφω ὁ παῖς ὑπογράφω γραμμή ὁ γραφίς οὕτως ὁ γραμματεῖον δίδωμι καί ἀναγκάζω γράφω κατά ὁ ὑφήγησις ὁ γραμμή , ὡς δέ καί ὁ πόλις νόμος ὑπογράφω , ἀγαθός καί παλαιός νομοθέτης εὕρημα , κατά οὗτος ἀναγκάζω καί ἄρχω καί ἄρχω , ὅς δέ ἄν ἐκτός βαίνω οὗτος , κολάζω · καί ὄνομα ὁ κόλασις οὗτος καί παρά σύ καί ἄλλοθι πολλαχοῦ , ὡς εὐθύνω ὁ δίκη , εὐθύνω . τοσοῦτος οὖν ὁ ἐπιμέλεια εἰμί περί ἀρετή ἴδιος καί δημοσίᾳ , θαυμάζω , ὦ Σωκράτης , καί ἀπορέω εἰ διδακτός εἰμί ἀρετή ; ἀλλά οὐ χρή θαυμάζω , ἀλλά πολύς μάλα εἰ μή διδακτός .