plato-philosophy.protagoras 357
τί δʼ εἰ ἐν τῇ τοῦ περιττοῦ καὶ ἀρτίου αἱρέσει ἡμῖν ἦν ἡ σωτηρία τοῦ βίου , ὁπότε τὸ πλέον ὀρθῶς ἔδει ἑλέσθαι καὶ ὁπότε τὸ ἔλαττον , ἢ αὐτὸ πρὸς ἑαυτὸ ἢ τὸ ἕτερον πρὸς τὸ ἕτερον , εἴτʼ ἐγγὺς εἴτε πόρρω εἴη;τί ἂν ἔσῳζεν ἡμῖν τὸν βίον ; ἆρʼ ἂν οὐκ ἐπιστήμη ; καὶ ἆρʼ ἂν οὐ μετρητική τις , ἐπειδήπερ ὑπερβολῆς τε καὶ ἐνδείας ἐστὶν ἡ τέχνη ; ἐπειδὴ δὲ περιττοῦ τε καὶ ἀρτίου , ἆρα ἄλλη τις ἢ ἀριθμητική ; Ὁμολογοῖεν ἂν ἡμῖν οἱ ἄνθρωποι ἢ οὔ;—ἐδόκουν ἂν καὶ τῷ Πρωταγόρᾳ ὁμολογεῖν.—εἶεν , ὦ ἄνθρωποι · ἐπεὶ δὲ δὴ ἡδονῆς τε καὶ λύπης ἐν ὀρθῇ τῇ αἱρέσει ἐφάνη ἡμῖν ἡ σωτηρία τοῦ βίου οὖσα , τοῦ τε πλέονος καὶ ἐλάττονος καὶ μείζονος καὶ σμικροτέρου καὶ πορρωτέρω καὶ ἐγγυτέρω , ἆρα πρῶτον μὲν οὐ μετρητικὴ φαίνεται , ὑπερβολῆς τε καὶ ἐνδείας οὖσα καὶ ἰσότητος πρὸς ἀλλήλας σκέψις;—ἀλλʼ ἀνάγκη.—ἐπεὶ δὲ μετρητική , ἀνάγκῃ δήπου τέχνη καὶ ἐπιστήμη.—συμφήσουσιν.—ἥτις μὲν τοίνυν τέχνη καὶ ἐπιστήμη ἐστὶν αὕτη , εἰς αὖθις σκεψόμεθα · ὅτι δὲ ἐπιστήμη ἐστίν , τοσοῦτον ἐξαρκεῖ πρὸς τὴν ἀπόδειξιν ἣν ἐμὲ δεῖ καὶ Πρωταγόραν ἀποδεῖξαι περὶ ὧν ἤρεσθʼ ἡμᾶς . ἤρεσθε δέ , εἰ μέμνησθε , ἡνίκα ἡμεῖς ἀλλήλοις ὡμολογοῦμεν ἐπιστήμης μηδὲν εἶναι κρεῖττον , ἀλλὰ τοῦτο ἀεὶ κρατεῖν , ὅπου ἂν ἐνῇ , καὶ ἡδονῆς καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων · ὑμεῖς δὲ δὴ ἔφατε τὴν ἡδονὴν πολλάκις κρατεῖν καὶ τοῦ εἰδότος ἀνθρώπου , ἐπειδὴ δὲ ὑμῖν οὐχ ὡμολογοῦμεν , μετὰ τοῦτο ἤρεσθε ἡμᾶς · ὦ Πρωταγόρα τε καὶ Σώκρατες , εἰ μὴ ἔστι τοῦτο τὸ πάθημα ἡδονῆς ἡττᾶσθαι , ἀλλὰ τί ποτʼ ἐστὶν καὶ τί ὑμεῖς αὐτό φατε εἶναι ; εἴπατε ἡμῖν . εἰ μὲν οὖν τότε εὐθὺς ὑμῖν εἴπομεν ὅτι ἀμαθία , κατεγελᾶτε ἂν ἡμῶν · νῦν δὲ ἂν ἡμῶν καταγελᾶτε , καὶ ὑμῶν αὐτῶν καταγελάσεσθε . καὶ γὰρ ὑμεῖς ὡμολογήκατε ἐπιστήμης ἐνδείᾳ ἐξαμαρτάνειν περὶ τὴν τῶν ἡδονῶν αἵρεσιν καὶ λυπῶν τοὺς ἐξαμαρτάνοντας—ταῦτα δέ ἐστιν ἀγαθά τε καὶ κακά—καὶ οὐ μόνον ἐπιστήμης , ἀλλὰ καὶ ἧς τὸ πρόσθεν ἔτι ὡμολογήκατε ὅτι μετρητικῆς · ἡ δὲ ἐξαμαρτανομένη πρᾶξις ἄνευ ἐπιστήμης ἴστε που καὶ αὐτοὶ ὅτι ἀμαθίᾳ πράττεται . ὥστε τοῦτʼ ἐστὶν τὸ ἡδονῆς ἥττω εἶναι , ἀμαθία ἡ μεγίστη , ἧς Πρωταγόρας ὅδε φησὶν ἰατρὸς εἶναι καὶ Πρόδικος καὶ Ἱππίας · ὑμεῖς δὲ διὰ τὸ οἴεσθαι ἄλλο τι ἢ ἀμαθίαν εἶναι οὔτε αὐτοὶ οὔτε τοὺς ὑμετέρους παῖδας παρὰ τοὺς τούτων διδασκάλους τούσδε τοὺς σοφιστὰς πέμπετε , ὡς οὐ διδακτοῦ ὄντος , ἀλλὰ κηδόμενοι τοῦ ἀργυρίου καὶ οὐ διδόντες τούτοις κακῶς πράττετε καὶ ἰδίᾳ καὶ δημοσίᾳ .
Lemmas: τίς δέ εἰ ἐν ὁ ὁ περισσός καί ἄρτιος αἵρεσις ἐγώ εἰμί ὁ σωτηρία ὁ βίος , ὁπότε ὁ πολύς ὀρθός δέω αἱρέω καί ὁπότε ὁ ἐλαχύς , ἤ αὐτός πρός ἑαυτοῦ ἤ ὁ ἕτερος πρός ὁ ἕτερος , εἴτε ἐγγύς εἴτε πρόσω εἶμι ἄν σῴζω ἐγώ ὁ βίος ; ἆρα ἄν οὐ ἐπιστήμη ; καί ἆρα ἄν οὐ μετρητικός τις , ἐπειδή ὑπερβολή τε καί ἔνδεια εἰμί ὁ τέχνη ; ἐπειδή δέ περισσός τε καί ἄρτιος , ἆρα ἄλλος τις ἤ ἀριθμητικός ; ὁμολογέω ἄν ἐγώ ὁ ἄνθρωπος ἤ ου;—εδοκεω ἄν καί ὁ Πρωταγόρας ὁμολογέω , ὦ ἄνθρωπος · ἐπεί δέ δή ἡδονή τε καί λύπη ἐν ὀρθός ὁ αἵρεσις φαίνω ἐγώ ὁ σωτηρία ὁ βίος εἰμί , ὁ τε πολύς καί ἐλαχύς καί μέγας καί μικρός καί πρόσω καί ἐγγύς , ἆρα πρῶτος μέν οὐ μετρητικός φαίνω , ὑπερβολή τε καί ἔνδεια εἰμί καί ἰσότης πρός ἀλλήλων σκέψις;—ἀλλʼ ἀνάγκη.—ἐπεὶ δέ μετρητικός , ἀνάγκη δήπου τέχνη καί ἐπιστήμη.—συμφήσουσιν.—ἥτις μέν τοίνυν τέχνη καί ἐπιστήμη εἰμί οὗτος , εἰς αὖθις σκοπέω · ὅτι δέ ἐπιστήμη εἰμί , τοσοῦτος ἐξαρκέω πρός ὁ ἀπόδειξις ὅς ἐγώ δέω καί Πρωταγόρας ἀποδείκνυμι περί ὅς ἀείρω ἐγώ . ἀείρω δέ , εἰ μιμνῄσκω , ἡνίκα ἐγώ ἀλλήλων ὁμολογέω ἐπιστήμη μηδείς εἰμί κρατύς , ἀλλά οὗτος ἀεί κρατέω , ὅπου ἄν ἔνειμι , καί ἡδονή καί ὁ ἄλλος ἅπας · σύ δέ δή φημί ὁ ἡδονή πολλάκις κρατέω καί ὁ οἶδα ἄνθρωπος , ἐπειδή δέ σύ οὐ ὁμολογέω , μετά οὗτος ἀείρω ἐγώ · ὦ Πρωταγόρας τε καί Σωκράτης , εἰ μή εἰμί οὗτος ὁ πάθημα ἡδονή ἡσσάομαι , ἀλλά τίς ποτέ εἰμί καί τίς σύ αὐτός φημί εἰμί ; λέγω ἐγώ . εἰ μέν οὖν τότε εὐθύς σύ λέγω ὅτι ἀμαθία , καταγελάω ἄν ἐγώ · νῦν δέ ἄν ἐγώ καταγελάω , καί σύ αὐτός καταγελάω . καί γάρ σύ ὁμολογέω ἐπιστήμη ἔνδεια ἐξαμαρτάνω περί ὁ ὁ ἡδονή αἵρεσις καί λύπη ὁ ἐξαμαρτάνω δέ εἰμί ἀγαθός τε καί κακάκη οὐ μόνος ἐπιστήμη , ἀλλά καί ὅς ὁ πρόσθεν ἔτι ὁμολογέω ὅτι μετρητικός · ὁ δέ ἐξαμαρτάνω πρᾶξις ἄνευ ἐπιστήμη οἶδα που καί αὐτός ὅτι ἀμαθία πράσσω . ὥστε οὗτος εἰμί ὁ ἡδονή ἥσσων εἰμί , ἀμαθία ὁ μέγας , ὅς Πρωταγόρας ὅδε φημί ἰατρός εἰμί καί Πρόδικος καί Ἱππίας · σύ δέ διά ὁ οἴομαι ἄλλος τις ἤ ἀμαθία εἰμί οὔτε αὐτός οὔτε ὁ ὑμέτερος παῖς παρά ὁ οὗτος διδάσκαλος ὅδε ὁ σοφιστής πέμπω , ὡς οὐ διδακτός εἰμί , ἀλλά κήδω ὁ ἀργύριον καί οὐ δίδωμι οὗτος κακός πράσσω καί ἴδιος καί δημοσίᾳ .