plato-philosophy.politicus 309
ταὐτὸν δή μοι τοῦθʼ ἡ βασιλικὴ φαίνεται πᾶσι τοῖς κατὰ νόμον παιδευταῖς καὶ τροφεῦσιν , τὴν τῆς ἐπιστατικῆς αὐτὴ δύναμιν ἔχουσα , οὐκ ἐπιτρέψειν ἀσκεῖν ὅτι μή τις πρὸς τὴν αὑτῆς σύγκρασιν ἀπεργαζόμενος ἦθός τι πρέπον ἀποτελεῖ , ταῦτα δὲ μόνα παρακελεύεσθαι παιδεύειν · καὶ τοὺς μὲν μὴ δυναμένους κοινωνεῖν ἤθους ἀνδρείου καὶ σώφρονος ὅσα τε ἄλλα ἐστὶ τείνοντα πρὸς ἀρετήν , ἀλλʼ εἰς ἀθεότητα καὶ ὕβριν καὶ ἀδικίαν ὑπὸ κακῆς βίᾳ φύσεως ἀπωθουμένους , θανάτοις τε ἐκβάλλει καὶ φυγαῖς καὶ ταῖς μεγίσταις κολάζουσα ἀτιμίαις . λέγεται γοῦν πως οὕτως . τοὺς δὲ ἐν ἀμαθίᾳ τε αὖ καὶ ταπεινότητι πολλῇ κυλινδουμένους εἰς τὸ δουλικὸν ὑποζεύγνυσι γένος . ὀρθότατα . τοὺς λοιποὺς τοίνυν , ὅσων αἱ φύσεις ἐπὶ τὸ γενναῖον ἱκαναὶ παιδείας τυγχάνουσαι καθίστασθαι καὶ δέξασθαι μετὰ τέχνης σύμμειξιν πρὸς ἀλλήλας , τούτων τὰς μὲν ἐπὶ τὴν ἀνδρείαν μᾶλλον συντεινούσας , οἷον στημονοφυὲς νομίσασʼ αὐτῶν εἶναι τὸ στερεὸν ἦθος , τὰς δὲ ἐπὶ τὸ κόσμιον πίονί τε καὶ μαλακῷ καὶ κατὰ τὴν εἰκόνα κροκώδει διανήματι προσχρωμένας , ἐναντία δὲ τεινούσας ἀλλήλαις , πειρᾶται τοιόνδε τινὰ τρόπον συνδεῖν καὶ συμπλέκειν . ποῖον δή ; πρῶτον μὲν κατὰ τὸ συγγενὲς τὸ ἀειγενὲς ὂν τῆς ψυχῆς αὐτῶν μέρος θείῳ συναρμοσαμένη δεσμῷ , μετὰ δὲ τὸ θεῖον τὸ ζῳογενὲς αὐτῶν αὖθις ἀνθρωπίνοις . πῶς τοῦτʼ εἶπες αὖ ; τὴν τῶν καλῶν καὶ δικαίων πέρι καὶ ἀγαθῶν καὶ τῶν τούτοις ἐναντίων ὄντως οὖσαν ἀληθῆ δόξαν μετὰ βεβαιώσεως , ὁπόταν ἐν ψυχαῖς ἐγγίγνηται , θείαν φημὶ ἐν δαιμονίῳ γίγνεσθαι γένει . πρέπει γοῦν οὕτω . τὸν δὴ πολιτικὸν καὶ τὸν ἀγαθὸν νομοθέτην ἆρʼ ἴσμεν ὅτι προσήκει μόνον δυνατὸν εἶναι τῇ τῆς βασιλικῆς μούσῃ τοῦτο αὐτὸ ἐμποιεῖν τοῖς ὀρθῶς μεταλαβοῦσι παιδείας , οὓς ἐλέγομεν νυνδή ; τὸ γοῦν εἰκός . ὃς δʼ ἂν δρᾶν γε , ὦ Σώκρατες , ἀδυνατῇ τὸ τοιοῦτον , μηδέποτε τοῖς νῦν ζητουμένοις ὀνόμασιν αὐτὸν προσαγορεύωμεν . ὀρθότατα . τί οὖν ; ἀνδρεία ψυχὴ λαμβανομένη τῆς τοιαύτης ἀληθείας ἆρʼ οὐχ ἡμεροῦται καὶ τῶν δικαίων μάλιστα οὕτω κοινωνεῖν ἂν ἐθελήσειεν , μὴ μεταλαβοῦσα δὲ ἀποκλινεῖ μᾶλλον πρὸς θηριώδη τινὰ φύσιν ; πῶς δʼ οὔ ; τί δὲ τὸ τῆς κοσμίας φύσεως ; ἆρʼ οὐ τούτων μὲν μεταλαβὸν τῶν δοξῶν ὄντως σῶφρον καὶ φρόνιμον , ὥς γε ἐν πολιτείᾳ , γίγνεται , μὴ κοινωνῆσαν δὲ ὧν λέγομεν ἐπονείδιστόν τινα εὐηθείας δικαιότατα λαμβάνει φήμην ; πάνυ μὲν οὖν . οὐκοῦν συμπλοκὴν καὶ δεσμὸν τοῦτον τοῖς μὲν κακοῖς πρὸς σφᾶς αὐτοὺς καὶ τοῖς ἀγαθοῖς πρὸς τοὺς κακοὺς μηδέποτε μόνιμον φῶμεν γίγνεσθαι , μηδέ τινα ἐπιστήμην αὐτῷ σπουδῇ πρὸς τοὺς τοιούτους ἂν χρῆσθαί ποτε ; πῶς γάρ ;
Lemmas: αὐτός δή ἐγώ οὗτος ὁ βασιλικός φαίνω πᾶς ὁ κατά νόμος παιδευτής καί τροφεύς , ὁ ὁ ἐπιστατικός αὐτός δύναμις ἔχω , οὐ ἐπιτρέπω ἀσκέω ὅτι μή τις πρός ὁ ἑαυτοῦ σύγκρασις ἀπεργάζομαι ἦθος τις πρέπω ἀποτελέω , οὗτος δέ μόνος παρακελεύομαι παιδεύω · καί ὁ μέν μή δύναμαι κοινωνέω ἦθος ἀνδρεῖος καί σώφρων ὅσος τε ἄλλος εἰμί τείνω πρός ἀρετή , ἀλλά εἰς ἀθεότης καί ὕβρις καί ἀδικία ὑπό κακός βία φύσις ἀπωθέω , θάνατος τε ἐκβάλλω καί φυγή καί ὁ μέγας κολάζω ἀτιμία . λέγω γοῦν πως οὕτως . ὁ δέ ἐν ἀμαθία τε αὖ καί ταπεινότης πολύς κυλινδέω εἰς ὁ δουλικός ὑποζεύγνυμι γένος . ὀρθός . ὁ λοιπός τοίνυν , ὅσος ὁ φύσις ἐπί ὁ γενναῖος ἱκανός παιδεία τυγχάνω καθίστημι καί δέχομαι μετά τέχνη σύμμειξις πρός ἀλλήλων , οὗτος ὁ μέν ἐπί ὁ ἀνδρεία μάλα συντείνω , οἷος στημονοφυής νομίζω αὐτός εἰμί ὁ στερεός ἦθος , ὁ δέ ἐπί ὁ κόσμιος πίων τε καί μαλακός καί κατά ὁ εἰκών κροκώδης διάνημα προσχράομαι , ἐναντίος δέ τείνω ἀλλήλων , πειράω τοιόσδε τις τρόπος συνδέω καί συμπλέκω . ποῖος δή ; πρῶτος μέν κατά ὁ συγγενής ὁ ἀειγενής εἰμί ὁ ψυχή αὐτός μέρος θεῖος συναρμόζω δεσμός , μετά δέ ὁ θεῖος ὁ ζῳογενής αὐτός αὖθις ἀνθρώπινος . πῶς οὗτος λέγω αὖ ; ὁ ὁ καλός καί δίκαιος περί καί ἀγαθός καί ὁ οὗτος ἐναντίος ὄντως εἰμί ἀληθής δόξα μετά βεβαίωσις , ὁπόταν ἐν ψυχή ἐγγίγνομαι , θεῖος φημί ἐν δαιμόνιος γίγνομαι γένος . πρέπω γοῦν οὕτως . ὁ δή πολιτικός καί ὁ ἀγαθός νομοθέτης ἆρα οἶδα ὅτι προσήκω μόνος δυνατός εἰμί ὁ ὁ βασιλικός μοῦσα οὗτος αὐτός ἐμποιέω ὁ ὀρθός μεταλαμβάνω παιδεία , ὅς λέγω νυνδί ; ὁ γοῦν ἔοικα . ὅς δέ ἄν δράω γε , ὦ Σωκράτης , ἀδυνατέω ὁ τοιοῦτος , μηδέποτε ὁ νῦν ζητέω ὄνομα αὐτός προσαγορεύω . ὀρθός . τίς οὖν ; ἀνδρεῖος ψυχή λαμβάνω ὁ τοιοῦτος ἀλήθεια ἆρα οὐ ἡμερόω καί ὁ δίκαιος μάλα οὕτως κοινωνέω ἄν ἐθέλω , μή μεταλαμβάνω δέ ἀποκλίνω μάλα πρός θηριώδης τις φύσις ; πῶς δέ οὐ ; τίς δέ ὁ ὁ κόσμιος φύσις ; ἆρα οὐ οὗτος μέν μεταλαμβάνω ὁ δόξα ὄντως σώφρων καί φρόνιμος , ὡς γε ἐν πολιτεία , γίγνομαι , μή κοινωνέω δέ ὅς λέγω ἐπονείδιστος τις εὐήθεια δίκαιος λαμβάνω φήμη ; πάνυ μέν οὖν . οὐκοῦν συμπλοκή καί δεσμός οὗτος ὁ μέν κακός πρός σφεῖς αὐτός καί ὁ ἀγαθός πρός ὁ κακός μηδέποτε μόνιμος φημί γίγνομαι , μηδέ τις ἐπιστήμη αὐτός σπουδή πρός ὁ τοιοῦτος ἄν χράω ποτέ ; πῶς γάρ ;