plato-philosophy.philebus 49
τῶν ἀρετῶν δʼ ἆρʼ οὐ σοφίας πέρι τὸ πλῆθος πάντως ἀντεχόμενον μεστὸν ἐρίδων καὶ δοξοσοφίας ἐστὶ ψευδοῦς ; πῶς δʼ οὔ ; κακὸν μὲν δὴ πᾶν ἄν τις τὸ τοιοῦτον εἰπὼν ὀρθῶς ἂν εἴποι πάθος . σφόδρα γε . τοῦτο τοίνυν ἔτι διαιρετέον , ὦ Πρώταρχε , δίχα , εἰ μέλλομεν τὸν παιδικὸν ἰδόντες φθόνον ἄτοπον ἡδονῆς καὶ λύπης ὄψεσθαι μεῖξιν . πῶς οὖν τέμνομεν δίχα , λέγεις ; πάντες ὁπόσοι ταύτην τὴν ψευδῆ δόξαν περὶ ἑαυτῶν ἀνοήτως δοξάζουσι , καθάπερ ἁπάντων ἀνθρώπων , καὶ τούτων ἀναγκαιότατον ἕπεσθαι τοῖς μὲν ῥώμην αὐτῶν καὶ δύναμιν , τοῖς δὲ οἶμαι τοὐναντίον . ἀνάγκη . ταύτῃ τοίνυν δίελε , καὶ ὅσοι μὲν αὐτῶν εἰσι μετʼ ἀσθενείας τοιοῦτοι καὶ ἀδύνατοι καταγελώμενοι τιμωρεῖσθαι , γελοίους τούτους φάσκων εἶναι τἀληθῆ φθέγξῃ · τοὺς δὲ δυνατοὺς τιμωρεῖσθαι καὶ ἰσχυροὺς φοβεροὺς καὶ ἐχθροὺς προσαγορεύων ὀρθότατον τούτων σαυτῷ λόγον ἀποδώσεις . ἄγνοια γὰρ ἡ μὲν τῶν ἰσχυρῶν ἐχθρά τε καὶ αἰσχρά — βλαβερὰ γὰρ καὶ τοῖς πέλας αὐτή τε καὶ ὅσαι εἰκόνες αὐτῆς εἰσιν—ἡ δʼ ἀσθενὴς ἡμῖν τὴν τῶν γελοίων εἴληχε τάξιν τε καὶ φύσιν . ὀρθότατα λέγεις . ἀλλὰ γὰρ ἡ τῶν ἡδονῶν καὶ λυπῶν μεῖξις ἐν τούτοις οὔπω μοι καταφανής . τὴν τοίνυν τοῦ φθόνου λαβὲ δύναμιν πρῶτον . λέγε μόνον . λύπη τις ἄδικός ἐστί που καὶ ἡδονή ; τοῦτο μὲν ἀνάγκη . οὐκοῦν ἐπὶ μὲν τοῖς τῶν ἐχθρῶν κακοῖς οὔτʼ ἄδικον οὔτε φθονερόν ἐστι τὸ χαίρειν ; τί μήν ; τὰ δέ γε τῶν φίλων ὁρῶντας ἔστιν ὅτε κακὰ μὴ λυπεῖσθαι , χαίρειν δέ , ἆρα οὐκ ἄδικόν ἐστιν ; πῶς δʼ οὔ ; οὐκοῦν τὴν ἄγνοιαν εἴπομεν ὅτι κακὸν πᾶσιν ; ὀρθῶς . τὴν οὖν τῶν φίλων δοξοσοφίαν καὶ δοξοκαλίαν καὶ ὅσα νυνδὴ διήλθομεν , ἐν τρισὶν λέγοντες εἴδεσιν γίγνεσθαι , γελοῖα μὲν ὁπόσα ἀσθενῆ , μισητὰ δʼ ὁπόσα ἐρρωμένα , φῶμεν ἢ μὴ φῶμεν ὅπερ εἶπον ἄρτι , τὴν τῶν φίλων ἕξιν ταύτην ὅταν ἔχῃ τις τὴν ἀβλαβῆ τοῖς ἄλλοις , γελοίαν εἶναι ; πάνυ γε . κακὸν δʼ οὐχ ὁμολογοῦμεν αὐτὴν ἄγνοιάν γε οὖσαν εἶναι ; σφόδρα γε . χαίρομεν δὲ ἢ λυπούμεθα , ὅταν ἐπʼ αὐτῇ γελῶμεν ;
Lemmas: ὁ ἀρετή δέ ἆρα οὐ σοφία περί ὁ πλῆθος πάντως ἀντέχω μεστός ἔρις καί δοξοσοφία εἰμί ψευδής ; πῶς δέ οὐ ; κακός μέν δή πᾶς ἄν τις ὁ τοιοῦτος λέγω ὀρθός ἄν λέγω πάθος . σφόδρα γε . οὗτος τοίνυν ἔτι διαιρετέον , ὦ Πρώταρχος , δίχα , εἰ μέλλω ὁ παιδικός ὁράω φθόνος ἄτοπος ἡδονή καί λύπη ὁράω μεῖξις . πῶς οὖν τέμνω δίχα , λέγω ; πᾶς ὁπόσος οὗτος ὁ ψευδής δόξα περί ἑαυτοῦ ἀνόητος δοξάζω , καθά ἅπας ἄνθρωπος , καί οὗτος ἀναγκαῖος ἕπομαι ὁ μέν ῥώμη αὐτός καί δύναμις , ὁ δέ οἴομαι ἐναντίος . ἀνάγκη . ταύτῃ τοίνυν διαιρέω , καί ὅσος μέν αὐτός εἰμί μετά ἀσθένεια τοιοῦτος καί ἀδύνατος καταγελάω τιμωρέω , γέλοιος οὗτος φάσκω εἰμί ἀληθής φθέγγομαι · ὁ δέ δυνατός τιμωρέω καί ἰσχυρός φοβερός καί ἐχθρός προσαγορεύω ὀρθός οὗτος σεαυτοῦ λόγος ἀποδίδωμι . ἄγνοια γάρ ὁ μέν ὁ ἰσχυρός ἐχθρός τε καί αἰσχρός — βλαβερός γάρ καί ὁ πέλας αὐτός τε καί ὅσος εἰκών αὐτός εἰσέρχομαι δέ ἀσθενής ἐγώ ὁ ὁ γέλοιος λαγχάνω τάξις τε καί φύσις . ὀρθός λέγω . ἀλλά γάρ ὁ ὁ ἡδονή καί λύπη μεῖξις ἐν οὗτος οὔπω ἐγώ καταφανής . ὁ τοίνυν ὁ φθόνος λαμβάνω δύναμις πρῶτος . λέγω μόνος . λύπη τις ἄδικος εἰμί που καί ἡδονή ; οὗτος μέν ἀνάγκη . οὐκοῦν ἐπί μέν ὁ ὁ ἐχθρός κακός οὔτε ἄδικος οὔτε φθονερός εἰμί ὁ χαίρω ; τίς μήν ; ὁ δέ γε ὁ φίλος ὁράω εἰμί ὅτε κακός μή λυπέω , χαίρω δέ , ἆρα οὐ ἄδικος εἰμί ; πῶς δέ οὐ ; οὐκοῦν ὁ ἄγνοια λέγω ὅτι κακός πᾶς ; ὀρθός . ὁ οὖν ὁ φίλος δοξοσοφία καί δοξοκαλία καί ὅσος νυνδί διέρχομαι , ἐν τρεῖς λέγω εἶδος γίγνομαι , γέλοιος μέν ὁπόσος ἀσθενής , μισητός δέ ὁπόσος ἐρρωμένος , φημί ἤ μή φημί ὅς λέγω ἄρτι , ὁ ὁ φίλος ἕξις οὗτος ὅταν ἔχω τις ὁ ἀβλαβής ὁ ἄλλος , γέλοιος εἰμί ; πάνυ γε . κακός δέ οὐ ὁμολογέω αὐτός ἄγνοια γε εἰμί εἰμί ; σφόδρα γε . χαίρω δέ ἤ λυπέω , ὅταν ἐπί αὐτός γελάω ;