plato-philosophy.phaedo 112
ἕν τι τῶν χασμάτων τῆς γῆς ἄλλως τε μέγιστον τυγχάνει ὂν καὶ διαμπερὲς τετρημένον δι’ ὅλης τῆς γῆς , τοῦτο ὅπερ Ὅμηρος εἶπε , λέγων αὐτό τῆλε μάλ᾽ , ᾗχι βάθιστον ὑπὸ χθονός ἐστι βέρεθρον · ὃ καὶ ἄλλοθι καὶ ἐκεῖνος καὶ ἄλλοι πολλοὶ τῶν ποιητῶν Τάρταρον κεκλήκασιν . εἰς γὰρ τοῦτο τὸ χάσμα συρρέουσί τε πάντες οἱ ποταμοὶ καὶ ἐκ τούτου πάλιν ἐκρέουσιν · γίγνονται δὲ ἕκαστοι τοιοῦτοι δι’ οἵας ἂν καὶ τῆς γῆς ῥέωσιν . ἡ δὲ αἰτία ἐστὶν τοῦ ἐκρεῖν τε ἐντεῦθεν καὶ εἰσρεῖν πάντα τὰ ῥεύματα , ὅτι πυθμένα οὐκ ἔχει οὐδὲ βάσιν τὸ ὑγρὸν τοῦτο . αἰωρεῖται δὴ καὶ κυμαίνει ἄνω καὶ κάτω , καὶ ὁ ἀὴρ καὶ τὸ πνεῦμα τὸ περὶ αὐτὸ ταὐτὸν ποιεῖ · συνέπεται γὰρ αὐτῷ καὶ ὅταν εἰς τὸ ἐπ’ ἐκεῖνα τῆς γῆς ὁρμήσῃ καὶ ὅταν εἰς τὸ ἐπὶ τάδε , καὶ ὥσπερ τῶν ἀναπνεόντων ἀεὶ ἐκπνεῖ τε καὶ ἀναπνεῖ ῥέον τὸ πνεῦμα , οὕτω καὶ ἐκεῖ συναιωρούμενον τῷ ὑγρῷ τὸ πνεῦμα δεινούς τινας ἀνέμους καὶ ἀμηχάνους παρέχεται καὶ εἰσιὸν καὶ ἐξιόν . ὅταν τε οὖν ὑποχωρήσῃ τὸ ὕδωρ εἰς τὸν τόπον τὸν δὴ κάτω καλούμενον , τοῖς κατ’ ἐκεῖνα τὰ ῥεύματα τῆς γῆς εἰσρεῖ τε καὶ πληροῖ αὐτὰ ὥσπερ οἱ ἐπαντλοῦντες · ὅταν τε αὖ ἐκεῖθεν μὲν ἀπολίπῃ , δεῦρο δὲ ὁρμήσῃ , τὰ ἐνθάδε πληροῖ αὖθις , τὰ δὲ πληρωθέντα ῥεῖ διὰ τῶν ὀχετῶν καὶ διὰ τῆς γῆς , καὶ εἰς τοὺς τόπους ἕκαστα ἀφικνούμενα , εἰς οὓς ἑκάστοις ὡδοποίηται , θαλάττας τε καὶ λίμνας καὶ ποταμοὺς καὶ κρήνας ποιεῖ · ἐντεῦθεν δὲ πάλιν δυόμενα κατὰ τῆς γῆς , τὰ μὲν μακροτέρους τόπους περιελθόντα καὶ πλείους , τὰ δὲ ἐλάττους καὶ βραχυτέρους , πάλιν εἰς τὸν Τάρταρον ἐμβάλλει , τὰ μὲν πολὺ κατωτέρω ἢ ᾗ ἐπηντλεῖτο , τὰ δὲ ὀλίγον · πάντα δὲ ὑποκάτω εἰσρεῖ τῆς ἐκροῆς , καὶ ἔνια μὲν καταντικρὺ ἢ ᾗ ἐξέπεσεν , ἔνια δὲ κατὰ τὸ αὐτὸ μέρος · ἔστι δὲ ἃ παντάπασιν κύκλῳ περιελθόντα , ἢ ἅπαξ ἢ καὶ πλεονάκις περιελιχθέντα περὶ τὴν γῆν ὥσπερ οἱ ὄφεις , εἰς τὸ δυνατὸν κάτω καθέντα πάλιν ἐμβάλλει . δυνατὸν δέ ἐστιν ἑκατέρωσε μέχρι τοῦ μέσου καθιέναι , πέρα δ’ οὔ · ἄναντες γὰρ ἀμφοτέροις τοῖς ῥεύμασι τὸ ἑκατέρωθεν γίγνεται μέρος .
Lemmas: εἷς τις ὁ χάσμα ὁ γῆ ἄλλος τε μέγας τυγχάνω εἰμί καί διαμπερές τετραίνω διά ὅλος ὁ γῆ , οὗτος ὅς Ὅμηρος λέγω , λέγω αὐτός τῆλε μάλα , ᾗ βαθύς ὑπό χθών εἰμί βάραθρον · ὅς καί ἄλλοθι καί ἐκεῖνος καί ἄλλος πολύς ὁ ποιητής Τάρταρος καλέω . εἰς γάρ οὗτος ὁ χάσμα συρρέω τε πᾶς ὁ ποταμός καί ἐκ οὗτος πάλιν ἐκρέω · γίγνομαι δέ ἕκαστος τοιοῦτος διά οἷος ἄν καί ὁ γῆ ῥέω . ὁ δέ αἰτία εἰμί ὁ ἐκρέω τε ἐντεῦθεν καί εἰσρέω πᾶς ὁ ῥεῦμα , ὅτι πυθμήν οὐ ἔχω οὐδέ βάσις ὁ ὑγρός οὗτος . αἰωρέω δή καί κυμαίνω ἄνω καί κάτω , καί ὁ ἀήρ καί ὁ πνεῦμα ὁ περί αὐτός αὐτός ποιέω · συνέπομαι γάρ αὐτός καί ὅταν εἰς ὁ ἐπί ἐκεῖνος ὁ γῆ ὁρμάω καί ὅταν εἰς ὁ ἐπί ὅδε , καί ὥσπερ ὁ ἀναπνέω ἀεί ἐκπνέω τε καί ἀναπνέω ῥέω ὁ πνεῦμα , οὕτως καί ἐκεῖ συναιωρέομαι ὁ ὑγρός ὁ πνεῦμα δεινός τις ἄνεμος καί ἀμήχανος παρέχω καί εἴσειμι καί ἐξέρχομαι . ὅταν τε οὖν ὑποχωρέω ὁ ὕδωρ εἰς ὁ τόπος ὁ δή κάτω καλέω , ὁ κατά ἐκεῖνος ὁ ῥεῦμα ὁ γῆ εἰσρέω τε καί πληρόω αὐτός ὥσπερ ὁ ἐπαντλέω · ὅταν τε αὖ ἐκεῖθεν μέν ἀπολείπω , δεῦρο δέ ὁρμάω , ὁ ἐνθάδε πληρόω αὖθις , ὁ δέ πληρόω ῥέω διά ὁ ὀχετός καί διά ὁ γῆ , καί εἰς ὁ τόπος ἕκαστος ἀφικνέομαι , εἰς ὅς ἕκαστος ὁδοποιέω , θάλασσα τε καί λίμνη καί ποταμός καί κρήνη ποιέω · ἐντεῦθεν δέ πάλιν δύω κατά ὁ γῆ , ὁ μέν μακρός τόπος περιέρχομαι καί πολύς , ὁ δέ ἐλαχύς καί βραχύς , πάλιν εἰς ὁ Τάρταρος ἐμβάλλω , ὁ μέν πολύς κάτω ἤ ᾗ ἐπαντλέω , ὁ δέ ὀλίγος · πᾶς δέ ὑποκάτω εἰσρέω ὁ ἐκροή , καί ἔνιοι μέν καταντικρύ ἤ ᾗ ἐκπίπτω , ἔνιοι δέ κατά ὁ αὐτός μέρος · εἰμί δέ ὅς παντάπασι κύκλος περιέρχομαι , ἤ ἅπαξ ἤ καί πλεονάκις περιελίσσω περί ὁ γῆ ὥσπερ ὁ ὄφις , εἰς ὁ δυνατός κάτω καθίημι πάλιν ἐμβάλλω . δυνατός δέ εἰμί ἑκατέρωσε μέχρι ὁ μέσος καθίημι , πέρα δέ οὐ · ἀνάντης γάρ ἀμφότερος ὁ ῥεῦμα ὁ ἑκατέρωθεν γίγνομαι μέρος .