plato-philosophy.phaedo 97
πόρρω που , ἔφη , νὴ Δία ἐμὲ εἶναι τοῦ οἴεσθαι περὶ τούτων του τὴν αἰτίαν εἰδέναι , ὅς γε οὐκ ἀποδέχομαι ἐμαυτοῦ οὐδὲ ὡς ἐπειδὰν ἑνί τις προσθῇ ἕν , ἢ τὸ ἓν ᾧ προσετέθη δύο γέγονεν , ἢ τὸ προστεθέν , ἢ τὸ προστεθὲν καὶ ᾧ προσετέθη διὰ τὴν πρόσθεσιν τοῦ ἑτέρου τῷ ἑτέρῳ δύο ἐγένετο · θαυμάζω γὰρ εἰ ὅτε μὲν ἑκάτερον αὐτῶν χωρὶς ἀλλήλων ἦν , ἓν ἄρα ἑκάτερον ἦν καὶ οὐκ ἤστην τότε δύο , ἐπεὶ δ’ ἐπλησίασαν ἀλλήλοις , αὕτη ἄρα αἰτία αὐτοῖς ἐγένετο τοῦ δύο γενέσθαι , ἡ σύνοδος τοῦ πλησίον ἀλλήλων τεθῆναι . οὐδέ γε ὡς ἐάν τις ἓν διασχίσῃ , δύναμαι ἔτι πείθεσθαι ὡς αὕτη αὖ αἰτία γέγονεν , ἡ σχίσις , τοῦ δύο γεγονέναι · ἐναντία γὰρ γίγνεται ἢ τότε αἰτία τοῦ δύο γίγνεσθαι . τότε μὲν γὰρ ὅτι συνήγετο πλησίον ἀλλήλων καὶ προσετίθετο ἕτερον ἑτέρῳ , νῦν δ’ ὅτι ἀπάγεται καὶ χωρίζεται ἕτερον ἀφ’ ἑτέρου . οὐδέ γε δι’ ὅτι ἓν γίγνεται ὡς ἐπίσταμαι , ἔτι πείθω ἐμαυτόν , οὐδ’ ἄλλο οὐδὲν ἑνὶ λόγῳ δι’ ὅτι γίγνεται ἢ ἀπόλλυται ἢ ἔστι , κατὰ τοῦτον τὸν τρόπον τῆς μεθόδου , ἀλλά τιν’ ἄλλον τρόπον αὐτὸς εἰκῇ φύρω , τοῦτον δὲ οὐδαμῇ προσίεμαι . ἀλλ’ ἀκούσας μέν ποτε ἐκ βιβλίου τινός , ὡς ἔφη , Ἀναξαγόρου ἀναγιγνώσκοντος , καὶ λέγοντος ὡς ἄρα νοῦς ἐστιν ὁ διακοσμῶν τε καὶ πάντων αἴτιος , ταύτῃ δὴ τῇ αἰτίᾳ ἥσθην τε καὶ ἔδοξέ μοι τρόπον τινὰ εὖ ἔχειν τὸ τὸν νοῦν εἶναι πάντων αἴτιον , καὶ ἡγησάμην , εἰ τοῦθ’ οὕτως ἔχει , τόν γε νοῦν κοσμοῦντα πάντα κοσμεῖν καὶ ἕκαστον τιθέναι ταύτῃ ὅπῃ ἂν βέλτιστα ἔχῃ · εἰ οὖν τις βούλοιτο τὴν αἰτίαν εὑρεῖν περὶ ἑκάστου ὅπῃ γίγνεται ἢ ἀπόλλυται ἢ ἔστι , τοῦτο δεῖν περὶ αὐτοῦ εὑρεῖν , ὅπῃ βέλτιστον αὐτῷ ἐστιν ἢ εἶναι ἢ ἄλλο ὁτιοῦν πάσχειν ἢ ποιεῖν · ἐκ δὲ δὴ τοῦ λόγου τούτου οὐδὲν ἄλλο σκοπεῖν προσήκειν ἀνθρώπῳ καὶ περὶ αὐτοῦ ἐκείνου καὶ περὶ τῶν ἄλλων ἀλλ᾽ ἢ τὸ ἄριστον καὶ τὸ βέλτιστον . ἀναγκαῖον δὲ εἶναι τὸν αὐτὸν τοῦτον καὶ τὸ χεῖρον εἰδέναι · τὴν αὐτὴν γὰρ εἶναι ἐπιστήμην περὶ αὐτῶν . ταῦτα δὴ λογιζόμενος ἅσμενος ηὑρηκέναι ᾤμην διδάσκαλον τῆς αἰτίας περὶ τῶν ὄντων κατὰ νοῦν ἐμαυτῷ , τὸν Ἀναξαγόραν , καί μοι φράσειν πρῶτον μὲν πότερον ἡ γῆ πλατεῖά ἐστιν ἢ στρογγύλη , ἐπειδὴ δὲ φράσειεν , ἐπεκδιηγήσεσθαι τὴν αἰτίαν καὶ τὴν ἀνάγκην , λέγοντα τὸ ἄμεινον καὶ ὅτι αὐτὴν ἄμεινον ἦν τοιαύτην εἶναι · καὶ εἰ ἐν μέσῳ φαίη εἶναι αὐτήν , ἐπεκδιηγήσεσθαι ὡς ἄμεινον ἦν αὐτὴν ἐν μέσῳ εἶναι · καὶ εἴ μοι ταῦτα ἀποφαίνοι , παρεσκευάσμην ὡς οὐκέτι ποθεσόμενος αἰτίας ἄλλο εἶδος .
Lemmas: πρόσω που , φημί , νή Ζεύς ἐγώ εἰμί ὁ οἴομαι περί οὗτος τις ὁ αἰτία οἶδα , ὅς γε οὐ ἀποδέχομαι ἐμαυτοῦ οὐδέ ὡς ἐπειδάν εἷς τις προστίθημι εἷς , ἤ ὁ εἷς ὅς προστίθημι δύο γίγνομαι , ἤ ὁ προστίθημι , ἤ ὁ προστίθημι καί ὅς προστίθημι διά ὁ πρόσθεσις ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος δύο γίγνομαι · θαυμάζω γάρ εἰ ὅτε μέν ἑκάτερος αὐτός χωρίς ἀλλήλων εἰμί , εἷς ἄρα ἑκάτερος εἰμί καί οὐ εἰμί τότε δύο , ἐπεί δέ πλησιάζω ἀλλήλων , οὗτος ἄρα αἰτία αὐτός γίγνομαι ὁ δύο γίγνομαι , ὁ σύνοδος ὁ πλησίον ἀλλήλων τίθημι . οὐδέ γε ὡς ἐάν τις εἷς διασχίζω , δύναμαι ἔτι πείθω ὡς οὗτος αὖ αἰτία γίγνομαι , ὁ σχίσις , ὁ δύο γίγνομαι · ἐναντίος γάρ γίγνομαι ἤ τότε αἰτία ὁ δύο γίγνομαι . τότε μέν γάρ ὅτι συνάγω πλησίον ἀλλήλων καί προστίθημι ἕτερος ἕτερος , νῦν δέ ὅτι ἀπάγω καί χωρίζω ἕτερος ἀπό ἕτερος . οὐδέ γε διά ὅστις εἷς γίγνομαι ὡς ἐπίσταμαι , ἔτι πείθω ἐμαυτοῦ , οὐδέ ἄλλος οὐδείς εἷς λόγος διά ὅστις γίγνομαι ἤ ἀπόλλυμι ἤ εἰμί , κατά οὗτος ὁ τρόπος ὁ μέθοδος , ἀλλά τις ἄλλος τρόπος αὐτός εἰκῇ φύρω , οὗτος δέ οὐδαμῇ προσίημι . ἀλλά ἀκούω μέν ποτέ ἐκ βιβλίον τις , ὡς φημί , Ἀναξαγόρας ἀναγιγνώσκω , καί λέγω ὡς ἄρα νόος εἰμί ὁ διακοσμέω τε καί πᾶς αἴτιος , οὗτος δή ὁ αἰτία ἥδομαι τε καί δοκέω ἐγώ τρόπος τις εὖ ἔχω ὁ ὁ νόος εἰμί πᾶς αἴτιος , καί ἡγέομαι , εἰ οὗτος οὕτως ἔχω , ὁ γε νόος κοσμέω πᾶς κοσμέω καί ἕκαστος τίθημι ταύτῃ ὅπῃ ἄν ἀγαθός ἔχω · εἰ οὖν τις βούλομαι ὁ αἰτία εὑρίσκω περί ἕκαστος ὅπῃ γίγνομαι ἤ ἀπόλλυμι ἤ εἰμί , οὗτος δέω περί αὐτός εὑρίσκω , ὅπῃ ἀγαθός αὐτός εἰμί ἤ εἰμί ἤ ἄλλος ὁστισοῦν πάσχω ἤ ποιέω · ἐκ δέ δή ὁ λόγος οὗτος οὐδείς ἄλλος σκοπέω προσήκω ἄνθρωπος καί περί αὐτός ἐκεῖνος καί περί ὁ ἄλλος ἀλλά ἤ ὁ ἀγαθός καί ὁ ἀγαθός . ἀναγκαῖος δέ εἰμί ὁ αὐτός οὗτος καί ὁ κακός οἶδα · ὁ αὐτός γάρ εἰμί ἐπιστήμη περί αὐτός . οὗτος δή λογίζομαι ἄσμενος εὑρίσκω οἴομαι διδάσκαλος ὁ αἰτία περί ὁ εἰμί κατά νόος ἐμαυτοῦ , ὁ Ἀναξαγόρας , καί ἐγώ φράζω πρῶτος μέν πότερος ὁ γῆ πλατύς εἰμί ἤ στρογγύλος , ἐπειδή δέ φράζω , ἐπεκδιηγέομαι ὁ αἰτία καί ὁ ἀνάγκη , λέγω ὁ ἀγαθός καί ὅτι αὐτός ἀγαθός εἰμί τοιοῦτος εἰμί · καί εἰ ἐν μέσος φημί εἰμί αὐτός , ἐπεκδιηγέομαι ὡς ἀγαθός εἰμί αὐτός ἐν μέσος εἰμί · καί εἰ ἐγώ οὗτος ἀποφαίνω , παρασκευάζω ὡς οὐκέτι ποθέω αἰτία ἄλλος εἶδος .