plato-philosophy.leges 4.709
ἔμελλον λέγειν ὡς οὐδείς ποτε ἀνθρώπων οὐδὲν νομοθετεῖ , τύχαι δὲ καὶ συμφοραὶ παντοῖαι πίπτουσαι παντοίως νομοθετοῦσι τὰ πάντα ἡμῖν . ἢ γὰρ πόλεμός τις βιασάμενος ἀνέτρεψε πολιτείας καὶ μετέβαλε νόμους , ἢ πενίας χαλεπῆς ἀπορία · πολλὰ δὲ καὶ νόσοι ἀναγκάζουσι καινοτομεῖν , λοιμῶν τε ἐμπιπτόντων , καὶ χρόνον ἐπὶ πολὺν ἐνιαυτῶν πολλῶν πολλάκις ἀκαιρίαι . ταῦτα δὴ πάντα προϊδών τις ᾄξειεν ἂν εἰπεῖν ὅπερ ἐγὼ νυνδή , τὸ θνητὸν μὲν μηδένα νομοθετεῖν μηδέν , τύχας δʼ εἶναι σχεδὸν ἅπαντα τὰ ἀνθρώπινα πράγματα · τὸ δʼ ἔστιν περί τε ναυτιλίαν καὶ κυβερνητικὴν καὶ ἰατρικὴν καὶ στρατηγικὴν πάντα ταῦτʼ εἰπόντα δοκεῖν εὖ λέγειν , ἀλλὰ γὰρ ὁμοίως αὖ καὶ τόδε ἔστιν λέγοντα εὖ λέγειν ἐν τοῖς αὐτοῖς τούτοις . τὸ ποῖον ; ὡς θεὸς μὲν πάντα , καὶ μετὰ θεοῦ τύχη καὶ καιρός , τἀνθρώπινα διακυβερνῶσι σύμπαντα . ἡμερώτερον μὴν τρίτον συγχωρῆσαι τούτοις δεῖν ἕπεσθαι τέχνην · καιρῷ γὰρ χειμῶνος συλλαβέσθαι κυβερνητικὴν ἢ μή , μέγα πλεονέκτημα ἔγωγʼ ἂν θείην . ἢ πῶς ; οὕτως . οὐκοῦν καὶ τοῖς ἄλλοις ὡσαύτως κατὰ τὸν αὐτὸν ἂν ἔχοι λόγον , καὶ δὴ καὶ νομοθεσίᾳ ταὐτὸν τοῦτο δοτέον · τῶν ἄλλων συμπιπτόντων , ὅσα δεῖ χώρᾳ συντυχεῖν , εἰ μέλλοι ποτὲ εὐδαιμόνως οἰκήσειν , τὸν νομοθέτην ἀληθείας ἐχόμενον τῇ τοιαύτῃ παραπεσεῖν ἑκάστοτε πόλει δεῖν . ἀληθέστατα λέγεις . οὐκοῦν ὅ γε πρὸς ἕκαστόν τι τῶν εἰρημένων ἔχων τὴν τέχνην κἂν εὔξασθαί που δύναιτο ὀρθῶς , τί παρὸν αὐτῷ διὰ τύχης , τῆς τέχνης ἂν μόνον ἐπιδέοι ; πάνυ μὲν οὖν . οἵ τε ἄλλοι γε δὴ πάντες οἱ νυνδὴ ῥηθέντες , κελευόμενοι τὴν αὑτῶν εὐχὴν εἰπεῖν , εἴποιεν ἄν . ἦ γάρ ; τί μήν ; ταὐτὸν δὴ καὶ νομοθέτης οἶμαι δράσειεν . ἔγωγʼ οἶμαι . φέρε δή , νομοθέτα , πρὸς αὐτὸν φῶμεν , τί σοι καὶ πῶς πόλιν ἔχουσαν δῶμεν , ὃ λαβὼν ἕξεις ὥστʼ ἐκ τῶν λοιπῶν αὐτὸς τὴν πόλιν ἱκανῶς διοικῆσαι ; τί μετὰ τοῦτʼ εἰπεῖν ὀρθῶς ἔστιν ἄρα ; τοῦ νομοθέτου φράζομεν τοῦτο , ἦ γάρ ; ναί .
Lemmas: μέλλω λέγω ὡς οὐδείς ποτέ ἄνθρωπος οὐδείς νομοθετέω , τύχη δέ καί συμφορά παντοῖος πίπτω παντοίως νομοθετέω ὁ πᾶς ἐγώ . ἤ γάρ πόλεμος τις βιάζω ἀνατρέπω πολιτεία καί μεταβάλλω νόμος , ἤ πενία χαλεπός ἀπορία · πολύς δέ καί νόσος ἀναγκάζω καινοτομέω , λοιμός τε ἐμπίπτω , καί χρόνος ἐπί πολύς ἐνιαυτός πολύς πολλάκις ἀκαιρία . οὗτος δή πᾶς προοράω τις ἀίσσω ἄν λέγω ὅς ἐγώ νυνδί , ὁ θνητός μέν μηδείς νομοθετέω μηδείς , τύχη δέ εἰμί σχεδόν ἅπας ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα · ὁ δέ εἰμί περί τε ναυτιλία καί κυβερνητικός καί ἰατρικός καί στρατηγικός πᾶς οὗτος λέγω δοκέω εὖ λέγω , ἀλλά γάρ ὅμοιος αὖ καί ὅδε εἰμί λέγω εὖ λέγω ἐν ὁ αὐτός οὗτος . ὁ ποῖος ; ὡς θεός μέν πᾶς , καί μετά θεός τύχη καί καιρός , ἀνθρώπινος διακυβερνάω σύμπας . ἥμερος μήν τρίτος συγχωρέω οὗτος δέω ἕπομαι τέχνη · καιρός γάρ χειμών συλλαμβάνω κυβερνητικός ἤ μή , μέγας πλεονέκτημα ἐγώ ἄν τίθημι . ἤ πῶς ; οὕτως . οὐκοῦν καί ὁ ἄλλος ὡσαύτως κατά ὁ αὐτός ἄν ἔχω λόγος , καί δή καί νομοθεσία αὐτός οὗτος δίδωμι · ὁ ἄλλος συμπίπτω , ὅσος δέω χώρα συντυγχάνω , εἰ μέλλω ποτέ εὐδαίμων οἰκέω , ὁ νομοθέτης ἀλήθεια ἔχω ὁ τοιοῦτος παραπίπτω ἑκάστοτε πόλις δέω . ἀληθής λέγω . οὐκοῦν ὁ γε πρός ἕκαστος τις ὁ λέγω ἔχω ὁ τέχνη ἄν εὔχομαι που δύναμαι ὀρθός , τίς πάρειμι αὐτός διά τύχη , ὁ τέχνη ἄν μόνος ἐπιδέω ; πάνυ μέν οὖν . ὁ τε ἄλλος γε δή πᾶς ὁ νυνδί λέγω , κελεύω ὁ ἑαυτοῦ εὐχή λέγω , λέγω ἄν . ἦ γάρ ; τίς μήν ; αὐτός δή καί νομοθέτης οἴομαι δράω . ἐγώ οἴομαι . φέρω δή , νομοθέτης , πρός αὐτός φημί , τίς σύ καί πῶς πόλις ἔχω δίδωμι , ὅς λαμβάνω ἔχω ὥστε ἐκ ὁ λοιπός αὐτός ὁ πόλις ἱκανός διοικέω ; τίς μετά οὗτος λέγω ὀρθός εἰμί ἄρα ; ὁ νομοθέτης φράζω οὗτος , ἦ γάρ ; ναί .