plato-philosophy.leges 10.888
τούτων δὴ πάντων ὅσοι καταφρονήσαντες οὐδὲ ἐξ ἑνὸς ἱκανοῦ λόγου , ὡς φαῖεν ἂν ὅσοι καὶ σμικρὸν νοῦ κέκτηνται , νῦν ἀναγκάζουσιν ἡμᾶς λέγειν ἃ λέγομεν , πῶς τούτους ἄν τις ἐν πρᾳέσι λόγοις δύναιτο νουθετῶν ἅμα διδάσκειν περὶ θεῶν πρῶτον ὡς εἰσίν ; τολμητέον δέ · οὐ γὰρ ἅμα γε δεῖ μανῆναι τοὺς μὲν ὑπὸ λαιμαργίας ἡδονῆς ἡμῶν , τοὺς δʼ ὑπὸ τοῦ θυμοῦσθαι τοῖς τοιούτοις . ἴτω δὴ πρόρρησις τοιάδε τις ἄθυμος τοῖς οὕτω τὴν διάνοιαν διεφθαρμένοις , καὶ λέγωμεν πρᾴως , σβέσαντες τὸν θυμόν , ὡς ἑνὶ διαλεγόμενοι τῶν τοιούτων · ὦ παῖ , νέος εἶ , προϊὼν δέ σε ὁ χρόνος ποιήσει πολλὰ ὧν νῦν δοξάζεις μεταβαλόντα ἐπὶ τἀναντία τίθεσθαι · περίμεινον οὖν εἰς τότε κριτὴς περὶ τῶν μεγίστων γίγνεσθαι , μέγιστον δέ , ὃ νῦν οὐδὲν ἡγῇ σύ , τὸ περὶ τοὺς θεοὺς ὀρθῶς διανοηθέντα ζῆν καλῶς ἢ μή . πρῶτον δὲ περὶ αὐτῶν ἕν τι μέγα σοι μηνύων οὐκ ἄν ποτε φανείην ψευδής , τὸ τοιόνδε . οὐ σὺ μόνος οὐδὲ οἱ σοὶ φίλοι πρῶτοι καὶ πρῶτον ταύτην δόξαν περὶ θεῶν ἔσχετε , γίγνονται δὲ ἀεὶ πλείους ἢ ἐλάττους ταύτην τὴν νόσον ἔχοντες · τόδε τοίνυν σοι , παραγεγονὼς αὐτῶν πολλοῖσι , φράζοιμʼ ἄν , τὸ μηδένα πώποτε λαβόντα ἐκ νέου ταύτην τὴν δόξαν περὶ θεῶν , ὡς οὐκ εἰσίν , διατελέσαι πρὸς γῆρας μείναντα ἐν ταύτῃ τῇ διανοήσει , τὰ δύο μέντοι πάθη περὶ θεοὺς μεῖναι , πολλοῖσι μὲν οὔ , μεῖναι δὲ οὖν τισιν , τὸ τοὺς θεοὺς εἶναι μέν , φροντίζειν δὲ οὐδὲν τῶν ἀνθρωπίνων , καὶ τὸ μετὰ τοῦτο , ὡς φροντίζουσι μέν , εὐπαραμύθητοι δʼ εἰσὶν θύμασιν καὶ εὐχαῖς . τὸ δὴ σαφὲς ἂν γενόμενόν σοι περὶ αὐτῶν κατὰ δύναμιν δόγμα , ἂν ἐμοὶ πείθῃ , περιμενεῖς , ἀνασκοπῶν εἴτε οὕτως εἴτε ἄλλως ἔχει , πυνθανόμενος παρά τε τῶν ἄλλων καὶ δὴ καὶ μάλιστα καὶ παρὰ τοῦ νομοθέτου · ἐν δὲ δὴ τούτῳ τῷ χρόνῳ μὴ τολμήσῃς περὶ θεοὺς μηδὲν ἀσεβῆσαι . πειρατέον γὰρ τῷ τοὺς νόμους σοι τιθέντι νῦν καὶ εἰς αὖθις διδάσκειν περὶ αὐτῶν τούτων ὡς ἔχει . κάλλισθʼ ἡμῖν , ὦ ξένε , μέχρι γε τοῦ νῦν εἴρηται . παντάπασι μὲν οὖν , ὦ Μέγιλλέ τε καὶ Κλεινία · λελήθαμεν δʼ ἡμᾶς αὐτοὺς εἰς θαυμαστὸν λόγον ἐμπεπτωκότες . τὸν ποῖον δὴ λέγεις ; τὸν παρὰ πολλοῖς δοξαζόμενον εἶναι σοφώτατον ἁπάντων λόγων . φράζʼ ἔτι σαφέστερον . λέγουσί πού τινες ὡς πάντα ἐστὶ τὰ πράγματα γιγνόμενα καὶ γενόμενα καὶ γενησόμενα τὰ μὲν φύσει , τὰ δὲ τέχνῃ , τὰ δὲ διὰ τύχην . οὐκοῦν καλῶς ;
Lemmas: οὗτος δή πᾶς ὅσος καταφρονέω οὐδέ ἐκ εἷς ἱκανός λόγος , ὡς φημί ἄν ὅσος καί μικρός νόος κτάομαι , νῦν ἀναγκάζω ἐγώ λέγω ὅς λέγω , πῶς οὗτος ἄν τις ἐν πρᾶος λόγος δύναμαι νουθετέω ἅμα διδάσκω περί θεός πρῶτος ὡς εἰμί ; τολμάω δέ · οὐ γάρ ἅμα γε δέω μαίνομαι ὁ μέν ὑπό λαιμαργία ἡδονή ἐγώ , ὁ δέ ὑπό ὁ θυμόω ὁ τοιοῦτος . ἔρχομαι δή πρόρρησις τοιόσδε τις ἄθυμος ὁ οὕτως ὁ διάνοια διαφθείρω , καί λέγω πρᾶος , σβέννυμι ὁ θυμός , ὡς εἷς διαλέγω ὁ τοιοῦτος · ὦ παῖς , νέος εἰμί , προέρχομαι δέ σύ ὁ χρόνος ποιέω πολύς ὅς νῦν δοξάζω μεταβάλλω ἐπί ἐναντίος τίθημι · περιμένω οὖν εἰς τότε κριτής περί ὁ μέγας γίγνομαι , μέγας δέ , ὅς νῦν οὐδείς ἡγέομαι σύ , ὁ περί ὁ θεός ὀρθός διανοέω ζάω καλός ἤ μή . πρῶτος δέ περί αὐτός εἷς τις μέγας σύ μηνύω οὐ ἄν ποτέ φαίνω ψευδής , ὁ τοιόσδε . οὐ σύ μόνος οὐδέ ὁ σός φίλος πρῶτος καί πρῶτος οὗτος δόξα περί θεός ἔχω , γίγνομαι δέ ἀεί πολύς ἤ ἐλαχύς οὗτος ὁ νόσος ἔχω · ὅδε τοίνυν σύ , παραγίγνομαι αὐτός πολύς , φράζω ἄν , ὁ μηδείς πώποτε λαμβάνω ἐκ νέος οὗτος ὁ δόξα περί θεός , ὡς οὐ εἰμί , διατελέω πρός γῆρας μένω ἐν οὗτος ὁ διανόησις , ὁ δύο μέντοι πάθος περί θεός μένω , πολύς μέν οὐ , μένω δέ οὖν τις , ὁ ὁ θεός εἰμί μέν , φροντίζω δέ οὐδείς ὁ ἀνθρώπινος , καί ὁ μετά οὗτος , ὡς φροντίζω μέν , εὐπαραμύθητος δέ εἰμί θῦμα καί εὐχή . ὁ δή σαφής ἄν γίγνομαι σύ περί αὐτός κατά δύναμις δόγμα , ἐάν ἐγώ πείθω , περιμένω , ἀνασκοπέω εἴτε οὕτως εἴτε ἄλλος ἔχω , πυνθάνομαι παρά τε ὁ ἄλλος καί δή καί μάλα καί παρά ὁ νομοθέτης · ἐν δέ δή οὗτος ὁ χρόνος μή τολμάω περί θεός μηδείς ἀσεβέω . πειράω γάρ ὁ ὁ νόμος σύ τίθημι νῦν καί εἰς αὖθις διδάσκω περί αὐτός οὗτος ὡς ἔχω . καλός ἐγώ , ὦ ξένος , μέχρι γε ὁ νῦν λέγω . παντάπασι μέν οὖν , ὦ Μέγιλλος τε καί Κλεινίας · λανθάνω δέ ἐγώ αὐτός εἰς θαυμαστός λόγος ἐμπίπτω . ὁ ποῖος δή λέγω ; ὁ παρά πολύς δοξάζω εἰμί σοφός ἅπας λόγος . φράζω ἔτι σαφής . λέγω που τις ὡς πᾶς εἰμί ὁ πρᾶγμα γίγνομαι καί γίγνομαι καί γίγνομαι ὁ μέν φύσις , ὁ δέ τέχνη , ὁ δέ διά τύχη . οὐκοῦν καλός ;