plato-philosophy.leges 7.821
τὸ ποῖον δή ; τὸν μέγιστον θεὸν καὶ ὅλον τὸν κόσμον φαμὲν οὔτε ζητεῖν δεῖν οὔτε πολυπραγμονεῖν τὰς αἰτίας ἐρευνῶντας—οὐ γὰρ οὐδʼ ὅσιον εἶναι—τὸ δὲ ἔοικεν πᾶν τούτου τοὐναντίον γιγνόμενον ὀρθῶς ἂν γίγνεσθαι . πῶς εἶπες ; παράδοξον μὲν τὸ λεγόμενον , καὶ οὐκ ἂν πρεσβύταις τις οἰηθείη πρέπειν · τὸ δὲ ἐπειδάν τίς τι καλόν τε οἰηθῇ καὶ ἀληθὲς μάθημα εἶναι καὶ πόλει συμφέρον καὶ τῷ θεῷ παντάπασι φίλον , οὐδενὶ δὴ τρόπῳ δυνατόν ἐστιν ἔτι μὴ φράζειν . εἰκότα λέγεις · ἀλλʼ ἄστρων πέρι μάθημα τί τοιοῦτον ἀνευρήσομεν ; ὦ ἀγαθοί , καταψευδόμεθα νῦν ὡς ἔπος εἰπεῖν Ἕλληνες πάντες μεγάλων θεῶν , Ἡλίου τε ἅμα καὶ Σελήνης . τὸ ποῖον δὴ ψεῦδος ; φαμὲν αὐτὰ οὐδέποτε τὴν αὐτὴν ὁδὸν ἰέναι , καὶ ἄλλʼ ἄττα ἄστρα μετὰ τούτων , ἐπονομάζοντες πλανητὰ αὐτά . νὴ τὸν Δία , ὦ ξένε , ἀληθὲς τοῦτο λέγεις · ἐν γὰρ δὴ τῷ βίῳ πολλάκις ἑώρακα καὶ αὐτὸς τόν τε Ἑωσφόρον καὶ τὸν Ἕσπερον καὶ ἄλλους τινὰς οὐδέποτε ἰόντας εἰς τὸν αὐτὸν δρόμον ἀλλὰ πάντῃ πλανωμένους , τὸν δὲ ἥλιόν που καὶ σελήνην δρῶντας ταῦθʼ ἃ ἀεὶ πάντες συνεπιστάμεθα . ταῦτʼ ἔστι τοίνυν , ὦ Μέγιλλέ τε καὶ Κλεινία , νῦν ἃ δή φημι δεῖν περὶ θεῶν τῶν κατʼ οὐρανὸν τούς γε ἡμετέρους πολίτας τε καὶ τοὺς νέους τὸ μέχρι τοσούτου μαθεῖν περὶ ἁπάντων τούτων , μέχρι τοῦ μὴ βλασφημεῖν περὶ αὐτά , εὐφημεῖν δὲ ἀεὶ θύοντάς τε καὶ ἐν εὐχαῖς εὐχομένους εὐσεβῶς . τοῦτο μὲν ὀρθόν , εἴ γε πρῶτον μὲν δυνατόν ἐστιν ὃ λέγεις μαθεῖν · εἶτα , εἰ μὴ λέγομέν τι περὶ αὐτῶν ὀρθῶς νῦν , μαθόντες δὲ λέξομεν , συγχωρῶ κἀγὼ τό γε τοσοῦτον καὶ τοιοῦτον ὂν μαθητέον εἶναι . ταῦτʼ οὖν ὡς ἔχοντά ἐσθʼ οὕτω , πειρῶ σὺ μὲν ἐξηγεῖσθαι πάντως , ἡμεῖς δὲ συνέπεσθαί σοι μανθάνοντες . ἀλλʼ ἔστι μὲν οὐ ῥᾴδιον ὃ λέγω μαθεῖν , οὐδʼ αὖ παντάπασι χαλεπόν , οὐδέ γέ τινος χρόνου παμπόλλου . τεκμήριον δέ · ἐγὼ τούτων οὔτε νέος οὔτε πάλαι ἀκηκοὼς σφῷν ἂν νῦν οὐκ ἐν πολλῷ χρόνῳ δηλῶσαι δυναίμην . καίτοι χαλεπά γε ὄντα οὐκ ἄν ποτε οἷός τʼ ἦν δηλοῦν τηλικούτοις οὖσι τηλικοῦτος .
Lemmas: ὁ ποῖος δή ; ὁ μέγας θεός καί ὅλος ὁ κόσμος φημί οὔτε ζητέω δέω οὔτε πολυπραγμονέω ὁ αἰτία ἐρευνάω γάρ οὐδέ ὅσιος εἶμι δέ ἔοικα πᾶς οὗτος ἐναντίος γίγνομαι ὀρθός ἄν γίγνομαι . πῶς λέγω ; παράδοξος μέν ὁ λέγω , καί οὐ ἄν πρεσβύτης τις οἴομαι πρέπω · ὁ δέ ἐπειδάν τις τις καλός τε οἴομαι καί ἀληθής μάθημα εἰμί καί πόλις συμφέρω καί ὁ θεός παντάπασι φίλος , οὐδείς δή τρόπος δυνατός εἰμί ἔτι μή φράζω . ἔοικα λέγω · ἀλλά ἄστρον περί μάθημα τίς τοιοῦτος ἀνευρίσκω ; ὦ ἀγαθός , καταψεύδομαι νῦν ὡς ἔπος λέγω Ἕλλην πᾶς μέγας θεός , Ἥλιος τε ἅμα καί Σελήνη . ὁ ποῖος δή ψεῦδος ; φημί αὐτός οὐδέποτε ὁ αὐτός ὁδός ἔρχομαι , καί ἄλλος τις ἄστρον μετά οὗτος , ἐπονομάζω πλανητός αὐτός . νή ὁ Ζεύς , ὦ ξένος , ἀληθής οὗτος λέγω · ἐν γάρ δή ὁ βίος πολλάκις ὁράω καί αὐτός ὁ τε Ἑωσφόρος καί ὁ Ἕσπερος καί ἄλλος τις οὐδέποτε ἔρχομαι εἰς ὁ αὐτός δρόμος ἀλλά πάντῃ πλανάω , ὁ δέ ἥλιος που καί σελήνη δράω οὗτος ὅς ἀεί πᾶς συνεφίστημι . οὗτος εἰμί τοίνυν , ὦ Μέγιλλος τε καί Κλεινίας , νῦν ὅς δή φημί δέω περί θεός ὁ κατά οὐρανός ὁ γε ἡμέτερος πολίτης τε καί ὁ νέος ὁ μέχρι τοσοῦτος μανθάνω περί ἅπας οὗτος , μέχρι ὁ μή βλασφημέω περί αὐτός , εὐφημέω δέ ἀεί θύω τε καί ἐν εὐχή εὔχομαι εὐσεβής . οὗτος μέν ὀρθός , εἰ γε πρῶτος μέν δυνατός εἰμί ὅς λέγω μανθάνω · εἶτα , εἰ μή λέγω τις περί αὐτός ὀρθός νῦν , μανθάνω δέ λέγω , συγχωρέω ἐγώ ὁ γε τοσοῦτος καί τοιοῦτος εἰμί μανθάνω εἰμί . οὗτος οὖν ὡς ἔχω εἰμί οὕτως , πειράω σύ μέν ἐξηγέομαι πάντως , ἐγώ δέ συνέπομαι σύ μανθάνω . ἀλλά εἰμί μέν οὐ ῥᾴδιος ὅς λέγω μανθάνω , οὐδέ αὖ παντάπασι χαλεπός , οὐδέ γε τις χρόνος πάμπολυς . τεκμήριον δέ · ἐγώ οὗτος οὔτε νέος οὔτε πάλαι ἀκούω σύ ἄν νῦν οὐ ἐν πολύς χρόνος δηλόω δύναμαι . καίτοι χαλεπός γε εἰμί οὐ ἄν ποτέ οἷος τε εἰμί δηλόω τηλικοῦτος εἰμί τηλικοῦτος .