plato-philosophy.leges 5.742
πρὸς τούτοις δʼ ἔτι νόμος ἕπεται πᾶσι τούτοις , μηδʼ ἐξεῖναι χρυσὸν μηδὲ ἄργυρον κεκτῆσθαι μηδένα μηδενὶ ἰδιώτῃ , νόμισμα δὲ ἕνεκα ἀλλαγῆς τῆς καθʼ ἡμέραν , ἣν δημιουργοῖς τε ἀλλάττεσθαι σχεδὸν ἀναγκαῖον , καὶ πᾶσιν ὁπόσων χρεία τῶν τοιούτων μισθοὺς μισθωτοῖς , δούλοις καὶ ἐποίκοις , ἀποτίνειν . ὧν ἕνεκά φαμεν τὸ νόμισμα κτητέον αὐτοῖς μὲν ἔντιμον , τοῖς δὲ ἄλλοις ἀνθρώποις ἀδόκιμον · κοινὸν δὲ Ἑλληνικὸν νόμισμα ἕνεκά τε στρατειῶν καὶ ἀποδημιῶν εἰς τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους , οἷον πρεσβειῶν ἢ καί τινος ἀναγκαίας ἄλλης τῇ πόλει κηρυκείας , ἐκπέμπειν τινὰ ἂν δέῃ , τούτων χάριν ἀνάγκη ἑκάστοτε κεκτῆσθαι τῇ πόλει νόμισμα Ἑλληνικόν . ἰδιώτῃ δὲ ἂν ἄρα ποτὲ ἀνάγκη τις γίγνηται ἀποδημεῖν , παρέμενος μὲν τοὺς ἄρχοντας ἀποδημείτω , νόμισμα δὲ ἄν ποθεν ἔχων ξενικὸν οἴκαδε ἀφίκηται περιγενόμενον , τῇ πόλει αὐτὸ καταβαλλέτω πρὸς λόγον ἀπολαμβάνων τὸ ἐπιχώριον · ἰδιούμενος δὲ ἄν τις φαίνηται , δημόσιόν τε γιγνέσθω καὶ ὁ συνειδὼς καὶ μὴ φράζων ἀρᾷ καὶ ὀνείδει μετὰ τοῦ ἀγαγόντος ἔνοχος ἔστω , καὶ ζημίᾳ πρὸς τούτοις μὴ ἐλάττονι τοῦ ξενικοῦ κομισθέντος νομίσματος . γαμοῦντα δὲ καὶ ἐκδιδόντα μήτʼ οὖν διδόναι μήτε δέχεσθαι προῖκα τὸ παράπαν μηδʼ ἡντινοῦν , μηδὲ νόμισμα παρακατατίθεσθαι ὅτῳ μή τις πιστεύει , μηδὲ δανείζειν ἐπὶ τόκῳ , ὡς ἐξὸν μὴ ἀποδιδόναι τὸ παράπαν τῷ δανεισαμένῳ μήτε τόκον μήτε κεφάλαιον · ταῦτα δʼ ὅτι βέλτιστʼ ἐστὶν πόλει ἐπιτηδεύματα ἐπιτηδεύειν , ὧδε ἄν τις σκοπῶν ὀρθῶς ἂν αὐτὰ διακρίνοι , ἐπαναφέρων εἰς τὴν ἀρχὴν ἀεὶ καὶ τὴν βούλησιν . ἔστιν δὴ τοῦ νοῦν ἔχοντος πολιτικοῦ βούλησις , φαμέν , οὐχ ἥνπερ ἂν οἱ πολλοὶ φαῖεν , δεῖν βούλεσθαι τὸν ἀγαθὸν νομοθέτην ὡς μεγίστην τε εἶναι τὴν πόλιν ᾗ νοῶν εὖ νομοθετοῖ , καὶ ὅτι μάλιστα πλουσίαν , κεκτημένην δʼ αὖ χρύσεια καὶ ἀργύρεια , καὶ κατὰ γῆν καὶ κατὰ θάλατταν ἄρχουσαν ὅτι πλείστων · προσθεῖεν δʼ ἂν καὶ ὡς ἀρίστην δεῖν βούλεσθαι τὴν πόλιν εἶναι καὶ ὡς εὐδαιμονεστάτην τόν γε ὀρθῶς νομοθετοῦντα . τούτων δὲ τὰ μὲν δυνατά ἐστιν γίγνεσθαι , τὰ δʼ οὐ δυνατά · τὰ μὲν οὖν δυνατὰ βούλοιτʼ ἂν ὁ διακοσμῶν , τὰ δὲ μὴ δυνατὰ οὔτʼ ἂν βούλοιτο ματαίας βουλήσεις οὔτʼ ἂν ἐπιχειροῖ . σχεδὸν μὲν γὰρ εὐδαίμονας ἅμα καὶ ἀγαθοὺς ἀνάγκη γίγνεσθαι—τοῦτο μὲν οὖν βούλοιτʼ ἄν—πλουσίους δʼ αὖ σφόδρα καὶ ἀγαθοὺς ἀδύνατον , οὕς γε δὴ πλουσίους οἱ πολλοὶ καταλέγουσι ·
Lemmas: πρός οὗτος δέ ἔτι νόμος ἕπομαι πᾶς οὗτος , μηδέ ἔξεστι χρυσός μηδέ ἄργυρος κτάομαι μηδείς μηδείς ἰδιώτης , νόμισμα δέ ἕνεκα ἀλλαγή ὁ κατά ἡμέρα , ὅς δημιουργός τε ἀλλάσσω σχεδόν ἀναγκαῖος , καί πᾶς ὁπόσος χρεία ὁ τοιοῦτος μισθός μισθωτός , δοῦλος καί ἔποικος , ἀποτίνω . ὅς ἕνεκα φημί ὁ νόμισμα κτητέος αὐτός μέν ἔντιμος , ὁ δέ ἄλλος ἄνθρωπος ἀδόκιμος · κοινός δέ Ἑλληνικός νόμισμα ἕνεκα τε στρατεία καί ἀποδημία εἰς ὁ ἄλλος ἄνθρωπος , οἷος πρεσβεία ἤ καί τις ἀναγκαῖος ἄλλος ὁ πόλις κηρυκεία , ἐκπέμπω τις ἄν δέω , οὗτος χάριν ἀνάγκη ἑκάστοτε κτάομαι ὁ πόλις νόμισμα Ἑλληνικός . ἰδιώτης δέ ἐάν ἄρα ποτέ ἀνάγκη τις γίγνομαι ἀποδημέω , παρίημι μέν ὁ ἄρχων ἀποδημέω , νόμισμα δέ ἐάν ποθεν ἔχω ξενικός οἴκαδε ἀφικνέομαι περιγίγνομαι , ὁ πόλις αὐτός καταβάλλω πρός λόγος ἀπολαμβάνω ὁ ἐπιχώριος · ἰδιόομαι δέ ἐάν τις φαίνω , δημόσιος τε γίγνομαι καί ὁ σύνοιδα καί μή φράζω ἀρά καί ὄνειδος μετά ὁ ἄγω ἔνοχος εἰμί , καί ζημία πρός οὗτος μή ἐλαχύς ὁ ξενικός κομίζω νόμισμα . γαμέω δέ καί ἐκδίδωμι μήτε οὖν δίδωμι μήτε δέχομαι προίξ ὁ παράπαν μηδέ ὅστις , μηδέ νόμισμα παρακατατίθεμαι ὅστις μή τις πιστεύω , μηδέ δανείζω ἐπί τόκος , ὡς ἔξεστι μή ἀποδίδωμι ὁ παράπαν ὁ δανείζω μήτε τόκος μήτε κεφάλαιος · οὗτος δέ ὅτι ἀγαθός εἰμί πόλις ἐπιτήδευμα ἐπιτηδεύω , ὧδε ἄν τις σκοπέω ὀρθός ἄν αὐτός διακρίνω , ἐπαναφέρω εἰς ὁ ἀρχή ἀεί καί ὁ βούλησις . εἰμί δή ὁ νόος ἔχω πολιτικός βούλησις , φημί , οὐ ὅς ἄν ὁ πολύς φημί , δέω βούλομαι ὁ ἀγαθός νομοθέτης ὡς μέγας τε εἰμί ὁ πόλις ὅς νοέω εὖ νομοθετέω , καί ὅτι μάλα πλούσιος , κτάομαι δέ αὖ χρύσεος καί ἀργύρειος , καί κατά γῆ καί κατά θάλασσα ἄρχω ὅτι πολύς · προστίθημι δέ ἄν καί ὡς ἀγαθός δέω βούλομαι ὁ πόλις εἰμί καί ὡς εὐδαίμων ὁ γε ὀρθός νομοθετέω . οὗτος δέ ὁ μέν δυνατός εἰμί γίγνομαι , ὁ δέ οὐ δυνατός · ὁ μέν οὖν δυνατός βούλομαι ἄν ὁ διακοσμέω , ὁ δέ μή δυνατός οὔτε ἄν βούλομαι μάταιος βούλησις οὔτε ἄν ἐπιχειρέω . σχεδόν μέν γάρ εὐδαίμων ἅμα καί ἀγαθός ἀνάγκη γίγνομαι μέν οὖν βούλομαι ἄν—πλουσίους δέ αὖ σφόδρα καί ἀγαθός ἀδύνατος , ὅς γε δή πλούσιος ὁ πολύς καταλέγω ·