plato-philosophy.leges 1.643
τότʼ οὖν ἐξενώθησαν ὑμῖν οἱ πρόγονοι ἡμῶν , καὶ εὔνοιαν ἐκ τόσου ἔγωγε ὑμῖν καὶ οἱ ἡμέτεροι ἔχουσιν γονῆς . τὰ μὲν τοίνυν ὑμέτερα ἀκούειν , ὡς ἔοικεν , ἕτοιμʼ ἂν εἴη · τὰ δʼ ἐμὰ βούλεσθαι μὲν ἕτοιμα , δύνασθαι δὲ οὐ πάνυ ῥᾴδια , ὅμως δὲ πειρατέον . πρῶτον δὴ οὖν πρὸς τὸν λόγον ὁρισώμεθα παιδείαν τί ποτʼ ἐστὶν καὶ τίνα δύναμιν ἔχει · διὰ γὰρ ταύτης φαμὲν ἰτέον εἶναι τὸν προκεχειρισμένον ἐν τῷ νῦν λόγον ὑφʼ ἡμῶν , μέχριπερ ἂν πρὸς τὸν θεὸν ἀφίκηται . πάνυ μὲν οὖν δρῶμεν ταῦτα , εἴπερ σοί γε ἡδύ . λέγοντος τοίνυν ἐμοῦ τί ποτε χρὴ φάναι παιδείαν εἶναι , σκέψασθε ἂν ἀρέσκῃ τὸ λεχθέν . λέγοις ἄν . λέγω δή , καί φημι τὸν ὁτιοῦν ἀγαθὸν ἄνδρα μέλλοντα ἔσεσθαι τοῦτο αὐτὸ ἐκ παίδων εὐθὺς μελετᾶν δεῖν , παίζοντά τε καὶ σπουδάζοντα ἐν τοῖς τοῦ πράγματος ἑκάστοις προσήκουσιν . οἷον τὸν μέλλοντα ἀγαθὸν ἔσεσθαι γεωργὸν ἤ τινα οἰκοδόμον , τὸν μὲν οἰκοδομοῦντά τι τῶν παιδείων οἰκοδομημάτων παίζειν χρή , τὸν δʼ αὖ γεωργοῦντα , καὶ ὄργανα ἑκατέρῳ σμικρά , τῶν ἀληθινῶν μιμήματα , παρασκευάζειν τὸν τρέφοντα αὐτῶν ἑκάτερον , καὶ δὴ καὶ τῶν μαθημάτων ὅσα ἀναγκαῖα προμεμαθηκέναι προμανθάνειν , οἷον τέκτονα μετρεῖν ἢ σταθμᾶσθαι καὶ πολεμικὸν ἱππεύειν παίζοντα ἤ τι τῶν τοιούτων ἄλλο ποιοῦντα , καὶ πειρᾶσθαι διὰ τῶν παιδιῶν ἐκεῖσε τρέπειν τὰς ἡδονὰς καὶ ἐπιθυμίας τῶν παίδων , οἷ ἀφικομένους αὐτοὺς δεῖ τέλος ἔχειν . κεφάλαιον δὴ παιδείας λέγομεν τὴν ὀρθὴν τροφήν , ἣ τοῦ παίζοντος τὴν ψυχὴν εἰς ἔρωτα μάλιστα ἄξει τούτου ὃ δεήσει γενόμενον ἄνδρʼ αὐτὸν τέλειον εἶναι τῆς τοῦ πράγματος ἀρετῆς · ὁρᾶτε οὖν εἰ μέχρι τούτου γε , ὅπερ εἶπον , ὑμῖν ἀρέσκει τὸ λεχθέν . πῶς γὰρ οὔ ; μὴ τοίνυν μηδʼ ὃ λέγομεν εἶναι παιδείαν ἀόριστον γένηται . νῦν γὰρ ὀνειδίζοντες ἐπαινοῦντές θʼ ἑκάστων τὰς τροφάς , λέγομεν ὡς τὸν μὲν πεπαιδευμένον ἡμῶν ὄντα τινά , τὸν δὲ ἀπαίδευτον ἐνίοτε εἴς τε καπηλείας καὶ ναυκληρίας καὶ ἄλλων τοιούτων μάλα πεπαιδευμένων σφόδρα ἀνθρώπων · οὐ γὰρ ταῦτα ἡγουμένων , ὡς ἔοικʼ , εἶναι παιδείαν ὁ νῦν λόγος ἂν εἴη , τὴν δὲ πρὸς ἀρετὴν ἐκ παίδων παιδείαν , ποιοῦσαν ἐπιθυμητήν τε καὶ ἐραστὴν τοῦ πολίτην γενέσθαι τέλεον , ἄρχειν τε καὶ ἄρχεσθαι ἐπιστάμενον μετὰ δίκης .
Lemmas: τότε οὖν ἐκνοέω σύ ὁ πρόγονος ἐγώ , καί εὔνοια ἐκ τόσος ἐγώ σύ καί ὁ ἡμέτερος ἔχω γονή . ὁ μέν τοίνυν ὑμέτερος ἀκούω , ὡς ἔοικα , ἑτοῖμος ἄν εἰμί · ὁ δέ ἐμός βούλομαι μέν ἑτοῖμος , δύναμαι δέ οὐ πάνυ ῥᾴδιος , ὅμως δέ πειράω . πρῶτος δή οὖν πρός ὁ λόγος ὁρίζω παιδεία τίς ποτέ εἰμί καί τίς δύναμις ἔχω · διά γάρ οὗτος φημί ἔρχομαι εἰμί ὁ προχειρίζω ἐν ὁ νῦν λόγος ὑπό ἐγώ , μέχρι ἄν πρός ὁ θεός ἀφικνέομαι . πάνυ μέν οὖν δράω οὗτος , εἴπερ σύ γε ἡδύς . λέγω τοίνυν ἐγώ τίς ποτέ χρή φημί παιδεία εἰμί , σκοπέω ἐάν ἀρέσκω ὁ λέγω . λέγω ἄν . λέγω δή , καί φημί ὁ ὁστισοῦν ἀγαθός ἀνήρ μέλλω εἰμί οὗτος αὐτός ἐκ παῖς εὐθύς μελετάω δέω , παίζω τε καί σπουδάζω ἐν ὁ ὁ πρᾶγμα ἕκαστος προσήκω . οἷος ὁ μέλλω ἀγαθός εἰμί γεωργός ἤ τις οἰκοδόμος , ὁ μέν οἰκοδομέω τις ὁ παίδειος οἰκοδόμημα παίζω χρή , ὁ δέ αὖ γεωργέω , καί ὄργανον ἑκάτερος μικρός , ὁ ἀληθινός μίμημα , παρασκευάζω ὁ τρέφω αὐτός ἑκάτερος , καί δή καί ὁ μάθημα ὅσος ἀναγκαῖος προμανθάνω προμανθάνω , οἷος τέκτων μετρέω ἤ σταθμάω καί πολεμικός ἱππεύω παίζω ἤ τις ὁ τοιοῦτος ἄλλος ποιέω , καί πειράω διά ὁ παιδιά ἐκεῖσε τρέπω ὁ ἡδονή καί ἐπιθυμία ὁ παῖς , οἷ ἀφικνέομαι αὐτός δέω τέλος ἔχω . κεφάλαιος δή παιδεία λέγω ὁ ὀρθός τροφή , ὅς ὁ παίζω ὁ ψυχή εἰς ἔρως μάλα ἄγω οὗτος ὅς δέω γίγνομαι ἀνήρ αὐτός τέλειος εἰμί ὁ ὁ πρᾶγμα ἀρετή · ὁράω οὖν εἰ μέχρι οὗτος γε , ὅς λέγω , σύ ἀρέσκω ὁ λέγω . πῶς γάρ οὐ ; μή τοίνυν μηδέ ὅς λέγω εἰμί παιδεία ἀόριστος γίγνομαι . νῦν γάρ ὀνειδίζω ἐπαινέω τε ἕκαστος ὁ τροφή , λέγω ὡς ὁ μέν παιδεύω ἐγώ εἰμί τις , ὁ δέ ἀπαίδευτος ἐνίοτε εἰς τε καπηλεία καί ναυκληρία καί ἄλλος τοιοῦτος μάλα παιδεύω σφόδρα ἄνθρωπος · οὐ γάρ οὗτος ἡγέομαι , ὡς ἔοικα , εἰμί παιδεία ὁ νῦν λόγος ἄν εἰμί , ὁ δέ πρός ἀρετή ἐκ παῖς παιδεία , ποιέω ἐπιθυμητής τε καί ἐραστής ὁ πολίτης γίγνομαι τέλειος , ἄρχω τε καί ἄρχω ἐπίσταμαι μετά δίκη .