plato-philosophy.leges 9.880
ἧλιξ δὲ ἥλικα καὶ τὸν ἄπαιδα προέχοντα ἡλικίᾳ ἑαυτοῦ ἐὰν τύπτῃ , γέρων τε γέροντα καὶ ἐὰν νέος νέον , ἀμυνέσθω κατὰ φύσιν ἄνευ βέλους ψιλαῖς ταῖς χερσίν · ὁ δὲ ὑπὲρ τετταράκοντα γεγονὼς ἔτη ἐὰν τολμᾷ τῳ μάχεσθαι , εἴτε ἄρχων εἴτε ἀμυνόμενος , ἄγροικος καὶ ἀνελεύθερος ἂν λεγόμενος ἀνδραποδώδης τε , δίκης ἂν ἐπονειδίστου τυγχάνων τὸ πρέπον ἔχοι . καὶ ἐὰν μέν τις τοιούτοις παραμυθίοις εὐπειθὴς γίγνηται , εὐήνιος ἂν εἴη · ὁ δὲ δυσπειθὴς καὶ μηδὲν προοιμίου φροντίζων δέχοιτʼ ἂν τὸν τοιόνδε ἑτοίμως νόμον · ἐάν τις τύπτῃ τὸν πρεσβύτερον εἴκοσιν ἔτεσιν ἢ πλείοσιν ἑαυτοῦ , πρῶτον μὲν ὁ προστυγχάνων , ἐὰν μὴ ἧλιξ μηδὲ νεώτερος ᾖ τῶν μαχομένων , διειργέτω ἢ κακὸς ἔστω κατὰ νόμον · ἐὰν δὲ ἐν τῇ τοῦ πληγέντος ἡλικίᾳ ἢ ἔτι νεώτερος , ἀμυνέτω ὡς ἀδελφῷ ἢ πατρὶ ἢ ἔτι ἀνωτέρω τῷ ἀδικουμένῳ . πρὸς δʼ ἔτι δίκην ὑπεχέτω τῆς αἰκίας ὁ τὸν πρεσβύτερον , ὡς εἴρηται , τολμήσας τύπτειν , καὶ ἐὰν ὄφλῃ τὴν δίκην , δεδέσθω μηδὲν ἐνιαυτοῦ σμικρότερον · ἐὰν δὲ οἱ δικασταὶ τιμήσωσιν πλείονος , ἔστω κύριος ὁ τιμηθεὶς αὐτῷ χρόνος . ἐὰν δὲ ξένος ἢ τῶν μετοίκων τις τύπτῃ τὸν πρεσβύτερον εἴκοσιν ἔτεσιν ἢ πλείοσιν ἑαυτοῦ , περὶ μὲν τῶν παραγενομένων τῆς βοηθείας ὁ αὐτὸς νόμος ἐχέτω τὴν αὐτὴν δύναμιν , ὁ δὲ τὴν τοιαύτην δίκην ἡττηθείς , ξένος μὲν ὢν καὶ μὴ σύνοικος , δύο ἔτη δεδεμένος ἐκτινέτω ταύτην αὐτὴν τὴν δίκην , ὁ δὲ μέτοικός τε ὢν καὶ ἀπειθῶν τοῖς νόμοις τρία ἔτη δεδέσθω , ἐὰν μὴ τὸ δικαστήριον πλείονος αὐτῷ χρόνου τιμήσῃ τὴν δίκην . ζημιούσθω δὲ καὶ ὁ παραγενόμενος ὁτῳοῦν τούτων καὶ μὴ βοηθήσας κατὰ νόμον , ὁ μὲν μεγίστου τιμήματος ὢν μνᾷ , δευτέρου δὲ ὢν πεντήκοντα δραχμαῖς , τρίτου δὲ τριάκοντα , εἴκοσι δὲ τοῦ τετάρτου · δικαστήριον δὲ γιγνέσθω τοῖς τοιούτοισι στρατηγοὶ καὶ ταξίαρχοι φύλαρχοί τε καὶ ἵππαρχοι.νόμοι δέ , ὡς ἔοικεν , οἱ μὲν τῶν χρηστῶν ἀνθρώπων ἕνεκα γίγνονται , διδαχῆς χάριν τοῦ τίνα τρόπον ὁμιλοῦντες ἀλλήλοις ἂν φιλοφρόνως οἰκοῖεν , οἱ δὲ τῶν τὴν παιδείαν διαφυγόντων , ἀτεράμονι χρωμένων τινὶ φύσει καὶ μηδὲν τεγχθέντων ὥστε μὴ ἐπὶ πᾶσαν ἰέναι κάκην . οὗτοι τοὺς μέλλοντας λόγους ῥηθήσεσθαι πεποιηκότες ἂν εἶεν · οἷς δὴ τοὺς νόμους ἐξ ἀνάγκης ὁ νομοθέτης ἂν νομοθετοῖ , βουλόμενος αὐτῶν μηδέποτε χρείαν γίγνεσθαι .
Lemmas: ἧλιξ δέ ἧλιξ καί ὁ ἄπαις προέχω ἡλικία ἑαυτοῦ ἐάν τύπτω , γέρων τε γέρων καί ἐάν νέος νέος , ἀμύνω κατά φύσις ἄνευ βέλος ψιλός ὁ χείρ · ὁ δέ ὑπέρ τεσσαράκοντα γίγνομαι ἔτος ἐάν τολμάω τις μάχομαι , εἴτε ἄρχω εἴτε ἀμύνω , ἄγροικος καί ἀνελεύθερος ἄν λέγω ἀνδραποδώδης τε , δίκη ἄν ἐπονείδιστος τυγχάνω ὁ πρέπω ἔχω . καί ἐάν μέν τις τοιοῦτος παραμύθιον εὐπειθής γίγνομαι , εὐήνιος ἄν εἰμί · ὁ δέ δυσπειθής καί μηδείς προοίμιον φροντίζω δέχομαι ἄν ὁ τοιόσδε ἑτοῖμος νόμος · ἐάν τις τύπτω ὁ πρέσβυς εἴκοσι ἔτος ἤ πολύς ἑαυτοῦ , πρῶτος μέν ὁ προστυγχάνω , ἐάν μή ἧλιξ μηδέ νέος εἰμί ὁ μάχομαι , διείργω ἤ κακός εἰμί κατά νόμος · ἐάν δέ ἐν ὁ ὁ πλήσσω ἡλικία ἤ ἔτι νέος , ἀμύνω ὡς ἀδελφός ἤ πατήρ ἤ ἔτι ἀνώτερος ὁ ἀδικέω . πρός δέ ἔτι δίκη ὑπέχω ὁ αἰκία ὁ ὁ πρέσβυς , ὡς λέγω , τολμάω τύπτω , καί ἐάν ὀφλισκάνω ὁ δίκη , δέω μηδείς ἐνιαυτός μικρός · ἐάν δέ ὁ δικαστής τιμάω πολύς , εἰμί κύριος ὁ τιμάω αὐτός χρόνος . ἐάν δέ ξένος ἤ ὁ μέτοικος τις τύπτω ὁ πρέσβυς εἴκοσι ἔτος ἤ πολύς ἑαυτοῦ , περί μέν ὁ παραγίγνομαι ὁ βοήθεια ὁ αὐτός νόμος ἔχω ὁ αὐτός δύναμις , ὁ δέ ὁ τοιοῦτος δίκη ἡσσάομαι , ξένος μέν εἰμί καί μή σύνοικος , δύο ἔτος δέω ἐκτίνω οὗτος αὐτός ὁ δίκη , ὁ δέ μέτοικος τε εἰμί καί ἀπειθέω ὁ νόμος τρεῖς ἔτος δέω , ἐάν μή ὁ δικαστήριον πολύς αὐτός χρόνος τιμάω ὁ δίκη . ζημιόω δέ καί ὁ παραγίγνομαι ὅστις οὗτος καί μή βοηθέω κατά νόμος , ὁ μέν μέγας τίμημα εἰμί μνᾶ , δεύτερος δέ εἰμί πεντήκοντα δραχμή , τρίτος δέ τριάκοντα , εἴκοσι δέ ὁ τέταρτος · δικαστήριον δέ γίγνομαι ὁ τοιοῦτος στρατηγός καί ταξίαρχος φύλαρχος τε καί ιππαρχοι.νοεγω δέ , ὡς ἔοικα , ὁ μέν ὁ χρηστός ἄνθρωπος ἕνεκα γίγνομαι , διδαχή χάριν ὁ τίς τρόπος ὁμιλέω ἀλλήλων ἄν φιλόφρων οἰκέω , ὁ δέ ὁ ὁ παιδεία διαφεύγω , ἀτεράμων χράω τις φύσις καί μηδείς τέγγω ὥστε μή ἐπί πᾶς ἔρχομαι κάκη . οὗτος ὁ μέλλω λόγος λέγω ποιέω ἄν εἰμί · ὅς δή ὁ νόμος ἐκ ἀνάγκη ὁ νομοθέτης ἄν νομοθετέω , βούλομαι αὐτός μηδέποτε χρεία γίγνομαι .