plato-philosophy.leges 2.669
τί δʼ εἰ γιγνώσκοιμεν ὅτι τὸ γεγραμμένον ἢ τὸ πεπλασμένον ἐστὶν ἄνθρωπος , καὶ τὰ μέρη πάντα τὰ ἑαυτοῦ καὶ χρώματα ἅμα καὶ σχήματα ἀπείληφεν ὑπὸ τῆς τέχνης ; ἆρά γε ἀναγκαῖον ἤδη τῷ ταῦτα γνόντι καὶ ἐκεῖνο ἑτοίμως γιγνώσκειν , εἴτε καλὸν εἴτε ὅπῃ ποτὲ ἐλλιπὲς ἂν εἴη κάλλους ; πάντες μεντἂν ὡς ἔπος εἰπεῖν , ὦ ξένε , τὰ καλὰ τῶν ζῴων ἐγιγνώσκομεν . ὀρθότατα λέγεις . ἆρʼ οὖν οὐ περὶ ἑκάστην εἰκόνα , καὶ ἐν γραφικῇ καὶ ἐν μουσικῇ καὶ πάντῃ , τὸν μέλλοντα ἔμφρονα κριτὴν ἔσεσθαι δεῖ ταῦτα τρία ἔχειν , ὅ τέ ἐστι πρῶτον γιγνώσκειν , ἔπειτα ὡς ὀρθῶς , ἔπειθʼ ὡς εὖ , τὸ τρίτον , εἴργασται τῶν εἰκόνων ἡτισοῦν ῥήμασί τε καὶ μέλεσι καὶ τοῖς ῥυθμοῖς ; ἔοικε γοῦν . μὴ τοίνυν ἀπείπωμεν λέγοντες τὸ περὶ τὴν μουσικὴν ᾗ χαλεπόν · ἐπειδὴ γὰρ ὑμνεῖται περὶ αὐτὴν διαφερόντως ἢ τὰς ἄλλας εἰκόνας , εὐλαβείας δὴ δεῖται πλείστης πασῶν εἰκόνων . ἁμαρτών τε γάρ τις μέγιστʼ ἂν βλάπτοιτο , ἤθη κακὰ φιλοφρονούμενος , χαλεπώτατόν τε αἰσθέσθαι διὰ τὸ τοὺς ποιητὰς φαυλοτέρους εἶναι ποιητὰς αὐτῶν τῶν Μουσῶν . οὐ γὰρ ἂν ἐκεῖναί γε ἐξαμάρτοιέν ποτε τοσοῦτον ὥστε ῥήματα ἀνδρῶν ποιήσασαι τὸ χρῶμα γυναικῶν καὶ μέλος ἀποδοῦναι , καὶ μέλος ἐλευθέρων αὖ καὶ σχήματα συνθεῖσαι ῥυθμοὺς δούλων καὶ ἀνελευθέρων προσαρμόττειν , οὐδʼ αὖ ῥυθμοὺς καὶ σχῆμα ἐλευθέριον ὑποθεῖσαι μέλος ἢ λόγον ἐναντίον ἀποδοῦναι τοῖς ῥυθμοῖς , ἔτι δὲ θηρίων φωνὰς καὶ ἀνθρώπων καὶ ὀργάνων καὶ πάντας ψόφους εἰς ταὐτὸν οὐκ ἄν ποτε συνθεῖεν , ὡς ἕν τι μιμούμεναι · ποιηταὶ δὲ ἀνθρώπινοι σφόδρα τὰ τοιαῦτα ἐμπλέκοντες καὶ συγκυκῶντες ἀλόγως , γέλωτʼ ἂν παρασκευάζοιεν τῶν ἀνθρώπων ὅσους φησὶν Ὀρφεὺς λαχεῖν ὥραν τῆς τέρψιος . ταῦτά γε γὰρ ὁρῶσι πάντα κυκώμενα , καὶ ἔτι διασπῶσιν οἱ ποιηταὶ ῥυθμὸν μὲν καὶ σχήματα μέλους χωρίς , λόγους ψιλοὺς εἰς μέτρα τιθέντες , μέλος δʼ αὖ καὶ ῥυθμὸν ἄνευ ῥημάτων , ψιλῇ κιθαρίσει τε καὶ αὐλήσει προσχρώμενοι , ἐν οἷς δὴ παγχάλεπον ἄνευ λόγου γιγνόμενον ῥυθμόν τε καὶ ἁρμονίαν γιγνώσκειν ὅτι τε βούλεται καὶ ὅτῳ ἔοικε τῶν ἀξιολόγων μιμημάτων ·
Lemmas: τίς δέ εἰ γιγνώσκω ὅτι ὁ γράφω ἤ ὁ πλάσσω εἰμί ἄνθρωπος , καί ὁ μέρος πᾶς ὁ ἑαυτοῦ καί χρῶμα ἅμα καί σχῆμα ἀπολαμβάνω ὑπό ὁ τέχνη ; ἆρα γε ἀναγκαῖος ἤδη ὁ οὗτος γιγνώσκω καί ἐκεῖνος ἑτοῖμος γιγνώσκω , εἴτε καλός εἴτε ὅπῃ ποτέ ἐλλιπής ἄν εἰμί κάλλος ; πᾶς ἄν ὡς ἔπος λέγω , ὦ ξένος , ὁ καλός ὁ ζῷον γιγνώσκω . ὀρθός λέγω . ἆρα οὖν οὐ περί ἕκαστος εἰκών , καί ἐν γραφικός καί ἐν μουσική καί πάντῃ , ὁ μέλλω ἔμφρων κριτής εἰμί δέω οὗτος τρεῖς ἔχω , ὅς τε εἰμί πρῶτος γιγνώσκω , ἔπειτα ὡς ὀρθός , ἔπειτα ὡς εὖ , ὁ τρίτος , ἐργάζομαι ὁ εἰκών ὅστις ῥῆμα τε καί μέλος καί ὁ ῥυθμός ; ἔοικα γοῦν . μή τοίνυν ἀπολέγω λέγω ὁ περί ὁ μουσική ᾗ χαλεπός · ἐπειδή γάρ ὑμνέω περί αὐτός διαφερόντως ἤ ὁ ἄλλος εἰκών , εὐλάβεια δή δέω πολύς πᾶς εἰκών . ἁμαρτάνω τε γάρ τις μέγας ἄν βλάπτω , ἦθος κακός φιλοφρονέομαι , χαλεπός τε αἰσθάνομαι διά ὁ ὁ ποιητής φαῦλος εἰμί ποιητής αὐτός ὁ Μοῦσα . οὐ γάρ ἄν ἐκεῖνος γε ἐξαμαρτέω ποτέ τοσοῦτος ὥστε ῥῆμα ἀνήρ ποιέω ὁ χρῶμα γυνή καί μέλος ἀποδίδωμι , καί μέλος ἐλεύθερος αὖ καί σχῆμα συντίθημι ῥυθμός δοῦλος καί ἀνελεύθερος προσαρμόζω , οὐδέ αὖ ῥυθμός καί σχῆμα ἐλευθέριος ὑποτίθημι μέλος ἤ λόγος ἐναντίος ἀποδίδωμι ὁ ῥυθμός , ἔτι δέ θηρίον φωνή καί ἄνθρωπος καί ὄργανον καί πᾶς ψόφος εἰς αὐτός οὐ ἄν ποτέ συντίθημι , ὡς εἷς τις μιμέομαι · ποιητής δέ ἀνθρώπινος σφόδρα ὁ τοιοῦτος ἐμπλέκω καί συγκυκάω ἄλογος , γέλως ἄν παρασκευάζω ὁ ἄνθρωπος ὅσος φημί Ὀρφεύς λαγχάνω ὥρα ὁ τέρψις . οὗτος γε γάρ ὁράω πᾶς κυκάω , καί ἔτι διασπάω ὁ ποιητής ῥυθμός μέν καί σχῆμα μέλος χωρίς , λόγος ψιλός εἰς μέτρον τίθημι , μέλος δέ αὖ καί ῥυθμός ἄνευ ῥῆμα , ψιλός κιθάρισις τε καί αὔλησις προσχράομαι , ἐν ὅς δή παγχάλεπος ἄνευ λόγος γίγνομαι ῥυθμός τε καί ἁρμονία γιγνώσκω ὅστις τε βούλομαι καί ὅστις ἔοικα ὁ ἀξιόλογος μίμημα ·