plato-philosophy.leges 6.777
οὐκοῦν καὶ τοὐναντίον , ὡς ὑγιὲς οὐδὲν ψυχῆς δούλης , οὐδὲ πιστεύειν οὐδέποτʼ οὐδὲν τῷ γένει δεῖ τὸν νοῦν κεκτημένον ; ὁ δὲ σοφώτατος ἡμῖν τῶν ποιητῶν καὶ ἀπεφήνατο , ὑπὲρ τοῦ Διὸς ἀγορεύων , ὡς — ἥμισυ γάρ τε νόου , φησίν , ἀπαμείρεται εὐρύοπα Ζεύς ἀνδρῶν , οὓς ἂν δὴ κατὰ δούλιον ἦμαρ ἕλῃσι . ταῦτα δὴ διαλαβόντες ἕκαστοι τοῖς διανοήμασιν οἱ μὲν πιστεύουσί τε οὐδὲν γένει οἰκετῶν , κατὰ δὲ θηρίων φύσιν κέντροις καὶ μάστιξιν οὐ τρὶς μόνον ἀλλὰ πολλάκις ἀπεργάζονται δούλας τὰς ψυχὰς τῶν οἰκετῶν · οἱ δʼ αὖ τἀναντία τούτων δρῶσι πάντα . τί μήν ; τί οὖν δὴ χρὴ ποιεῖν , τούτων , ὦ ξένε , διαφερομένων οὕτω , περὶ τῆς ἡμετέρας αὖ χώρας ἡμᾶς , τῆς τε κτήσεως ἅμα καὶ κολάσεως τῶν δούλων πέρι ; τί δʼ , ὦ Κλεινία ; δῆλον ὡς ἐπειδὴ δύσκολόν ἐστι τὸ θρέμμα ἄνθρωπος , καὶ πρὸς τὴν ἀναγκαίαν διόρισιν , τὸ δοῦλόν τε ἔργῳ διορίζεσθαι καὶ ἐλεύθερον καὶ δεσπότην , οὐδαμῶς εὔχρηστον ἐθέλειν εἶναί τε καὶ γίγνεσθαι φαίνεται , χαλεπὸν δὴ τὸ κτῆμα · ἔργῳ γὰρ πολλάκις ἐπιδέδεικται περὶ τὰς Μεσσηνίων συχνὰς εἰωθυίας ἀποστάσεις γίγνεσθαι , καὶ περί γε τὰς τῶν ἐκ μιᾶς φωνῆς πολλοὺς οἰκέτας κτωμένων πόλεις , ὅσα κακὰ συμβαίνει , καὶ ἔτι τὰ τῶν λεγομένων περιδίνων τῶν περὶ τὴν Ἰταλίαν γιγνομένων παντοδαπὰ κλωπῶν ἔργα τε καὶ παθήματα . πρὸς ἅ τις ἂν πάντα βλέψας διαπορήσειε τί χρὴ δρᾶν περὶ ἁπάντων τῶν τοιούτων . δύο δὴ λείπεσθον μόνω μηχανά , μήτε πατριώτας ἀλλήλων εἶναι τοὺς μέλλοντας ῥᾷον δουλεύσειν , ἀσυμφώνους τε εἰς δύναμιν ὅτι μάλιστα , τρέφειν δʼ αὐτοὺς ὀρθῶς , μὴ μόνον ἐκείνων ἕνεκα , πλέον δὲ αὑτῶν προτιμῶντας · ἡ δὲ τροφὴ τῶν τοιούτων μήτε τινὰ ὕβριν ὑβρίζειν εἰς τοὺς οἰκέτας , ἧττον δέ , εἰ δυνατόν , ἀδικεῖν ἢ τοὺς ἐξ ἴσου . διάδηλος γὰρ ὁ φύσει καὶ μὴ πλαστῶς σέβων τὴν δίκην , μισῶν δὲ ὄντως τὸ ἄδικον , ἐν τούτοις τῶν ἀνθρώπων ἐν οἷς αὐτῷ ῥᾴδιον ἀδικεῖν · ὁ περὶ τὰ τῶν δούλων οὖν ἤθη καὶ πράξεις γιγνόμενός τις ἀμίαντος τοῦ τε ἀνοσίου πέρι καὶ ἀδίκου , σπείρειν εἰς ἀρετῆς ἔκφυσιν ἱκανώτατος ἂν εἴη , ταὐτὸν δʼ ἔστʼ εἰπεῖν τοῦτο ὀρθῶς ἅμα λέγοντα ἐπί τε δεσπότῃ καὶ τυράννῳ καὶ πᾶσαν δυναστείαν δυναστεύοντι πρὸς ἀσθενέστερον ἑαυτοῦ .
Lemmas: οὐκοῦν καί ἐναντίος , ὡς ὑγιής οὐδείς ψυχή δούλη , οὐδέ πιστεύω οὐδέποτε οὐδείς ὁ γένος δέω ὁ νόος κτάομαι ; ὁ δέ σοφός ἐγώ ὁ ποιητής καί ἀποφαίνω , ὑπέρ ὁ Ζεύς ἀγορεύω , ὡς — ἥμισυς γάρ τε νόος , φημί , ἀπαμείρω εὐρύοπα Ζεύς ἀνήρ , ὅς ἄν δή κατά δούλιος ἦμαρ αἱρέω . οὗτος δή διαλαμβάνω ἕκαστος ὁ διανόημα ὁ μέν πιστεύω τε οὐδείς γένος οἰκέτης , κατά δέ θηρίον φύσις κέντρον καί μάστιξ οὐ τρίς μόνος ἀλλά πολλάκις ἀπεργάζομαι δούλη ὁ ψυχή ὁ οἰκέτης · ὁ δέ αὖ ἐναντίος οὗτος δράω πᾶς . τίς μήν ; τίς οὖν δή χρή ποιέω , οὗτος , ὦ ξένος , διαφέρω οὕτως , περί ὁ ἡμέτερος αὖ χώρα ἐγώ , ὁ τε κτῆσις ἅμα καί κόλασις ὁ δοῦλος περί ; τίς δέ , ὦ Κλεινίας ; δῆλος ὡς ἐπειδή δύσκολος εἰμί ὁ θρέμμα ἄνθρωπος , καί πρός ὁ ἀναγκαῖος διόρισις , ὁ δοῦλος τε ἔργον διορίζω καί ἐλεύθερος καί δεσπότης , οὐδαμῶς εὔχρηστος ἐθέλω εἰμί τε καί γίγνομαι φαίνω , χαλεπός δή ὁ κτῆμα · ἔργον γάρ πολλάκις ἐπιδείκνυμι περί ὁ Μεσσήνιος συχνός εἴωθα ἀπόστασις γίγνομαι , καί περί γε ὁ ὁ ἐκ εἷς φωνή πολύς οἰκέτης κτάομαι πόλις , ὅσος κακός συμβαίνω , καί ἔτι ὁ ὁ λέγω περίδινος ὁ περί ὁ Ἰταλία γίγνομαι παντοδαπός κλώψ ἔργον τε καί πάθημα . πρός ὅς τις ἄν πᾶς βλέπω διαπορέω τίς χρή δράω περί ἅπας ὁ τοιοῦτος . δύο δή λείπω μόνος μηχανή , μήτε πατριώτης ἀλλήλων εἰμί ὁ μέλλω ῥᾴδιος δουλεύω , ἀσύμφωνος τε εἰς δύναμις ὅτι μάλα , τρέφω δέ αὐτός ὀρθός , μή μόνος ἐκεῖνος ἕνεκα , πολύς δέ ἑαυτοῦ προτιμάω · ὁ δέ τροφή ὁ τοιοῦτος μήτε τις ὕβρις ὑβρίζω εἰς ὁ οἰκέτης , ἥσσων δέ , εἰ δυνατός , ἀδικέω ἤ ὁ ἐκ ἴσος . διάδηλος γάρ ὁ φύσις καί μή πλαστός σέβω ὁ δίκη , μισέω δέ ὄντως ὁ ἄδικος , ἐν οὗτος ὁ ἄνθρωπος ἐν ὅς αὐτός ῥᾴδιος ἀδικέω · ὁ περί ὁ ὁ δοῦλος οὖν ἦθος καί πρᾶξις γίγνομαι τις ἀμίαντος ὁ τε ἀνόσιος περί καί ἄδικος , σπείρω εἰς ἀρετή ἔκφυσις ἱκανός ἄν εἰμί , αὐτός δέ εἰμί λέγω οὗτος ὀρθός ἅμα λέγω ἐπί τε δεσπότης καί τύραννος καί πᾶς δυναστεία δυναστεύω πρός ἀσθενής ἑαυτοῦ .