plato-philosophy.leges 10.896
ὧι δὴ ψυχὴ τοὔνομα , τίς τούτου λόγος ; ἔχομεν ἄλλον πλὴν τὸν νυνδὴ ῥηθέντα , τὴν δυναμένην αὐτὴν αὑτὴν κινεῖν κίνησιν ; τὸ ἑαυτὸ κινεῖν φῂς λόγον ἔχειν τὴν αὐτὴν οὐσίαν , ἥνπερ τοὔνομα ὃ δὴ πάντες ψυχὴν προσαγορεύομεν ; φημί γε · εἰ δʼ ἔστι τοῦτο οὕτως ἔχον , ἆρα ἔτι ποθοῦμεν μὴ ἱκανῶς δεδεῖχθαι ψυχὴν ταὐτὸν ὂν καὶ τὴν πρώτην γένεσιν καὶ κίνησιν τῶν τε ὄντων καὶ γεγονότων καὶ ἐσομένων καὶ πάντων αὖ τῶν ἐναντίων τούτοις , ἐπειδή γε ἀνεφάνη μεταβολῆς τε καὶ κινήσεως ἁπάσης αἰτία ἅπασιν ; οὔκ , ἀλλὰ ἱκανώτατα δέδεικται ψυχὴ τῶν πάντων πρεσβυτάτη , γενομένη γε ἀρχὴ κινήσεως . ἆρʼ οὖν οὐχ ἡ διʼ ἕτερον ἐν ἄλλῳ γιγνομένη κίνησις , αὐτὸ δὲ ἐν αὑτῷ μηδέποτε παρέχουσα κινεῖσθαι μηδέν , δευτέρα τε , καὶ ὁπόσων ἀριθμῶν βούλοιτο ἄν τις ἀριθμεῖν αὐτὴν πολλοστήν , τοσούτων , σώματος οὖσα ὄντως ἀψύχου μεταβολή ; ὀρθῶς . ὀρθῶς ἄρα καὶ κυρίως ἀληθέστατά τε καὶ τελεώτατα εἰρηκότες ἂν εἶμεν ψυχὴν μὲν προτέραν γεγονέναι σώματος ἡμῖν , σῶμα δὲ δεύτερόν τε καὶ ὕστερον , ψυχῆς ἀρχούσης , ἀρχόμενον κατὰ φύσιν . ἀληθέστατα μὲν οὖν . μεμνήμεθά γε μὴν ὁμολογήσαντες ἐν τοῖς πρόσθεν ὡς , εἰ ψυχὴ φανείη πρεσβυτέρα σώματος οὖσα , καὶ τὰ ψυχῆς τῶν τοῦ σώματος ἔσοιτο πρεσβύτερα . πάνυ μὲν οὖν . τρόποι δὲ καὶ ἤθη καὶ βουλήσεις καὶ λογισμοὶ καὶ δόξαι ἀληθεῖς ἐπιμέλειαί τε καὶ μνῆμαι πρότερα μήκους σωμάτων καὶ πλάτους καὶ βάθους καὶ ῥώμης εἴη γεγονότα ἄν , εἴπερ καὶ ψυχὴ σώματος . ἀνάγκη . ἆρʼ οὖν τὸ μετὰ τοῦτο ὁμολογεῖν ἀναγκαῖον τῶν τε ἀγαθῶν αἰτίαν εἶναι ψυχὴν καὶ τῶν κακῶν καὶ καλῶν καὶ αἰσχρῶν δικαίων τε καὶ ἀδίκων καὶ πάντων τῶν ἐναντίων , εἴπερ τῶν πάντων γε αὐτὴν θήσομεν αἰτίαν ; πῶς γὰρ οὔ ; ψυχὴν δὴ διοικοῦσαν καὶ ἐνοικοῦσαν ἐν ἅπασιν τοῖς πάντῃ κινουμένοις μῶν οὐ καὶ τὸν οὐρανὸν ἀνάγκη διοικεῖν φάναι ; τί μήν ; μίαν ἢ πλείους ; πλείους · ἐγὼ ὑπὲρ σφῷν ἀποκρινοῦμαι . δυοῖν μέν γέ που ἔλαττον μηδὲν τιθῶμεν , τῆς τε εὐεργέτιδος καὶ τῆς τἀναντία δυναμένης ἐξεργάζεσθαι . σφόδρα ὀρθῶς εἴρηκας .
Lemmas: ὅς δή ψυχή ὄνομα , τίς οὗτος λόγος ; ἔχω ἄλλος πλήν ὁ νυνδί λέγω , ὁ δύναμαι αὐτός ἑαυτοῦ κινέω κίνησις ; ὁ ἑαυτοῦ κινέω φημί λόγος ἔχω ὁ αὐτός οὐσία , ὅς ὄνομα ὅς δή πᾶς ψυχή προσαγορεύω ; φημί γε · εἰ δέ εἰμί οὗτος οὕτως ἔχω , ἆρα ἔτι ποθέω μή ἱκανός δείκνυμι ψυχή αὐτός εἰμί καί ὁ πρῶτος γένεσις καί κίνησις ὁ τε εἰμί καί γίγνομαι καί εἰμί καί πᾶς αὖ ὁ ἐναντίος οὗτος , ἐπειδή γε ἀναφαίνω μεταβολή τε καί κίνησις ἅπας αἰτία ἅπας ; οὐ , ἀλλά ἱκανός δείκνυμι ψυχή ὁ πᾶς πρέσβυς , γίγνομαι γε ἀρχή κίνησις . ἆρα οὖν οὐ ὁ διά ἕτερος ἐν ἄλλος γίγνομαι κίνησις , αὐτός δέ ἐν ἑαυτοῦ μηδέποτε παρέχω κινέω μηδείς , δεύτερος τε , καί ὁπόσος ἀριθμός βούλομαι ἄν τις ἀριθμέω αὐτός πολλοστός , τοσοῦτος , σῶμα εἰμί ὄντως ἄψυχος μεταβολή ; ὀρθός . ὀρθός ἄρα καί κύριος ἀληθής τε καί τέλειος λέγω ἄν εἰμί ψυχή μέν πρότερος γίγνομαι σῶμα ἐγώ , σῶμα δέ δεύτερος τε καί ὕστερον , ψυχή ἄρχω , ἄρχω κατά φύσις . ἀληθής μέν οὖν . μιμνῄσκω γε μήν ὁμολογέω ἐν ὁ πρόσθεν ὡς , εἰ ψυχή φαίνω πρέσβυς σῶμα εἰμί , καί ὁ ψυχή ὁ ὁ σῶμα εἰμί πρέσβυς . πάνυ μέν οὖν . τρόπος δέ καί ἦθος καί βούλησις καί λογισμός καί δόξα ἀληθής ἐπιμέλεια τε καί μνήμη πρότερος μῆκος σῶμα καί πλάτος καί βάθος καί ῥώμη εἰμί γίγνομαι ἄν , εἴπερ καί ψυχή σῶμα . ἀνάγκη . ἆρα οὖν ὁ μετά οὗτος ὁμολογέω ἀναγκαῖος ὁ τε ἀγαθός αἰτία εἰμί ψυχή καί ὁ κακός καί καλός καί αἰσχρός δίκαιος τε καί ἄδικος καί πᾶς ὁ ἐναντίος , εἴπερ ὁ πᾶς γε αὐτός τίθημι αἰτία ; πῶς γάρ οὐ ; ψυχή δή διοικέω καί ἐνοικέω ἐν ἅπας ὁ πάντῃ κινέω μῶν οὐ καί ὁ οὐρανός ἀνάγκη διοικέω φημί ; τίς μήν ; εἷς ἤ πολύς ; πολύς · ἐγώ ὑπέρ σύ ἀποκρίνω . δύο μέν γε που ἐλαχύς μηδείς τίθημι , ὁ τε εὐέργετις καί ὁ ἐναντίος δύναμαι ἐξεργάζομαι . σφόδρα ὀρθός λέγω .