plato-philosophy.leges 11.930
ἐὰν δὲ ἀνὴρ καὶ γυνὴ μηδαμῇ συμφέρωνται τρόπων ἀτυχίᾳ χρώμενοι , δέκα μὲν ἄνδρας τῶν νομοφυλάκων ἐπιμελεῖσθαι τῶν τοιούτων ἀεὶ χρεὼν τοὺς μέσους , δέκα δὲ τῶν περὶ γάμους γυναικῶν ὡσαύτως · καὶ ἐὰν μὲν δὴ συναλλάττειν δύνωνται , ταῦτʼ ἔστω κύρια , ἐὰν δʼ αἱ ψυχαὶ κυμαίνωσιν μειζόνως αὐτῶν , ζητεῖν κατὰ δύναμιν οἵτινες ἑκατέρῳ συνοίσουσιν . εἰκὸς δὲ εἶναι τοὺς τοιούτους μὴ πρᾳέσιν ἤθεσιν κεχρημένους · βαθύτερα δὴ τούτοις καὶ πρᾳότερα τρόπων ἤθη σύννομα πειρᾶσθαι προσαρμόττειν . καὶ ὅσοι μὲν ἂν ἄπαιδες αὐτῶν ἢ ὀλιγόπαιδες ὄντες διαφέρωνται , καὶ παίδων ἕνεκα τὴν συνοίκησιν ποιεῖσθαι · ὅσοι δʼ ἂν ἱκανῶν ὄντων παίδων , τῆς συγκαταγηράσεως ἕνεκα καὶ ἐπιμελείας ἀλλήλων τὴν διάζευξίν τε καὶ σύζευξιν ποιεῖσθαι χρεών . ἐὰν δὲ τελευτᾷ γυνὴ καταλείπουσα παῖδας θηλείας τε καὶ ἄρρενας , συμβουλευτικὸς ἂν εἴη νόμος ὁ τιθέμενος , οὐκ ἀναγκαστικός , τρέφειν τοὺς ὄντας παῖδας μὴ μητρυὰν ἐπαγόμενον · μὴ δὲ ὄντων , ἐξ ἀνάγκης γαμεῖν , μέχριπερ ἂν ἱκανοὺς γεννήσῃ παῖδας τῷ τε οἴκῳ καὶ τῇ πόλει . ἢν δὲ ὁ ἀνὴρ ἀποθάνῃ παῖδας ἱκανοὺς λιπών , ἡ μήτηρ τῶν παίδων αὐτοῦ μένουσα τρεφέτω · νεωτέρα δʼ ἂν δοκῇ τοῦ δέοντος εἶναι πρὸς τὸ ζῆν αὖ ὑγιαίνουσα ἄνανδρος , οἱ προσήκοντες πρὸς τὰς τῶν γάμων ἐπιμελουμένας γυναῖκας κοινούμενοι , τὸ δοκοῦν αὑτοῖς τε καὶ ἐκείναις περὶ τῶν τοιούτων ποιούντων , ἐὰν δὲ ἐνδεεῖς τέκνων ὦσιν , καὶ παίδων ἕνεκα , παίδων δὲ ἱκανότης ἀκριβὴς ἄρρην καὶ θήλεια ἔστω τῷ νόμῳ . ὅταν δὲ ὁμολογῆται μὲν τὸ γενόμενον εἶναι τῶν ποιουμένων ἔκγονον , δέηται δὲ κρίσεως τίνι τὸ γεννηθὲν ἕπεσθαι χρεών , δούλη μὲν ἐὰν συμμείξῃ δούλῳ ἢ ἐλευθέρῳ ἢ ἀπελευθέρῳ , πάντως τοῦ δεσπότου ἔστω τῆς δούλης τὸ γεννώμενον , ἐὰν δέ τις ἐλευθέρα δούλῳ συγγίγνηται , τοῦ δεσπότου ἔστω τὸ γιγνόμενον τοῦ δούλου · ἐὰν δʼ ἐξ αὑτοῦ δούλης ἢ ἐκ δούλου ἑαυτῆς , καὶ περιφανὲς τοῦτʼ ᾖ , τὸ μὲν τῆς γυναικὸς αἱ γυναῖκες εἰς ἄλλην χώραν ἐκπεμπόντων σὺν τῷ πατρί , τὸ δὲ τοῦ ἀνδρὸς οἱ νομοφύλακες σὺν τῇ γεννησάσῃ . γονέων δὲ ἀμελεῖν οὔτε θεὸς οὔτε ἄνθρωπος νοῦν ἔχων σύμβουλός ποτε γένοιτʼ ἂν οὐδεὶς οὐδενί · φρονῆσαι δὲ χρὴ περὶ θεῶν θεραπείας τοιόνδε προοίμιον ἂν γενόμενον εἰς τὰς τῶν γεννησάντων τιμάς τε καὶ ἀτιμίας ὀρθῶς συντεταγμένον ·
Lemmas: ἐάν δέ ἀνήρ καί γυνή μηδαμῇ συμφέρω τρόπος ἀτυχία χράω , δέκα μέν ἀνήρ ὁ νομοφύλαξ ἐπιμελέομαι ὁ τοιοῦτος ἀεί χρεών ὁ μέσος , δέκα δέ ὁ περί γάμος γυνή ὡσαύτως · καί ἐάν μέν δή συναλλάσσω δύναμαι , οὗτος εἰμί κύριος , ἐάν δέ ὁ ψυχή κυμαίνω μέγας αὐτός , ζητέω κατά δύναμις ὅστις ἑκάτερος συμφέρω . ἔοικα δέ εἰμί ὁ τοιοῦτος μή πρᾶος ἦθος χράω · βαθύς δή οὗτος καί πρᾶος τρόπος ἦθος σύννομος πειράω προσαρμόζω . καί ὅσος μέν ἄν ἄπαις αὐτός ἤ ὀλιγόπαις εἰμί διαφέρω , καί παῖς ἕνεκα ὁ συνοίκησις ποιέω · ὅσος δέ ἄν ἱκανός εἰμί παῖς , ὁ συγκαταγήρασις ἕνεκα καί ἐπιμέλεια ἀλλήλων ὁ διάζευξις τε καί σύζευξις ποιέω χρεών . ἐάν δέ τελευτάω γυνή καταλείπω παῖς θῆλυς τε καί ἄρσην , συμβουλευτικός ἄν εἰμί νόμος ὁ τίθημι , οὐ ἀναγκαστικός , τρέφω ὁ εἰμί παῖς μή μητρυιά ἐπάγω · μή δέ εἰμί , ἐκ ἀνάγκη γαμέω , μέχρι ἄν ἱκανός γεννάω παῖς ὁ τε οἶκος καί ὁ πόλις . ἐάν δέ ὁ ἀνήρ ἀποθνῄσκω παῖς ἱκανός λείπω , ὁ μήτηρ ὁ παῖς αὐτός μένω τρέφω · νέος δέ ἐάν δοκέω ὁ δέω εἰμί πρός ὁ ζάω αὖ ὑγιαίνω ἄνανδρος , ὁ προσήκω πρός ὁ ὁ γάμος ἐπιμελέομαι γυνή κοινόω , ὁ δοκέω ἑαυτοῦ τε καί ἐκεῖνος περί ὁ τοιοῦτος ποιέω , ἐάν δέ ἐνδεής τέκνον εἰμί , καί παῖς ἕνεκα , παῖς δέ ἱκανότης ἀκριβής ἄρσην καί θῆλυς εἰμί ὁ νόμος . ὅταν δέ ὁμολογέω μέν ὁ γίγνομαι εἰμί ὁ ποιέω ἔκγονος , δέω δέ κρίσις τίς ὁ γεννάω ἕπομαι χρεών , δούλη μέν ἐάν συμμείγνυμι δοῦλος ἤ ἐλεύθερος ἤ ἀπελεύθερος , πάντως ὁ δεσπότης εἰμί ὁ δούλη ὁ γεννάω , ἐάν δέ τις ἐλεύθερος δοῦλος συγγίγνομαι , ὁ δεσπότης εἰμί ὁ γίγνομαι ὁ δοῦλος · ἐάν δέ ἐκ ἑαυτοῦ δούλη ἤ ἐκ δοῦλος ἑαυτοῦ , καί περιφανής οὗτος εἰμί , ὁ μέν ὁ γυνή ὁ γυνή εἰς ἄλλος χώρα ἐκπέμπω σύν ὁ πατήρ , ὁ δέ ὁ ἀνήρ ὁ νομοφύλαξ σύν ὁ γεννάω . γονεύς δέ ἀμελέω οὔτε θεός οὔτε ἄνθρωπος νόος ἔχω σύμβουλος ποτέ γίγνομαι ἄν οὐδείς οὐδείς · φρονέω δέ χρή περί θεός θεραπεία τοιόσδε προοίμιον ἄν γίγνομαι εἰς ὁ ὁ γεννάω τιμή τε καί ἀτιμία ὀρθός συντάσσω ·