plato-philosophy.leges 7.794
τριετεῖ δὲ δὴ καὶ τετραετεῖ καὶ πενταετεῖ καὶ ἔτι ἑξετεῖ ἤθει ψυχῆς παιδιῶν δέον ἂν εἴη , τρυφῆς δʼ ἤδη παραλυτέον κολάζοντα , μὴ ἀτίμως , ἀλλʼ ὅπερ ἐπὶ τῶν δούλων γʼ ἐλέγομεν , τὸ μὴ μεθʼ ὕβρεως κολάζοντας ὀργὴν ἐμποιῆσαι δεῖν τοῖς κολασθεῖσιν μηδʼ ἀκολάστους ἐῶντας τρυφήν , ταὐτὸν δραστέον τοῦτό γε καὶ ἐπʼ ἐλευθέροισι . παιδιαὶ δʼ εἰσὶν τοῖς τηλικούτοις αὐτοφυεῖς τινες , ἃς ἐπειδὰν συνέλθωσιν αὐτοὶ σχεδὸν ἀνευρίσκουσι . συνιέναι δὲ εἰς τὰ κατὰ κώμας ἱερὰ δεῖ πάντα ἤδη τὰ τηλικαῦτα παιδία , ἀπὸ τριετοῦς μέχρι τῶν ἓξ ἐτῶν , κοινῇ τὰ τῶν κωμητῶν εἰς ταὐτὸν ἕκαστα · τὰς δὲ τροφοὺς ἔτι τῶν τηλικούτων κοσμιότητός τε καὶ ἀκολασίας ἐπιμελεῖσθαι , τῶν δὲ τροφῶν αὐτῶν καὶ τῆς ἀγέλης συμπάσης , τῶν δώδεκα γυναικῶν μίαν ἐφʼ ἑκάστῃ τετάχθαι κοσμοῦσαν κατʼ ἐνιαυτὸν τῶν προειρημένων ἃς ἂν τάξωσιν οἱ νομοφύλακες . ταύτας δὲ αἱρείσθωσαν μὲν αἱ τῶν γάμων κύριαι τῆς ἐπιμελείας , ἐξ ἑκάστης τῆς φυλῆς μίαν , ἥλικας αὑταῖς · ἡ δὲ καταστᾶσα ἀρχέτω φοιτῶσα εἰς τὸ ἱερὸν ἑκάστης ἡμέρας καὶ κολάζουσα ἀεὶ τὸν ἀδικοῦντα , δοῦλον μὲν καὶ δούλην καὶ ξένον καὶ ξένην αὐτὴ διά τινων τῆς πόλεως οἰκετῶν , πολίτην δὲ ἀμφισβητοῦντα μὲν τῇ κολάσει πρὸς τοὺς ἀστυνόμους ἐπὶ δίκην ἄγουσα , ἀναμφισβήτητον δὲ ὄντα καὶ τὸν πολίτην αὐτὴ κολαζέτω . μετὰ δὲ τὸν ἑξέτη καὶ τὴν ἑξέτιν διακρινέσθω μὲν ἤδη τὸ γένος ἑκατέρων—κόροι μὲν μετὰ κόρων , παρθένοι δὲ ὡσαύτως μετʼ ἀλλήλων τὴν διατριβὴν ποιείσθωσαν—πρὸς δὲ τὰ μαθήματα τρέπεσθαι χρεὼν ἑκατέρους , τοὺς μὲν ἄρρενας ἐφʼ ἵππων διδασκάλους καὶ τόξων καὶ ἀκοντίων καὶ σφενδονήσεως , ἐὰν δέ πῃ συγχωρῶσιν , μέχρι γε μαθήσεως καὶ τὰ θήλεα , καὶ δὴ τά γε μάλιστα πρὸς τὴν τῶν ὅπλων χρείαν . τὸ γὰρ δὴ νῦν καθεστὸς περὶ τὰ τοιαῦτα ἀγνοεῖται παρὰ τοῖς πᾶσιν ὀλίγου . τὸ ποῖον ; ὡς ἄρα τὰ δεξιὰ καὶ τὰ ἀριστερὰ διαφέροντά ἐσθʼ ἡμῶν φύσει πρὸς τὰς χρείας εἰς ἑκάστας τῶν πράξεων τὰ περὶ τὰς χεῖρας , ἐπεὶ τά γε περὶ πόδας τε καὶ τὰ κάτω τῶν μελῶν οὐδὲν διαφέροντα εἰς τοὺς πόνους φαίνεται · τὰ δὲ κατὰ χεῖρας ἀνοίᾳ τροφῶν καὶ μητέρων οἷον χωλοὶ γεγόναμεν ἕκαστοι . τῆς φύσεως γὰρ ἑκατέρων τῶν μελῶν σχεδὸν ἰσορροπούσης , αὐτοὶ διὰ τὰ ἔθη διάφορα αὐτὰ πεποιήκαμεν οὐκ ὀρθῶς χρώμενοι .
Lemmas: τριετής δέ δή καί τετραετής καί πενταετής καί ἔτι ἑξέτης ἦθος ψυχή παιδιά δέω ἄν εἰμί , τρυφή δέ ἤδη παραλυτέος κολάζω , μή ἄτιμος , ἀλλά ὅς ἐπί ὁ δοῦλος γε λέγω , ὁ μή μετά ὕβρις κολάζω ὀργή ἐμποιέω δέω ὁ κολάζω μηδέ ἀκόλαστος ἐάω τρυφή , αὐτός δράω οὗτος γε καί ἐπί ἐλεύθερος . παιδιά δέ εἰμί ὁ τηλικοῦτος αὐτοφυής τις , ὅς ἐπειδάν συνέρχομαι αὐτός σχεδόν ἀνευρίσκω . συνίημι δέ εἰς ὁ κατά κώμη ἱερός δέω πᾶς ἤδη ὁ τηλικοῦτος παιδίον , ἀπό τριετής μέχρι ὁ ἕξ ἔτος , κοινῇ ὁ ὁ κωμήτης εἰς αὐτός ἕκαστος · ὁ δέ τροφός ἔτι ὁ τηλικοῦτος κοσμιότης τε καί ἀκολασία ἐπιμελέομαι , ὁ δέ τροφή αὐτός καί ὁ ἀγέλη σύμπας , ὁ δώδεκα γυνή εἷς ἐπί ἕκαστος τάσσω κοσμέω κατά ἐνιαυτός ὁ προλέγω ὅς ἄν τάσσω ὁ νομοφύλαξ . οὗτος δέ αἱρέω μέν ὁ ὁ γάμος κύριος ὁ ἐπιμέλεια , ἐκ ἕκαστος ὁ φυλή εἷς , ἧλιξ ἑαυτοῦ · ὁ δέ καθίστημι ἄρχω φοιτάω εἰς ὁ ἱερός ἕκαστος ἡμέρα καί κολάζω ἀεί ὁ ἀδικέω , δοῦλος μέν καί δούλη καί ξένος καί ξένη αὐτός διά τις ὁ πόλις οἰκέτης , πολίτης δέ ἀμφισβητέω μέν ὁ κόλασις πρός ὁ ἀστυνόμος ἐπί δίκη ἄγω , ἀναμφισβήτητος δέ εἰμί καί ὁ πολίτης αὐτός κολάζω . μετά δέ ὁ ἑξέτης καί ὁ ἑξέτης διακρίνω μέν ἤδη ὁ γένος εκατερων—κοροος μέν μετά κόρος , παρθένος δέ ὡσαύτως μετά ἀλλήλων ὁ διατριβή ποιέω δέ ὁ μάθημα τρέπω χρεών ἑκάτερος , ὁ μέν ἄρσην ἐπί ἵππος διδάσκαλος καί τόξον καί ἀκόντιον καί σφενδόνησις , ἐάν δέ πη συγχωρέω , μέχρι γε μάθησις καί ὁ θῆλυς , καί δή ὁ γε μάλα πρός ὁ ὁ ὅπλον χρεία . ὁ γάρ δή νῦν καθίστημι περί ὁ τοιοῦτος ἀγνοέω παρά ὁ πᾶς ὀλίγος . ὁ ποῖος ; ὡς ἄρα ὁ δεξιός καί ὁ ἀριστερός διαφέρω εἰμί ἐγώ φύσις πρός ὁ χρεία εἰς ἕκαστος ὁ πρᾶξις ὁ περί ὁ χείρ , ἐπεί ὁ γε περί πούς τε καί ὁ κάτω ὁ μέλος οὐδείς διαφέρω εἰς ὁ πόνος φαίνω · ὁ δέ κατά χείρ ἄνοια τροφή καί μήτηρ οἷος χωλός γίγνομαι ἕκαστος . ὁ φύσις γάρ ἑκάτερος ὁ μέλος σχεδόν ἰσορροπέω , αὐτός διά ὁ ἔθος διάφορος αὐτός ποιέω οὐ ὀρθός χράω .