plato-philosophy.leges 5.743
λέγουσιν δὲ τοὺς κεκτημένους ἐν ὀλίγοις τῶν ἀνθρώπων πλείστου νομίσματος ἄξια κτήματα , ἃ καὶ κακός τις κεκτῇτʼ ἄν . εἰ δʼ ἔστιν τοῦτο οὕτως ἔχον , οὐκ ἂν ἔγωγε αὐτοῖς ποτε συγχωροίην τὸν πλούσιον εὐδαίμονα τῇ ἀληθείᾳ γίγνεσθαι μὴ καὶ ἀγαθὸν ὄντα · ἀγαθὸν δὲ ὄντα διαφόρως καὶ πλούσιον εἶναι διαφερόντως ἀδύνατον . τί δή ; φαίη τις ἂν ἴσως . ὅτι , φαῖμεν ἄν , ἥ τε ἐκ δικαίου καὶ ἀδίκου κτῆσις πλέον ἢ διπλασία ἐστὶν τῆς ἐκ τοῦ δικαίου μόνον , τά τε ἀναλώματα μήτε καλῶς μήτε αἰσχρῶς ἐθέλοντα ἀναλίσκεσθαι τῶν καλῶν καὶ εἰς καλὰ ἐθελόντων δαπανᾶσθαι διπλασίῳ ἐλάττονα · οὔκουν ποτὲ ἂν τῶν ἐκ διπλασίων μὲν κτημάτων , ἡμίσεων δὲ ἀναλωμάτων ὁ τὰ ἐναντία τούτων πράττων γένοιτʼ ἂν πλουσιώτερος . ἔστιν δὲ ὁ μὲν ἀγαθὸς τούτων , ὁ δὲ οὐ κακὸς ὅταν ᾖ φειδωλός , τοτὲ δέ ποτε καὶ πάγκακος , ἀγαθὸς δέ , ὅπερ εἴρηται τὰ νῦν , οὐδέποτε . ὁ μὲν γὰρ δικαίως καὶ ἀδίκως λαμβάνων καὶ μήτε δικαίως μήτε ἀδίκως ἀναλίσκων πλούσιος , ὅταν καὶ φειδωλὸς ᾖ , ὁ δὲ πάγκακος , ὡς τὰ πολλὰ ὢν ἄσωτος , μάλα πένης · ὁ δὲ ἀναλίσκων τε εἰς τὰ καλὰ καὶ κτώμενος ἐκ τῶν δικαίων μόνον οὔτʼ ἂν διαφέρων πλούτῳ ῥᾳδίως ἄν ποτε γένοιτο οὐδʼ αὖ σφόδρα πένης . ὥστε ὁ λόγος ἡμῖν ὀρθός , ὡς οὐκ εἰσὶν οἱ παμπλούσιοι ἀγαθοί · εἰ δὲ μὴ ἀγαθοί , οὐδὲ εὐδαίμονες.ἡμῖν δὲ ἡ τῶν νόμων ὑπόθεσις ἐνταῦθα ἔβλεπεν , ὅπως ὡς εὐδαιμονέστατοι ἔσονται καὶ ὅτι μάλιστα ἀλλήλοις φίλοι · εἶεν δὲ οὐκ ἄν ποτε πολῖται φίλοι , ὅπου πολλαὶ μὲν δίκαι ἐν ἀλλήλοις εἶεν , πολλαὶ δὲ ἀδικίαι , ἀλλʼ ὅπου ὡς ὅτι σμικρόταται καὶ ὀλίγισται . λέγομεν δὴ μήτε χρυσὸν δεῖν μήτε ἄργυρον ἐν τῇ πόλει , μήτε αὖ χρηματισμὸν πολὺν διὰ βαναυσίας καὶ τόκων μηδὲ βοσκημάτων αἰσχρῶν , ἀλλʼ ὅσα γεωργία δίδωσι καὶ φέρει , καὶ τούτων ὁπόσα μὴ χρηματιζόμενον ἀναγκάσειεν ἀμελεῖν ὧν ἕνεκα πέφυκε τὰ χρήματα · ταῦτα δʼ ἐστὶ ψυχὴ καὶ σῶμα , ἃ χωρὶς γυμναστικῆς καὶ τῆς ἄλλης παιδείας οὐκ ἄν ποτε γένοιτο ἄξια λόγου . διὸ δὴ χρημάτων ἐπιμέλειαν οὐχ ἅπαξ εἰρήκαμεν ὡς χρὴ τελευταῖον τιμᾶν · ὄντων γὰρ τριῶν τῶν ἁπάντων περὶ ἃ πᾶς ἄνθρωπος σπουδάζει , τελευταῖον καὶ τρίτον ἐστὶν ἡ τῶν χρημάτων ὀρθῶς σπουδαζομένη σπουδή , σώματος δὲ πέρι μέση , πρώτη δὲ ἡ τῆς ψυχῆς .
Lemmas: λέγω δέ ὁ κτάομαι ἐν ὀλίγος ὁ ἄνθρωπος πολύς νόμισμα ἄξιος κτῆμα , ὅς καί κακός τις κτάομαι ἄν . εἰ δέ εἰμί οὗτος οὕτως ἔχω , οὐ ἄν ἐγώ αὐτός ποτέ συγχωρέω ὁ πλούσιος εὐδαίμων ὁ ἀλήθεια γίγνομαι μή καί ἀγαθός εἰμί · ἀγαθός δέ εἰμί διάφορος καί πλούσιος εἰμί διαφερόντως ἀδύνατος . τίς δή ; φημί τις ἄν ἴσως . ὅτι , φημί ἄν , ὁ τε ἐκ δίκαιος καί ἄδικος κτῆσις πολύς ἤ διπλάσιος εἰμί ὁ ἐκ ὁ δίκαιος μόνος , ὁ τε ἀνάλωμα μήτε καλός μήτε αἰσχρός ἐθέλω ἀναλίσκω ὁ καλός καί εἰς καλός ἐθέλω δαπανάω διπλάσιος ἐλαχύς · οὔκουν ποτέ ἄν ὁ ἐκ διπλασίων μέν κτῆμα , ἥμισυς δέ ἀνάλωμα ὁ ὁ ἐναντίος οὗτος πράσσω γίγνομαι ἄν πλούσιος . εἰμί δέ ὁ μέν ἀγαθός οὗτος , ὁ δέ οὐ κακός ὅταν εἰμί φειδωλός , τότε δέ ποτέ καί πάγκακος , ἀγαθός δέ , ὅς λέγω ὁ νῦν , οὐδέποτε . ὁ μέν γάρ δίκαιος καί ἄδικος λαμβάνω καί μήτε δίκαιος μήτε ἄδικος ἀναλίσκω πλούσιος , ὅταν καί φειδωλός εἰμί , ὁ δέ πάγκακος , ὡς ὁ πολύς εἰμί ἄσωτος , μάλα πένης · ὁ δέ ἀναλίσκω τε εἰς ὁ καλός καί κτάομαι ἐκ ὁ δίκαιος μόνος οὔτε ἄν διαφέρω πλοῦτος ῥᾴδιος ἄν ποτέ γίγνομαι οὐδέ αὖ σφόδρα πένης . ὥστε ὁ λόγος ἐγώ ὀρθός , ὡς οὐ εἰμί ὁ παμπλούσιος ἀγαθός · εἰ δέ μή ἀγαθός , οὐδέ εὐδαίμων δέ ὁ ὁ νόμος ὑπόθεσις ἐνταῦθα βλέπω , ὅπως ὡς εὐδαίμων εἰμί καί ὅτι μάλα ἀλλήλων φίλος · εἰμί δέ οὐ ἄν ποτέ πολίτης φίλος , ὅπου πολύς μέν δίκη ἐν ἀλλήλων εἰμί , πολύς δέ ἀδικία , ἀλλά ὅπου ὡς ὅτι μικρός καί ὀλίγιστος . λέγω δή μήτε χρυσός δέω μήτε ἄργυρος ἐν ὁ πόλις , μήτε αὖ χρηματισμός πολύς διά βαναυσία καί τόκος μηδέ βόσκημα αἰσχρός , ἀλλά ὅσος γεωργία δίδωμι καί φέρω , καί οὗτος ὁπόσος μή χρηματίζω ἀναγκάζω ἀμελέω ὅς ἕνεκα φύω ὁ χρῆμα · οὗτος δέ εἰμί ψυχή καί σῶμα , ὅς χωρίς γυμναστικός καί ὁ ἄλλος παιδεία οὐ ἄν ποτέ γίγνομαι ἄξιος λόγος . διό δή χρῆμα ἐπιμέλεια οὐ ἅπαξ λέγω ὡς χρή τελευταῖος τιμάω · εἰμί γάρ τρεῖς ὁ ἅπας περί ὅς πᾶς ἄνθρωπος σπουδάζω , τελευταῖος καί τρίτος εἰμί ὁ ὁ χρῆμα ὀρθός σπουδάζω σπουδή , σῶμα δέ περί μέσος , πρῶτος δέ ὁ ὁ ψυχή .