plato-philosophy.leges 12.967
ὁ γὰρ ἰδὼν ταῦτα μὴ φαύλως μηδʼ ἰδιωτικῶς , οὐδεὶς οὕτως ἄθεος ἀνθρώπων ποτὲ πέφυκεν , ὃς οὐ τοὐναντίον ἔπαθεν ἢ τὸ προσδοκώμενον ὑπὸ τῶν πολλῶν . οἱ μὲν γὰρ διανοοῦνται τοὺς τὰ τοιαῦτα μεταχειρισαμένους ἀστρονομίᾳ τε καὶ ταῖς μετὰ ταύτης ἀναγκαίαις ἄλλαις τέχναις ἀθέους γίγνεσθαι , καθεωρακότας ὡς οἷόν τε γιγνόμενα ἀνάγκαις πράγματʼ ἀλλʼ οὐ διανοίαις βουλήσεως ἀγαθῶν πέρι τελουμένων . τὸ δὲ δὴ πῶς ἔχον ἂν εἴη ; πᾶν , ὅπερ εἶπον , τοὐναντίον ἔχει νῦν τε καὶ ὅτε ἄψυχα αὐτὰ οἱ διανοούμενοι διενοοῦντο . θαύματα μὲν οὖν καὶ τότε ὑπεδύετο περὶ αὐτά , καὶ ὑπωπτεύετο τὸ νῦν ὄντως δεδογμένον , ὅσοι τῆς ἀκριβείας αὐτῶν ἥπτοντο , ὅπως μήποτʼ ἂν ἄψυχα ὄντα οὕτως εἰς ἀκρίβειαν θαυμαστοῖς λογισμοῖς ἂν ἐχρῆτο , νοῦν μὴ κεκτημένα · καί τινες ἐτόλμων τοῦτό γε αὐτὸ παρακινδυνεύειν καὶ τότε , λέγοντες ὡς νοῦς εἴη ὁ διακεκοσμηκὼς πάνθʼ ὅσα κατʼ οὐρανόν . οἱ δὲ αὐτοὶ πάλιν ἁμαρτάνοντες ψυχῆς φύσεως ὅτι πρεσβύτερον εἴη σωμάτων , διανοηθέντες δὲ ὡς νεώτερον , ἅπανθʼ ὡς εἰπεῖν ἔπος ἀνέτρεψαν πάλιν , ἑαυτοὺς δὲ πολὺ μᾶλλον · τὸ γὰρ δὴ πρὸ τῶν ὀμμάτων , πάντα αὐτοῖς ἐφάνη , τὰ κατʼ οὐρανὸν φερόμενα , μεστὰ εἶναι λίθων καὶ γῆς καὶ πολλῶν ἄλλων ἀψύχων σωμάτων διανεμόντων τὰς αἰτίας παντὸς τοῦ κόσμου . ταῦτʼ ἦν τὰ τότε ἐξειργασμένα πολλὰς ἀθεότητας καὶ δυσχερείας τῶν τοιούτων ἅπτεσθαι , καὶ δὴ καὶ λοιδορήσεις γε ἐπῆλθον ποιηταῖς , τοὺς φιλοσοφοῦντας κυσὶ ματαίαις ἀπεικάζοντας χρωμέναισιν ὑλακαῖς , ἄλλα τε αὖ ἀνόητʼ εἰπεῖν · νῦν δέ , ὅπερ εἴρηται , πᾶν τοὐναντίον ἔχει . πῶς ; οὐκ ἔστιν ποτὲ γενέσθαι βεβαίως θεοσεβῆ θνητῶν ἀνθρώπων οὐδένα , ὃς ἂν μὴ τὰ λεγόμενα ταῦτα νῦν δύο λάβῃ , ψυχή τε ὡς ἔστιν πρεσβύτατον ἁπάντων ὅσα γονῆς μετείληφεν , ἀθάνατόν τε , ἄρχει τε δὴ σωμάτων πάντων , ἐπὶ δὲ τούτοισι δή , τὸ νῦν εἰρημένον πολλάκις , τόν τε εἰρημένον ἐν τοῖς ἄστροις νοῦν τῶν ὄντων τά τε πρὸ τούτων ἀναγκαῖα μαθήματα λάβῃ , τά τε κατὰ τὴν μοῦσαν τούτοις τῆς κοινωνίας συνθεασάμενος , χρήσηται πρὸς τὰ τῶν ἠθῶν ἐπιτηδεύματα καὶ νόμιμα συναρμοττόντως , ὅσα τε λόγον ἔχει , τούτων δυνατὸς ᾖ δοῦναι τὸν λόγον ·
Lemmas: ὁ γάρ ὁράω οὗτος μή φαῦλος μηδέ ἰδιωτικός , οὐδείς οὕτως ἄθεος ἄνθρωπος ποτέ φύω , ὅς οὐ ἐναντίος πάσχω ἤ ὁ προσδοκάω ὑπό ὁ πολύς . ὁ μέν γάρ διανοέω ὁ ὁ τοιοῦτος μεταχειρίζω ἀστρονομία τε καί ὁ μετά οὗτος ἀναγκαῖος ἄλλος τέχνη ἄθεος γίγνομαι , καθοράω ὡς οἷος τε γίγνομαι ἀνάγκη πρᾶγμα ἀλλά οὐ διάνοια βούλησις ἀγαθός περί τελέω . ὁ δέ δή πῶς ἔχω ἄν εἰμί ; πᾶς , ὅς λέγω , ἐναντίος ἔχω νῦν τε καί ὅτε ἄψυχος αὐτός ὁ διανοέω διανοέω . θαῦμα μέν οὖν καί τότε ὑποδύω περί αὐτός , καί ὑποπτεύω ὁ νῦν ὄντως δοκέω , ὅσος ὁ ἀκρίβεια αὐτός ἅπτω , ὅπως μήποτε ἄν ἄψυχος εἰμί οὕτως εἰς ἀκρίβεια θαυμαστός λογισμός ἄν χράω , νόος μή κτάομαι · καί τις τολμάω οὗτος γε αὐτός παρακινδυνεύω καί τότε , λέγω ὡς νόος εἰμί ὁ διακοσμέω πᾶς ὅσος κατά οὐρανός . ὁ δέ αὐτός πάλιν ἁμαρτάνω ψυχή φύσις ὅτι πρέσβυς εἰμί σῶμα , διανοέω δέ ὡς νέος , ἅπας ὡς λέγω ἔπος ἀνατρέπω πάλιν , ἑαυτοῦ δέ πολύς μάλα · ὁ γάρ δή πρό ὁ ὄμμα , πᾶς αὐτός φαίνω , ὁ κατά οὐρανός φέρω , μεστός εἰμί λίθος καί γῆ καί πολύς ἄλλος ἄψυχος σῶμα διανέμω ὁ αἰτία πᾶς ὁ κόσμος . οὗτος εἰμί ὁ τότε ἐξεργάζομαι πολύς ἀθεότης καί δυσχέρεια ὁ τοιοῦτος ἅπτω , καί δή καί λοιδόρησις γε ἐπέρχομαι ποιητής , ὁ φιλοσοφέω κύων μάταιος ἀπεικάζω χράω ὑλακή , ἄλλος τε αὖ ἀνόητος λέγω · νῦν δέ , ὅς λέγω , πᾶς ἐναντίος ἔχω . πῶς ; οὐ εἰμί ποτέ γίγνομαι βέβαιος θεοσεβής θνητός ἄνθρωπος οὐδείς , ὅς ἄν μή ὁ λέγω οὗτος νῦν δύο λαμβάνω , ψυχή τε ὡς εἰμί πρέσβυς ἅπας ὅσος γονή μεταλαμβάνω , ἀθάνατος τε , ἄρχω τε δή σῶμα πᾶς , ἐπί δέ οὗτος δή , ὁ νῦν λέγω πολλάκις , ὁ τε λέγω ἐν ὁ ἄστρον νόος ὁ εἰμί ὁ τε πρό οὗτος ἀναγκαῖος μάθημα λαμβάνω , ὁ τε κατά ὁ μοῦσα οὗτος ὁ κοινωνία συνθεάομαι , χράω πρός ὁ ὁ ἦθος ἐπιτήδευμα καί νόμιμος συναρμοττόντως , ὅσος τε λόγος ἔχω , οὗτος δυνατός εἰμί δίδωμι ὁ λόγος ·