plato-philosophy.leges 3.689
τίς οὖν ἡ μεγίστη δικαίως ἂν λέγοιτο ἀμαθία ; σκοπεῖτε εἰ συνδόξει καὶ σφῷν λεγόμενον · ἐγὼ μὲν δὴ τὴν τοιάνδε τίθεμαι . ποίαν ; τὴν ὅταν τῴ τι δόξαν καλὸν ἢ ἀγαθὸν εἶναι μὴ φιλῇ τοῦτο ἀλλὰ μισῇ , τὸ δὲ πονηρὸν καὶ ἄδικον δοκοῦν εἶναι φιλῇ τε καὶ ἀσπάζηται . ταύτην τὴν διαφωνίαν λύπης τε καὶ ἡδονῆς πρὸς τὴν κατὰ λόγον δόξαν ἀμαθίαν φημὶ εἶναι τὴν ἐσχάτην , μεγίστην δέ , ὅτι τοῦ πλήθους ἐστὶ τῆς ψυχῆς · τὸ γὰρ λυπούμενον καὶ ἡδόμενον αὐτῆς ὅπερ δῆμός τε καὶ πλῆθος πόλεώς ἐστιν . ὅταν οὖν ἐπιστήμαις ἢ δόξαις ἢ λόγῳ ἐναντιῶται , τοῖς φύσει ἀρχικοῖς , ἡ ψυχή , τοῦτο ἄνοιαν προσαγορεύω , πόλεώς τε , ὅταν ἄρχουσιν καὶ νόμοις μὴ πείθηται τὸ πλῆθος , ταὐτόν , καὶ δὴ καὶ ἑνὸς ἀνδρός , ὁπόταν καλοὶ ἐν ψυχῇ λόγοι ἐνόντες μηδὲν ποιῶσιν πλέον ἀλλὰ δὴ τούτοις πᾶν τοὐναντίον , ταύτας πάσας ἀμαθίας τὰς πλημμελεστάτας ἔγωγʼ ἂν θείην πόλεώς τε καὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν πολιτῶν , ἀλλʼ οὐ τὰς τῶν δημιουργῶν , εἰ ἄρα μου καταμανθάνετε , ὦ ξένοι , ὃ λέγω . μανθάνομέν τε , ὦ φίλε , καὶ συγχωροῦμεν ἃ λέγεις . τοῦτο μὲν τοίνυν οὕτω κείσθω δεδογμένον καὶ λεγόμενον , ὡς τοῖς ταῦτʼ ἀμαθαίνουσι τῶν πολιτῶν οὐδὲν ἐπιτρεπτέον ἀρχῆς ἐχόμενον καὶ ὡς ἀμαθέσιν ὀνειδιστέον , ἂν καὶ πάνυ λογιστικοί τε ὦσι καὶ πάντα τὰ κομψὰ καὶ ὅσα πρὸς τάχος τῆς ψυχῆς πεφυκότα διαπεπονημένοι ἅπαντα , τοὺς δὲ τοὐναντίον ἔχοντας τούτων ὡς σοφούς τε προσρητέον , ἂν καὶ τὸ λεγόμενον μήτε γράμματα μήτε νεῖν ἐπίστωνται , καὶ τὰς ἀρχὰς δοτέον ὡς ἔμφροσιν . πῶς γὰρ ἄν , ὦ φίλοι , ἄνευ συμφωνίας γένοιτʼ ἂν φρονήσεως καὶ τὸ σμικρότατον εἶδος ; οὐκ ἔστιν , ἀλλʼ ἡ καλλίστη καὶ μεγίστη τῶν συμφωνιῶν μεγίστη δικαιότατʼ ἂν λέγοιτο σοφία , ἧς ὁ μὲν κατὰ λόγον ζῶν μέτοχος , ὁ δὲ ἀπολειπόμενος οἰκοφθόρος καὶ περὶ πόλιν οὐδαμῇ σωτὴρ ἀλλὰ πᾶν τοὐναντίον ἀμαθαίνων εἰς ταῦτα ἑκάστοτε φανεῖται . ταῦτα μὲν οὖν , καθάπερ εἴπομεν ἄρτι , λελεγμένα τεθήτω ταύτῃ . κείσθω γὰρ οὖν . ἄρχοντας δὲ δὴ καὶ ἀρχομένους ἀναγκαῖον ἐν ταῖς πόλεσιν εἶναί που . τί μήν ;
Lemmas: τίς οὖν ὁ μέγας δίκαιος ἄν λέγω ἀμαθία ; σκοπέω εἰ συνδοκέω καί σύ λέγω · ἐγώ μέν δή ὁ τοιόσδε τίθημι . ποῖος ; ὁ ὅταν τις τις δόξα καλός ἤ ἀγαθός εἰμί μή φιλέω οὗτος ἀλλά μισέω , ὁ δέ πονηρός καί ἄδικος δοκέω εἰμί φιλέω τε καί ἀσπάζομαι . οὗτος ὁ διαφωνία λύπη τε καί ἡδονή πρός ὁ κατά λόγος δόξα ἀμαθία φημί εἰμί ὁ ἔσχατος , μέγας δέ , ὅτι ὁ πλῆθος εἰμί ὁ ψυχή · ὁ γάρ λυπέω καί ἥδομαι αὐτός ὅς δῆμος τε καί πλῆθος πόλις εἰμί . ὅταν οὖν ἐπιστήμη ἤ δόξα ἤ λόγος ἐναντιόομαι , ὁ φύσις ἀρχικός , ὁ ψυχή , οὗτος ἄνοια προσαγορεύω , πόλις τε , ὅταν ἄρχω καί νόμος μή πείθω ὁ πλῆθος , αὐτός , καί δή καί εἷς ἀνήρ , ὁπόταν καλός ἐν ψυχή λόγος ἔνειμι μηδείς ποιέω πολύς ἀλλά δή οὗτος πᾶς ἐναντίος , οὗτος πᾶς ἀμαθία ὁ πλημμελής ἐγώ ἄν τίθημι πόλις τε καί εἷς ἕκαστος ὁ πολίτης , ἀλλά οὐ ὁ ὁ δημιουργός , εἰ ἄρα ἐγώ καταμανθάνω , ὦ ξένος , ὅς λέγω . μανθάνω τε , ὦ φίλος , καί συγχωρέω ὅς λέγω . οὗτος μέν τοίνυν οὕτως κεῖμαι δοκέω καί λέγω , ὡς ὁ οὗτος ἀμαθαίνω ὁ πολίτης οὐδείς ἐπιτρεπτέον ἀρχή ἔχω καί ὡς ἀμαθής ὀνειδιστέος , ἐάν καί πάνυ λογιστικός τε εἰμί καί πᾶς ὁ κομψός καί ὅσος πρός τάχος ὁ ψυχή φύω διαπονέω ἅπας , ὁ δέ ἐναντίος ἔχω οὗτος ὡς σοφός τε προσρητέος , ἐάν καί ὁ λέγω μήτε γράμμα μήτε νέω ἐπίσταμαι , καί ὁ ἀρχή δίδωμι ὡς ἔμφρων . πῶς γάρ ἄν , ὦ φίλος , ἄνευ συμφωνία γίγνομαι ἄν φρόνησις καί ὁ μικρός εἶδος ; οὐ εἰμί , ἀλλά ὁ καλός καί μέγας ὁ συμφωνία μέγας δίκαιος ἄν λέγω σοφία , ὅς ὁ μέν κατά λόγος ζάω μέτοχος , ὁ δέ ἀπολείπω οἰκοφθόρος καί περί πόλις οὐδαμῇ σωτήρ ἀλλά πᾶς ἐναντίος ἀμαθαίνω εἰς οὗτος ἑκάστοτε φαίνω . οὗτος μέν οὖν , καθά λέγω ἄρτι , λέγω τίθημι ταύτῃ . κεῖμαι γάρ οὖν . ἄρχω δέ δή καί ἄρχω ἀναγκαῖος ἐν ὁ πόλις εἰμί που . τίς μήν ;