plato-philosophy.critias 107
καίτοι σχεδὸν μὲν οἶδα παραίτησιν εὖ μάλα φιλότιμον καὶ τοῦ δέοντος ἀγροικοτέραν μέλλων παραιτεῖσθαι , ῥητέον δὲ ὅμως . ὡς μὲν γὰρ οὐκ εὖ τὰ παρὰ σοῦ λεχθέντα εἴρηται , τίς ἂν ἐπιχειρήσειεν ἔμφρων λέγειν ; ὅτι δὲ τὰ ῥηθησόμενα πλείονος συγγνώμης δεῖται χαλεπώτερα ὄντα , τοῦτο πειρατέον πῃ διδάξαι . περὶ θεῶν γάρ , ὦ Τίμαιε , λέγοντά τι πρὸς ἀνθρώπους δοκεῖν ἱκανῶς λέγειν ῥᾷον ἢ περὶ θνητῶν πρὸς ἡμᾶς . ἡ γὰρ ἀπειρία καὶ σφόδρα ἄγνοια τῶν ἀκουόντων περὶ ὧν ἂν οὕτως ἔχωσιν πολλὴν εὐπορίαν παρέχεσθον τῷ μέλλοντι λέγειν τι περὶ αὐτῶν · περὶ δὲ δὴ θεῶν ἴσμεν ὡς ἔχομεν . ἵνα δὲ σαφέστερον ὃ λέγω δηλώσω , τῇδέ μοι συνεπίσπεσθε . μίμησιν μὲν γὰρ δὴ καὶ ἀπεικασίαν τὰ παρὰ πάντων ἡμῶν ῥηθέντα χρεών που γενέσθαι · τὴν δὲ τῶν γραφέων εἰδωλοποιίαν περὶ τὰ θεῖά τε καὶ τὰ ἀνθρώπινα σώματα γιγνομένην ἴδωμεν ῥᾳστώνης τε πέρι καὶ χαλεπότητος πρὸς τὸ τοῖς ὁρῶσιν δοκεῖν ἀποχρώντως μεμιμῆσθαι , καὶ κατοψόμεθα ὅτι γῆν μὲν καὶ ὄρη καὶ ποταμοὺς καὶ ὕλην οὐρανόν τε σύμπαντα καὶ τὰ περὶ αὐτὸν ὄντα καὶ ἰόντα πρῶτον μὲν ἀγαπῶμεν ἄν τίς τι καὶ βραχὺ πρὸς ὁμοιότητα αὐτῶν ἀπομιμεῖσθαι δυνατὸς ᾖ , πρὸς δὲ τούτοις , ἅτε οὐδὲν εἰδότες ἀκριβὲς περὶ τῶν τοιούτων , οὔτε ἐξετάζομεν οὔτε ἐλέγχομεν τὰ γεγραμμένα , σκιαγραφίᾳ δὲ ἀσαφεῖ καὶ ἀπατηλῷ χρώμεθα περὶ αὐτά · τὰ δὲ ἡμέτερα ὁπόταν τις ἐπιχειρῇ σώματα ἀπεικάζειν , ὀξέως αἰσθανόμενοι τὸ παραλειπόμενον διὰ τὴν ἀεὶ σύνοικον κατανόησιν χαλεποὶ κριταὶ γιγνόμεθα τῷ μὴ πάσας πάντως τὰς ὁμοιότητας ἀποδιδόντι . ταὐτὸν δὴ καὶ κατὰ τοὺς λόγους ἰδεῖν δεῖ γιγνόμενον , ὅτι τὰ μὲν οὐράνια καὶ θεῖα ἀγαπῶμεν καὶ σμικρῶς εἰκότα λεγόμενα , τὰ δὲ θνητὰ καὶ ἀνθρώπινα ἀκριβῶς ἐξετάζομεν . ἐκ δὴ τοῦ παραχρῆμα νῦν λεγόμενα , τὸ πρέπον ἂν μὴ δυνώμεθα πάντως ἀποδιδόναι , συγγιγνώσκειν χρεών · οὐ γὰρ ὡς ῥᾴδια τὰ θνητὰ ἀλλʼ ὡς χαλεπὰ πρὸς δόξαν ὄντα ἀπεικάζειν δεῖ διανοεῖσθαι .
Lemmas: καίτοι σχεδόν μέν οἶδα παραίτησις εὖ μάλα φιλότιμος καί ὁ δέω ἄγροικος μέλλω παραιτέομαι , λέγω δέ ὅμως . ὡς μέν γάρ οὐ εὖ ὁ παρά σύ λέγω λέγω , τίς ἄν ἐπιχειρέω ἔμφρων λέγω ; ὅτι δέ ὁ ῥέομαι πολύς συγγνώμη δέω χαλεπός εἰμί , οὗτος πειράω πη διδάσκω . περί θεός γάρ , ὦ Τίμαιος , λέγω τις πρός ἄνθρωπος δοκέω ἱκανός λέγω ῥᾴδιος ἤ περί θνητός πρός ἐγώ . ὁ γάρ ἀπειρία καί σφόδρα ἄγνοια ὁ ἀκούω περί ὅς ἄν οὕτως ἔχω πολύς εὐπορία παρέχω ὁ μέλλω λέγω τις περί αὐτός · περί δέ δή θεός οἶδα ὡς ἔχω . ἵνα δέ σαφής ὅς λέγω δηλόω , τῇδε ἐγώ συνεφέπομαι . μίμησις μέν γάρ δή καί ἀπεικασία ὁ παρά πᾶς ἐγώ λέγω χρεών που γίγνομαι · ὁ δέ ὁ γραφεύς εἰδωλοποιία περί ὁ θεῖος τε καί ὁ ἀνθρώπινος σῶμα γίγνομαι ὁράω ῥᾳστώνη τε περί καί χαλεπότης πρός ὁ ὁ ὁράω δοκέω ἀποχρώντως μιμέομαι , καί καθοράω ὅτι γῆ μέν καί ὄρος καί ποταμός καί ὕλη οὐρανός τε σύμπας καί ὁ περί αὐτός εἰμί καί ἔρχομαι πρῶτος μέν ἀγαπάω ἐάν τις τις καί βραχύς πρός ὁμοιότης αὐτός ἀπομιμέομαι δυνατός εἰμί , πρός δέ οὗτος , ἅτε οὐδείς οἶδα ἀκριβής περί ὁ τοιοῦτος , οὔτε ἐξετάζω οὔτε ἐλέγχω ὁ γράφω , σκιαγραφία δέ ἀσαφής καί ἀπατηλός χράω περί αὐτός · ὁ δέ ἡμέτερος ὁπόταν τις ἐπιχειρέω σῶμα ἀπεικάζω , ὀξύς αἰσθάνομαι ὁ παραλείπω διά ὁ ἀεί σύνοικος κατανόησις χαλεπός κριτής γίγνομαι ὁ μή πᾶς πάντως ὁ ὁμοιότης ἀποδίδωμι . αὐτός δή καί κατά ὁ λόγος ὁράω δέω γίγνομαι , ὅτι ὁ μέν οὐράνιος καί θεῖος ἀγαπάω καί μικρός ἔοικα λέγω , ὁ δέ θνητός καί ἀνθρώπινος ἀκριβής ἐξετάζω . ἐκ δή ὁ παραχρῆμα νῦν λέγω , ὁ πρέπω ἐάν μή δύναμαι πάντως ἀποδίδωμι , συγγιγνώσκω χρεών · οὐ γάρ ὡς ῥᾴδιος ὁ θνητός ἀλλά ὡς χαλεπός πρός δόξα εἰμί ἀπεικάζω δέω διανοέω .