plato-philosophy.cratylus 406
ὅπερ καὶ νῦν ὑποπτεύοντές τινες διὰ τὸ μὴ ὀρθῶς σκοπεῖσθαι τὴν δύναμιν τοῦ ὀνόματος φοβοῦνται αὐτὸ ὡς σημαῖνον φθοράν τινα · τὸ δὲ , ὥσπερ ἄρτι ἐλέγετο , πασῶν ἐφαπτόμενον κεῖται τῶν τοῦ θεοῦ δυνάμεων , ἁπλοῦ , ἀεὶ βάλλοντος , ἀπολούοντος , ὁμοπολοῦντος . τὰς δὲ Μούσας τε καὶ ὅλως τὴν μουσικὴν ἀπὸ τοῦ μῶσθαι , ὡς ἔοικεν , καὶ τῆς ζητήσεώς τε καὶ φιλοσοφίας τὸ ὄνομα τοῦτο ἐπωνόμασεν . Λητὼ δὲ ἀπὸ τῆς πρᾳότητος τῆς θεοῦ , κατὰ τὸ ἐθελήμονα εἶναι ὧν ἄν τις δέηται . ἴσως δὲ ὡς οἱ ξένοι καλοῦσιν — πολλοὶ γὰρ Ληθὼ καλοῦσιν—ἔοικεν οὖν πρὸς τὸ μὴ τραχὺ τοῦ ἤθους ἀλλʼ ἥμερόν τε καὶ λεῖον Ληθὼ κεκλῆσθαι ὑπὸ τῶν τοῦτο καλούντων . Ἄρτεμις δὲ διὰ τὸ ἀρτεμὲς φαίνεται καὶ τὸ κόσμιον , διὰ τὴν τῆς παρθενίας ἐπιθυμίαν · ἴσως δὲ ἀρετῆς ἵστορα τὴν θεὸν ἐκάλεσεν ὁ καλέσας , τάχα δʼ ἂν καὶ ὡς τὸν ἄροτον μισησάσης τὸν ἀνδρὸς ἐν γυναικί · ἢ διὰ τούτων τι ἢ διὰ πάντα ταῦτα τὸ ὄνομα τοῦτο ὁ τιθέμενος ἔθετο τῇ θεῷ . τί δὲ ὁ Διόνυσός τε καὶ ἡ ἀφροδίτη ; μεγάλα , ὦ παῖ Ἱππονίκου , ἐρωτᾷς . ἀλλὰ ἔστι γὰρ καὶ σπουδαίως εἰρημένος ὁ τρόπος τῶν ὀνομάτων τούτοις τοῖς θεοῖς καὶ παιδικῶς . τὸν μὲν οὖν σπουδαῖον ἄλλους τινὰς ἐρώτα , τὸν δὲ παιδικὸν οὐδὲν κωλύει διελθεῖν · φιλοπαίσμονες γὰρ καὶ οἱ θεοί . ὅ τε γὰρ Διόνυσος εἴη ἂν ὁ διδοὺς τὸν οἶνον Διδοίνυσος ἐν παιδιᾷ καλούμενος , οἶνος δʼ , ὅτι οἴεσθαι νοῦν ἔχειν ποιεῖ τῶν πινόντων τοὺς πολλοὺς οὐκ ἔχοντας , οἰόνους δικαιότατʼ ἂν καλούμενος . περὶ δὲ ἀφροδίτης οὐκ ἄξιον Ἡσιόδῳ ἀντιλέγειν , ἀλλὰ συγχωρεῖν ὅτι διὰ τὴν ἐκ τοῦ ἀφροῦ γένεσιν ἀφροδίτη ἐκλήθη . ἀλλὰ μὴν οὐδʼ Ἀθηνᾶς Ἀθηναῖός γʼ ὤν , ὦ Σώκρατες , ἐπιλήσῃ , οὐδʼ Ἡφαίστου τε καὶ Ἄρεως . οὐδὲ εἰκός γε . οὐ γάρ . οὐκοῦν τὸ μὲν ἕτερον ὄνομα αὐτῆς οὐ χαλεπὸν εἰπεῖν διʼ ὃ κεῖται . τὸ ποῖον ; Παλλάδα που αὐτὴν καλοῦμεν . πῶς γὰρ οὔ ; τοῦτο μὲν τοίνυν ἀπὸ τῆς ἐν τοῖς ὅπλοις ὀρχήσεως ἡγούμενοι τεθῆναι ὀρθῶς ἄν , ὡς ἐγᾦμαι , ἡγοίμεθα · τὸ γάρ που ἢ αὑτὸν ἤ τι ἄλλο μετεωρίζειν ἢ ἀπὸ τῆς γῆς ἢ ἐν ταῖς χερσὶν πάλλειν τε καὶ πάλλεσθαι καὶ ὀρχεῖν καὶ ὀρχεῖσθαι καλοῦμεν .
Lemmas: ὅς καί νῦν ὑποπτεύω τις διά ὁ μή ὀρθός σκοπέω ὁ δύναμις ὁ ὄνομα φοβέω αὐτός ὡς σημαίνω φθορά τις · ὁ δέ , ὥσπερ ἄρτι λέγω , πᾶς ἐφάπτω κεῖμαι ὁ ὁ θεός δύναμις , ἁπλόος , ἀεί βάλλω , ἀπολούω , ὁμοπολέω . ὁ δέ Μοῦσα τε καί ὅλος ὁ μουσική ἀπό ὁ μῶμαι , ὡς ἔοικα , καί ὁ ζήτησις τε καί φιλοσοφία ὁ ὄνομα οὗτος ἐπονομάζω . Λητώ δέ ἀπό ὁ πραότης ὁ θεός , κατά ὁ ἐθελήμων εἰμί ὅς ἄν τις δέω . ἴσως δέ ὡς ὁ ξένος καλέω — πολύς γάρ Ληθώ καλουσιν—εοικω οὖν πρός ὁ μή τραχύς ὁ ἦθος ἀλλά ἥμερος τε καί λεῖος Ληθώ καλέω ὑπό ὁ οὗτος καλέω . Ἄρτεμις δέ διά ὁ ἀρτεμής φαίνω καί ὁ κόσμιος , διά ὁ ὁ παρθενία ἐπιθυμία · ἴσως δέ ἀρετή ἵστωρ ὁ θεός καλέω ὁ καλέω , τάχα δέ ἄν καί ὡς ὁ ἄροτος μισέω ὁ ἀνήρ ἐν γυνή · ἤ διά οὗτος τις ἤ διά πᾶς οὗτος ὁ ὄνομα οὗτος ὁ τίθημι τίθημι ὁ θεός . τίς δέ ὁ Διόνυσος τε καί ὁ ἀφροδίτη ; μέγας , ὦ παῖς Ἱππόνικος , ἐρωτάω . ἀλλά εἰμί γάρ καί σπουδαῖος λέγω ὁ τρόπος ὁ ὄνομα οὗτος ὁ θεός καί παιδικός . ὁ μέν οὖν σπουδαῖος ἄλλος τις ἐρωτάω , ὁ δέ παιδικός οὐδείς κωλύω διέρχομαι · φιλοπαίσμων γάρ καί ὁ θεός . ὁ τε γάρ Διόνυσος εἰμί ἄν ὁ δίδωμι ὁ οἶνος Διδοίνυσος ἐν παιδιά καλέω , οἶνος δέ , ὅτι οἴομαι νόος ἔχω ποιέω ὁ πίνω ὁ πολύς οὐ ἔχω , οἰόνους δίκαιος ἄν καλέω . περί δέ ἀφροδίτη οὐ ἄξιος Ἡσίοδος ἀντιλέγω , ἀλλά συγχωρέω ὅτι διά ὁ ἐκ ὁ ἀφρός γένεσις ἀφροδίτη καλέω . ἀλλά μήν οὐδέ Ἀθήνη Ἀθηναῖος γε εἰμί , ὦ Σωκράτης , ἐπιλανθάνομαι , οὐδέ Ἥφαιστος τε καί Ἄρης . οὐδέ ἔοικα γε . οὐ γάρ . οὐκοῦν ὁ μέν ἕτερος ὄνομα αὐτός οὐ χαλεπός λέγω διά ὅς κεῖμαι . ὁ ποῖος ; Παλλάς που αὐτός καλέω . πῶς γάρ οὐ ; οὗτος μέν τοίνυν ἀπό ὁ ἐν ὁ ὅπλον ὄρχησις ἡγέομαι τίθημι ὀρθός ἄν , ὡς οἴομαι , ἡγέομαι · ὁ γάρ που ἤ ἑαυτοῦ ἤ τις ἄλλος μετεωρίζω ἤ ἀπό ὁ γῆ ἤ ἐν ὁ χείρ πάλλω τε καί πάλλω καί ὀρχέω καί ὀρχέομαι καλέω .