plato-philosophy.cratylus 435
ναί . οὐκοῦν εἰ γιγνώσκεις ἐμοῦ φθεγγομένου , δήλωμα σοι γίγνεται παρʼ ἐμοῦ ; ναί . ἀπὸ τοῦ ἀνομοίου γε ἢ ὃ διανοούμενος φθέγγομαι , εἴπερ τὸ λάβδα ἀνόμοιόν ἐστι τῇ ᾗ φῂς σὺ σκληρότητι · εἰ δὲ τοῦτο οὕτως ἔχει , τί ἄλλο ἢ αὐτὸς σαυτῷ συνέθου καί σοι γίγνεται ἡ ὀρθότης τοῦ ὀνόματος συνθήκη , ἐπειδή γε δηλοῖ καὶ τὰ ὅμοια καὶ τὰ ἀνόμοια γράμματα , ἔθους τε καὶ συνθήκης τυχόντα ; εἰ δʼ ὅτι μάλιστα μή ἐστι τὸ ἔθος συνθήκη , οὐκ ἂν καλῶς ἔτι ἔχοι λέγειν τὴν ὁμοιότητα δήλωμα εἶναι , ἀλλὰ τὸ ἔθος · ἐκεῖνο γάρ , ὡς ἔοικε , καὶ ὁμοίῳ καὶ ἀνομοίῳ δηλοῖ . ἐπειδὴ δὲ ταῦτα συγχωροῦμεν , ὦ Κρατύλε—τὴν γὰρ σιγήν σου συγχώρησιν θήσω—ἀναγκαῖόν που καὶ συνθήκην τι καὶ ἔθος συμβάλλεσθαι πρὸς δήλωσιν ὧν διανοούμενοι λέγομεν · ἐπεί , ὦ βέλτιστε , εἰ ʼθέλεις ἐπὶ τὸν ἀριθμὸν ἐλθεῖν , πόθεν οἴει ἕξειν ὀνόματα ὅμοια ἑνὶ ἑκάστῳ τῶν ἀριθμῶν ἐπενεγκεῖν , ἐὰν μὴ ἐᾷς τι τὴν σὴν ὁμολογίαν καὶ συνθήκην κῦρος ἔχειν τῶν ὀνομάτων ὀρθότητος πέρι ; ἐμοὶ μὲν οὖν καὶ αὐτῷ ἀρέσκει μὲν κατὰ τὸ δυνατὸν ὅμοια εἶναι τὰ ὀνόματα τοῖς πράγμασιν · ἀλλὰ μὴ ὡς ἀληθῶς , τὸ τοῦ Ἑρμογένους , γλίσχρα ᾖ ἡ ὁλκὴ αὕτη τῆς ὁμοιότητος , ἀναγκαῖον δὲ ᾖ καὶ τῷ φορτικῷ τούτῳ προσχρῆσθαι , τῇ συνθήκῃ , εἰς ὀνομάτων ὀρθότητα . ἐπεὶ ἴσως κατά γε τὸ δυνατὸν κάλλιστʼ ἂν λέγοιτο ὅταν ἢ πᾶσιν ἢ ὡς πλείστοις ὁμοίοις λέγηται , τοῦτο δʼ ἐστὶ προσήκουσιν , αἴσχιστα δὲ τοὐναντίον . τόδε δέ μοι ἔτι εἰπὲ μετὰ ταῦτα , τίνα ἡμῖν δύναμιν ἔχει τὰ ὀνόματα καὶ τί φῶμεν αὐτὰ καλὸν ἀπεργάζεσθαι ; διδάσκειν ἔμοιγε δοκεῖ , ὦ Σώκρατες , καὶ τοῦτο πάνυ ἁπλοῦν εἶναι , ὃς ἂν τὰ ὀνόματα ἐπίστηται , ἐπίστασθαι καὶ τὰ πράγματα . ἴσως γάρ , ὦ Κρατύλε , τὸ τοιόνδε λέγεις , ὡς ἐπειδάν τις εἰδῇ τὸ ὄνομα οἷόν ἐστιν—ἔστι δὲ οἷόνπερ τὸ πρᾶγμα — εἴσεται δὴ καὶ τὸ πρᾶγμα , ἐπείπερ ὅμοιον τυγχάνει ὂν τῷ ὀνόματι , τέχνη δὲ μία ἄρʼ ἐστὶν ἡ αὐτὴ πάντων τῶν ἀλλήλοις ὁμοίων . κατὰ τοῦτο δή μοι δοκεῖς λέγειν ὡς ὃς ἂν τὰ ὀνόματα εἰδῇ εἴσεται καὶ τὰ πράγματα . ἀληθέστατα λέγεις . ἔχε δή , ἴδωμεν τίς ποτʼ ἂν εἴη ὁ τρόπος οὗτος τῆς διδασκαλίας τῶν ὄντων ὃν σὺ λέγεις νῦν , καὶ πότερον ἔστι μὲν καὶ ἄλλος , οὗτος μέντοι βελτίων , ἢ οὐδʼ ἔστιν ἄλλος ἢ οὗτος . ποτέρως οἴει ;
Lemmas: ναί . οὐκοῦν εἰ γιγνώσκω ἐγώ φθέγγομαι , δήλωμα σύ γίγνομαι παρά ἐγώ ; ναί . ἀπό ὁ ἀνόμοιος γε ἤ ὅς διανοέω φθέγγομαι , εἴπερ ὁ λάβδα ἀνόμοιος εἰμί ὁ ὅς φημί σύ σκληρότης · εἰ δέ οὗτος οὕτως ἔχω , τίς ἄλλος ἤ αὐτός σεαυτοῦ συντίθημι καί σύ γίγνομαι ὁ ὀρθότης ὁ ὄνομα συνθήκη , ἐπειδή γε δηλόω καί ὁ ὅμοιος καί ὁ ἀνόμοιος γράμμα , ἔθος τε καί συνθήκη τυγχάνω ; εἰ δέ ὅτι μάλα μή εἰμί ὁ ἔθος συνθήκη , οὐ ἄν καλός ἔτι ἔχω λέγω ὁ ὁμοιότης δήλωμα εἰμί , ἀλλά ὁ ἔθος · ἐκεῖνος γάρ , ὡς ἔοικα , καί ὅμοιος καί ἀνόμοιος δηλόω . ἐπειδή δέ οὗτος συγχωρέω , ὦ Κρατύλε—τὴν γάρ σιγή σύ συγχώρησις θήσω—ἀναγκαῖόν που καί συνθήκη τις καί ἔθος συμβάλλω πρός δήλωσις ὅς διανοέω λέγω · ἐπεί , ὦ ἀγαθός , εἰ ἐθέλω ἐπί ὁ ἀριθμός ἔρχομαι , πόθεν οἴομαι ἔχω ὄνομα ὅμοιος εἷς ἕκαστος ὁ ἀριθμός ἐπιφέρω , ἐάν μή ἐάω τις ὁ σός ὁμολογία καί συνθήκη κῦρος ἔχω ὁ ὄνομα ὀρθότης περί ; ἐγώ μέν οὖν καί αὐτός ἀρέσκω μέν κατά ὁ δυνατός ὅμοιος εἰμί ὁ ὄνομα ὁ πρᾶγμα · ἀλλά μή ὡς ἀληθής , ὁ ὁ Ἑρμογένης , γλίσχρος εἰμί ὁ ὁλκή οὗτος ὁ ὁμοιότης , ἀναγκαῖος δέ εἰμί καί ὁ φορτικός οὗτος προσχράομαι , ὁ συνθήκη , εἰς ὄνομα ὀρθότης . ἐπεί ἴσως κατά γε ὁ δυνατός καλός ἄν λέγω ὅταν ἤ πᾶς ἤ ὡς πολύς ὅμοιος λέγω , οὗτος δέ εἰμί προσήκω , αἰσχρός δέ ἐναντίος . ὅδε δέ ἐγώ ἔτι λέγω μετά οὗτος , τίς ἐγώ δύναμις ἔχω ὁ ὄνομα καί τίς φημί αὐτός καλός ἀπεργάζομαι ; διδάσκω ἐγώ δοκέω , ὦ Σωκράτης , καί οὗτος πάνυ ἁπλόος εἰμί , ὅς ἄν ὁ ὄνομα ἐπίσταμαι , ἐπίσταμαι καί ὁ πρᾶγμα . ἴσως γάρ , ὦ Κρατύλος , ὁ τοιόσδε λέγω , ὡς ἐπειδάν τις οἶδα ὁ ὄνομα οἷος ἐστιν—ἔστι δέ οἷος ὁ πρᾶγμα — οἶδα δή καί ὁ πρᾶγμα , ἐπεί ὅμοιος τυγχάνω εἰμί ὁ ὄνομα , τέχνη δέ εἷς ἄρα εἰμί ὁ αὐτός πᾶς ὁ ἀλλήλων ὅμοιος . κατά οὗτος δή ἐγώ δοκέω λέγω ὡς ὅς ἄν ὁ ὄνομα οἶδα οἶδα καί ὁ πρᾶγμα . ἀληθής λέγω . ἔχω δή , ὁράω τίς ποτέ ἄν εἰμί ὁ τρόπος οὗτος ὁ διδασκαλία ὁ εἰμί ὅς σύ λέγω νῦν , καί πότερος εἰμί μέν καί ἄλλος , οὗτος μέντοι ἀγαθός , ἤ οὐδέ εἰμί ἄλλος ἤ οὗτος . ποτέρως οἴομαι ;