plato-philosophy.cratylus 389
οὐκ ἄρα παντὸς ἀνδρός , ὦ Ἑρμόγενες , ὄνομα θέσθαι ἀλλά τινος ὀνοματουργοῦ · οὗτος δʼ ἐστίν , ὡς ἔοικεν , ὁ νομοθέτης , ὃς δὴ τῶν δημιουργῶν σπανιώτατος ἐν ἀνθρώποις γίγνεται . ἔοικεν . ἴθι δή , ἐπίσκεψαι ποῖ βλέπων ὁ νομοθέτης τὰ ὀνόματα τίθεται · ἐκ τῶν ἔμπροσθεν δὲ ἀνάσκεψαι . ποῖ βλέπων ὁ τέκτων τὴν κερκίδα ποιεῖ ; ἆρʼ οὐ πρὸς τοιοῦτόν τι ὃ ἐπεφύκει κερκίζειν ; πάνυ γε . τί δέ ; ἂν καταγῇ αὐτῷ ἡ κερκὶς ποιοῦντι , πότερον πάλιν ποιήσει ἄλλην πρὸς τὴν κατεαγυῖαν βλέπων , ἢ πρὸς ἐκεῖνο τὸ εἶδος πρὸς ὅπερ καὶ ἣν κατέαξεν ἐποίει ; πρὸς ἐκεῖνο , ἔμοιγε δοκεῖ . οὐκοῦν ἐκεῖνο δικαιότατʼ ἂν αὐτὸ ὃ ἔστιν κερκὶς καλέσαιμεν ; ἔμοιγε δοκεῖ . οὐκοῦν ἐπειδὰν δέῃ λεπτῷ ἱματίῳ ἢ παχεῖ ἢ λινῷ ἢ ἐρεῷ ἢ ὁποιῳοῦν τινι κερκίδα ποιεῖν , πάσας μὲν δεῖ τὸ τῆς κερκίδος ἔχειν εἶδος , οἵα δʼ ἑκάστῳ καλλίστη ἐπεφύκει , ταύτην ἀποδιδόναι τὴν φύσιν εἰς τὸ ἔργον ἕκαστον ; ναί . καὶ περὶ τῶν ἄλλων δὴ ὀργάνων ὁ αὐτὸς τρόπος · τὸ φύσει ἑκάστῳ πεφυκὸς ὄργανον ἐξευρόντα δεῖ ἀποδοῦναι εἰς ἐκεῖνο ἐξ οὗ ἂν ποιῇ , οὐχ οἷον ἂν αὐτὸς βουληθῇ , ἀλλʼ οἷον ἐπεφύκει . τὸ φύσει γὰρ ἑκάστῳ , ὡς ἔοικε , τρύπανον πεφυκὸς εἰς τὸν σίδηρον δεῖ ἐπίστασθαι τιθέναι . πάνυ γε . καὶ τὴν φύσει κερκίδα ἑκάστῳ πεφυκυῖαν εἰς ξύλον . ἔστι ταῦτα . φύσει γὰρ ἦν ἑκάστῳ εἴδει ὑφάσματος , ὡς ἔοικεν , ἑκάστη κερκίς , καὶ τἆλλα οὕτως . ναί . ἆρʼ οὖν , ὦ βέλτιστε , καὶ τὸ ἑκάστῳ φύσει πεφυκὸς ὄνομα τὸν νομοθέτην ἐκεῖνον εἰς τοὺς φθόγγους καὶ τὰς συλλαβὰς δεῖ ἐπίστασθαι τιθέναι , καὶ βλέποντα πρὸς αὐτὸ ἐκεῖνο ὃ ἔστιν ὄνομα , πάντα τὰ ὀνόματα ποιεῖν τε καὶ τίθεσθαι , εἰ μέλλει κύριος εἶναι ὀνομάτων θέτης ; εἰ δὲ μὴ εἰς τὰς αὐτὰς συλλαβὰς ἕκαστος ὁ νομοθέτης τίθησιν , οὐδὲν δεῖ τοῦτο ἀμφιγνοεῖν · οὐδὲ γὰρ εἰς τὸν αὐτὸν σίδηρον ἅπας χαλκεὺς τίθησιν , τοῦ αὐτοῦ ἕνεκα ποιῶν τὸ αὐτὸ ὄργανον · ἀλλʼ ὅμως , ἕως ἂν τὴν αὐτὴν ἰδέαν ἀποδιδῷ , ἐάντε ἐν ἄλλῳ σιδήρῳ , ὅμως ὀρθῶς ἔχει τὸ ὄργανον , ἐάντε ἐνθάδε ἐάντε ἐν βαρβάροις τις ποιῇ . ἦ γάρ ;
Lemmas: οὐ ἄρα πᾶς ἀνήρ , ὦ Ἑρμογένης , ὄνομα τίθημι ἀλλά τις ὀνοματουργός · οὗτος δέ εἰμί , ὡς ἔοικα , ὁ νομοθέτης , ὅς δή ὁ δημιουργός σπάνιος ἐν ἄνθρωπος γίγνομαι . ἔοικα . ἔρχομαι δή , ἐπισκοπέω ποῖ βλέπω ὁ νομοθέτης ὁ ὄνομα τίθημι · ἐκ ὁ ἔμπροσθεν δέ ἀνασκέπτομαι . ποῖ βλέπω ὁ τέκτων ὁ κερκίς ποιέω ; ἆρα οὐ πρός τοιοῦτος τις ὅς φύω κερκίζω ; πάνυ γε . τίς δέ ; ἐάν κατάγνυμι αὐτός ὁ κερκίς ποιέω , πότερος πάλιν ποιέω ἄλλος πρός ὁ κατάγνυμι βλέπω , ἤ πρός ἐκεῖνος ὁ εἶδος πρός ὅς καί ὅς κατεάσσω ποιέω ; πρός ἐκεῖνος , ἐγώ δοκέω . οὐκοῦν ἐκεῖνος δίκαιος ἄν αὐτός ὅς εἰμί κερκίς καλέω ; ἐγώ δοκέω . οὐκοῦν ἐπειδάν δέω λεπτός ἱμάτιον ἤ παχύς ἤ λίνεος ἤ ἐρεοῦς ἤ ὁποῖος τις κερκίς ποιέω , πᾶς μέν δέω ὁ ὁ κερκίς ἔχω εἶδος , οἷος δέ ἕκαστος καλός φύω , οὗτος ἀποδίδωμι ὁ φύσις εἰς ὁ ἔργον ἕκαστος ; ναί . καί περί ὁ ἄλλος δή ὄργανον ὁ αὐτός τρόπος · ὁ φύσις ἕκαστος φύω ὄργανον ἐξευρίσκω δέω ἀποδίδωμι εἰς ἐκεῖνος ἐκ ὅς ἄν ποιέω , οὐ οἷος ἄν αὐτός βούλομαι , ἀλλά οἷος φύω . ὁ φύσις γάρ ἕκαστος , ὡς ἔοικα , τρύπανον φύω εἰς ὁ σίδηρος δέω ἐπίσταμαι τίθημι . πάνυ γε . καί ὁ φύσις κερκίς ἕκαστος φύω εἰς ξύλον . εἰμί οὗτος . φύσις γάρ εἰμί ἕκαστος εἶδος ὕφασμα , ὡς ἔοικα , ἕκαστος κερκίς , καί ἄλλος οὕτως . ναί . ἆρα οὖν , ὦ ἀγαθός , καί ὁ ἕκαστος φύσις φύω ὄνομα ὁ νομοθέτης ἐκεῖνος εἰς ὁ φθόγγος καί ὁ συλλαβή δέω ἐπίσταμαι τίθημι , καί βλέπω πρός αὐτός ἐκεῖνος ὅς εἰμί ὄνομα , πᾶς ὁ ὄνομα ποιέω τε καί τίθημι , εἰ μέλλω κύριος εἰμί ὄνομα θέτης ; εἰ δέ μή εἰς ὁ αὐτός συλλαβή ἕκαστος ὁ νομοθέτης τίθημι , οὐδείς δέω οὗτος ἀμφιγνοέω · οὐδέ γάρ εἰς ὁ αὐτός σίδηρος ἅπας χαλκεύς τίθημι , ὁ αὐτός ἕνεκα ποιέω ὁ αὐτός ὄργανον · ἀλλά ὅμως , ἕως ἄν ὁ αὐτός ἰδέα ἀποδίδωμι , ἐάν ἐν ἄλλος σίδηρος , ὅμως ὀρθός ἔχω ὁ ὄργανον , ἐάν ἐνθάδε ἐάν ἐν βάρβαρος τις ποιέω . ἦ γάρ ;