plato-philosophy.cratylus 408
ἀλλὰ μὴν τοῦτό γε ἔοικε περὶ λόγον τι εἶναι ὁ Ἑρμῆς , καὶ τὸ ἑρμηνέα εἶναι καὶ τὸ ἄγγελον καὶ τὸ κλοπικόν τε καὶ τὸ ἀπατηλὸν ἐν λόγοις καὶ τὸ ἀγοραστικόν , περὶ λόγου δύναμίν ἐστιν πᾶσα αὕτη ἡ πραγματεία · ὅπερ οὖν καὶ ἐν τοῖς πρόσθεν ἐλέγομεν , τὸ εἴρειν λόγου χρεία ἐστί , τὸ δέ , οἷον καὶ Ὅμηρος πολλαχοῦ λέγει , ἐμήσατό φησιν , τοῦτο δὲ μηχανήσασθαί ἐστιν . ἐξ ἀμφοτέρων οὖν τούτων τὸν τὸ λέγειν τε καὶ τὸν λόγον μησάμενον—τὸ δὲ λέγειν δή ἐστιν εἴρειν—τοῦτον τὸν θεὸν ὡσπερεὶ ἐπιτάττει ἡμῖν ὁ νομοθέτης · ὦ ἄνθρωποι , ὃς τὸ εἴρειν ἐμήσατο , δικαίως ἂν καλοῖτο ὑπὸ ὑμῶν εἰρέμης · νῦν δὲ ἡμεῖς , ὡς οἰόμεθα , καλλωπίζοντες τὸ ὄνομα Ἑρμῆν καλοῦμεν . νὴ τὸν Δία , εὖ ἄρα μοι δοκεῖ Κρατύλος λέγειν τὸ ἐμὲ μὴ εἶναι Ἑρμογένη · οὔκουν εὐμήχανός γέ εἰμι λόγου . καὶ τό γε τὸν Πᾶνα τοῦ Ἑρμοῦ εἶναι ὑὸν διφυῆ ἔχει τὸ εἰκός , ὦ ἑταῖρε . πῶς δή ; οἶσθα ὅτι ὁ λόγος τὸ πᾶν σημαίνει καὶ κυκλεῖ καὶ πολεῖ ἀεί , καὶ ἔστι διπλοῦς , ἀληθής τε καὶ ψευδής . πάνυ γε . οὐκοῦν τὸ μὲν ἀληθὲς αὐτοῦ λεῖον καὶ θεῖον καὶ ἄνω οἰκοῦν ἐν τοῖς θεοῖς , τὸ δὲ ψεῦδος κάτω ἐν τοῖς πολλοῖς τῶν ἀνθρώπων καὶ τραχὺ καὶ τραγικόν · ἐνταῦθα γὰρ πλεῖστοι οἱ μῦθοί τε καὶ τὰ ψεύδη ἐστίν , περὶ τὸν τραγικὸν βίον . πάνυ γε . ὀρθῶς ἄρʼ ἂν ὁ πᾶν μηνύων καὶ ἀεὶ πολῶν Πὰν αἰπόλος εἴη , διφυὴς Ἑρμοῦ ὑός , τὰ μὲν ἄνωθεν λεῖος , τὰ δὲ κάτωθεν τραχὺς καὶ τραγοειδής . καὶ ἔστιν ἤτοι λόγος ἢ λόγου ἀδελφὸς ὁ Πάν , εἴπερ Ἑρμοῦ ὑός ἐστιν · ἀδελφῷ δὲ ἐοικέναι ἀδελφὸν οὐδὲν θαυμαστόν . ἀλλʼ ὅπερ ἐγὼ ἔλεγον , ὦ μακάριε , ἀπαλλαγῶμεν ἐκ τῶν θεῶν . τῶν γε τοιούτων , ὦ Σώκρατες , εἰ βούλει . περὶ τῶν τοιῶνδε δὲ τί σε κωλύει διελθεῖν , οἷον ἡλίου τε καὶ σελήνης καὶ ἄστρων καὶ γῆς καὶ αἰθέρος καὶ ἀέρος καὶ πυρὸς καὶ ὕδατος καὶ ὡρῶν καὶ ἐνιαυτοῦ ; συχνὰ μέν μοι προστάττεις , ὅμως δέ , εἴπερ σοι κεχαρισμένον ἔσται , ἐθέλω . καὶ μὴν χαριῇ . τί δὴ οὖν πρῶτον βούλει ; ἢ ὥσπερ εἶπες τὸν ἥλιον διέλθωμεν ; πάνυ γε .
Lemmas: ἀλλά μήν οὗτος γε ἔοικα περί λόγος τις εἰμί ὁ Ἑρμῆς , καί ὁ ἑρμηνεύς εἰμί καί ὁ ἄγγελος καί ὁ κλοπικός τε καί ὁ ἀπατηλός ἐν λόγος καί ὁ ἀγοραστικός , περί λόγος δύναμις εἰμί πᾶς οὗτος ὁ πραγματεία · ὅς οὖν καί ἐν ὁ πρόσθεν λέγω , ὁ εἴρω λόγος χρεία εἰμί , ὁ δέ , οἷος καί Ὅμηρος πολλαχοῦ λέγω , μήδομαι φημί , οὗτος δέ μηχανάομαι εἰμί . ἐκ ἀμφότερος οὖν οὗτος ὁ ὁ λέγω τε καί ὁ λόγος μησάμενον—τὸ δέ λέγω δή εἰμί εἴρω ὁ θεός ὡσπερεί ἐπιτάσσω ἐγώ ὁ νομοθέτης · ὦ ἄνθρωπος , ὅς ὁ εἴρω μήδομαι , δίκαιος ἄν καλέω ὑπό σύ εἰρέμης · νῦν δέ ἐγώ , ὡς οἴομαι , καλλωπίζω ὁ ὄνομα Ἑρμῆς καλέω . νή ὁ Ζεύς , εὖ ἄρα ἐγώ δοκέω Κρατύλος λέγω ὁ ἐγώ μή εἰμί Ἑρμογένης · οὔκουν εὐμήχανος γε εἰμί λόγος . καί ὁ γε ὁ Πάν ὁ Ἑρμῆς εἰμί υἱός διφυής ἔχω ὁ ἔοικα , ὦ ἑταῖρος . πῶς δή ; οἶδα ὅτι ὁ λόγος ὁ πᾶς σημαίνω καί κυκλέω καί πολέω ἀεί , καί εἰμί διπλόος , ἀληθής τε καί ψευδής . πάνυ γε . οὐκοῦν ὁ μέν ἀληθής αὐτός λεῖος καί θεῖος καί ἄνω οἰκέω ἐν ὁ θεός , ὁ δέ ψεῦδος κάτω ἐν ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος καί τραχύς καί τραγικός · ἐνταῦθα γάρ πολύς ὁ μῦθος τε καί ὁ ψεῦδος εἰμί , περί ὁ τραγικός βίος . πάνυ γε . ὀρθός ἄρα ἄν ὁ πᾶς μηνύω καί ἀεί πολέω Πάν αἰπόλος εἰμί , διφυής Ἑρμῆς ὗς , ὁ μέν ἄνωθεν λεῖος , ὁ δέ κάτωθεν τραχύς καί τραγοειδής . καί εἰμί ἤτοι λόγος ἤ λόγος ἀδελφός ὁ Πάν , εἴπερ Ἑρμῆς ὗς εἰμί · ἀδελφός δέ ἔοικα ἀδελφός οὐδείς θαυμαστός . ἀλλά ὅς ἐγώ λέγω , ὦ μακάριος , ἀπαλλάσσω ἐκ ὁ θεός . ὁ γε τοιοῦτος , ὦ Σωκράτης , εἰ βούλομαι . περί ὁ τοιόσδε δέ τίς σύ κωλύω διέρχομαι , οἷος ἥλιος τε καί σελήνη καί ἄστρον καί γῆ καί αἰθήρ καί ἀήρ καί πῦρ καί ὕδωρ καί ὥρα καί ἐνιαυτός ; συχνός μέν ἐγώ προστάσσω , ὅμως δέ , εἴπερ σύ χαρίζω εἰμί , ἐθέλω . καί μήν χαρίζω . τίς δή οὖν πρῶτος βούλομαι ; ἤ ὥσπερ λέγω ὁ ἥλιος διέρχομαι ; πάνυ γε .