plato-philosophy.cratylus 432
ἔστι ταῦτα . ἀλλʼ ὁρᾷς , ὦ Σώκρατες , ὅταν ταῦτα τὰ γράμματα , τό τε ἄλφα καὶ τὸ βῆτα καὶ ἕκαστον τῶν στοιχείων , τοῖς ὀνόμασιν ἀποδιδῶμεν τῇ γραμματικῇ τέχνῃ , ἐάν τι ἀφέλωμεν ἢ προσθῶμεν ἢ μεταθῶμέν τι , οὐ γέγραπται μὲν ἡμῖν τὸ ὄνομα , οὐ μέντοι ὀρθῶς , ἀλλὰ τὸ παράπαν οὐδὲ γέγραπται , ἀλλʼ εὐθὺς ἕτερόν ἐστιν ἐάν τι τούτων πάθῃ . μὴ γὰρ οὐ καλῶς σκοπῶμεν οὕτω σκοποῦντες , ὦ Κρατύλε . πῶς δή ; ἴσως ὅσα ἔκ τινος ἀριθμοῦ ἀναγκαῖον εἶναι ἢ μὴ εἶναι πάσχοι ἂν τοῦτο ὃ σὺ λέγεις , ὥσπερ καὶ αὐτὰ τὰ δέκα ἢ ὅστις βούλει ἄλλος ἀριθμός , ἐὰν ἀφέλῃς τι ἢ προσθῇς , ἕτερος εὐθὺς γέγονε · τοῦ δὲ ποιοῦ τινος καὶ συμπάσης εἰκόνος μὴ οὐχ αὕτη ᾖ ἡ ὀρθότης , ἀλλὰ τὸ ἐναντίον οὐδὲ τὸ παράπαν δέῃ πάντα ἀποδοῦναι οἷόν ἐστιν ᾧ εἰκάζει , εἰ μέλλει εἰκὼν εἶναι . σκόπει δὲ εἰ τὶ λέγω . ἆρʼ ἂν δύο πράγματα εἴη τοιάδε , οἷον Κρατύλος καὶ Κρατύλου εἰκών , εἴ τις θεῶν μὴ μόνον τὸ σὸν χρῶμα καὶ σχῆμα ἀπεικάσειεν ὥσπερ οἱ ζωγράφοι , ἀλλὰ καὶ τὰ ἐντὸς πάντα τοιαῦτα ποιήσειεν οἷάπερ τὰ σά , καὶ μαλακότητας καὶ θερμότητας τὰς αὐτὰς ἀποδοίη , καὶ κίνησιν καὶ ψυχὴν καὶ φρόνησιν οἵαπερ ἡ παρὰ σοὶ ἐνθείη αὐτοῖς , καὶ ἑνὶ λόγῳ πάντα ἅπερ σὺ ἔχεις , τοιαῦτα ἕτερα καταστήσειεν πλησίον σου ; πότερον Κρατύλος ἂν καὶ εἰκὼν Κρατύλου τότʼ εἴη τὸ τοιοῦτον , ἢ δύο Κρατύλοι ; δύο ἔμοιγε δοκοῦσιν , ὦ Σώκρατες , Κρατύλοι . ὁρᾷς οὖν , ὦ φίλε , ὅτι ἄλλην χρὴ εἰκόνος ὀρθότητα ζητεῖν καὶ ὧν νυνδὴ ἐλέγομεν , καὶ οὐκ ἀναγκάζειν , ἐάν τι ἀπῇ ἢ προσῇ , μηκέτι αὐτὴν εἰκόνα εἶναι ; ἢ οὐκ αἰσθάνῃ ὅσου ἐνδέουσιν αἱ εἰκόνες τὰ αὐτὰ ἔχειν ἐκείνοις ὧν εἰκόνες εἰσίν ; ἔγωγε . γελοῖα γοῦν , ὦ Κρατύλε , ὑπὸ τῶν ὀνομάτων πάθοι ἂν ἐκεῖνα ὧν ὀνόματά ἐστιν τὰ ὀνόματα , εἰ πάντα πανταχῇ αὐτοῖς ὁμοιωθείη . διττὰ γὰρ ἄν που πάντα γένοιτο , καὶ οὐκ ἂν ἔχοι αὐτῶν εἰπεῖν οὐδεὶς οὐδέτερον ὁπότερόν ἐστι τὸ μὲν αὐτό , τὸ δὲ ὄνομα . ἀληθῆ λέγεις . θαρρῶν τοίνυν , ὦ γενναῖε , ἔα καὶ ὄνομα τὸ μὲν εὖ κεῖσθαι , τὸ δὲ μή , καὶ μὴ ἀνάγκαζε πάντʼ ἔχειν τὰ γράμματα , ἵνα κομιδῇ ᾖ τοιοῦτον οἷόνπερ οὗ ὄνομά ἐστιν , ἀλλʼ ἔα καὶ τὸ μὴ προσῆκον γράμμα ἐπιφέρειν . εἰ δὲ γράμμα , καὶ ὄνομα ἐν λόγῳ · εἰ δὲ ὄνομα , καὶ λόγον ἐν λόγῳ μὴ προσήκοντα τοῖς πράγμασιν ἐπιφέρεσθαι , καὶ μηδὲν ἧττον ὀνομάζεσθαι τὸ πρᾶγμα καὶ λέγεσθαι , ἕως ἂν ὁ τύπος ἐνῇ τοῦ πράγματος περὶ οὗ ἂν ὁ λόγος ᾖ , ὥσπερ ἐν τοῖς τῶν στοιχείων ὀνόμασιν , εἰ μέμνησαι ἃ νυνδὴ ἐγὼ καὶ Ἑρμογένης ἐλέγομεν .
Lemmas: εἰμί οὗτος . ἀλλά ὁράω , ὦ Σωκράτης , ὅταν οὗτος ὁ γράμμα , ὁ τε ἄλφα καί ὁ βῆτα καί ἕκαστος ὁ στοιχεῖον , ὁ ὄνομα ἀποδίδωμι ὁ γραμματικός τέχνη , ἐάν τις ἀφαιρέω ἤ προστίθημι ἤ μετατίθημι τις , οὐ γράφω μέν ἐγώ ὁ ὄνομα , οὐ μέντοι ὀρθός , ἀλλά ὁ παράπαν οὐδέ γράφω , ἀλλά εὐθύς ἕτερος εἰμί ἐάν τις οὗτος πάσχω . μή γάρ οὐ καλός σκοπέω οὕτως σκοπέω , ὦ Κρατύλος . πῶς δή ; ἴσως ὅσος ἐκ τις ἀριθμός ἀναγκαῖος εἰμί ἤ μή εἰμί πάσχω ἄν οὗτος ὅς σύ λέγω , ὥσπερ καί αὐτός ὁ δέκα ἤ ὅστις βούλομαι ἄλλος ἀριθμός , ἐάν ἀφαιρέω τις ἤ προστίθημι , ἕτερος εὐθύς γίγνομαι · ὁ δέ ποιός τις καί σύμπας εἰκών μή οὐ οὗτος εἰμί ὁ ὀρθότης , ἀλλά ὁ ἐναντίος οὐδέ ὁ παράπαν δέω πᾶς ἀποδίδωμι οἷος εἰμί ὅς εἰκάζω , εἰ μέλλω εἰκών εἰμί . σκοπέω δέ εἰ τίς λέγω . ἆρα ἄν δύο πρᾶγμα εἰμί τοιόσδε , οἷος Κρατύλος καί Κράτυλος εἰκών , εἰ τις θεός μή μόνος ὁ σός χρῶμα καί σχῆμα ἀπεικάζω ὥσπερ ὁ ζωγράφος , ἀλλά καί ὁ ἐντός πᾶς τοιοῦτος ποιέω οἷος ὁ σός , καί μαλακότης καί θερμότης ὁ αὐτός ἀποδίδωμι , καί κίνησις καί ψυχή καί φρόνησις οἵαπερ ὁ παρά σύ ἐντίθημι αὐτός , καί εἷς λόγος πᾶς ὅς σύ ἔχω , τοιοῦτος ἕτερος καθίστημι πλησίον σύ ; πότερος Κρατύλος ἄν καί εἰκών Κράτυλος τότε εἰμί ὁ τοιοῦτος , ἤ δύο Κρατύλος ; δύο ἐγώ δοκέω , ὦ Σωκράτης , Κρατύλος . ὁράω οὖν , ὦ φίλος , ὅτι ἄλλος χρή εἰκών ὀρθότης ζητέω καί ὅς νυνδί λέγω , καί οὐ ἀναγκάζω , ἐάν τις ἀπέρχομαι ἤ προσέρχομαι , μηκέτι αὐτός εἰκών εἰμί ; ἤ οὐ αἰσθάνομαι ὅσος ἐνδέω ὁ εἰκών ὁ αὐτός ἔχω ἐκεῖνος ὅς εἰκών εἰμί ; ἐγώ . γέλοιος γοῦν , ὦ Κρατύλος , ὑπό ὁ ὄνομα πάσχω ἄν ἐκεῖνος ὅς ὄνομα εἰμί ὁ ὄνομα , εἰ πᾶς πανταχῇ αὐτός ὁμοιόω . δισσός γάρ ἄν που πᾶς γίγνομαι , καί οὐ ἄν ἔχω αὐτός λέγω οὐδείς οὐδέτερος ὁπότερος εἰμί ὁ μέν αὐτός , ὁ δέ ὄνομα . ἀληθής λέγω . θαρσέω τοίνυν , ὦ γενναῖος , ἐάω καί ὄνομα ὁ μέν εὖ κεῖμαι , ὁ δέ μή , καί μή ἀναγκάζω πᾶς ἔχω ὁ γράμμα , ἵνα κομιδῇ εἰμί τοιοῦτος οἷος ὅς ὄνομα εἰμί , ἀλλά ἐάω καί ὁ μή προσήκω γράμμα ἐπιφέρω . εἰ δέ γράμμα , καί ὄνομα ἐν λόγος · εἰ δέ ὄνομα , καί λόγος ἐν λόγος μή προσήκω ὁ πρᾶγμα ἐπιφέρω , καί μηδείς ἥσσων ὀνομάζω ὁ πρᾶγμα καί λέγω , ἕως ἄν ὁ τύπος ἔνειμι ὁ πρᾶγμα περί ὅς ἄν ὁ λόγος εἰμί , ὥσπερ ἐν ὁ ὁ στοιχεῖον ὄνομα , εἰ μιμνῄσκω ὅς νυνδί ἐγώ καί Ἑρμογένης λέγω .