plato-philosophy.cratylus 396
φαίνεται δὲ καὶ τῷ πατρὶ αὐτοῦ λεγομένῳ τῷ Διὶ παγκάλως τὸ ὄνομα κεῖσθαι · ἔστι δὲ οὐ ῥᾴδιον κατανοῆσαι . ἀτεχνῶς γάρ ἐστιν οἷον λόγος τὸ τοῦ Διὸς ὄνομα , διελόντες δὲ αὐτὸ διχῇ οἱ μὲν τῷ ἑτέρῳ μέρει , οἱ δὲ τῷ ἑτέρῳ χρώμεθα — οἱ μὲν γὰρ Ζῆνα , οἱ δὲ Δία καλοῦσιν—συντιθέμενα δʼ εἰς ἓν δηλοῖ τὴν φύσιν τοῦ θεοῦ , ὃ δὴ προσήκειν φαμὲν ὀνόματι οἵῳ τε εἶναι ἀπεργάζεσθαι . οὐ γὰρ ἔστιν ἡμῖν καὶ τοῖς ἄλλοις πᾶσιν ὅστις ἐστὶν αἴτιος μᾶλλον τοῦ ζῆν ἢ ὁ ἄρχων τε καὶ βασιλεὺς τῶν πάντων . συμβαίνει οὖν ὀρθῶς ὀνομάζεσθαι οὗτος ὁ θεὸς εἶναι , διʼ ὃν ζῆν ἀεὶ πᾶσι τοῖς ζῶσιν ὑπάρχει · διείληπται δὲ δίχα , ὥσπερ λέγω , ἓν ὂν τὸ ὄνομα , τῷ Διὶ καὶ τῷ Ζηνί . τοῦτον δὲ Κρόνου ὑὸν ὑβριστικὸν μὲν ἄν τις δόξειεν εἶναι ἀκούσαντι ἐξαίφνης , εὔλογον δὲ μεγάλης τινὸς διανοίας ἔκγονον εἶναι τὸν Δία · κόρον γὰρ σημαίνει οὐ παῖδα , ἀλλὰ τὸ καθαρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκήρατον τοῦ νοῦ . ἔστι δὲ οὗτος Οὐρανοῦ ὑός , ὡς λόγος · ἡ δὲ αὖ ἐς τὸ ἄνω ὄψις καλῶς ἔχει τοῦτο τὸ ὄνομα καλεῖσθαι , οὐρανία , ὁρῶσα τὰ ἄνω , ὅθεν δὴ καί φασιν , ὦ Ἑρμόγενες , τὸν καθαρὸν νοῦν παραγίγνεσθαι οἱ μετεωρολόγοι , καὶ τῷ οὐρανῷ ὀρθῶς τὸ ὄνομα κεῖσθαι · εἰ δʼ ἐμεμνήμην τὴν Ἡσιόδου γενεαλογίαν , τίνας ἔτι τοὺς ἀνωτέρω προγόνους λέγει τούτων , οὐκ ἂν ἐπαυόμην διεξιὼν ὡς ὀρθῶς αὐτοῖς τὰ ὀνόματα κεῖται , ἕως ἀπεπειράθην τῆς σοφίας ταυτησὶ τί ποιήσει , εἰ ἄρα ἀπερεῖ ἢ οὔ , ἣ ἐμοὶ ἐξαίφνης νῦν οὑτωσὶ προσπέπτωκεν ἄρτι οὐκ οἶδʼ ὁπόθεν . καὶ μὲν δή , ὦ Σώκρατες , ἀτεχνῶς γέ μοι δοκεῖς ὥσπερ οἱ ἐνθουσιῶντες ἐξαίφνης χρησμῳδεῖν . καὶ αἰτιῶμαί γε , ὦ Ἑρμόγενες , μάλιστα αὐτὴν ἀπὸ Εὐθύφρονος τοῦ Προσπαλτίου προσπεπτωκέναι μοι · ἕωθεν γὰρ πολλὰ αὐτῷ συνῆ καὶ παρεῖχον τὰ ὦτα . κινδυνεύει οὖν ἐνθουσιῶν οὐ μόνον τὰ ὦτά μου ἐμπλῆσαι τῆς δαιμονίας σοφίας , ἀλλὰ καὶ τῆς ψυχῆς ἐπειλῆφθαι . δοκεῖ οὖν μοι χρῆναι οὑτωσὶ ἡμᾶς ποιῆσαι · τὸ μὲν τήμερον εἶναι χρήσασθαι αὐτῇ καὶ τὰ λοιπὰ περὶ τῶν ὀνομάτων ἐπισκέψασθαι , αὔριον δέ , ἂν καὶ ὑμῖν συνδοκῇ , ἀποδιοπομπησόμεθά τε αὐτὴν καὶ καθαρούμεθα ἐξευρόντες ὅστις τὰ τοιαῦτα δεινὸς καθαίρειν , εἴτε τῶν ἱερέων τις εἴτε τῶν σοφιστῶν .
Lemmas: φαίνω δέ καί ὁ πατήρ αὐτός λέγω ὁ Ζεύς πάγκαλος ὁ ὄνομα κεῖμαι · εἰμί δέ οὐ ῥᾴδιος κατανοέω . ἄτεχνος γάρ εἰμί οἷος λόγος ὁ ὁ Ζεύς ὄνομα , διαιρέω δέ αὐτός διχή ὁ μέν ὁ ἕτερος μέρος , ὁ δέ ὁ ἕτερος χράω — ὁ μέν γάρ Ζεύς , ὁ δέ Ζεύς καλουσιν—συντιτιθημι δέ εἰς εἷς δηλόω ὁ φύσις ὁ θεός , ὅς δή προσήκω φημί ὄνομα οἷος τε εἰμί ἀπεργάζομαι . οὐ γάρ εἰμί ἐγώ καί ὁ ἄλλος πᾶς ὅστις εἰμί αἴτιος μάλα ὁ ζάω ἤ ὁ ἄρχων τε καί βασιλεύς ὁ πᾶς . συμβαίνω οὖν ὀρθός ὀνομάζω οὗτος ὁ θεός εἰμί , διά ὅς ζάω ἀεί πᾶς ὁ ζάω ὑπάρχω · διαλαμβάνω δέ δίχα , ὥσπερ λέγω , εἷς εἰμί ὁ ὄνομα , ὁ Ζεύς καί ὁ Ζεύς . οὗτος δέ Κρόνος υἱός ὑβριστικός μέν ἄν τις δοκέω εἰμί ἀκούω ἐξαίφνης , εὔλογος δέ μέγας τις διάνοια ἔκγονος εἰμί ὁ Ζεύς · κόρος γάρ σημαίνω οὐ παῖς , ἀλλά ὁ καθαρός αὐτός καί ἀκήρατος ὁ νόος . εἰμί δέ οὗτος Οὐρανός ὗς , ὡς λόγος · ὁ δέ αὖ εἰς ὁ ἄνω ὄψις καλός ἔχω οὗτος ὁ ὄνομα καλέω , οὐράνιος , ὁράω ὁ ἄνω , ὅθεν δή καί φημί , ὦ Ἑρμογένης , ὁ καθαρός νόος παραγίγνομαι ὁ μετεωρολόγος , καί ὁ οὐρανός ὀρθός ὁ ὄνομα κεῖμαι · εἰ δέ μιμνῄσκω ὁ Ἡσίοδος γενεαλογία , τίς ἔτι ὁ ἀνώτερος πρόγονος λέγω οὗτος , οὐ ἄν παύω διεξέρχομαι ὡς ὀρθός αὐτός ὁ ὄνομα κεῖμαι , ἕως ἀποπειράομαι ὁ σοφία οὗτος τίς ποιέω , εἰ ἄρα ἀπεράω ἤ οὐ , ὅς ἐγώ ἐξαίφνης νῦν οὕτως προσπίπτω ἄρτι οὐ οἶδα ὁπόθεν . καί μέν δή , ὦ Σωκράτης , ἄτεχνος γε ἐγώ δοκέω ὥσπερ ὁ ἐνθουσιάω ἐξαίφνης χρησμῳδέω . καί αἰτιάομαι γε , ὦ Ἑρμογένης , μάλα αὐτός ἀπό Εὐθύφρων ὁ Προσπάλτιος προσπίπτω ἐγώ · ἕωθεν γάρ πολύς αὐτός σύνημι καί παρέχω ὁ οὖς . κινδυνεύω οὖν ἐνθουσιάω οὐ μόνος ὁ οὖς ἐγώ ἐμπίμπλημι ὁ δαιμόνιος σοφία , ἀλλά καί ὁ ψυχή ἐπιλαμβάνω . δοκέω οὖν ἐγώ χρή οὕτως ἐγώ ποιέω · ὁ μέν σήμερον εἰμί χράω αὐτός καί ὁ λοιπός περί ὁ ὄνομα ἐπισκοπέω , αὔριον δέ , ἐάν καί σύ συνδοκέω , ἀποδιοπομπέομαι τε αὐτός καί καθαίρω ἐξευρίσκω ὅστις ὁ τοιοῦτος δεινός καθαίρω , εἴτε ὁ ἱερεύς τις εἴτε ὁ σοφιστής .