plato-philosophy.cratylus 439
ἔχε δὴ πρὸς Διός · τὰ δὲ ὀνόματα οὐ πολλάκις μέντοι ὡμολογήσαμεν τὰ καλῶς κείμενα ἐοικότα εἶναι ἐκείνοις ὧν ὀνόματα κεῖται , καὶ εἶναι εἰκόνας τῶν πραγμάτων ; ναί . εἰ οὖν ἔστι μὲν ὅτι μάλιστα διʼ ὀνομάτων τὰ πράγματα μανθάνειν , ἔστι δὲ καὶ διʼ αὐτῶν , ποτέρα ἂν εἴη καλλίων καὶ σαφεστέρα ἡ μάθησις ; ἐκ τῆς εἰκόνος μανθάνειν αὐτήν τε αὐτὴν εἰ καλῶς εἴκασται , καὶ τὴν ἀλήθειαν ἧς ἦν εἰκών , ἢ ἐκ τῆς ἀληθείας αὐτήν τε αὐτὴν καὶ τὴν εἰκόνα αὐτῆς εἰ πρεπόντως εἴργασται ; ἐκ τῆς ἀληθείας μοι δοκεῖ ἀνάγκη εἶναι . ὅντινα μὲν τοίνυν τρόπον δεῖ μανθάνειν ἢ εὑρίσκειν τὰ ὄντα , μεῖζον ἴσως ἐστὶν ἐγνωκέναι ἢ κατʼ ἐμὲ καὶ σέ · ἀγαπητὸν δὲ καὶ τοῦτο ὁμολογήσασθαι , ὅτι οὐκ ἐξ ὀνομάτων ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον αὐτὰ ἐξ αὑτῶν καὶ μαθητέον καὶ ζητητέον ἢ ἐκ τῶν ὀνομάτων . φαίνεται , ὦ Σώκρατες . ἔτι τοίνυν τόδε σκεψώμεθα , ὅπως μὴ ἡμᾶς τὰ πολλὰ ταῦτα ὀνόματα ἐς ταὐτὸν τείνοντα ἐξαπατᾷ , εἰ τῷ ὄντι μὲν οἱ θέμενοι αὐτὰ διανοηθέντες γε ἔθεντο ὡς ἰόντων ἁπάντων ἀεὶ καὶ ῥεόντων—φαίνονται γὰρ ἔμοιγε καὶ αὐτῷ οὕτω διανοηθῆναι—τὸ δʼ , εἰ ἔτυχεν , οὐχ οὕτως ἔχει , ἀλλʼ οὗτοι αὐτοί τε ὥσπερ εἴς τινα δίνην ἐμπεσόντες κυκῶνται καὶ ἡμᾶς ἐφελκόμενοι προσεμβάλλουσιν . σκέψαι γάρ , ὦ θαυμάσιε Κρατύλε , ὃ ἔγωγε πολλάκις ὀνειρώττω . πότερον φῶμέν τι εἶναι αὐτὸ καλὸν καὶ ἀγαθὸν καὶ ἓν ἕκαστον τῶν ὄντων οὕτω , ἢ μή ; ἔμοιγε δοκεῖ , ὦ Σώκρατες , . αὐτὸ τοίνυν ἐκεῖνο σκεψώμεθα , μὴ εἰ πρόσωπόν τί ἐστιν καλὸν ἤ τι τῶν τοιούτων , καὶ δοκεῖ ταῦτα πάντα ῥεῖν · ἀλλʼ αὐτό , φῶμεν , τὸ καλὸν οὐ τοιοῦτον ἀεί ἐστιν οἷόν ἐστιν ; ἀνάγκη . ἆρʼ οὖν οἷόν τε προσειπεῖν αὐτὸ ὀρθῶς , εἰ ἀεὶ ὑπεξέρχεται , πρῶτον μὲν ὅτι ἐκεῖνό ἐστιν , ἔπειτα ὅτι τοιοῦτον , ἢ ἀνάγκη ἅμα ἡμῶν λεγόντων ἄλλο αὐτὸ εὐθὺς γίγνεσθαι καὶ ὑπεξιέναι καὶ μηκέτι οὕτως ἔχειν ; ἀνάγκη . πῶς οὖν ἂν εἴη τὶ ἐκεῖνο ὃ μηδέποτε ὡσαύτως ἔχει ; εἰ γάρ ποτε ὡσαύτως ἴσχει , ἔν γʼ ἐκείνῳ τῷ χρόνῳ δῆλον ὅτι οὐδὲν μεταβαίνει · εἰ δὲ ἀεὶ ὡσαύτως ἔχει καὶ τὸ αὐτό ἐστι , πῶς ἂν τοῦτό γε μεταβάλλοι ἢ κινοῖτο , μηδὲν ἐξιστάμενον τῆς αὑτοῦ ἰδέας ; οὐδαμῶς .
Lemmas: ἔχω δή πρός Ζεύς · ὁ δέ ὄνομα οὐ πολλάκις μέντοι ὁμολογέω ὁ καλός κεῖμαι ἔοικα εἰμί ἐκεῖνος ὅς ὄνομα κεῖμαι , καί εἰμί εἰκών ὁ πρᾶγμα ; ναί . εἰ οὖν εἰμί μέν ὅτι μάλα διά ὄνομα ὁ πρᾶγμα μανθάνω , εἰμί δέ καί διά αὐτός , πότερος ἄν εἰμί καλός καί σαφής ὁ μάθησις ; ἐκ ὁ εἰκών μανθάνω αὐτός τε αὐτός εἰ καλός εἰκάζω , καί ὁ ἀλήθεια ὅς εἰμί εἰκών , ἤ ἐκ ὁ ἀλήθεια αὐτός τε αὐτός καί ὁ εἰκών αὐτός εἰ πρεπόντως ἐργάζομαι ; ἐκ ὁ ἀλήθεια ἐγώ δοκέω ἀνάγκη εἰμί . ὅστις μέν τοίνυν τρόπος δέω μανθάνω ἤ εὑρίσκω ὁ εἰμί , μέγας ἴσως εἰμί γιγνώσκω ἤ κατά ἐγώ καί σύ · ἀγαπητός δέ καί οὗτος ὁμολογέω , ὅτι οὐ ἐκ ὄνομα ἀλλά πολύς μάλα αὐτός ἐκ ἑαυτοῦ καί μανθάνω καί ζητέω ἤ ἐκ ὁ ὄνομα . φαίνω , ὦ Σωκράτης . ἔτι τοίνυν ὅδε σκοπέω , ὅπως μή ἐγώ ὁ πολύς οὗτος ὄνομα εἰς αὐτός τείνω ἐξαπατάω , εἰ ὁ εἰμί μέν ὁ τίθημι αὐτός διανοέω γε τίθημι ὡς ἔρχομαι ἅπας ἀεί καί ρεοντων—φαινοντ γάρ ἐγώ καί αὐτός οὕτως διανοέομαι δέ , εἰ τυγχάνω , οὐ οὕτως ἔχω , ἀλλά οὗτος αὐτός τε ὥσπερ εἰς τις δίνη ἐμπίπτω κυκάω καί ἐγώ ἐφέλκω προσεμβάλλω . σκοπέω γάρ , ὦ θαυμάσιος Κρατύλος , ὅς ἐγώ πολλάκις ὀνειρώσσω . πότερος φημί τις εἰμί αὐτός καλός καί ἀγαθός καί εἷς ἕκαστος ὁ εἰμί οὕτως , ἤ μή ; ἐγώ δοκέω , ὦ Σωκράτης , . αὐτός τοίνυν ἐκεῖνος σκοπέω , μή εἰ πρόσωπον τις εἰμί καλός ἤ τις ὁ τοιοῦτος , καί δοκέω οὗτος πᾶς ῥέω · ἀλλά αὐτός , φημί , ὁ καλός οὐ τοιοῦτος ἀεί εἰμί οἷος εἰμί ; ἀνάγκη . ἆρα οὖν οἷος τε προσλέγω αὐτός ὀρθός , εἰ ἀεί ὑπεξέρχομαι , πρῶτος μέν ὅτι ἐκεῖνος εἰμί , ἔπειτα ὅτι τοιοῦτος , ἤ ἀνάγκη ἅμα ἐγώ λέγω ἄλλος αὐτός εὐθύς γίγνομαι καί ὑπεξέρχομαι καί μηκέτι οὕτως ἔχω ; ἀνάγκη . πῶς οὖν ἄν εἰμί τίς ἐκεῖνος ὅς μηδέποτε ὡσαύτως ἔχω ; εἰ γάρ ποτέ ὡσαύτως ἴσχω , ἐν γε ἐκεῖνος ὁ χρόνος δῆλος ὅτι οὐδείς μεταβαίνω · εἰ δέ ἀεί ὡσαύτως ἔχω καί ὁ αὐτός εἰμί , πῶς ἄν οὗτος γε μεταβάλλω ἤ κινέω , μηδείς ἐξίστημι ὁ ἑαυτοῦ ἰδέα ; οὐδαμῶς .